Afganistan ve Hindistan’da hüküm süren Gazneli dönemine (963-1186) ait mimari süsleme örnekleri Gazneli Sanatı’nın sonraki dönemler üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Özellikle figürlü ve stilize bitkisel motifler Anadolu Selçuklu Çağı sanatına kaynak teşkil etmektedir. Bu döneme ait minareler taş ve mermerin yanı sıra tuğla mozaik işçiliğinin de ileri düzeyde olduğunu göstermektedir.

İslâm dönemi Türk sanatında önemli bir aşamayı teşkil eden Büyük Selçuklu Sanatı İran, Maveraünnehir ve Horasan bölgelerinde yayılmıştır. Bu sanat Abbasi ve Karahanlı dönemi sanat geleneklerini geliştirerek, klasik formlara ulaştırmıştır. Yayılan bölgelerde önceki dönemlerde başlayan gelişme, Selçuklu egemenliği, sırasında geniş çaplı denemeler ile zenginleşmiş ve ortak özellikler gösteren bir üslup belirmiştir.

Büyük Selçuklu mimarisinde tuğla ve alçı süsleme gelişmiştir. Yapı malzemesi oluşunun yanı sıra süsleme amaçlı kullanılan tuğla, farklı dizilişlerde kullanıldığı gibi terrakota kaplama olarak da kullanılmış, böylece yapıların biçimsel etkileri zenginleştirilmiştir.

İran’da Sasani döneminden beri bilinen alçı süsleme Büyük Selçuklu Sanatı’nda da sevilerek kullanılmıştır. Geometrik düzenlemeler tuğla ile oluşturulurken, alçıdan daha ziyade bitkisel süslemeler yapılmıştır. Az miktarda kullanılan çini mozaik parçaları ve çini levhalar mimariye renk katan öğeler arasında yer almaktadır.

Büyük Selçuklu süsleme repertuarı benzerini Karahanlı ve Gazneli Mimarisi’nde bulabileceğimiz bir geleneği devam ettirirken, aynı zamanda Anadolu’da gelişen Selçuklu Süsleme Sanatı’nın da başlıca kaynağını oluşturmaktadır.

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol