Ceza, konser boyunca "Denizci", "Sonu Yok", "Ne De Zor" ve "Sus Pus" başta olmak üzere sevilen şarkılarını seslendirdi. Alanı dolduran müzikseverler, sanatçının şarkılarının sözlerine hep bir ağızdan eşlik ederken, konser boyunca ritim ve alkışlarla performansa ortak oldu.

100.Yıl Kent Parkı'nı dolduran binlerce müziksever, Ceza'nın performansıyla festivalin altıncı gününde unutulmaz bir konser akşamı yaşadı. Malatya Kültür Yolu Festivali'nin konser sahnesi, birbirinden özel sanatçıların performanslarıyla müzik dolu akşamlar sunmaya devam ediyor. Konserlerin yanı sıra sergiler, söyleşiler, geleneksel sanat atölyeleri, çocuk etkinlikleri ve lezzet duraklarından oluşan zengin festival rotası Malatya'nın dört bir yanında ziyaretçileri ağırlamayı sürdürüyor.

Başkan Sadıkoğlu, işyerine kavuşamayan esnafın sesi oldu

Yenişehir ilçesindeki Sümerpark Amfi Tiyatrosu’nda gerçekleştirilecek etkinlik kapsamında yetişkinler için 6 film, çocuklar için ise 6 animasyon olmak üzere toplam 12 yapım izleyiciyle buluşacak.

Gösterimler cuma günleri yetişkinlere, cumartesi günleri ise çocuklara yönelik olarak saat 20.00’de yapılacak. Program, bugün “Valahî” filminin gösterimiyle başlayacak.

Eylül ayında da devam edecek etkinlik, 19 Eylül’de “Orman Çetesi: Dünya Turu” animasyonunun gösterimiyle sona erecek.

Tüm film gösterimleri ücretsiz olacak.

Konserde konuşan Edremit Belediye Eşbaşkanı Cemil Komi, kültür ve sanatın toplumla buluşmasının önemine dikkati çekti. Komi, “Halkçı belediyecilik anlayışımızla kültür ve sanatın halkımızla buluşturmaya devam ediyoruz. Bu anlamlı gecenin barışa, kardeşliğe ve özgür bir geleceğe vesile olmasını diliyoruz” dedi.

Etkinlik, Rojda’nın seslendirdiği şarkılarla son buldu.

Anmaya, Koma Berxwedan ve birçok yanı sıra çok sayıda seveni katıldı. Saygı duruşuyla başlayan anma töreninde bir konuşma yapan sanatçı Hozan Şemdîn, Aram Tîgran'ın müzik yaşamı ve kişiliğini örneklerle anlattı. Şemdîn konuşmasında, Aram Tîgran'ın bir Ermeni olmasına rağmen Kürtçeyi ve Kürt sanatını çok büyük bir sevgi ve aşkla sahiplendiğini, Kürt sanatında ve kültüründe çok büyük emekleri olduğunu belirtti.

‘BİR GÜN TAŞIYACAĞIZ’

Tîgran'ın eserleri sayesinde Kürtçeyi birçok yere taşıdığını ve iki halk arasında çok önemli bir köprü kurduğunu vurgulayan Şemdîn, "Biz her yıl olduğu gibi bu yıl da Brüksel'de mezarı başındayız. Birçok dostuyla ve sanatçı arkadaşlarımızla Aram Tîgran'ı unutmadık, yaşatacağız, anısına saygı duyacağız ve sahip çıkacağız" dedi.

Hozan Şemdîn, Aram Tîgran'ın vasiyetinin Amed'de defnedilmek olduğunu da hatırlatarak, "Buna izin verilmedi. Bir gün topraklarımızı özgürleştirdiğimizde, mezarını onun istediği toprağa ve özlemiyle yaşadığı topraklara taşıyacağız" diye kaydetti.

Anma töreni, yapılan konuşmaların ardından sona erdi.

“AŞIRI TÜKETİM KÜLTÜRÜ DOĞANIN YOK OLMASINA NEDEN OLMAKTADIR”

Dr. Özge Gürbüz, ağız ve diş sağlığı hakkında bilgilendirmede bulunurken, Veteriner Hekim Ali Ekber Öz, ekolojik dengeye dair konuştu. Çevrenin bir çok unsur barındığını ifade eden Öz, “İnsan en belirleyici konumda yer alıyor. Hayvanların doğada bıraktığı sadece ayak izleridir. İnsanlar çok büyük tahribat yaratıyor. Toprak, hava, su kirleniyor. Bunlar hastalıklar aneden oluyor. Sağlıklı gıdaya ulaşmada sıkıntılar yaşanıyor. Bunlar kapitalist sistemin sonuçlarıdır. Doğa nesne haline getirildi. Aşırı tüketim kültürü doğanın yok olmasına neden olmaktadır” dedi.

“ÖNCELİK KORUYUCU HEKİMLİK OLMALI”

Dr. Diren Gürbüz, aile hekimliğinde koruyucu hekimliğin önemli olduğunun altını çizerek, “Türkiye’de ve köyümüzde kanser vakaları ne yazık ki fazla. Tedavi edici alanda var ama öncelik koruyucu hekimlik. Hastalanmadan sağlıklı yaşamı kurmak önemli” diye belirtti.

Tıbbi Patolog Haşim İmak ve Prof. Dr. Kenan İltimur da, hastalıkların tedavisindeki gelişime dikkat çekti.

Festival bugün “Wêje û ziman” paneli ile başladı. Festival alanında gerçekleşen panele, Kürt Yazarlar Miraz Roni ve Mehmet Can Demir panelist olarak yer alırken panelin moderatörlüğünü ise Van’ın Erciş ilçesinde faaliyet yürüten ARSİSA Kültür, Dil Sanat Derneği yöneticisi Keziban Çelebi yaptı. Panele kentte bulunan siyasi parti ve demokratik kitle örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katıldı. Panelistlerin tanıtımıyla başlayan panel Kürt Dili ve Edebiyatı üzerine tartışmalarla başladı.

'DİL BİR İNSANIN VÜCUDUNDAKİ KAN GİBİDİR'

Kürtçenin hala baskı ve asimilasyon politikaları sebebiyle engellerle karşı karşıya olduğunu belirten yazar Mehmet Can Demir, dilin varlığına ve mücadelesine dikkat çekti. Demir, “Dilin kendine özgü bir alanı var. Dil sadece iletişim aracı değil, varlığı ortaya koyan bir semboldür" dedi. Dilin konuşulmadığı sürece unutulmaya yüz tuttuğunu belirten Demir, "Her dilin bir kökü var. Ve bu kök yaşamın sonuna kadar devam ediyor. Dil bizim kültürümüzdür, hiçbir kültür dilsiz değildir. Yaşadığımız ülkede çeşitli kültürler var ve bizler de Kürt kültürü içinde yaşıyoruz. Eğer bir halk kendi dili ile konuşursa, başta kültürü olmak üzere birçok temel hakkı için ilerleme kaydeder. Dilin kudreti sadece kelime ve harfte değil, kullanımı ile ilgilidir. Dilimizi sadece eve ve sokağa değil bütün dünyaya yaymamız gerek. Herkes Kürtçeyi tanımalıdır. Halkın aydınları eğer çalışmalarını kendi dilinde yaparsa dil daha çok güçlenir ve varlığını herkese tanıtır. Dil bir insanın vücudundaki kan gibidir” diye konuştu.

'KÜRT EDEBİYATI KÖKLÜ BİR GEÇMİŞE SAHİPTİR'

Arından Kürt edebiyatı ve edebiyatçılarına değinen yazar Miraz Ronî, “Kürt Edebiyatı deyince, Kürtlerin asırlar önceki durumlarını görüyoruz. Kürt Edebiyatı köklü bir tarihe sahiptir. Kürt edebiyatı toprak, ideoloji ve siyaset üzerine şekillenmiştir. Hala bile birçok Kürt yazar ve sanatçı ülkeden sürgün edilmiş ya da sanatını icra edemiyor” ifadelerini kullandı.

Panel soru ve cevaplar ile son buldu.

Sosyal medyada kendisine yönelik hakaret ve linç kampanyalarını eleştiren Raperin, eleştiriye açık olduğunu ancak hakaret ve küfürün kabul edilemez olduğunu belirtti.

"Daha birkaç ay önce aynı şey Mem Ararat'a yapıldı" diyen sanatçı, Kürt müzik camiasında sanatçılara yönelik linç kültürünün sona ermesi gerektiğini ifade etti.

"16 YILIMI KÜRTÇE MÜZİĞE ADADIM"

Raperin, akademisyenlik ve öğretmenlik görevlerini bırakıp tamamen Kürtçe müziğe yöneldiğini belirterek, bunu hiçbir maddi beklentiyle yapmadığını söyledi.

İzmir'de büyüdüğünü ve Kürtçeyi sonradan öğrendiğini anlatan sanatçı, "Ana dilimi bilmeden başladım. Sırf Kürtçe müzik yapabilmek için bu dili öğrendim ve 16 yılımı buna verdim" dedi.

Üç tamamen Kürtçe albüm hazırladığını, şarkılarının büyük bölümünün söz ve müziğinin kendisine ait olduğunu belirten Raperin, buna rağmen kendi bestelerinin yeterince dinlenmediğini, yalnızca seslendirdiği cover çalışmalarının ilgi gördüğünü dile getirdi.

"MODERN MÜZİK YAPTIĞIM İÇİN AMBARGO UYGULANDI"

Raperin, Kürt müzik alanındaki bir kurumla yıllar önce yaşadığı anlaşmazlığı da ilk kez ayrıntılarıyla anlattı.

Kurumun kendisine "modern müzik yapmaması" yönünde baskı yaptığını öne süren sanatçı, gitar, saksafon ve farklı enstrümanlar kullanmasının "Kürt müziğini yozlaştırmak" olarak değerlendirildiğini söyledi.

Bu nedenle yıllardır konserlerine ambargo uygulandığını iddia eden Raperin, geçen yıl kurum yetkilileriyle yeniden görüştüğünü ancak olumlu bir sonuç alamadığını belirtti.

"SANATÇIYA DEĞER VERİLMİYOR"

Kürt toplumunda sanatçılara yeterince değer verilmediğini savunan Raperin, çok sayıda sanatçının emek vermesine rağmen yalnızca birkaç ismin destek gördüğünü söyledi.

Son yıllarda yayımladığı eserlerin geniş kitlelere ulaşmadığını ifade eden sanatçı, "Ne kurumlar destek oluyor ne halk. Biz bu müziği kime yapıyoruz?" diye konuştu.

"MENAJERLER BENİ DOLANDIRDI"

Kariyeri boyunca birlikte çalıştığı Kürt menajerlerin kendisini maddi olarak zarara uğrattığını öne süren Raperin, milliyetçi duygularının suistimal edildiğini söyledi.

Kürtçe müzikten geçimini sağlamadığını da vurgulayan sanatçı, "Bu alandan yıllardır para kazanmıyorum. Zengin oldun da bırakıyorsun diyenler gerçeği bilmiyor" ifadelerini kullandı.

"MÜZİĞİ DEĞİL, KÜRTÇE MÜZİĞİ BIRAKIYORUM"

Raperin, müziği tamamen bırakmadığını belirterek, bundan sonra istediği dilde üretim yapacağını söyledi.

"Kürtçe müziği bırakıyorum ama müziği bırakmıyorum. Türkçe, İngilizce, Farsça ya da başka bir dilde üretmeye devam edeceğim" diyen sanatçı, kendisine hakaret edenler hakkında ise hukuki süreç başlatacaklarını açıkladı.

Yaklaşık 2 bin yıllık geçmişe sahip antik havuzun, yürütülen bilimsel çalışmaların ardından yeniden görünür hale getirildiğini belirten Bakan Ersoy, projede emeği geçenlere teşekkür ederek "Medeniyetimizin izlerini bilimsel çalışmalarla koruyacak, geçmişin mirasını geleceğe taşımaya kararlılıkla devam edeceğiz" dedi.

Festival kapsamında Munzur Gözeleri’nde çerağlar uyandırılıp semah dönüldü.

Ovacık’ta da “Dil, Kültür, İnanç, Ekoloji, Dersim ve Ovacık’ın Temel Sorunları, Yozlaşma, Çeteleşme, Göç ve Bağımlılık” başlıklı panel düzenlendi. Moderatörlüğünü Ali Kandil‘in yaptığı panele Eğitimci Hıdır Eren, Araştırmacı-Yazar Nesimi Aday, ABF Genel Başkanı Mustafa Aslan, Munzur Koruma Kurulu aktivisti Gülender Batmaz ve yerine kayyım atanan Ovacık Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül konuşmacı olarak katıldı.

ANA DİLİN ÖNEMİ

Panelde ilk sözü yerine kayyım atanan Ovacık Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül aldı. Sarıgül, konuşmasında ana dilin toplumsal hafızanın korunmasındaki rolüne dikkat çekerek, dilin kimlik, kültür ve toplumsal yaşam açısından taşıdığı öneme vurgu yaptı.

Ardından konuşan Eğitimci-Yazar Hıdır Eren, ana dilin önemine dikkat çekerek, “Türk Devleti, 1921’de çıkardığı kanunla bu memleketin dilini Türkçe yaptı. Sonra tek dil (Türkçe), tek millet (Türk milleti), tek inanç (Hanefi Müslümanlığı) anlayışıyla bu memleketi inşa ettiler. Diğer halkları ise asimile ettiler. Asimilasyonun yanı sıra çoğumuzu katlettiler, sürgün ettiler, memleketlerinden uzaklaştırdılar. Bunu da dilleri, inançları ve yaşam biçimleri ortadan kalksın diye yaptılar” dedi.

“HER ŞEYİMİZ ASİMİLE EDİLDİ”

Araştırmacı-Yazar Nesimi Aday ise Alevi inancı üzerindeki asimilasyon politikalarına dikkat çekerek, “Dilimiz, kültürümüz ve inancımız yüz yıldır asimile ediliyor, yok edilmeye çalışılıyor. Kavramların ayrıştırılması son 50 yılda özel bir politika olarak uygulandı. Katliamlar hiç durmadı. Bu yüzden dilimize ve kültürümüze sahip çıkmamız gerekiyor. Einstein’a ‘Bir tanrıya inanıyor musunuz?’ diye sorduklarında, ‘Spinoza’nın tanrısına inanıyorum’ diyor. Keşke Spinoza burada bu doğayı görebilseydi. Her şeyimiz asimile edildi” diye konuştu.

Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Mustafa Aslan, tarih boyunca asimilasyon ve katliamlarla karşı karşıya kaldıklarını ancak inanç ve kültürlerinden vazgeçmediklerini belirterek, “Asimilasyon sadece sizi kendinize yabancılaştırmıyor. Önce dilinizden, toprağınızdan ve kültürünüzden uzaklaştırırlar, ardından geçmişinizi unuttururlar. Dünden bugüne Aleviliği inkar edilen toplum, gittiği her yerde yeniden filizlendi. Dersimlilerin gittiği her yerde bu inanç yaşamaya devam etti” ifadelerini kullandı.

“ALEVİ TOPLUMU MÜCADELESİNİ BÜYÜTMELİDİR”

Devletin Alevilere yönelik asimilasyon politikalarının yöntem değiştirdiğini vurgulayan Aslan, “Onca katliama ve inkara rağmen inancımızı yok edemediler. Hepiniz Türkiye’nin farklı kentlerinden geliyorsunuz. Yaşadığımız her yerde bu kültüre ve inanca sahip çıkmaya ihtiyacımız var. İnanç, sadece birkaç derneğe bırakılmayacak kadar değerli ve kıymetlidir. Alevi toplumu, inancı ve kültürü için verdiği mücadeleyi büyütmelidir” dedi.

“YERELLE BERABER MÜCADELEMİZİ BÜYÜTMELİYİZ”

Munzur Koruma Kurulu aktivisti Gülender Batmaz ise Dersim’deki ekoloji mücadelesine dikkat çekti. Batmaz, “Ekoloji yaşamdır, ekoloji örgütleri de yaşam savunucularıdır. Doğamız talan ediliyor. Bölgede 94 alan için ruhsat verilmiş durumda. Munzur Koruma Kurulu olarak yıllardır yaşamı savunuyoruz. Emperyalist talana karşı mücadelemizi sürdürüyoruz. Dersim coğrafyasının birçok bölgesi milli park ilan edildi. Çok sayıda endemik bitki türüne ev sahipliği yapan bu coğrafyanın korunması büyük önem taşıyor. Yerel halkın da bu talana karşı mücadele etmesi gerekiyor. Aksi halde nefes alamayacak hale geleceğiz. Bu nedenle yerel halkla birlikte mücadelemizi büyütmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Munzur gözelerindeki programdan sonra ilçe merkezine dönen kitle burada, “Dil, Kültür, inanç, ekoloji, Dêrsim ve Ovacık’ın temel sorunları; Yozlaşma, çeteleşme, göç ve bağımlılık” başlığıyla düzenledi. Moderatörlüğünü Ali Kandil’in yaptığı panelde konuşmacı olarak Hıdır Eren, Araştırmacı-Yazar Nesimi Aday, DAD Eşbaşkanı Zeynel Kete, ABF Genel Başkanı Mustafa Aslan, Munzur Koruma Kurulu Gülender Batmaz, Yerine Kayyım atanan Ovacık Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül katıldı.

‘ÇOĞUMUZU KATLETTİLER’

İlk olarak söz alan Sarıgül, dilin anlam ve önemine ilişkin kısa bir konuşma gerçekleştirdi. Ardından söz alan Hıdır Eren, 1921 Anayasıyla bu memleketin dilinin Türkçe yapıldığını hatılatarak, “Sonra siz de biliyorsunuz; tek dil, tek millet, tek inançla bu memleketi kurdular. Diğer halkları da bir araya toplayıp asimile ettiler. Asimilasyonun yanı sıra zaten çoğumuzu katlettiler. Sürgün ettiler, memleketlerinden uzağa yolladılar; öyle yaptılar ki hem dilleri, hem inançları, hem yaşamları ortadan kalksın” dedi. Ardından söz alam Araştırmacı-Yazar Nesimi Aday da Alevi inancıyla bağlantısı olan kavramların nasıl değiştirilip lanse edildiğine dikkat çekti. Aday, buna örnek olarak Araştırmacı Hüseyin Ayrılmaz’ın Ovacık raporunda yer alan bilgilerine dair aktarımlarda bulundu. Aday, “Dilimiz kültürümüz inancımız burada yüz yıldır asimile ediliyor, yok edilmeye çalışılıyor. Kavramları ayrıştırmak son 50 yılda özel bir politika ile yapıldı, katliam silsilesi hiç durmadı. O yüzden dilimize kültürümüze sahip çıkmamız gerekiyor” diye konuştu.

İNANÇLARA YÖNELİK ASİMİLASYON

ABF Genel Başkanı Mustafa Aslan, Dêrsimlilerin yıllarca asimilasyon ve katliamlarla yüz yüze bırakıldığını ancak buna rağmen inanç ve kültürlerinin yok edilemediğini kaydetti. Asimilasyon politikalarının bizi kendimize yabancılaştırmadığını, halkları toprağından ve kültüründen de uzaklaştırdığını aktaran Aslan, “Dünden bugüne inkar edilen toplum, gittikleri her yerde yeniden filizlendi. Dersimlilerin gittiği her yerde bu inanç devam etti. Devlet Alevilere karşı asimilasyonun yollarını değiştiriyorlar, onca katliama ve inkara rağmen inancımız yok edemiyor” şeklinde konuştu.

'TALANA KARŞI MÜCADELE ETMEK GEREK’

Son olarak Munzur Koruma Kurulu aktivisti olan Gülender Batmaz, “Doğamız talan ediliyor, 94 yer için ruhsat verilmiş. Munzur Koruma kurulu olarak yıllardır yaşam savunucusu olmaya devam ediyoruz. Emperyalist talana karşı hep mücadele ettik. Dersim coğrafyasının bir çok yeri, zamanında milli park alanı olarak ilan edildi. Burada çok sayıda endemik bitkiler vardır bu açıdan çok önemlidir. Yerel halkın da talana karşı mücadele etmesi gerekir, aksi halde nefes alamayacak hale geliriz. Dolayısıyla yerelle beraber mücadelemizi büyütmemiz gerekiyor” diyerek konuşmasını sonlandırdı.

Araştırmacı-yazar Reyhan Alkar Karlıdağ, “Uzak Neresi” adlı kitabının söyleşi ve imza gününde okurlarıyla bir araya geldi.

Red Yayınevi’nin organizasyonuyla gerçekleştirilen etkinlikte, dokuz kısa öyküden oluşan Uzak Neresi kitabı edebiyatseverlerin beğenisine sunuldu. Söyleşide eserin yazım süreci, öykülerin çıkış noktaları ve ele aldığı temalar üzerine değerlendirmelerde bulunuldu.

FARKLI TEMALAR VE GÜÇLÜ ANLATIM DİKKAT ÇEKİYOR

Kitapta Diyarbakır’ın kültürel dokusuna ilişkin anekdotların yanı sıra, 6 Şubat depremlerinin izlerini taşıyan bir öykü, ruhsal bunalım içinde yaşamı sorgulayan bir karakterin iç dünyasını anlatan hikaye ve 1990’lı yıllarda yaşanan köy yangınlarından esinlenerek kaleme alınan öyküler yer alıyor. Farklı temaları ve güçlü anlatımıyla dikkat çeken eser, okurlardan ilgi gördü.

SÖYLEYİŞİYE BİRÇOK KİŞİ KATILDI

Moderatörlüğünü Avukat Serdar Özer’in üstlendiği programa DİYŞAD yöneticileri, yazarın ailesi ve dostları, çok sayıda yazar, şair ve edebiyatsever katıldı. Katılımcılar söyleşi boyunca yazarla kitap üzerine görüş alışverişinde bulunma fırsatı yakaladı.

OKURLARI İÇİN KİTABINI İMZALADI

Program, Reyhan Alkar Karlıdağ’ın okurları için kitaplarını imzalamasının ardından sona erdi.

Urfa Bisiklet Topluluğu Spor Kulübü Başkan Yardımcısı Mustafa Aslan, AA muhabirine, Türkiye’nin farklı kentlerinden bisiklet turuna katılanların bulunduğunu belirterek “Ritüel haline getirdiğimiz turumuzu yıllarca sürdürmek istiyoruz.” dedi.
Bisiklet tutkunu Hüseyin Acar, etkinliğe katılmaktan duyduğu memnuniyeti ifade ederek “Her yıl olduğu gibi bu yılda renkli ve güzel geçti.” diye konuştu.
Göbeklitepe’de yürüttüğü kazı çalışmaları ve elde ettiği bulgularla tarihe ışık tutan Prof. Dr. Klaus Schmidt, 2014 yılında hayatını kaybetmişti.

DAYANIŞMA ÇAĞRISI

Karara tepki gösteren tiyatrocu Bahoz Özsunar, şu açıklamayı yaptı: “Bugün Dilovası Kültür Merkezi’nde oynayacağımız Kürtçe oyunun Dilovası Kaymakamlığı, belediye ve emniyet tarafından engellendiğini öğrendik. Yasağın, devlet ile DEM Parti arasında yürütülen demokratik toplum sürecinin bu aşamasında ne kadar doğru olduğu tartışmalıdır. Kürtlerin devletle barışmak istediği bu süreçte yaşanan yasaklamalar bizi derinden üzmektedir. Bu sürece destek veren tüm siyasi partileri, sivil toplum kuruluşlarını, sosyalistleri ve bize gönül veren dostlarımızı bu yasağa karşı dayanışmaya çağırıyoruz.”

Tüm gelirleri kimsesiz kız çocuklarının eğitimi için kullanılacak olan kitap 240 sayfa olarak okurun ilgisine sunuldu.

Biri İzmir’den diğeri Maraş’tan akmaya başlayan iki nehir 18 Haziran 77’de birleştiğinde engin denizlere akmak için onları o güne kadar yaşadıklarından çok daha zor günler bekliyordu.

Kamu emekçisi iki can Maraş’ın karanlık günlerinden kurtulmaya çalışırken, 12 Eylül askeri darbesinin insanları öğüten cenderesi içinde bulmuşlardı kendilerini. Serpil ve Zeynel çiftçinin 2 çocukla yürüdükleri sarp yollarda karşılaştıkları zorluklar her yeni gün birbiriyle yarışıyordu.

‘Taş Yastık’ta biriken anılar Serpil ve Zeynel çiftinin yürüdükleri zorlu yolun sonunda kazandıkları bir zafer nişanı olarak tarihe not düşüyordu...

Maraşlı Alevi bir çiftin hem ayrı ayrı hem de birlikte geçirdikleri zaman diliminde yaşadıkları türlü zorluklara inat yere düşürmedikleri insani değerlerin, her koşulda savundukları ideallerin ve umuda yolculukta asla pes etmeyen direngenliklerinin cisimleştiği “Taş Yastık” kitabı gelecek kuşaklara yol gösteren bir kutup yıldızı gibi başı dik, okurlarını bekliyor.

Maraş Katliamının yaşandığı o karanlık günlerin Alevi yurttaşlarda açtığı derin yaraların ve bıraktığı izlerin sayısız örneğinin aktarıldığı anılar “Taş Yastık” ile kayıt altına alınıyor.

Bu topraklarda Serpil ve Zeynel Özen çiftinin yaşam öyküsündeki acıların benzerini yaşayan sayısız can var ve her okuyanın kendinde bir parça bulacağı kitap bu açıdan yabancısı olmadığımız acıları yaşayan canlarla duygudaşlığı besleyen bir işleve sahip.

12 Eylül 1958 doğumlu Serpil Özen ile 1956 doğumlu Zeynel Özen’in yaşamındaki zorluklar 12 Eylül’ün baskıcı ortamında daha da içinden çıkılmaz bir hal alıyor.

Kitaba adını veren (Taş Yastık) mağaraya Serpil ve Zeynel Özen çiftçi 6 aylık bebekleri Ahmet ile zar zor sığabiliyorlardı. Serpil 12 Eylül’ün o zor günlerini şöyle anlatıyor: “Mağaranın girişi o kadar dardı ki, tek başına bile sürünerek girebiliyordun. “Burada nasıl yatacağız Zeynel” dedim. Zeynel de “burada kalmazsak başka yerlerde bizi bulurlar” dedi. Mağaranın içine önce Zeynel girip orayı temizledi, keçeyi serip biraz düzeltti. Ondan sonra sen de sürünerek gir dedi. Yan yan sürünerek girdim. Zeynel taştan yastık yaptı. Çocuğumuzun battaniyesini düzelttik. Onu ortamıza aldık. Ben yan tarafıma yatıyordum. Zeynel de sürünerek arkamıza geçip mağaranın girişini bir ağaç dalı ile örttü. Sağa ya da sola dönebilmemiz mümkün değildi. İkimiz birlikte ancak yan yatarak sığabiliyordu. Bir de çocuk var. O kadar yüksek bir kayanın arasındaydı ki, mağara sanki tabut gibi bir yerdi.”

Aylarca süren mağara yaşamı, sonrasında işkenceli sorgular, cezaevi günleri ve mültecilik yılları derken yaşanan acılar daha da katmerli bir hal alıyordu.

Yurtdışında geçen zamanlarda hayata tutunma çabaları, yeni yerlere ve koşullara adaptasyon ve çekilen çilelerden sonra ekonomik olarak toparlanma süreçleri derken Serpil ve Zeynel çiftinin ömründen ömür gitmişti. Yaşları artık yoğun iş temposunu ve çalışma yaşamını kaldırabilecek yıllardan bir hayli uzaklaşmaya başlamıştı.

Zeynel için Maraş’ta başlayan yaşam mücadelesi, yurtdışında türlü duraktan sonra İsveç’te Alevi bir iş insanı olarak sürüp giderken, artık yılların yorgunluğu iyiden iyiye hissediliyordu. Yüreğindeki ateşi yorgun bedenine sığmayan Zeynel için eşi Serpil ile dinlenmeye geçecekleri bir zaman siyaset gelir çalar kapılarını. Zeynel’in milletvekilliği yıllarında yeni bir alanda başlar yeni bir mücadele…

Yaşamın her anını bir mücadele alanına çeviren Serpil ve Zeynel çifti için zaman yeni yollarda çeşitlenen engebeleri aşma kararlılığında akıp gidiyordu…

‘KÜRT KÜLTÜRÜ ENTERNASYOL HAL ALDI’

Popülizm çağında Kürtlerin kültürünü korumasının önemli bir yer tuttuğunu kaydeden Joanna Bocheska, “Biz insanlara baktığımızda siyah veya beyaz olarak bakmıyoruz. İnsanlar kimliği, dili ve kültürü ile vardır. Popülist insanlar tamamen inkar üzerine bir kültür oluşturmaya çalışıyor. Kürtlere de bu dayatılıyor. Ancak Kürtler buna karşı dilini, kimliğini ve kültürünü her zaman korumuştur. Kürt kültürü zengin bir kültüre sahip. Dilleri canlı ve gelişen bir boyutadır. Zenginliğini sürekli ileriye götüren bir aşamada. Siyaset kültürün önüne geçmek istiyor ancak bunu yapamıyor. Çünkü kültürü, edebiyatı zengin bir dil var ortada. Kürtlerin komşusu olan halklar, kültürlerine hayran kalmıştır ve sürekli etkisi altında kalmıştır. Bu kültür enternasyonalist bir hal aldı. Kültürün gelişiminde kadının öncü rolü etkili oldu. Özellikle mücadelenin içinde yer alan kadınlar direniş ruhunu kültür ile birleştirip geliştirmiştir. Devletlerin inkarcı politikalarını sürekli boşa çıkarmıştır. Var olan durumu koruyup daha da ileriye götürmeliyiz. Bunu siyasilerin inisyatifine bırakamayız. Kendimizi bunu geliştirmeliyiz” ifadelerini kullandı.

77'nci gününe giren nöbette, alana "Dest bi pîrozîya min, awa min û hardê meke! Lı duştê rasanayîşe komelkî,kulturî ekolojik yê Gimgimî, wayire xoverdayîşî vêjîye", "Dest li pîrozîya min, awa min û axa min neke! Li dijî tinekirina cîvakî, çandi û ekolojik li Gimgimî, Xwedî li berxwedanê derkeve" pankartları asıldı.

Nöbette, "Varto'nun doğası ve jeotermal tehdidi" konulu panel düzenlendi. Panelde, Çevre Bilimci Deniz Mine Öztürk ve Akademisyen Dr. Mehmet Fırat konuşmacı olarak yer aldı. Nöbette sık sık "Direne direne kazanacağız" sloganı atıldı.

SANTRALİN ZARARLARI

Panelde ilk olarak konuşan Çevre Bilimci Deniz Mine Öztürk, jeotermal enerjinin teknik bilgilerini anlatarak, enerji üretim yöntemi hakkında bilgi verdi. Enerji üretiminde farklı kaynakların kullanıldığını söyleyen Deniz Mine Öztürk, sondajla yerin 3 km altına inileceğini kaydetti. Deniz Mine Öztürk, "Türkiye'de şuan toplam 71 jeotermal santral var ve sadece 41 Aydın'da. Zaten sadece Türkiye'nin elektrik ihtiyacının sadece yüzde 3'ünü üretebiliyor. Şirketler gelip, topraklara el koyarak artı değer birikim elde ediyorlar. Bütün zararları da bölge halkına kalıyor. Ekolojik zararları, maliyeti bölge halkı üstleniyor. Yerelde yaşayan insanlar ekonomik zarar görüyorlar. İnsan ve insan dışı bütün canlılara zarar veriyor. Mikro iklimi değiştiriyor. Daha nemli, buharlı bir iklim meydana geliyor. Bitki ve hayvanların büyümesinin şartlarını değiştiriyor. Burası deprem bölgesi. Kendileri sondaj yaparken ya da yerin altına akışkanı geri baskılarken depremi tetikliyor" ifadelerini kullandı.

Gimgim'deki bitkileri incelemek için binin üzerinden örnek aldığından bahseden Dr. Mehmet Fırat, Gimgim'in önemli endemik bitkilere ev sahipliği yaptığının altını çizdi.

'SANTRAL LAZIM DEĞİL, YAKAMIZDAN DÜŞSÜNLER'

Panelin ardından Mikail Aslan en sevilen kilamlarını seslendirdi. Aslan, Gimgim halkının direnişini selamlayarak, "Sizden rica ve minnet ediyorum bu projeye destur vermeyin. Göç eden halkımız çocuklarıyla buraya gelsin. Çocuklarımız köyünü, toprağını tanısın. Atalarının mezarlarını tanısınlar. 77 gündür direniştesiniz. Diliyorum ki bu santral burada yapılmaz. Xizir'in izniyle izin vermeyeceğiz. Bize santral lazım değil. Yakamızdan düşsünler" diye konuştu.

Yurttaşlar, çadırdaki nöbet eylemine devam ediyor.

Pola Yayın Grubu’ndan RED Yayınları’nda çıkan söyleşi kitabının arka kapağında dillerin yaşatılmasının önemine dair şu vurgu yer alıyor:

“İsveçli yazar ve edebiyat tarihçisi Kjell Espmark’ın “Bir dil öldüğünde / Ölüler ikinci kez ölürler” sözü bir dilin yaşatılmasının önemine yapılan çok güçlü bir vurgu olarak söyleşinin üzerinde yürüdüğü hattı âdeta özetliyor. Ana Dilin yazgısının Tam da bu sebeple dillerin yaşama tutunmasına katkı sunan her çabanın çok değerli olduğu günümüzde; dil, Kürtçenin içinde bulunduğu durum, çevirinin dile katkısı ve Ana Diline mesafeli yazarlar üzerine yapılmış bu söyleşiler kuşkusuz adresini bulacaktır. Bir dilin ancak ana dilini konuşan çocuklarla yaşatılacağını ve ölümün kıyısından çevrilen dillerin insanlık ailesinin zenginliğini korumada paha biçilmez bir değere sahip durduğu gerçeğine sıkı sıkıya bağlı kalan bir söyleşiyle okurun karşısına çıkarak dillerin korunmasına ufakta olsa bir katkı sunabilmiş olmak bizim açımızdan büyük kıvançtır.”

“DİLİN VARLIĞI İNSANIN KENDİ ÖZVARLIĞI İLE KENDİNİ GERÇEKLEŞTİRME İRADESİDİR”

“Dile Dair” yapılan söyleşi kitabının giriş bölümünde gazeteci yazar Ali Abbas Yılmaz, dillerin yaşatılmasının önemine dair şunları dile getiriyor:

“Yeryüzünde var olan ve varlığını günümüze kadar devam ettiren bütün toplumlarda dil kuşkusuz başat bir faktördür. Toplumlar tarihinde bir zamanlar var olan ve ne hazindir ki, sürekliliğini sağlama gücü gösteremeyen birçok topluluk fiziksel varlıklarını şöyle ya da böyle başka topluluklar içinde eriyerek devam ettirseler de aslında dillerini kaybederek özyitimi yaşamaktan kurtulamadılar. İnsanın insan olma sürecinde dilin oluşumu, gelişimi ne kadar önemliyse, yitimi de o kadar acı vericidir. Dilini yitiren aslında onu var eden özden de yoksun kalır. Dili sadece bir iletişim aracı değildir. Dil aynı zamanda insanın özvarlığını gerçekleştiren, geliştiren ve geleceğe taşıyan can damarıdır. Dilin varlığı insanın kendi özvarlığı ile kendini gerçekleştirme iradesidir ve haliyle yokluğu da insanın özyitmidir. Kuşkusuz dilin önemine dair söylenecek çok şey var ve günümüz dünyasında her şeyin çok kolay ve çabuk tüketildiği bir ortamda dillerin yaşatılması her zamankinden daha büyük önem taşımaktadır.”

DİL ÜZERİNE SÖYLEŞİ DİZİSİ KİTAPLAŞTIRILDI

“Dile Dair” yapılan söyleşilere ilişkin de kitabın giriş bölümünde şu ifadeler yer alıyor:

“Bir insanın olmakla ölmek arasında öz varlığını koruma mücadelesinin can damarı olan dile dair bir söyleşiye başlarken açıkçası bu yolculuğun bir kitapla noktalanacağı aklımın ucundan dahi geçmiyordu. Her şey şair, yazar Metin Aydın’ın yazdığı Lalistan’ın Kürtçeye çevirisine dostane bir katkı sunmak ile başladı. Ve iyi ki de başladı…

Dil bilimci, yazar ve çevirmen Mustafa Aydoğan ile genel anlamda dil, ana dili ve çeviri üzerine yaptığımız söyleşi dizisinin ilk bölümünde şiir ve şiir çevirisinin incelikleri, şair ve yazar Metin Aydın’ın şiirlerinin çevrildiği Lalistan’ın çeviri aşamaları ve Kürt yazın dünyasına etkilerini değerlendirdik. Ancak daha sonra söyleşi kendi doğal akışında dilin önemi, Kürtçe üzerine uygulanan asimilasyon politikası ve Kürtçenin karşı karşıya bulunduğu tehlikeler gibi konularda yoğunlaştı. Hâl böyle olunca altı bölümü daha önce Sur Ajans’ta yayınlanan, yedinci bölümü ise henüz yayınlanmamış olan bu keyifli ve sorgulayıcı söyleşi dizisini kronolojik sıra yerine; genel anlamda dil ve Kürtçe üzerine bütünlük oluşturacak biçimde kitaplaştırarak yeniden yayınlamayı gerekli ve yararlı bulduk.

Yazdığı birçok kitabın yanı sıra, Yaşar Kemal, Aziz Nesin, Orhan Pamuk, Ahmet Altan gibi Türkçe edebiyatının önemli yazarlarının kitaplarını da Kürtçeye çeviren dil bilimci, yazar ve çevirmen Mustafa Aydoğan, Metin Aydın'ın "Üryan" şiir kitabı ve "Kaydedilmiş Şiirler" isimli şiir dosyasındaki şiirlerini de "Lalistan" adıyla Kürtçeye çevirdi.

Söyleşi sırasında birçok kere Türkçe yazan Kürt yazarlara Kürtçeye duyarlılık çağrısında bulunan Aydoğan ile “dillerin ölümü”, “tehlike altındaki/tehdit edilen/can çekişen diller”, “Küresel dil”, “yapay zekâ”, ana dilinde yazmanın önemini, başka dillerde yazan “misafir” yazarları ve ana diline mesafeli yazarların durumunu, Kürtçenin, Kürt toplumunun gereksinim duyduğu her alana ilişkin dilsel üretimi gerçekleştirebilecek bir kapasiteye sahip olup olmadığını, sadece Kürtçeyi değil tehlike altında olan her dili savunmanın zorunluluğunu, genel anlamda çevirinin bir dilin gelişmesindeki önemi, incelikleri, zorluklarını ve çevirdiği kitapları konuştuk. Ayrıca sözünü ettiğimiz keyifli ve hacimli söyleşilerin bir bütün hâlinde bir araya geldiği bu kitabın son dönemlerde ana dili üzerine yürütülen tartışmaların daha bilimsel ve adil bir zeminde yürütülmesine katkı sunacağına inanıyoruz.

Dil çalışmalarına bunca katkı sunmuş ve ömrünü bu çalışmalara adamış olan Aydoğan ile bir gazeteci olarak “dil”e dair söyleşi yapmak benim için çok önemli bir deneyim oldu.”

Anma törenine Telli'nin ailesi, yakınları, dostları, edebiyat ve sanat dünyasından çok sayıda isim ile siyasetçiler katıldı. Programda Grup Yorum, Ahmet Telli'nin sözlerini yazdığı "Sıyrılıp Gelen" adlı eseri seslendirdi.

"Mücadele ruhuyla aramızda olmaya devam edecek"

Törende konuşan Ahmet Telli'nin kızı Eylül Telli, babasını şu sözlerle anlattı:
"Babam yalnızca kelimeleri yan yana dizen bir şair değildi. O acıyı umutla, yalnızlığı dayanışmayla, karanlığı insanın içindeki iyiliğe olan inançla karşılayan bir yürekti. Gerçek şairler yalnızca yaşadıkları yıllarda değil, onları okuyan her yürekte yaşamaya devam ederler. Babam da şiirleriyle, düşünceleriyle ve mücadele ruhuyla aramızda olmaya devam edecek. Şimdi gözyaşlarımız kadar umutlarımızı da yanımıza alarak Ahmet Telli'yi, onun sevdiği gibi şiirlerle, dostlukla ve dayanışmayla uğurluyoruz."

"Toplumsal hafızanın kendisiydi"

78'liler Federasyonu adına konuşan Hüseyin Esentürk ise Ahmet Telli'ye veda etmenin zorluğunu dile getirerek, yaşamı boyunca sürdürdüğü mücadeleye vurgu yaptı.

Esentürk, "Bir devrimciye, bir yoldaşa, bir babaya ve iyi bir insana veda etmek, inanın hiç kolay değil. Ben isterdim ki Ahmet ağabey, biz 'Şunu yapalım' dediğimizde bizi yönlendirsin, hayata kör baktığımızda bizi doğru yöne çevirsin. Ahmet Telli, toplumsal hafızanın dili, ifadesi, şiiri, müziği ve hafıza kaydıdır; bir anlamda toplumsal hafızanın kendisidir. Ahmet ağabey bize çok şey öğretti; dayanışma ruhunu, mücadele azmini ve birlikte hareket etmeyi öğretti. Bize, eğer birlikte mücadele edersek daha dirençli, daha güçlü olacağımızı gösterdi" dedi.

Ahmet Telli'nin naaşı, anma töreninin ardından ikindi vakti kılınacak cenaze namazı sonrası Ankara Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verilecek.