Davada şirket; çocukları platforma bağlamak amacıyla bilinçli tasarımlar geliştirmek ve 13 yaş altındaki çocukların verilerini ebeveyn izni olmadan toplamakla suçlanıyordu. Varılan mutabakat doğrultusunda Meta, ülke genelindeki genç kullanıcılar için günlük kullanım sınırları, gece saatlerinde uygulamaya erişim engeli ve okul saatlerinde bildirimlerin durdurulması gibi tedbirleri birkaç ay içinde hayata geçirecek. Ayrıca gençlerin beden algısını olumsuz etkilediği belirtilen estetik cerrahi filtreleri de tamamen yasaklanacak.

Oakland'daki federal mahkemede jürili yargılamanın başlamasından kısa süre sonra sağlanan uzlaşmada Meta, kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmediğini belirtti. Şirket daha önce yaptığı savunmalarda güvenlik standartlarını sürekli geliştirdiğini ve eyaletlerin fahiş tazminat talepleri peşinde koştuğunu iddia etmişti.

Meta, benzer gerekçelerle aileler, okul yönetimleri ve eyalet başsavcıları tarafından açılmış binlerce farklı davayla daha mücadele ediyor. Şirket, geçtiğimiz aylarda sonuçlanan iki ayrı davada da çocuk istismarı ve bağımlılık yapıcı algoritmalar nedeniyle toplamda 1 milyar doları aşan tazminat cezalarına çarptırılmıştı.

Dünya'dan yaklaşık 26 bin ışık yılı uzaktaki Sagittarius A* kütleçekim kuvvetiyle milyonlarca yıldızı ve gezegeni yörüngesinde tutuyor. Ancak kara deliğin yakınındaki yoğun radyasyon ve diğer sert koşullar, tozun oluşmasını ve moleküllerin varlığını sürdürmesini son derece güçleştiriyor.

Ancak NASA'nın öncülüğünde geliştirilen James Webb Uzay Teleskobu'yla (JWST) IRS 3 isimli yaşlı bir yıldızı inceleyen gökbilimciler şaşırtıcı bir durumla karşılaştı.

Ömürlerinin sonuna yaklaşan yıldızlar, güçlü yıldız rüzgarlarıyla uzaya gaz ve madde saçıyor. Bu malzeme zamanla kozmik toza, kozmik toz da yeni yıldızlarla gezegenlerin yapıtaşlarına dönüşebiliyor. Sagittarius A*'dan sadece 0,55 ışık yılı uzaktaki IRS 3 de böyle bir yıldız. 72 milyon yaşında olduğu tahmin edilen yıldız, ömrünün sonuna yaklaştığı için son derece büyük, soğuk ve parlak hale gelmiş durumda. Öte yandan bilim insanları süper kütleli kara deliğe bu kadar yakın bir yıldızın etrafına madde yayıp yayamayacağından emin değildi.

Köln Üniversitesi'nden Florian Peißker liderliğindeki araştırmacılar, JWST'nin Orta Kızılötesi Aracı'nı (Mid-Infrared Instrument / MIRI) kullanarak yıldızın kızılötesi ışığını analiz etti. Daha önce IRS 3'ü çevreleyen gaz örtüsünde yüksek miktarda karbon olduğu öne sürülüyordu. Ancak yeni gözlemler, ortamın oksijen açısından zengin olduğunu gösterdi. Gökbilimciler, silikon ve oksijenden oluşan silikat tozuna ait iki güçlü kızılötesi sinyal tespit etti. Ekip daha sonra gelişmiş simülasyon modellerinden yararlanarak ışığın farklı türdeki kozmik toz örtülerinden nasıl geçebileceğini test etti. Ardından bu modelleri esas alarak IRS 3'ü çevreleyen gaz örtüsünün gerçek doğasını ortaya çıkardı.

YOĞUN RADYASOYNA RAĞMEN VARLIĞINI SÜRDÜRÜYOR

Bulgulara göre IRS 3, her yöne doğru yaklaşık 0,15 ışık yılı uzanan bir kozmik toz tabakasıyla çevrili. Yıldızın yakınında sıcaklık yaklaşık 925 dereceye ulaşırken zarfın dış katmanlarında ortalama eksi 175 dereceye kadar düşüyor. Ayrıca araştırmacılar, ilk kez IRS 3 gibi bir yıldızı çevreleyen örtü içinde su bulunduğuna dair güçlü işaretler de saptadı. Bulguları yayınlayan Macarena Garcia Marin, "Su tespit edilmesi bilhassa heyecan verici çünkü moleküler maddenin yoğun radyasyonun hakim olduğu bir ortamda varlığını sürdürebileceğini gösteriyor" dedi.

Bu bulgu, yıldızların süper kütleli bir kara deliğin çok yakınında bile çevrelerine madde saçmayı sürdürebildiğini gösteriyor. Bulgular, yaşlı yıldızların zorlu ortamlarda bile galaksi merkezlerine toz sağlamada önemli bir rol üstlenebileceğine işaret ediyor.

ABD’deki Harvard Üniversitesi’nden araştırmacı Collin Cherubim’in öncülük ettiği bir araştırma ekibi, Dünya’dan yaklaşık 48 ışık yılı uzaklıktaki kayalık gezegen LHS 1140b’de atmosfer bulunduğuna ilişkin kanıt elde etti. Çalışmaları için Şili’deki Magellan Gözlemevi’ni kullanan ekip, gezegenin çevresinden uzaya helyum kaçtığını belirledi. ABD merkezli "Science" dergisinde yayımlanan çalışma, başka bir yıldızın yaşanabilir bölgesindeki kayalık bir gezegende atmosferin varlığını açık bir şekilde ortaya koyan ilk araştırma oldu.

Araştırmaya göre gezegen, bir kırmızı cüce yıldızın çevresinde, sıcaklık ve çevre şartları açısından gezegenin yüzeyinde suyun sıvı olarak bulunmasına elverişli olan yaşanabilir bölgesi içinde dönüyor.

Cherubim ve ekibinin geliştirdiği kuramsal model, LHS 1140b’nin helyum bakımından zengin bir üst atmosfere sahip olduğunu ve bu helyumun yavaş yavaş uzaya kaçtığını öngördü. Ekip, bu tahmini değerlendirmek için için Şili’deki Magellan Gözlemevi’nde bulunan Sıcak Kızılötesi Echelle Spektrografı’nı (WINERED) kullandı.

Çalışmanın başyazarı Cherubim, "Bir gezegenin bildiğimiz anlamda yaşamı destekleyebilmesi için atmosfer, hayati önem taşır" ifadelerini kullandı. Kısa süre önce Harvard Üniversitesi’nde Yer ve Gezegen Bilimleri alanında doktorasını tamamlayan Cherubim, gezegenin atmosferinin bütün bileşimini belirlemek ve ilerleyen dönemde gezegenin yüzeyinde okyanuslar veya yaşama elverişli başka özellikler bulunup bulunmadığını araştırmak istediklerini söyledi.

"ŞİMDİ, DÜNYA DIŞINDAKİ GEZEGENLERDEN EN AZ BİRİNİN ATMOSFERİNİ KORUDUĞUNU BİLİYORUZ"

Cherubim’in doktora danışmanlarından Harvard Üniversitesi Gordon McKay, Çevre Bilimi ve Mühendisliği Profesörü ve Yer ve Gezegen Bilimleri Profesörü Robin Wordsworth, "Daha yirmi yıl öncesinden Dünya benzeri başka gezegenlerin olup olmadığını merak ediyorduk. Daha sonra bunların yaygın olduğunu öğrendik ve yaşanabilir bölgede olan bazılarını keşfettik. Sıradaki soru, bunlardan hangilerinin atmosferlerini muhafaza edip etmediğiydi. Şimdi, bunlardan en az birinin atmosferini koruduğunu biliyoruz" dedi.

Keşif, Güneş sistemi dışında yaşamı destekleyebilecek şartlara sahip gezegenlerin bulunabileceğine yönelik şimdiye kadarki en güçlü kanıtlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Bilim insanları, gezegenin atmosferinin muhtemelen üç milyar yıldan uzun süredir varlığını koruduğu değerlendirmesinde bulundu. Bu da gezegeni, gelecekteki gözlemler açısından da değerli bir hedef haline getirdi.

Bilim insanları, daha önce yıldızların çevrelerindeki yaşanabilir bölgelerde bulunan birkaç kayalık gezegen de dahil olmak üzere binlerce gezegen keşfetmişti. Ancak bu gezegenlerin atmosfere sahip olup olmadığının belirlenmesi büyük bir güçlük oluşturuyordu.

2 Temmuz’da Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticari Marka Ofisi'ne sunulan başvuruda, ybelirli bir anda "kullanıcının duygusal durumunu ölçmek" için kişiyi ve konumunu izleyebilen yapay zeka destekli bir "cihaz" tanımı yapıldı.

Başvuruda, kullanıcının "evden video görüşmesi yaparken pasif bir dil" kullanmasının yapay zeka destekli cihaz tarafından algılanıp analiz edildiği örneğine de yer verildi. Daha sonra bu verilere dayanarak kişinin belirli bir dönemdeki duygusal durumu hakkında da analiz yapabildiğine yer verildi.

DAVRANIŞLAR İZLENİLİYOR

Meta'nın patent başvurusu, şirketin veri izleme faaliyetlerinin sinsi amaçlarla kullanılabileceğinden endişe duyan gizlilik hakkı savunucularında da kaygı uyandırdı. Dünya çapında milyarlarca kullanıcısı olan ABD'li teknoloji devi, halihazırda internet genelindeki kullanıcı davranışlarını izleyerek ilgi alanları ve alışkanlıklarına dair ayrıntılı profiller oluşturuyor.

BM, yapay zekaya ilişkin ilk bağımsız küresel bilimsel değerlendirme raporunu yayımladı. Raporda, yapay zekanın sağlık, eğitim ve ekonomik kalkınma alanlarında büyük fırsatlar sunduğu belirtilirken, yetersiz düzenlemelerin eşitsizlik, yanlış bilgi yayılımı ve güvenlik risklerini artırabileceği uyarısı yapıldı. Rapor, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından oluşturulan uluslararası bağımsız uzmanlardan oluşan bir panel tarafından hazırlandı. Söz konusu raporun 6-7 Temmuz tarihlerinde İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenecek ilk BM Küresel Yapay Zeka Yönetişimi Diyaloğu'nda hükümetlere sunulması bekleniyor. Yapay zekaya ilişkin ilk bağımsız küresel bilimsel değerlendirme niteliğindeki raporun gelecek yıl yayımlanması planlanan daha kapsamlı bir çalışmanın ön değerlendirmesi olduğu kaydedildi.

Çalışmada yapay zeka teknolojilerinin hızla yaygınlaştığına dikkat çekilirken, teknolojinin yalnızca belirli ülke ve şirketlerin değil, tüm dünyanın yararına kullanılabilmesi için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Raporda, politika yapıcıların yapay zekayı etkin şekilde düzenleyebilmesi için bilimsel kanıtlara ihtiyaç duyduğu ancak teknolojinin gelişim hızının hem bilimsel anlayışın hem de hükümetlerin uyum sağlama kapasitesinin önüne geçtiği belirtildi. Özellikle yüksek düzeyde otonom yapay zeka sistemlerinin kontrol altına alınmasına yönelik yöntemlerin henüz sınırlı olduğuna dikkat çekildi.

"GELİŞEN SİSTEMLERİN FELAKET BOYUTUNDA ZARARLARA YOL AÇMAYACAĞI GARANTİ EDİLEMİYOR"

Panel eş başkanlarından Yoshua Bengio, yapay zekanın aldatıcı davranışlar sergileyebildiğine ilişkin kanıtların giderek arttığını belirtti. Bengio, yapay zeka sistemleri geliştikçe bunların tek başına ya da kötü niyetli kişiler tarafından kullanılarak felaket boyutunda zararlara yol açmayacağının bilimsel olarak garanti edilemeyeceğini söyledi.

"BÜYÜK FAYDALARIN YANI SIRA ÖNEMLİ RİSKLER DE BULUNUYOR"

Raporda, yapay zekanın sağlık, eğitim ve ekonomik kalkınma gibi alanlarda büyük faydalar sağlayabileceği vurgulandı. Buna rağmen teknolojinin hızlı ve denetimsiz biçimde yaygınlaştırılmasının kullanıcıların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler, yıkıcı amaçlarla kullanım, sosyal, ekonomik ve çevresel sistemler üzerindeki etkiler ile teknolojinin kontrolüne ilişkin sorunlar gibi önemli riskleri de beraberinde getirdiği kaydedildi. Yapay zekanın kullanımının dünya genelinde hızla arttığı ancak ülkeler ve sektörler arasında eşit dağılmadığı belirtilen raporda, haftalık konuşma tabanlı yapay zeka kullanıcı sayısının 1 milyarı aştığı, buna rağmen gelişmekte olan ülkelerde kullanımın geride kaldığı aktarıldı.

"YAPAY ZEKA KAPASİTESİ BÜYÜK ÖLÇÜDE BİRKAÇ ÜLKEDE YOĞUNLAŞTI"

Yapay zeka geliştirme kapasitesinin ise büyük ölçüde birkaç ülkede yoğunlaştığına işaret edilen raporda, dünyanın en güçlü 500 yapay zeka süper bilgisayarındaki işlem gücünün yüzde 75'inin ABD, yüzde 15'inin ise Çin tarafından sağlandığı belirtildi. Raporda, dünyada 7 binden fazla dil konuşulmasına rağmen mevcut yapay zeka modellerinin bunların yalnızca küçük bir bölümünü desteklediği, bazı dillerdeki makine çevirilerindeki hataların sağlık teşhisleri ve tedavi kararlarını dahi etkileyebileceği ifade edildi.

"TOPLUMSAL YAPILAR, BİLGİ BÜTÜNLÜĞÜ VE KAMUOYU GÜVENİ OLUMSUZ ETKİLENEBİLİR"

Ayrıca raporda yapay zeka ile üretilen çocuk cinsel istismarı materyalleri ile "deepfake" teknolojisi kullanılarak oluşturulan cinsel şiddet içeriklerinin daha yaygın hale geldiği kaydedildi. Yapay zekanın "ikna edici" içeriklerin büyük ölçekte üretilmesini ve belirli hedef kitlelere ulaştırılmasını kolaylaştırdığına dikkat çekildi. Bunun bilgi bütünlüğünün aşınmasına, kamuoyunun güveninin zayıflamasına, toplumsal uyumun bozulmasına ve demokratik karar alma süreçlerinin olumsuz etkilenmesine yol açabileceği uyarısı yapıldı. Raporda ayrıca gelişmiş ekonomiler de dahil olmak üzere birçok ülkenin en gelişmiş yapay zeka modellerini teknik açıdan değerlendirecek uzmanlığa sahip olmadığı ve yapay zeka yönetişimine etkin biçimde katılmakta zorlandığı ifade edildi.

KI yapay zekâ platformu; Sorani, Badini ve Kurmanci lehçelerinin yanı sıra Arapça ve İngilizceyi de destekleyecek. Yapay zekâ alanında uzun süredir hissedilen dil eksikliğini gidermeyi amaçlayan platform sayesinde kullanıcılar, şirketler ve kurumlar hizmetlere kendi tercih ettikleri dilde erişebilecek.

‘Kendi kültürümüzü yansıtan bir adım’

Newroz Telecom Üst Yöneticisi (CEO) İsmail A. Muhammed, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Newroz Telecom olarak her zaman dünya standartlarındaki teknolojileri Kürdistan Bölgesi’ne getirmeyi ilke edindik. KI ile yalnızca teknolojiyi kullanan değil; kendi dilimizi anlayan, kültürümüzü yansıtan ve toplumumuzun ihtiyaçlarına hizmet eden yapay zekâ yeteneklerini inşa eden önemli bir adım atıyoruz. Bu girişim, Kürdistan Bölgesi’ni dijital inovasyonun ön saflarına taşıma vizyonumuzun bir başlangıcıdır.”

OmniOps CEO’su Muhammed el-Tehsen ise şu değerlendirmede bulundu:

“Bağımsız yapay zekâ, güvenin temelidir. Newroz Telecom ile yürüttüğümüz çalışma, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin hızlı ve yerel şekilde uygulanabileceğini gösteriyor. Birlikte, yapay zekânın bölgede nasıl kullanılacağına ilişkin yeni bir standart oluşturuyoruz.”

KI platformunun hayata geçirilmesi, Newroz Telecom’un daha geniş kapsamlı yapay zekâ ve dijital dönüşüm stratejisinin ilk önemli adımı olarak değerlendiriliyor. Şirket; dijital ekosistemi genelinde yapay zekâ çözümlerini yaygınlaştırmayı, müşteri deneyimini geliştiren yeni hizmetler sunmayı, ticari verimliliği artırmayı ve Kürdistan Bölgesi genelinde dijital inovasyonu hızlandırmayı planlıyor.

Newroz Telecom hakkında

2007 yılından bu yana faaliyet gösteren Newroz Telecom, Kürdistan Bölgesi ve Irak’ın önde gelen telekomünikasyon ve teknoloji şirketlerinden biri olarak hizmet veriyor. Şirket; bireylere, özel sektöre ve kamu kurumlarına iletişim hizmetleri, dijital altyapı, kurumsal çözümler ve yenilikçi teknoloji hizmetleri sunuyor. Ağ altyapısına ve dijital inovasyona yaptığı sürekli yatırımlarla bölgenin dijital geleceğini güçlendirmeyi hedefliyor.

OmniOps hakkında

2024 yılında kurulan OmniOps, Suudi Arabistan merkezli bir yapay zekâ altyapı teknolojileri şirketidir. Şirket, yapay zekâ altyapısı ile gerçek kullanım alanları arasındaki boşluğu kapatmayı amaçlıyor. Geliştirdiği yüksek performanslı bilgi işlem altyapısı sayesinde her ölçekteki işletme ve kurumun yapay zekâ uygulamalarını daha verimli şekilde hayata geçirmesine olanak sağlıyor. OmniOps, şimdiye kadar 8 milyon dolarlık erken aşama yatırım aldı ve Suudi Arabistan’ın önde gelen kurumlarının güvenini kazanmış durumda.

Yapay zeka ile alakalı bu zamana kadar yapılan çalışmalardan bahseden Duran, şunları kaydetti:

"Kendi GPU sunucularımız ve altyapımızla bağımsız bir yapay zeka mimarisi kurduk; verilerimiz kurum içinde ve güvende kaldı. İnternete kapalı yerli LLM ve VLM modellerini kuruma özel ince ayarlarla devreye aldık; hassas veriler güvenle işlendi. Personelimiz için kapalı devre yapay zekâ platformu ‘CibGPT’yi geliştirdik. Yazılım süreçlerimizi hızlandıran kodlama ajanı ‘İlgen’i hayata geçirdik. Eski sistemlerle doğal dilde konuşmayı sağlayan ‘ULAK’ ile teknik olmayan kullanıcının konuşabildiği modern veritabanları inşaa ettik. VLM tabanlı video üretim sistemleriyle çok dilli, ölçeklenebilir içerik üretimine geçtik. Uluslararası medya takibini yapay zeka ile güçlendirdik; risk, kriz ve gündem analizinde hız ve isabet kazandık. CİMER süreçlerinde yapay zekayı başvuruları sınıflandırmak ve verileri anlamlı içgörülere dönüştürmek için kullandık. Hugging Face’te kurumsal hesabımızı açıp veri setlerimizi paylaşarak açık ekosisteme katkı sunduk. Tüm yayınlarımızı blokzincir üzerinde güvence altına alarak şeffaf ve değiştirilemez bir arşiv oluşturduk. Kamu kurumlarına entegrasyon rehberleri göndererek bu dönüşümü devlet geneline taşıdık. Üretken, şeffaf, güvenli ve insan odaklı yapay zekâ ile geleceği inşa ediyoruz."

Oftalmoloji alanının en prestijli bilimsel organizasyonları arasında gösterilen kongrede ödüle değer görülen çalışma, kornea hastalıklarının tedavisine yönelik yenilikçi yaklaşımıyla uluslararası bilim çevrelerinin dikkatini çekti.

Dr. Solmaz ve ekibi tarafından geliştirilen çalışma, kornea hücrelerinin korunmasına yönelik yeni nesil bir damla tedavisini konu alıyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın kornea dokusundaki hücresel hasarın önlenmesine katkı sağlayabileceğini ve gelecekte bazı hastalarda kornea nakli ihtiyacını azaltabilecek potansiyele sahip olduğunu değerlendiriyor.

Dünyanın önde gelen üniversitelerinden akademisyenlerin, araştırmacıların ve göz cerrahlarının yer aldığı bilimsel platformda sunulan çalışma; bilimsel içeriği, yenilikçi yaklaşımı ve gelecekteki tedavi yöntemlerine sağlayabileceği katkılar nedeniyle kendi oturumunun en başarılı bildirisi seçildi.

Washington DC'de alınan bu ödül, Dr. Solmaz'ın uzun yıllardır sürdürdüğü klinik ve akademik çalışmaların uluslararası düzeyde karşılık bulduğunu gösteren önemli bir başarı olarak değerlendiriliyor.

ULUSLARARASI DÜZEYDE ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRÜYOR

Op. Dr. İskender Alkın Solmaz, İstanbul'daki kliniğinde göz kapağı estetiği, blefaroplasti, oküloplastik cerrahi ve yüz gençleştirme alanlarında çalışmalarını sürdürürken, akademik araştırmalarına da aktif olarak devam ediyor.Türkiye'nin yanı sıra Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Amerika başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinden gelen hastaları kabul eden Dr. Solmaz, klinik deneyimini bilimsel üretimle birleştiren hekimler arasında gösteriliyor.

Bugüne kadar 25 binden fazla cerrahi operasyon ve medikal müdahalede görev alan Dr. Solmaz, çalışmalarını yalnızca klinik uygulamalarla sınırlı tutmayarak uluslararası araştırma projelerinde de aktif rol üstleniyor.

2022 yılında Kanada'nın Toronto kentinde kurduğu TelomEYE Pharmaceuticals şirketi aracılığıyla göz hastalıklarına yönelik yenilikçi biyoteknolojik tedaviler üzerinde çalışmalarını sürdüren Dr. Solmaz, aynı zamanda çeşitli patent başvuruları ve uluslararası araştırma projeleriyle bilimsel faaliyetlerine devam ediyor. Şirketin geliştirmekte olduğu ürünler, uluslararası biyoteknoloji ve ilaç sektöründe ilgi görürken, çeşitli yatırımcıların da dikkatini çekmeye devam ediyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) süreçlerine yönelik çalışmaların da sürdüğü belirtiliyor.

BAŞARININ ARKASINDA BİLİMSEL BİR EKİP VAR

ASCRS 2026'da ödüle layık görülen çalışma, Op. Dr. İskender Alkın Solmaz liderliğinde yürütülen araştırma programının bir parçası olarak geliştirildi. Dr. Solmaz, aldığı ödülün bireysel bir başarıdan çok ekip çalışmasının sonucu olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"ASCRS gibi dünyanın en önemli oftalmoloji platformlarından birinde ödül almak bizim için büyük bir gurur. Bu başarı yalnızca bir sunumun değil, yıllardır devam eden bilimsel çalışmaların, ekip ruhunun ve ortak emeğin bir sonucudur. Türkiye'den çıkan araştırmaların uluslararası düzeyde karşılık bulduğunu görmek ayrıca mutluluk verici."

Dr. Solmaz, araştırma sürecine katkı sağlayan tüm ekip üyelerine teşekkür ederek, TelomEYE Pharmaceuticals'ın Kurucu Ortağı ve Tıbbi Direktörü (CMO) Dr. Işılay Kavadarlı başta olmak üzere projede görev alan tüm çalışma arkadaşlarının bu başarıda önemli pay sahibi olduğunu ifade etti.

Dr. İskender Alkın Solmaz'ın kurucuları arasında yer aldığı Kanada merkezli biyoteknoloji şirketi TelomEYE Pharmaceuticals, kornea hastalıkları ve göz yüzeyi bozukluklarına yönelik yenilikçi tedavi yöntemleri geliştirmek amacıyla araştırmalar yürütüyor.

Şirket bünyesinde sürdürülen çalışmaların uluslararası akademik çevrelerde giderek daha fazla ilgi gördüğü belirtilirken, ASCRS 2026'da elde edilen ödül de bu bilimsel yaklaşımın uluslararası düzeydeki karşılığını ortaya koyan önemli gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Washington DC'de alınan bu ödül, yalnızca Op. Dr. İskender Alkın Solmaz ve ekibinin başarısı olarak değil, Türk tıbbının ve Türk oftalmolojisinin uluslararası bilim dünyasındaki görünürlüğüne katkı sağlayan önemli bir gelişme olarak görülüyor.

Kornea hastalıklarının tedavisinde yeni yaklaşımlar geliştirilmesine yönelik yürütülen bu çalışmaların önümüzdeki yıllarda daha geniş hasta gruplarına ulaşabilecek bilimsel gelişmelere kapı aralayabileceği ifade ediliyor.

Yaşadığı olay ile ilgili konuşan İdil Keten, "13 Mayıs tarihinde botoks işlemi yaptırdım. Buraya daha öncesinde dolgu işlemi de yaptırmıştım. Memnun kaldığım için gittim ama botoks yaptırdıktan sonra maalesef göz kapağım bu şekilde oldu. Kendisinin evine gittim. Herhangi bir kliniği, herhangi bir çalışma yeri yok. Bir yıl önce kendisi çalışma yerini kapatmış ve nedenini sorduğumda söylemedi. Botoks yaptırmak için Zeytinburnu'nda ikamet ettiği eve gittim. Botoks yaptı. Botoksu yaptıktan yaklaşık 9 gün sonra benim göz kapağımda bir ağırlık hissederek göz kapağımın düşmeye başladığını fark ettim. Sonrasında maalesef bu hale geldi. Göz kapağım düşeli yaklaşık 12 gün oldu ama maalesef hala düzelmedi. Tabi ki bunun için, tedavi olmak için araştırmalara devam ediyorum ama artık bu konu hakkında hiç kimseye güvenemiyorum.

Şahsın kendisine ulaşmaya çalıştım. Ulaştığımda bana komik bir şekilde ‘Gözün enfeksiyon kapmıştır ya da bu durum gribal enfeksiyon ile birleşmiştir. Bu nedenle olmuştur. Botokstan olacağını düşünmüyorum' diyerek ve bunu kendisi söyleyerek bu şekilde bana dönüş sağladı. Hiçbir şekilde ‘Gel yardımcı olayım. Özür dilerim' gibi bir şey olmadı. Kesinlikle kendini savunarak botokstan olmadığını iddia etti. Ben de doktorlara danışarak bunun botokstan olduğunu fark ettim. Kendisine suç duyurusunda bulundum. Umarım kısa bir sürede yargılanır. Umarım cezasını çeker. Kendisini doktor olarak tanıttı. Rusya'da pratisyen hekim olduğunu söyledi ama Türkiye'de yasal bir şekilde icra edebilmesi için iki yıl daha okuması gerektiğini ama zaten bu işi bildiği için iki yıl daha okumasına gerek olmadığını söyleyerek evde yaptığını söyledi" dedi.

"Lütfen bu tarz yerlere bu tarz insanlara kanıp yapmayın"

Mağduriyetinin giderilmesini istediğini söyleyen Keten, "Hastaneye gittiğimde bana botokstan dolayı bir düşme olduğunu, bu ilacın yanlış kasa enjekte edildiğinden dolayı sonrasında bu şekilde düşüklük olduğunu ve 6 aya kadar geçmeyeceğini söylediler. Botoks etkisi ne zaman geçerse o zaman düzelirmiş. Kendisinden şikayetçi oldum. Umarım yetkili kişiler gerekeni yapar. Lütfen bu tarz yerlere bu tarz insanlara kanıp yapmayın. Başkasının başına gelmesini istemiyorum. En kötüsü benim 3 ay sonra düğünüm var. Maalesef yüzüm yüzünden iptal olma ihtimali var. Bu şekilde katılamayacağıma göre. Mağduriyetimin giderilmesini istiyorum. Çünkü maalesef bizi zarara soktu. Her şekilde zarara girdik" dedi.

NASA, uzay çalışmalarında bir ilke imza attı. NASA’nın Psyche uzay aracı, Derin Uzay Optik İletişim (DSOC) projesi kapsamında uzayın derinliklerinden lazer aracılığıyla ilk kez Dünya’ya ultra yüksek çözünürlüklü video gönderdi. Dünya ile Ay arasındaki mesafenin yaklaşık 80 katına denk gelen 31 milyon kilometre uzaklıktan gönderilen videoda, bir NASA çalışanının 3 yaşındaki “Taters” adlı kedisi yer aldı. Lazer tabanlı son teknoloji ürünü olduğu belirtilen bir cihaz ile saniyede maksimum 267 megabit hız ile gönderilen 15 saniyelik videonun, California eyaletine bağlı San Diego şehrindeki Caltech Palomar Gözlemevi'ne ulaşması 101 saniye sürdü.
Projede görev yapan Ryan Rogalin, uzun mesafeye rağmen sistemin videoyu dünyadaki birçok geniş bant internet bağlantısından daha hızlı aktardığını ifade etti. NASA Yönetici Yardımcısı Pam Melroy ise, "Bu başarı, gelecekteki veri iletim ihtiyaçlarımızı karşılamada temel bir unsur olarak optik iletişimi geliştirme konusundaki kararlılığımızın altını çiziyor. Bant genişliğimizi artırmak, hedeflerimize ulaşmak için çok önemli. Bu teknolojinin sürekli olarak ilerlemesini ve gezegenler arasındaki görevlerde iletişim şeklimizin dönüşümünü sabırsızlıkla bekliyoruz" dedi.
NASA, Ekim ayında uzaya yollanan Psyche uzay aracına önceden yüklenen videonun 11 Aralık'ta Dünya'ya gönderildiğini belirtti.

Türk Bilim Misyonu çerçevesinde ABD-NASA Kennedy Uzay Merkezinden uzaya gönderilecek ilk Türk olacak olan Alper Gezeravcı, görev süresi boyunca Muş Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri tarafından hazırlanan uzay ortamında Propolisin antibakteriyel etkisi deneyini gerçekleştirecek. Proje Bilim Sanat Merkezi öğretmeni Birsen Geçer, öğrencileri Baver Bedirhan Bingöl, Zeynep Nehir Çamlıca, Dilşah İmran Avcı, tarafından gerçekleştirildi.
Muş Valisi Avni Çakır, gazetecilere yaptığı açıklamada, Cumhuriyet'in 100. yılında ilk Türk astronotunun 9 Ocak 2024 tarihinde uzay seyahatine başlayacağını belirterek, "Muş Bilim ve Sanat Merkezi’ndeki 3 öğrencimiz tarafından hazırlanan proje, uzay yolcularının uzayda uygulayacağı deneyler arasında yer aldı. Arıların üretmiş oldukları propolis maddesinin koruyucu özelliğinin uzayda test edilmesi projesi. Yavrularımız tarafından Muş’ta geliştirilmesi, Türkiye çapında bu projenin birinci olması ve uzaya gidecek projeler arasında yer alması ayrıca gurur vericidir. Propolisin bir koruyucu özelliğini biliyoruz. Bunun yer çekiminin daha farklı olduğu ortamda etkisinin nasıl olacağı şeklinde bilimsel araştırma yapılacak. Biz de bu araştırmanın sonucunu merakla bekliyoruz. Çocuklarımızın başarısıyla gurur duyuyoruz. Muş Bilim ve Sanat Merkezi, bu ve benzer projelerde inşallah ilerleyen süreçlerde daha iyi yerlere gelecektir. Bu tür projelerin ortaya çıkarılması için oluşan rekabet ortamı tüm ülke çapında olduğu gibi ilimizde de çocuklarımızın bu anlamda motivasyonunu ciddi bir şekilde arttırıyor. Bilim ve sanat merkezlerimiz, özel seçilmiş çocuklarımızın eğitim gördüğü ortamlar. Hem bizim diğer milli eğitime bağlı kurum ve kuruluşlarımızda, eğitim kurumlarımızda, hem de bu tür özel eğitim merkezlerimizde çocuklarımızı bizler de bu tür Türkiye çapında açılan tüm yarışmalara katılımları için çocuklarımızı teşvik ediyoruz. Bu konuda dünya çapında da başarı elde etmek gurur vericidir” dedi.

İl merkezine bağlı Çiğdemlik köyünde yaşayan oto tamircisi Mustafa Çal, aynı zamanda yörede son yıllarda önemli bir gelir kapısı olan cennet hurması üreticiliği de yapıyor. Kurusu daha değerli olan bu meyvenin kabuğunu soyma işlemini kolaylaştırmak için kolları sıvayan evli ve 3 çocuk babası Çal, eski çamaşır makinesinin gövdesiyle kasnağını da kullanarak hurma soyma makinesi geliştirdi. Kasnağın bağlı olduğu mile takılan meyveler döndükçe birkaç saniyede bıçakla soyulabiliyor. Makinenin karşısına konulan araç koltuğuyla bu iş oturarak yapılabiliyor. Soyulan meyve kabukları da hayvanlara yem oluyor.

Sabahtan oturup akşama kadar çalışmasıyla yaklaşık bir ton meyveyi soyabileceğini belirten 40 yaşındaki Çal, “Bir ton hurmayı normalde günde 15 - 20 kişi ancak soyabilirdi. Ben makinemizle zamandan ve işçilikten tasarruf sağladım” dedi.

Elinden her iş gelen Çal, atölyesinin önüne getirilen hurda araçların parçalarını da bahçe motoru römorku yapımında değerlendirdiğini söyledi. Çalışmaları takip eden Amasya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri yetenekli çiftçiyi kutladı. (İHA)

Senkronize hareket ediyorlar

En içteki gezegen en yakın komşusunun her iki yörüngesine karşılık üç yörünge tamamlıyor. Bu durumun ikinci ve üçüncü en yakın gezegenler ile üçüncü ve dördüncü en yakın gezegenler için de aynı olmasından dolayı gezegenlerin hepsi yörüngelerinde senkronize bir hareketle ilerliyor.

Yaşama elverişli uzaklıkta bulunmuyorlar

Araştırmacılar, gezegenlerin hiçbirinin sistemin güneşine yaşama elverişli bir uzaklıkta bulunmadığı için sistemde yaşam olmadığını tahmin ediyor. Sistemin merkezinde bulunan HD 110067 adlı güneşin başka gezegenleri olabileceğini düşünen araştırmacılar, şimdiye kadar keşfedilmiş gezegenlerin güneş etrafındaki bir tam turlarının 9 ile 54 gün arasında değiştiğini aktardı. Araştırmacılar, dünyanın güneş sistemi dahil tüm sistemlerin bu senkronize halde oluştuğunu ve sonrasında göktaşları gibi dış etmenler sonucu gezegenlerin hareketlerinin değiştiğini tahmin ederken, her 100 sistemden 1’inin senkronize hareketi koruduğunu kaydetti.

Araştırmanın yazarlarından Enric Palle, senkronize hareket eden yaklaşık 50 güneş sisteminin keşfedildiğini ancak hiçbirinin HD 110067 kadar çok gezegeni olmadığını belirtti.

Keşif sonuçları ve araştırmanın detayları Nature dergisinde yayımlandı. (AA)

Amerika Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) astronotlarından Andreas Mogensen, uzaydan Bitlis'teki Nemrut Krateri'nin ve Van Gölü'nün aynı karede yer aldığı fotoğraf çekti. Mogensen tarafından 23 Kasım 2023 saat 12.32'de çekildiği bilgisi paylaşılan fotoğrafta Tatvan ilçesi, Nemrut Krateri ve Van Gölü aynı karede yer aldı.

Tatvan Kaymakamı Remzi Demir, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda "NASA astronotlarından Andreas Mogensen'in uzaydan çekmiş olduğu muhteşem Nemrut ve Tatvan fotoğrafı. Mükemmeliyet ödüllü Nemrut Krater Gölü ve Tatvan’ın aynı karede yer aldığı fotoğraf doğal güzelliği ile kendine bir kez daha hayran bıraktı" ifadelerini kullandı.

Nobel Kimya Ödülü "kuantum noktalarının keşfi ve sentezi" dolayısıyla Moungi G. Bawendi, Louis E. Brus ve Alexei I. Ekimov'a verildi.
Dünyanın en prestijli ödülü olan 2023 Nobel Ödülleri’nin kimya alanındaki yeni sahipleri belli oldu. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi Genel Sekreteri Hans Ellegren, İsveç’in başkenti Stockholm’de düzenlenen basın toplantısında ödülün sahiplerini duyurdu. Ellegren, kimya ödülünün "kuantum noktalarının keşfi ve sentezi" dolayısıyla Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Profesörü Moungi G. Bawendi, Columbia Üniversitesi Fahri Profesörü Louis E. Brus ve New York merkezli Nanocrystals Technology’de çalışan Alexei I. Ekimov'a verildiğini söyledi.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından "nanoteknolojinin en küçük bileşenleri" olarak tanımlanan kuantum noktaları, LED ışıklarda, televizyon ekranlarında ve kanserli dokuyu temizlerken cerrahlar tarafından kullanılabilecek.
Yaklaşık 1 milyon dolar miktarındaki Nobel ödülü, her yıl Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından 1896'da hayatını kaybeden Alfred Nobel'in mirasından veriliyor.

Muğla’nın tatil beldesi Akyaka’da Starlink uyduları görüntülendi. Akyaka’da gökyüzünde sıralı ışıklar gören mahalle sakini Ali Tiriç ve eşi, o anları cep telefonu ile görüntüledi. Işıkların Starlink uydusuna ait olduğu anlaşıldı.
Starlink Leo Uyduları SpaceX tarafından uydu interneti erişimi sağlamak üzere inşa edilmiş bir uydu takımyıldızı olarak biliniyor.

Kepez Belediyesi’nin bu yıl 2’ncisini düzenleyeceği Antalya Bilim Festivali (BİLİMFEST), Dokumapark’ta 19 Ekim Perşembe günü kapılarını ziyaretçilere açıyor.
Antalya Bilim Festivali (BİLİMFEST) başlıyor. Kepez Belediyesi’nin bilimi sevdirmek, ülkenin bilim ve teknoloji alanında yaptığı güzel çalışmaları duyurmak ve anlatmak amacıyla düzenlediği BİLİMFEST, 19 Ekim’de kapılarını ziyaretçilerine açıyor. Dokumapark’ta 19-22 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek festivale TÜBİTAK, ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN, TÜMOSAN, TUSAŞ, TURKSAT, TUA, MKE, ANZATSAN, SARSILMAZ, BMC, üniversiteler, teknoketler başta olmak üzere yerli ve milli teknoloji üreten kurumlar katılacak. İçişleri Bakanlığı’nın da katılacağı festivalde konferanslar, bilim şovlar, motorlu yamaç paraşütü gösterisi, sabit balon uçuşu gösterisi, sürpriz uçak gösterileri, animasyon gösteriler, flyboard gösterisi, planetaryum, simülasyon ve daha birçok etkinlikler gerçekleştirilecek.
Antalya Bilim Festivali 30 Mart-2 Nisan tarihleri arasında yapılması planlanmış, ancak meydana gelen deprem felaketi nedeniyle ertelenmişti.

19 ülkeden 70’in üzerinde astronot
Kongrede, Artemis II göreviyle Ay yörüngesine gidecek aracın pilotu Amerikalı Victor Grover’dan, iki görevde uzayda toplamda 191 gün kalmış Çinli Junlong Fei’ye, uzayda 747 gün geçiren Rus Kozmonot Sergei Andeev’den, Kanada eski Genel Valisi Astronot Julie Payette’e kadar 19 ülkeden 70’in üzerinde astronot ve uzay çalışmaları konusunda öncü isimler yer alacak.
Uzay konusunda dünyanın en prestijli isimlerini bir araya getirecek olan etkinliğin teknik oturumları, BTSO tarafından hayata geçirilen iş dünyasının eğitim ve gelişim merkezi Bursa Business School Uludağ Kampüsü’nde gerçekleştirilecek. 25 Eylül Pazartesi günü düzenlenecek açılış organizasyonunun ardından TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, TUA Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım, Türksat CEO’su Hüseyin Ertok, Plan-S CEO’su Tugay Güzel, TÜBİTAK Uzay Enstitü Müdür Yardımcısı Alime Yıldırım ve Delta V Genel Müdürü Arif Karabeyoğlu gibi önemli isimler teknik oturumlarda bilgi ve deneyimlerini paylaşacak.

Türkiye’nin ilk uzay yolcuları katılıyor
Türkiye’nin ilk uzay yolcuları Alper Gezeravcı ve Tuva Atasever de etkinlikler çerçevesinde Türkiye’nin Gelecek Projeksiyonu oturumu çerçevesinde uzay meraklılarıyla buluşacak. Ayrıca Yeni Uzay Ekonomisi ile Yer Yörüngesi ve Ötesinde Çalışmalar oturumlarında da Michael Lopez Alegria, Thomas Marshburn, Fei Junlong, John D. Olivas, Anton Shkaplerov, Denis Matveev ve Sergey Korsakov gibi dünyaca ünlü astronotlar yer alacak. Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılında Bursa'da gerçekleştirilecek bu büyük organizasyonun teması ise Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal Göklerdedir” sözünden yola çıkılarak belirlendi. Ülke açısından da tarihi bir kongre niteliğindeki bu eşsiz organizasyonda beş gün boyunca uzayla ilgili yapılacak teknik oturumların yanı sıra bilim ve toplum etkinlikleriyle, seminerler, söyleşiler ve çevrimiçi platformlarda öğrenci buluşmaları gibi birçok etkinlik düzenlenecek.

27 Eylül Çarşamba günü GUHEM’i ziyaret edecek astronotlar ayrıca ‘Bilim-Toplum’ etkinlikleri çerçevesinde Merinos Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi Osmangazi Salonu’nda vatandaşlar ve öğrenciler ile bir araya gelecek. BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, uzay ve havacılık teknolojilerinin dünyada büyük bir rekabet alanına dönüştüğünü söyledi. Türkiye’nin bu alanda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayelerinde ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın liderliğinde gerekli altyapının kurulması açısından önemli hamlelere imza attığını belirten Başkan Burkay, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ortaklığı ve Bursa Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle hayata geçirdikleri GUHEM’in de uzay ve havacılık alanında nitelikli insan kaynağı yetiştirme misyonuyla çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti. Alanında Avrupa’nın en büyük uzay, havacılık ve deneyimleme merkezi olarak Bursa’da hayata geçen GUHEM’in uluslararası düzeyde ses getiren nitelikli organizasyonlarla da adından söz ettirdiğini dile getiren İbrahim Burkay, bu çerçevede Uzay Kaşifleri Derneği’nin dev organizasyonuna Bursa’da ev sahipliği yapmaya hazırlandıklarını söyledi.

Uluslararası Nitelikte Dev Zirve
Bugüne kadar çok az sayıda insanın uzay sınırını aşma şansına sahip olduğuna işaret eden BTSO Yönetim Kurulu Başkanı Burkay, “Dünyaca ünlü astronot ve kozmonotlar 5 gün boyunca GUHEM ve Bursa Business School organizasyonuyla Bursa’da bizlerle birlikte olacaklar. Uluslararası nitelikteki bu derneğin 39 yıldır farklı ülkelerde uzay çalışmaları hakkındaki yaptıkları zirvenin Bursa’da gerçekleştiriliyor olması, uzay çalışmaları hakkında deneyimleri ve yenilikçi çalışmaları değerlendirme fırsatı sunacak. Bu dev zirve, gençlerimizin de uzay ve havacılık alanındaki farkındalıklarını artırmamız açısından büyük önem taşıyor. Cumhuriyetimizin 100’üncü yılında ‘İstikbal Göklerdedir’ ana temasıyla ev sahipliği yapmaya hazırlandığımız kongrenin kentimiz ve ülkemiz adına şimdiden hayırlı olmasını temenni ediyorum” dedi.