Cumhuriyet Halk Partisi içinde son dönemde büyük yankı uyandıran ve parti içi hukuki tartışmaları alevlendiren "mutlak butlan" kararı nedeniyle gözler yeniden Kemal Kılıçdaroğlu ile Özgür Özel arasındaki liderlik rekabetine çevirdi. Siyasetin nabzının yüksek attığı Diyarbakır’da, Özgür Özel’in yarın kente yapacağı ziyaret öncesi Güneydoğu Ekspres mikrofonunu halka uzattı.

Özgür Özel’in Genel Başkanlık koltuğuna oturması halinde partinin daha iddialı bir konuma geldiğini düşünenlerin sayısı oldukça yüksek. Vatandaşlar, Özel’in söylemlerini daha dinamik ve kapsayıcı bulduklarını ifade ederken, "mutlak butlan" gibi hukuki hamlelerle partinin enerjisinin içeriden tüketilmeye çalışılmasına tepki gösterdi.

"Kemal Kılıçdaroğlu mu, Özgür Özel mi?" sorusuna Diyarbakır sokaklarından gelen yanıtlar, parti içi muhalefet ve liderlik tartışmalarına dair mesajlar verildi.

Sokakta mikrofon uzattığımız yurttaşlar şöyle konuştu:

“Siyaset ileriye doğru yürür, Kılıçdaroğlu ile artık yol yürünmez, Diyarbakır kararını vermiştir. Kılıçdaroğlu, o babasının oğlu ise çıkar halkın içerisinde gezer.

Diyarbakır'a gelsin. ona verdiğim oy anasının ak sütü gibi helal olmasın. Bırakın Kemal Kılıçdaroğlu’nu Özgür Özel tabii ki.” Kimileride ne Özel ne Kılıçdaroğlu bizim için tek lider Selahattin Demirtaş’dır” diye cevapladı.

Diyarbakır sokakları, CHP liderliği konusunda mevcut yönetime tam destek vererek Kılıçdaroğlu’na net bir şekilde "kırmızı kart" gösterdi.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı’na bağlı Dil Geliştirme ve Koruma Şube Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen “Diller Bahçesi (Gulîstana Zimanan)”, tehlike altındaki dillere dikkat çekmek amacıyla ziyaretçilerini ağırlıyor.

UNUTULMAYA YÜZ TUTMUŞ DİLLER HAKKINDA FARKINDALIK

Dil Geliştirme ve Koruma Şube Müdürü Tahir Baykuşak, Uzun yıllardır var olan bahçeyi anlamlı, akılda kalıcı ve farkındalık yaratan bir mekâna dönüştürmek için çalışma yürüttüklerini belirterek, “21 Şubat Uluslararası Ana Dil Günü’nde hayata geçirerek Türkiye’de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan birçok dile dikkat çekmek istedik.

Bahçede, her biri farklı bir dili temsil eden sokaklar oluşturuldu. Kürtçe, Zazaca, Süryanice, Hemşince, Ermenice, Lazca, Çerkesçe, Romanca, Osetçe ve Abhazca için ayrılan bölümlerde, ilgili dillere ait çeşitli kelimelerin yer aldığı tabelalar bulunuyor.

Umut, güzellik, aşk, onur, yaşam, sevgi, ışık, irade, mutluluk, insanlık, dil, bilgi, inanç ve özgürlük gibi kavramları, her dilde ziyaretçilerle buluşturmayı hedefledik” dedi.

DİL, İNSANLIĞIN ORTAK MİRASIDIR

Unutulmaya yüz tutmuş diller konusunda yurttaşların ilgisini çekmeyi hedeflediklerini ifade eden Baykuşak, “Her sokağın girişinde o dile ait isim tabelasının yanı sıra bir karekod da yer alıyor.

Ziyaretçiler bu karekodları telefonlarıyla okutarak ilgili dil hakkında genel bilgilere, bahçenin hikâyesine ve tabelalarda kullanılan kelimelerin anlamlarına ulaşabiliyorlar. Bu çalışmamızla, dillerin bu bahçedeki güller gibi olduğunu anlatmak istedik.

Bir gülü koparmak nasıl hayatımızdan bir rengi eksiltirse, bir dilin yok olması da insanlığın ortak mirasından bir rengin kaybolması anlamına gelir. Diller ve halklar birlikte yaşadıklarında güzelleşir düşüncesindeyiz” diye ifade etti.

TEHLİKE ALTINDAKİ DİLLER, KORUNMALI

Bölgede benzeri bulunmayan Diller Bahçesi’nin diğer belediyelere de örnek olmasını umduklarını ifade eden Baykuşak şunları söyledi:

“Özellikle tehlike altındaki dillerin korunması gerektiğinin farkındayız. Başta Kürtçe, Zazaca ve diğer lehçelerimiz olmak üzere anadilin korunması ve kullanılmasının ne kadar hayati bir durum olduğuna dönük farkındalık oluşturma amacımızın meyvelerini görmek bizim için sevindirici bir durum.

Her birey, kendi ana dilinde yaşama ve eğitim alma hakkına mutlaka sahip olmalıdır. Diller Bahçesi, yalnızca bir park değil; farklı kültürlerin, kimliklerin ve dillerin bir arada yaşama iradesini simgeleyen önemli bir farkındalık projesi olarak öne çıkıyor.”

1970 yılında Kars’ta doğan Asya Koşal’ın hayatı, 1999 Marmara Depremi’nde sadece 45 saniyede altüst oldu. O büyük felakette kızını ve oğlunu kaybeden Koşal, aynı zamanda iki ayağını ve bir kolunu da yitirdi. Hayata tutundu, tek elle ördüğü ilmiklerle UNESCO’dan ödül aldı.

HAYATINI ELİNE ALDIĞI ÖRGÜ DEĞİŞTİRDİ

Yaşadığı acıyı ‘bir varmış, bir yokmuş gibi’ sözleriyle anlatan Asya Koşal, “O günleri kapkaranlık bir tünel olarak tarif ediyorum. Ancak o karanlığın içinde umudu aramaktan hiç vazgeçmedim. Mumlar yaktım, lambalar yaktım. Tırnaklarımla kazıya, kazıya o ışığa ulaştım. Bugün eğer bir noktaya gelmişsem azmin ve inancın bir sonucu olarak görüyorum. Depremin ardından uzun yıllar hem fiziksel hem de psikolojik olarak zorlu bir süreçten geçtim. Hayatımı değiştiren dönüm noktasını ise örgüyle tanışma oldu. Ailemden gördüğüm örgüyü denemek için elime şiş aldığımda, imkânsız sandığım bir şeyi başardığımı fark ettim” dedi.

TÜM İMKANSIZLIKLARI ELİNİN TERSİYLE İTTİ

Kesik uzvuyla ilmek atabildiğini gören Koşal, “O an, bir ses bana ‘yapabilirsin’ dedi. Zamanla sadece şişle değil, tığ ile de örgü yapmayı başladım. Tüm imkansızlıklara rağmen kendimi geliştirerek birbirinden özel ürünler ortaya çıkarmaya çalıştım. Daha sonra sosyal medyada paylaştığım videolarla kısa sürede binlerce insana ulaşabildim. Yurt içinden ve dışında büyük ilgi gördü çalışmalarım. Sevgili Derya Baykal’ın sunduğu televizyon programına katılarak, hayatım ve çalışmalarım hakkında daha geniş kitlelere ulaşmaya çalıştım. Bugün, kendimce hem üretmeye hem de ilham vermeye devam ediyorum” diye ifade etti.

YAŞAYAN İNSAN HAZİNESİ

Sonradan engelli olmanın verdiği sıkıntının çok başka olduğunu söyleyen Asya Koşal, “2024 yılında UNESCO tarafından ‘Yaşayan İnsan Hazinesi’ ödülüne layık görüldüm. Bu başarı, benim için önemli bir motivasyon aracı oldu. Sadece kendi hayatımı yeniden kurmakla kalmak istemedim. Bu anlamda benim gibi sonradan engelli olan birçok kadına da umut oldum. Kendim geliştirdiğim özel tığlarla kadınlara eğitim veriyorum. Zira, ‘kadın isterse başaramayacağı hiçbir şey yoktur’ bence. Ve bu durum ancak büyütülmüş bir dayanışma ile geniş kitlelere ulaşabilir” dedi.

“UMUDU YAYMAYI GÖREV EDİNDİM”

Hayatta var olabilmenin çok kıymetli olduğunu söyleyen Koşal, “Hayat kolay değil, çok zor. Ama o hayatı kaliteli ve kıymetli yaşamak herkesin hakkı diye düşünüyorum. Ülkemiz, biz bireysel engellilere yeterince uygun şartlar sunmuyor maalesef. Ama umudumuzu yitirmiyoruz. Bu anlamda ‘motivasyon’ konuşmalarıyla, farklı şehirlerde insanlarla buluşmaya çabalıyorum. Özellikle depremzede bireylerle bir araya gelerek kendi deneyimlerimi paylaşıyorum. Kendi yaralarımla başkalarının yaralarına dokunmaya çalışıyorum. Bu anlamda ‘umudu yaymayı kendime görev edinmiş durumdayım’ dedi.

KARANLIĞA MUM YAKMAK

Diyarbakır’a ilk kez geldiğini söyleyen Asya Koşal, “Sevgili Sergen Sucu’nun daveti üzerine Diyarbakır’a geldim ve kente hayran kaldım. Ben de aslen Karslıyım. Coğrafyaya yabancı değilim ama Diyarbakır bir başka cezbetti beni. Pazar gününe kadar, ziyaretçi ve dostları Zerzevan Konağı’nda ağırlayacağım. Hayata dair vereceğim en önemli mesaj da; “Hayat zor ama nefes aldığımız sürece umut hep var ve Karanlığa küfretmektense bir mum yakmak en güzelidir, demek olsun” diye konuştu.

Diyarbakır’ın Sur ilçesinde, özellikle Hazreti Süleyman Camii çevresine uzanan ve yerli-yabancı turistlerin ilk uğrak noktalarından biri olan Hazreti Süleyman Caddesi’nde yaşanan sorunlardan dolayı esnafın tepkisini giderek büyüyor. Bölgedeki işletmeciler ve çalışanlar, caddenin mevcut haliyle Diyarbakır’ın turizm imajına zarar verdiğini belirtiyor.

KONTROLSÜZ TRAFİK HEPİMİZİN ORTAK SORUNU

Kafe işletmecisi Zafer Değirmenci, “Esnaf olarak defalarca dilekçe verdik ve imza topladık. Ancak henüz somut bir sonuç alamadık. Diyarbakır’a gelen turistlerin büyük bölümü ilk olarak burayı ziyaret ediyor. Ancak karşılaştıkları manzara düzensizlik, temizlik eksikliği ve devam eden inşaatlar oluyor. Biz bu görüntüyle şehrimizi tanıtmak istemiyoruz. Caddedeki en büyük sorunlardan başında, kontrolsüz trafik ve gelişigüzel park edilen araçlar geliyor.

Bu durum hem görüntü kirliliğine hem de ulaşım sıkıntısına neden oluyor. Araçların iş yerlerinin önüne park etmesini engellemek isteyen esnaf arkadaşlarımız da, kendi imkânlarıyla saksı ve benzeri materyaller koymak zorunda kalıyorlar. Bu da başka bir düzensizlik yaratıyor. Ve bu durum son derece can sıkıcı oluyor” dedi.

HAKSIZ REKABET VAR

Uzun yıllardır bölgede esnaflık yapan Abdürrezak Yıldız ise, “Caddedeki aydınlatmaların çoğu çalışmıyor. Camları temizlenmiyor, ampulleri değiştirilmiyor. Akşam saatlerinde burası neredeyse zifiri karanlık oluyor. Turistler akşam gezmeye çekiniyor. Sadece turistler değil, yerli halkın bir kısmı da o saatlerde buradan geçmekten çekiniyor.

Kaldırım işgalleri, düzensiz seyyar satıcılar ve uzun süredir devam eden inşaatların yarattığı toz ve gürültü kirliliği, hem esnafı hem de ziyaretçileri olumsuz yönde etkiliyor. Caddenin sonunda, hiçbir resmiyeti olmayan ve kira, sigorta, maaş vermeyen seyyar satıcıların olması da çok kötü duruyor. Kimsenin ekmeğinde gözümüz yok ama bu düzensizlik çevre kirliliğinin yanında haksız bir rekabeti de doğuruyor,” ifadelerini kullandı.

“HİJYEN KONUSUNDA SIKINTILAR YAŞIYORUZ”

Bir kafede garson olarak çalışan Mehmet Turan da, “Özellikle hijyen konusunda son derece sıkıntılarla uğraşıyoruz. Gıda sektöründeyiz ama toz, duman ve gürültü içinde hizmet vermeye çalışıyoruz. Bu durum bizler kadar müşterilerimizi de rahatsız ediyor. Burası Diyarbakır’ın kalbi ama mevcut haliyle utanılacak bir tablo var. Başta belediye ve Çevre Şehircilik yetkililerini bu özel cadde ile ilgilenmeye davet ediyoruz.

Temizlik ve aydınlatma sorunlarının giderilmesini, trafik ve park düzeninin sağlanmasını talep ediyoruz. Diyarbakır’ın vitrini konumundaki bu cadde, mevcut haliyle ne esnafı ne de kenti temsil ediyor” diye konuştu.

25 yıllık müzik yolculuğunu ve müziğe olan bağlığını “Bir eseri bitirdiğime önce ben inanmalıyım” diyen Mardin Nusaybinli sanatçı Rezan Koç, müzikal çalışmasını ve müzik hayatını Güneydoğu Ekspres’e anlattı.

Mardin’in Nusaybin ilçesinde doğan ve çocuk yaşlardan itibaren müzikle iç içe bir yaşam süren 50 yaşındaki söz yazarı Kürt sanatçı Rezan Koç, “Müziğe 6 yaşında tambur ile tanışarak adım attım. Müzikal eğitimimi Avrupa’da Kürt Müzik Akademisi’nden aldım. Yaklaşık 25 yıldır profesyonel olarak müzikle uğraşıyorum. Ama son 4 yıldır eserlerim daha geniş kitleler tarafından tanınmaya başlandı. Dinleyiciyle ilk buluşmam ‘Gula Hewşê’ adlı eserle oldu. Bu parça, hayatımda çok özel bir yerde bulunuyor. Daha 16 yaşında olan engelli bir kızımı kaybettikten sonra yazdım. O yüzden benim için çok önemlidir” dedi.

ETKİSİ ALTINDA OLDUĞU İSİMLER

Müziğinde önemli Kürt isimlerden etkilendiğini dile getiren Koç, “Mihemed Arif Cizrawî, Usivê Çelebî, Miradê Kinê ve Faris Bavê Fîras’tan etkilendim. Şiir ve söz yazımımda ise Seydayê Tîrêj, Osman Sebrî, Seydayê Cegerxwîn ve Melayê Cizîrî’nin izleri var. Bugüne kadar sosyal medya üzerinden 7 eserim dinleyiciyle buluştu. Bunun yanında birçok sanatçı arkadaşa da eser verdim. Raperin, Xecê ve Karacadağ’dan ‘Bahri ve ekibi’ ilk aklıma gelen isimler oldu” diye ifade etti.

“BİR ESER İÇİN, ÖNCE BEN ‘OLDU’ DEMELİYİM”

Sağlık sektöründe evde bakım çalışanı olarak görev yaptığını ifade eden Koç, “Yoğun iş temposu nedeniyle sahne çalışmalarına katılamıyorum, ancak emekliliğin ardından sahnelere dönmeyi planlıyorum. Elimden geldiğince eserlerimi büyük bir titizlikle hazırlamaya çalışıyorum. Bir şarkıyı hemen yazıp yayımlamak gibi bir düşüncem olmadı. Önce benim o eseri içselleştirmem gerekiyor. ‘Evet, bu eser tamam’ demeden dinleyiciyle paylaşmam” diye konuştu.

Şarkılarının temelinde ‘sevgi’ olduğunu vurgulayan Rezan Koç,”Bu duygunun kimi zaman memlekete, kimi zaman doğaya ya da bir mevsime duyulan sevgi olarak şekilleniyor. Bazen de acı ve özlem ön plana çıkıyor. O an hangi duygudaysam, eserlerim de o yönde şekilleniyor” ifadelerini kullandı.

Diyarbakır’da bu akşam saat 20.00’da oynanacak 35. hafta karşılaşması öncesi yeşil kırmızılı ekibin taraftarını büyük heyecan sardı. Ligin bitimine 4 hafta kala Amedspor taraftarları, kritik Ümraniye maçı öncesinde duygu ve düşüncelerini belirterek, maçın skoru ile ilgili tahminde bulundu.

Akşam saat 20.00’da başlayacak Ümraniye maçı öncesi Güneydoğu Ekspres mikrofonlarına konuşan taraftarların konuşmalarını derledik.

Amedspor’un şampiyonluğuna olan inanç ve kararlılıklarını dile getiren yeşil kırmızılı taraftarlar,”Maçı 1-0” kazanırız” diyen de oldu, “3-0” ve de “4-1” kazanırız diyen de oldu.

Amedspor’un sadece bir spor kulübü olmadığını savunan taraftarlar konuşmalarında, kulübün Kürt kimliğini savunan bir güç merkezi olduğu konusunda görüş birliğine vardı.