antalya escort
türkçe porno anadolu yakası escort

DİSFONİ (SES KISIKLIĞI-1)


Bu makale 2016-09-06 15:37:32 eklenmiş ve 1640 kez görüntülenmiştir.
Uz.Dr.ALİ AYDIN (Çocuk Nörolojisi)

 

Disfoni, larinks hastalıklarının en önemli  bulgusudur. Sesteki tüm bozukluklara işaret eden daha kapsayıcı bir ifadedir. Disfoni; vokal kordların(ses tellerinin) titreşim fonksiyonu bozulduğunda veya vokal kordların üzerinde meydana gelen mukozal düzensizlikte ortaya çıkar.

 

SES KISIKLIĞINDA TANI

 

Ses kısıklığının başlangıcı, süresi, ses kalitesindeki değişiklikler, kişinin sigara ve alkol kullanımı, mesleği, sesini yanlış ve aşırı kullanması, ameliyat geçirip geçirmediği veya tiroid hastalığı gibi altta yatan sorunlar araştırılmalıdır. Ayrıca ses kısıklığına eşlik eden disfaji(yutma güçlüğü), odinofaji(yutma sırasında ağrı), hemoptizi(solunum yollarından gelen kanın ağızdan çıkarılması; öksürükle kan tükürme) ve ağrı olup olmaması lezyonun karakteri hakkında bilgi verir.

 

Ses kısıklığının değerlendirilmesi larinks muayenesiyle mümkündür. Muayenede indirek ayna ile larinks görülebildiği gibi, daha gelişmiş fiberoptik fleksibl veya rigid endoskoplarla larinks incelenir. İki haftadan daha uzun süren ses kısıklığı mutlaka larinks muayenesi gerektirir. İleri yaşta olanlarda malignite(tümör) ekarte edilmelidir.

 

SES KISIKLIĞINDA TEDAVİ

 

Bu hastalara tedavi yaklaşımını 3 kısımda incelenebilir: Ses hijyeninin sağlanması, terapiler ve cerrahi yaklaşımlar:

Ses hijyeni: Kişinin sesine zarar verebilecek davranışlardan kaçınmasıdır. Ses bozukluklarının tedavisinin ilk ve oldukça önemli bir parçasıdır. Bazı patolojilerde (larenjit(gırtlak yangısı), nodül..) tek başına bir tedavi yöntemi olabilir. Terapi veya cerrahi yapılsa bile ses hijyeni kurallarına uymaya devam edilmelidir. Ses hijyeni sadece ses problemi ile başvuran hastalar için değil, ses hastalıklarından kaçınmak için sağlıklı kişilerinde uyması gereken etkili davranışlardır. Sesini profesyonel olarak kullananlarda daha önemle üzerinde durulmalıdır. Sesi doğru kullanmayı, bol hidrasyonu, doğru diyet ve hatalı davranışlardan (boğaz temizleme, sigara içme alışkanlığı gibi..) kaçınmayı içerir.

 

Ses terapisi: Uygun veya yeterli olmayan sesin davranışsal yöntemlerle değiştirilerek mümkün olan en iyi seviyeye getirilmesidir. Tek taraflı ses teli felci, ses teli nodülü, sulkus vokalis(ses tellerinde çukurluk oluşması), puberfoni (mutasyonel falsetto) ve spazmodik disfoni klinikte sık karşılaşılan terapi uygulanan hasta gruplarıdır. Bu hastalıklardan bazısında tek başına bir tedavi yöntemi olarak kullanılırken, bazısında da cerrahi sonrası bütünleyici bir destek tedavisidir.

 

Standart bir terapi yöntemi yoktur, terapiler hastanın ihtiyaçlarına göre düzenlenir. Ancak temel hedef bellidir: Hedef sesi bulup, yeni davranış biçimi haline getirmek. Öncelikle hastalar, hastalığı ve uygulanacak terapi hakkında bilgilendirilmeli, izlenecek yol ve amaçlanan hedefler açık açık anlatılmalı, fikir birliği içerisinde olunmalıdır. Aksi halde, fayda göreceğine kendisi dahi ikna olmamış, kararlı bir hale gelmemiş hastanın terapi programına uyum göstermesi güç olacaktır. Hastalarda ses koruyucu yöntemlerin (ses hijyeni) önemi üzerinde durulmalı ve takiplerde uyulup uyulmadığı kontrol edilmelidir. Normal fonasyon ve anormal fonasyon arasındaki farkındalık sağlanır. Solunumu daha ergonomik kullanması öğretilir. İlerleyen seanslarda bunları başarabilen hastalarda takip edilen terapi yöntemine göre ileri aşamalara geçilir. Ses terapileri genelde 6-10 seans arası sürer. Çok çeşitli metodlar bulunmaktadır.

 

Konuşma bozukluğu olan hastalarda da terapi yöntemleri uygulanır. Bazı hastalar sesleri doğru çıkarmada ya da kelimeleri doğru söylemede sorun yaşıyor olabilir (artikülasyon bozukluğu) ya da sesleri tekrar ediyor, takılıyor, tamamlamakta güçlük çekiyor olabilir (akıcılık bozukluğu). Seslerin doğru üretilememesi ile ilgili bir problem olan bu tür konuşma bozukluğu olan hastalarda çeşitli teknikleri tanımlanmış konuşma terapisi yöntemleri uygulanır. Kekemelik ve dislaliler, klinikte sık karşılaşılan konuşma terapisi uygulanan hasta gruplarıdır. Bu terapiler genelde birkaç haftadan birkaç aya, hatta birkaç yıla kadar sürebilir.

Cerrahi: Yukardaki tedavilerden fayda görmeyen kişilerde yada zaten fayda görmesinin beklenmediği olgularda doğrudan cerrahi müdahaleler planlanmalıdır.

 

SES KISIKLIĞI YAPAN NEDENLER

 

50’den fazla disfoni (ses kısıklığı)yapan hastalık vardır.

 

A. LARİNKS BENİGN KİTLELERİ

 

Vokal nodül (küçük şişlik)

Vokal polip (çıkıntılı doku)

Reinke ödemi (Ses tellerinin yaygın harabiyeti)

Vokal kistler (İçi sıvı dolu yapı)

Granülom (tumor benzeri şişlik)

 

B. KONJENİTAL NEDENLER

 

Laringomalazi (Doğuşsal olarak, larinks (gırtlak) kıkırdaklarının anormal yumuşak olmasına bağlı olarak nefes alındığında, gırtlağın üt kısmının (supraglottis), kollapsı (çökerek kapanması) durumudur.Laringomalazi, en sık görülen larenks anomalisidir)

Konjenital larengeal perde

Down sendromu

Kedi miyavlaması sendromu (Cri du Chat sendromu)

Subglottik darlık

Larengotrakeal yarık

 

C. ENFEKSİYÖZ ve ENFLAMATUVAR NEDENLER

 

Akut larenjit

Kronik larenjit

Reflü larenjit

Kronik atrofik larenjit (larinjitis sicca)

Kserolarinks(Bazı ilaçların etkisine veya sempatik hiperaktivasyona bağlı olarak larenks mukozasının kuruması) 

Perikordrit(ses telini çevreleyen doku iltihabı)

 

D. DEJENERATİF(DOKUNUN VERİMİNİ AZALTAN) BOZUKLUKLAR

 

Sulkus vokalis(ses tellerinde çukurlaşma)

Presbifoni(İleri yaşlarda larinksin yaşlanmasına bağlı olarak gelişen, kısık, zayıf, hava kaçaklı ve kısa fonasyon (ses çıkarılması) süresi belirtileri ile karakterize değişiklikler)

Skarlaşma(yara dokusunda pürüzlenme)

 

D. LARİNKSİ TUTAN HASTALIKLAR

 

Nörolojik hastalıklar (Guillain-Barre sendromu, Amyotrofik lateral sklerozis, Parkinson, koreye neden olan hastalıklar, Myopatiler, Miyastenia gravis…)

Larinksi tutan sistemik hastalıklar(Romatoid artrit, pemfigus, sjögren, ankilozan spondilit, amiloidoz…)

Endokrin hastalıklar (Hipotiroidi, akromegali…)

Larinksin granülomatöz hastalıkları ve diğer hastalıklar (Tüberküloz, sarkoidoz, sifiliz….)

 

E. TÜMÖRAL NEDENLER

 

Papillom(siğil)

Juvenil laringeal papillom

Benign tümörler

Maligniteler(Kötü huylu tümörler)

 

G. TRAVMATİK NEDENLER

 

Mekanik travmalar

Kimyasal travmalar

Termal travmalar

İyatrojenik travmalar

Tedavinin doğal sonucu (kordotomi(Omuriliğin, ağrı duyusuna yol açan belirli sinir lifi demetlerinin kesilmesi),kordektomi(ses tellerinin kesilmesi)

Komplikasyon (biyopsi, çatı cerrahileri, ses teli felci)

 

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...


Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
Döviz Kurları


Basın İlan Kurumu
Arşiv Arama
- -
Anket
Güneydoğu Ekspres
© Copyright 2013 Güneydogu Ekspres. Tüm hakları saklıdır.
GÜNDEM
SPOR
SİYASET
EĞİTİM
DÜNYA