Sur'da yok olan anıtsal değerlerimiz-20

Sur'un Hasırlı mahallesinde tarihi öneme sahip yapıların tamamına yakını yıkılmış durumda. 20 hektar bir alan üzerine kurulu Hasırlı mahallesinde zarar görmeyen alan sadece 1 hektarlık bölgeyi kapsamakta. Mahallenin yapısal alanının yüzde 97'si yıkılmış durumda. Betonarme yapıların yanı sıra, tarihi öneme sahip bir çok bazalt taşlarla örülü eski Diyarbakır evleri de yıkılarak yerle bir edildi.

11:39:10 | 2019-03-01
-- Adversting 5 --

Ahmet Sümbül

Sur'un Hasırlı mahallesinde tarihi öneme sahip yapıların tamamına yakını yıkılmış durumda. 20 hektar bir alan üzerine kurulu Hasırlı mahallesinde zarar görmeyen alan sadece 1 hektarlık bölgeyi kapsamakta. Mahallenin yapısal alanının yüzde 97'si yıkılmış durumda. Betonarme yapıların yanı sıra, tarihi öneme sahip bir çok bazalt taşlarla örülü eski Diyarbakır evleri de yıkılarak yerle bir edildi.

Hasırlı mahallesinde Müze Müdürlüğü tarafından tescil edilen anıtsal değerdeki yapıların bazıları şunlar:

Adres: Hasırlı Mahallesi. Zağlı Sokak. No:15

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı: Konut

Mülk sahibi: Aziz Dağ

Yapının ayrıntılı tanımı: Konut, düzgün kesme bazalt taştan inşa edilmiştir. Kuzey kanadı bodru + zemin, diğer kanatları ise zemin kattan oluşmaktadır.

Güneyden basık kemerli kapıyla, yapının avlusuna girilmektedir. Güney kanada betonarme bir birim eklenmiştir. Doğu kanadında lentolu üç penceresi olan bir mekan bulunmaktadır. Mekanın yanında sivri niş içerisine alınan bir kuyu mevcuttur. Kuzey kanadın bodrumuna avludan girilmektedir. Zemin katta, dilim kemerli üç penceresi olan bir mekan bulunmaktadır. Batı kanatta ise basık kemerli bir mutfak olup mutfak beton duvarla bölünmüştür.

 

Vakıflara ait anıtsal yapı

 

Adres: Hasırlı Mahallesi. Zingilli Sokak. No:10

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı: Konut

Mülk sahibi: Vakıflar Genel Müdürlüğü

Yapının ayrıntılı tanımı: Merkezi avlu etrafındaki "L" planlı olarak inşa edilen yapı, bodrum + zemin kattan oluşmaktadır. Düzgün kesme bazalt taştan inşa edilen yapının avlusunun güney ve doğu kanadında mekanlar bulunmaktadır.

Güney kanatta ortada büyük bir eyvan, eyvanın sağında ve solunda iki mekan yer alır. Bu mekanların avluya bakan duvarları cas bezemelidir. Doğu kanat zemin katında, kapı kemeri üzerinde hayat ağacı ve cas bezemeler bulunan bir mekan yer alır.

Avlu kesme bazalt taş döşelidir. Avludaki dikdörtgen planlı havuzun içi betonla doldurulmuştur. Bodrum girişi güney kanattan olup her iki kanadında altında kesintisiz uzanmaktadır.

 

Orijinal dokusu zarar gören yapı

 

Adres: Hasırlı Mahallesi. Zağlı Sokak. No:17

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı: Konut

Mülk sahibi: Hızni İpek

Yapının ayrıntılı tanımı: Yapı düzgün kesme bazalt taştan inşa edilmiştir. Kuzey kanat bodrum+zemin, güney kanat zemin + 1 kattan oluşmaktadır. Yapının iç kısmı ve dış cephesi sıvanıp boyanarak

orijinal dokusuna zarar verilmiştir. Yapıya güneyden girilmektedir. Kuzey kanadın zerzeminine avludaki basamaklarla inilir. Zerzeminin, avluya bakan iki penceresi bulunmaktadır. Zemin kata çift

yönlü merdivenle çıkılmaktadır. Burada, üç yuvarlak kemerli penceresi olan bir mekan yer almaktadır. Güney kanadın zemin katında, basık kemerli bir mutfak yapısı vardır. Kemer kısmı betonla kapatılmıştır. Birinci kat, çift yönlü merdivenle çıkılmaktadır. Bu katta yuvarlak kemerli üç penceresi olan bir mekan yer almaktadır. Avlu zemini betonarmedir.

 

Bursa kemerli eyvana sahip anıtsal yapı

 

Adres: Hasırlı Mahallesi. Sabuncu Sokak. No:30

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı:  Konut

Mülk sahibi: Nurettin Saçmacı

Yapının ayrıntılı tanımı: Yapı kesme bazalt taştan inşa edilmiş, zemin + 1 kattan oluşmaktadır.

Batıdan basit bir kapıyla avluya girilmektedir. Doğu kanadın zemin katında basık kemerli bir mutfak yapısı vardır. Birinci katında Bursa kemerli bir eyvan, eyvanın gerisinde ve güneyinde bir mekan yer alır. Eyvanın kuzeyindeki merdivenlerle kuzey kanadın birinci katına çıkılmaktadır. Kuzey kanadın

zemin katına, avludan küçük bir merdivenle çıkılmaktadır. Bu katta üç yuvarlak kemerli penceresi olan bir mekan yer almaktadır. Birinci kattaki mekan beş adet dilimli kemerli pencereye sahiptir. Kuzey kanadın bodrumuna avludan girilmektedir. Bodrumun, avluya bakan dört adet pencere açıklığı bulunmaktadır

 

Avlusu fayansla döşenmiş anıtsal yapı

 

Adres: Hasırlı Mahallesi. Sabuncu Sokak. No: 34

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı: Konut

Mülk sahibi: Levent Çelik

Yapının ayrıntılı tanımı: Kesme bazalt taştan inşa edilmiştir. Yapının mekanları sıvanmıştır.

Yapı yoğun şekilde tahrip edilmiş, zemin ve duvarlar fayans döşenmiştir. Mekanların içi ve dışı

sıvanmıştır.

Güneyden basık kemerli bir kapıyla yapının avlusuna geçilmektedir. Kuzey tarafın zemin katına, avludan küçük bir merdivenle çıkılmaktadır. Zemin kata, küçük sivri kemerli bir eyvan bulunmaktadır. Eyvanın sağında ve solunda, ikişer adet yuvarlak kemerli penceresi bulunan birer mekan yer almaktadır.

Konutun bodrumu kapatılmıştır. Konutun mutfağı avlunun güneyindedir. Mutfak duvarında, bir ocak nişi yapılmıştır. Avlu, fayans döşenmiştir.

 

Orijinal zemine sahip avlulu anıtsal yapı

 

Adres: Hasırlı Mahallesi. Zingıllı Sokak. 1. Çıkmaz. No: 1

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı: Konut

Mülk sahibi: Aziz Kocu

Yapının ayrıntılı tanımı: Kesme bazalt taştan inşa edilmiştir. Eyvan kemerleri betonla kapatılan konutun mekanlarının iç kısmı ve dış cephesi boyanmıştır. İç kısımda yer alan mekanlar sıvanmıştır.

Yapıya kuzeyden lentolu kapıyla girilmektedir. Güney kanadın zemin katında yuvarlak kemerli bir eyvan, eyvanın sağ ve solunda mekanlar yer almaktadır. Yapının kuzey kanadı betonarmedir. Avlu zemini orijinaldir.

 

Merkezi avlu etrafında inşa edilen tarihi yapı

 

Adres: Hasırlı Mahallesi. Sabuncu Sokak. No:42

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı: Konut

Mülk sahibi: Memduh Kızıltoprak

Yapının ayrıntılı tanımı: Kesme bazalt taştan inşa edilmiştir. Yapı, bodrum + zemin kattan oluşur.

Yapının güney ve batı kanadında orijinal doku kalmıştır. Yapılan değişiklikler orjinal dokuya

zarar vermiştir. Yapı merkezi bir avlunun iki tarafında konumlanan birimlerden oluşur.

Güneyden basit bir kapıyla avluya girilmektedir. Güney kanadın zemin katında, yuvarlak kemerli üç pencereye sahip bir mekan vardır. Altında yer alan zerzeminkapatılmıştır .

Batı kanadın zemin katında lentolu üç penceresi olan bir mekan yer almaktadır. Avlu zemini betonarmeye dönüştürülmüştür. Yapının bodrumuna, avluda bulunan merdivenlerden inilmektedir.

 

Değişikliklerle özgün dokusu yıkılmış

 

Adres: Hasırlı Mahallesi. Sabuncu Sokak. No: 56

Koruma derecesi: Anıtsal

Orijinal kullanımı: Konut

Mülk sahibi: Halit Mutlu

Yapının ayrıntılı tanımı: Konut, kesme bazalt taştan inşa edilmiştir. Bodrum + zemin + 1 kattan oluşmaktadır. Orijinal doku yalnız avlunun güney kanadında kalmıştır. Yapılan değişklikler, yapının özgün dokusunu tahrip etmiştir.

Doğu yönünde, yuvarlak kemerli kapıdan yapının avlusuna girilmektedir. Zemin katta, yuvarlak kemerli bir mutfak ve basık kemer kapılı bir mekan yer alır. Birinci kata, bazalt taş merdivenle çıkılır. Burada kemeri kapatılarak mekana dönüştürülmüş bir eyvan ve üç pencereli bir mekan yer almaktadır. Bu mekanın sokağa bakan cumbası yıkılmıştır. Avlu zemini betonarmedir. Yapının

zerzemini kapatılmıştır. (Sürecek)

 

 

               

-- Adversting 6 --

 




ETİKET :   Sur anıtsal değerlerimiz

Tümü