Tahminlere göre Türkiye’nin kuzey kesimleri ile Akdeniz bölgesi parçalı ve yer yer çok bulutlu olacak. Akdeniz’in Toroslar kesimi, Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları, Artvin, Kars ve Ardahan çevreleri ile İstanbul, Kırklareli ve Kocaeli’nin kuzey kıyılarında yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış görülecek. Diğer bölgelerde ise az bulutlu ve açık bir hava bekleniyor.

Meteoroloji, hava sıcaklıklarında önemli bir değişiklik öngörmezken, sıcaklıkların ülke genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam edeceğini bildirdi.

Rüzgârın ise genellikle kuzey yönlerden, güney ve doğu kesimlerde güney yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor. Marmara’nın güneybatısı ile Kuzey Ege’de kuzey ve kuzeydoğudan saatte 40 ila 60 kilometre hızla kuvvetli rüzgâr etkili olacak.

Bazı illerde beklenen en yüksek sıcaklıklar

Aydın ve Şanlıurfa: 41 derece
Denizli: 40 derece
Diyarbakır: 40 derece
Siirt: 39 derece
Muğla: 37 derece
Mardin: 37 derece
İzmir: 36 derece
Malatya: 36 derece
İstanbul: 32 derece
Ankara: 31 derece

Denizlerde fırtına beklenmiyor

Meteoroloji, denizlerde fırtına beklentisi olmadığını açıkladı. Karadeniz’de aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak görüleceği, Marmara, Ege ve Akdeniz’de ise genel olarak açık veya parçalı bulutlu havanın etkili olacağı tahmin edildi.

Öte yandan Meteoroloji’nin değerlendirmesine göre güncel meteorolojik uyarı bulunmuyor. Ancak kuvvetli rüzgârın beklendiği Marmara’nın güneybatısı ile Kuzey Ege’de ulaşımda yaşanabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli olunması istendi.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın nadir Ebola varyantı "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

"Tedavinin bir hekim tarafından başlanması ve izlenmesi önemlidir"

Zayıflama iğneleri olarak bilinen iğnelerin Tip 2 diyabet, karaciğer yağlanması ve kilo kontrolünde umut verici sonuçlar sağladığını belirten Dr. İnal, "Ancak bunların potansiyel yan etkileri göz önünde bulundurulduğunda, tedavinin bir hekim tarafından başlanması ve izlenmesi önemlidir. Bu ilaçların en önemli yan etkileri bulantı, kusma, kabızlık, şişkinlik olabilir. İlk haftalarda bu şikayetler görülür fakat zaman içerisinde şikayetler azalacaktır. Bu ilaçlar genellikle sindirim sistemindeki GLP-1 ve GIP reseptör agonisti olarak etki ederler. Karaciğer yağlanmasında, kan şekerinin kontrolünde, kan lipidlerinin kontrolünde ve tansiyonun kontrolünde önemli sonuçlar elde edilebilir" dedi.

"İlaçlar bırakılınca kilo geri alınabilir"

Kullanımlarının takibinde düzenli kan testlerinin yapıldığını dile getiren İnal, şunları söyledi:

"İlaçlara başlamadan önce safra kesesinin, pankreasın ve göz muayenesinin tamamlanması gerekir. Uygun olan hastalara başlıyoruz. Haftada bir kez yapılıyor. Subkutan olarak yapılır, yani cilt altına, deri altına hasta kendisi yapabilir bunu. Haftada bir düzenli kullanılır. İlaçlar bırakılınca kilo geri alınabilir. Bu nedenle sağlıklı beslenme alışkanlığına ve fiziksel aktiviteye hastanın ilacı bıraktıktan sonra da devam etmesi gerekir. Klasik anlamda bir bağımlılık yapmaz. Mutlaka doktor kontrolünde bu ilaçların kullanılması gerekir. Sadece zayıflama iğnesi olarak algılanmamalıdır. Metabolik bozuklukları düzelten bir tedavi olarak düşünülmelidir."

Personelin durumunun iyi olduğu belirtilirken, olaya ilişkin olarak soruşturma başlatıldı.

Araştırmada tümörlerle bağlantılı bir virüs ya da mikroorganizmaya rastlanmadı. Buna göre hastalığı taşıyan bir mikrop değil, kanser hücrelerinin kendisi. Hücreler yeni balığın vücuduna yerleşerek büyümeyi sürdürüyor. Kanserin nasıl yayıldığı henüz bilinmiyor. Araştırmacılar, balıkların üreme dönemindeki fiziksel teması, tümör hücrelerinin su veya tortu aracılığıyla solungaç, deri ve ağızdan vücuda girmesi üzerinde duruyor.

Daha önce köpeklerde, Tazmanya canavarlarında ve bazı çift kabuklu deniz canlılarında bulaşıcı kanserler tespit edilmişti.

“SÖZ KONUSU İDDİALAR GERÇEĞİ YANSITMIYOR”

Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan hastane yönetimi, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, yıpranmış koltukların kullanımda olmadığını ifade etti.

Yönetim ayrıca, hastanede kapsamlı bir yenileme çalışması kapsamında bakım ve onarım faaliyetlerinin sürdürüldüğünü açıkladı.

Kongo'da 15 Mayıs'ta ilan edilen 17’ncii Ebola salgınına, Bundibugyo virüsü neden oluyor. Bu virüse karşı onaylanmış bir aşı veya tedavi bulunmuyor. DSÖ, temmuz ayı başında iki deneysel tedaviye ilişkin klinik çalışmaların başlatıldığını, ilk moleküler tanı testine acil kullanım onayı verildiğini ve Oxford Üniversitesi öncülüğünde geliştirilen ChAdOx1 aşı adayının ilk güvenlik denemelerinin de başladığını duyurdu.

‘SALGIN BİZDEN BİR ADIM ÖNDE’

Salgının merkez üssünü, Güney Sudan ve Uganda sınırındaki Ituri eyaleti oluşturuyor. DSÖ verilerine göre vakaların yüzde 89,1'i, ölümlerin ise yüzde 83,9'u bu bölgede görüldü. DSÖ'nün Kongo'daki salgın yönetim sorumlusu Thierno Baldé, "Salgın hâlâ bizden bir adım önde ve gelişimine yetişmeye çalışıyoruz" diyerek özellikle Ituri'nin başkenti Bunia ve çevresinde bulaşmanın yoğun şekilde sürdüğünü söyledi.

Virüsün ayrıca, M23 silahlı grubunun etkili olduğu Kuzey Kivu ve Güney Kivu dahil dört eyalette daha görüldüğü bildirildi.

Beyazıt, en çok sorulan sorulardan birinin, "Bir insan trafik kazası geçirdi ve öldü, o organ kullanılabilir mi?" sorusu olduğunu aktardı. Soruya açıklık getiren Beyazıt, şu ifadeleri kullandı:

"O organ kullanılamaz. Organın kullanılabilmesi için kişinin yoğun bakım şartlarında takip edilen bir hasta olması gerekmektedir. Bu hastanın mekanik ventilatöre bağlı olması ve beyin ölümünün gerçekleştiğinin deklare edilmesinden sonra organ bağışı yapılabilir. Ancak normal bir trafik kazası geçirip olay yerinde hayatını kaybetmiş bir insanın organı ne yazık ki kullanılamamaktadır. Organın bir şekilde canlılığını ve kan dolaşımını koruyor olması gerekir ki o organ ya da doku kullanılabilsin. Solid organ nakilleri arasında en sık yapılan nakil böbrek naklidir. İkinci sırada ise karaciğer nakli gelmektedir. Ancak doku nakilleri arasında kornea nakli sayı olarak daha sık yapılmaktadır."

Kan grubu uyumu en önemli şart

Nefroloji Uzm. İdris Oruç ise hastalar kliniğimize başvurduğu zaman, alıcı ve vericinin öncelikle kan gruplarına baktıklarını söyledi. Oruç, "Kan grubu uyumu en başta şarttır. Kan grubu uyumlu olduktan sonra doku grubu uyumlarına bakıyoruz. Doku grubu uyumları ne kadar fazlaysa bizim için o kadar avantajlı bir durumdur. Tabii ki cerrahi müdahale çok önemlidir. Ancak ameliyat sonrası hastaların postoperatif dönemde poliklinik takipleri de çok önemlidir. Biz hastaları haftada iki defa organ nakli polikliniğimizde takip ediyoruz. Bu hastalar çeşitli immünosüpresif ilaçlar kullanıyor. Bu ilaçların birçok yan etkisi olabiliyor ve biz bunları poliklinikte düzenli bir şekilde takip ediyoruz" şeklinde konuştu.

Oruç, ülkede kadavradan organ nakli sayısının oldukça düşük düzeyde olduğunu aktararak, şöyle dedi:

"Bizim merkezimizde şu an 500'e yakın hasta kadavra bekleme listesindedir. Ancak kadavra sayısı oldukça az olduğu için toplumda bu bilincin artması gerekiyor. Beyin ölümü gerçekleşmiş hastalarda sadece ölen bireyin izin vermesi yetmiyor. Ailenin de bu konuda izin vermesi gerekiyor. Aile de izin verdikten sonra biz, kadavra bekleme listesindeki hastalara yeni bir umut olabiliyoruz."

DSÖ, mevcut salgının şimdiye kadar görülen en büyük üçüncü Ebola salgını olduğunu ve tek ay içinde en hızlı yayılan salgın olma özelliği taşıdığını belirtti. DSÖ, birçok yeni vakanın sağlık kuruluşuna ulaşamadan yaşamını yitiren kişilerden oluşmasının salgınla mücadelede en büyük endişe kaynağı olduğunu vurguladı.

Öte yandan temaslı takibinde ilerleme sağlandığı, takip oranının yüzde 80'e yaklaştığı, tedavi kapasitesinin 700 yatağa çıkarıldığı ve laboratuvar sayısının 1'den 14'e yükseltildiği bildirildi.

Ayrıca bölgede iki deneysel tedavinin sürdüğü, temaslı kişilerde kullanılmak üzere obeldesivir adlı antiviral ilaca dayalı koruyucu tedavi denemesinin de kısa süre içinde başlatılmasının planlandığı açıklandı.

"Su bir tercih değil, temel ihtiyaç"

Acıbadem Adana Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Pakize Gizem Akgül, sıcak havalarda sıvı tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, "Yaz aylarında havaların çok fazla ısınmasıyla birlikte sıvı kayıpları da artıyor. Özellikle terleme nedeniyle kaybedilen sıvının yerine yeterli miktarda su alınmadığında gün içerisinde halsizlik, yorgunluk, gerginlik, baş ağrısı, bulantı, sindirim sistemi bozuklukları, tansiyon problemleri ve çarpıntı gibi birçok sağlık problemi görülebiliyor. Su, tercih değil temel bir ihtiyaçtır" dedi.

Kadınların günlük ortalama 2 litre, erkeklerin ise yaklaşık 2,5 litre su tüketmesi gerektiğini belirten Akgül, yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite, kronik hastalık ve ilaç kullanımına göre bu miktarın değişebileceğini ifade etti. Günlük sıvı ihtiyacının düzenli şekilde karşılanmasının vücudun sıvı dengesini korumada büyük önem taşıdığını kaydetti.

"Çay ve kahve suyun yerini tutmaz"

Aşırı çay, kahve ve şekerli içecek tüketiminin sıvı ihtiyacını artırabileceğine dikkat çeken Akgül, günlük sıvı ihtiyacının öncelikle suyla karşılanmasını önerdi. Mineral açısından zengin maden suyu, ayranın da tercih edilebileceğini belirten Akgül, evde hazırlanan limonata ve taze meyve sularının ise doğal içerikli olmasına rağmen yüksek şeker içerebildiğini, bu nedenle özellikle kilo kontrolü ve kan şekeri açısından ölçülü tüketilmesi gerektiğini söyledi.

Buzlu içecek uyarısı

Yaz aylarında serinlemek amacıyla tüketilen buzlu içeceklere karşı da vatandaşları uyaran Akgül, dışarıda kullanılan buzların hijyenik şartlarda hazırlanıp hazırlanmadığının bilinmediğini belirterek, "Hijyenik olmayan buzlar enfeksiyonlara, ishal ve gıda zehirlenmelerine neden olabilir. Bu nedenle buzlu içecekler tüketilirken güvenilir işletmeler tercih edilmeli" diye konuştu.

Zilan, "Güneş halsizliği ise güneş çarpmasının bir alt durumu olup, daha çok tedavi edilebilen, bir-iki saatlik gözlemle düzelebilen ve güneş çarpması kadar ağır seyretmeyen bir durumdur. Ancak güneş halsizliğinde de vücutta kaybolan metabolitler ve elektrolitler yerine konulmazsa, bu durum komaya kadar ilerleyebilecek ciddi bir tabloya dönüşebilir. Güneş çarpması yakın gözlem gerektiren bir durumken, güneş halsizliği daha çok evde kaybolan vücut elektrolitlerinin yerine konulmasıyla düzeltilebilecek bir durumdur. Özellikle 65 yaş üstü yaşlı hastalarımız ile 5 yaş altı bebek ve çocuk grubu dediğimiz hastalarımız, yaz aylarında saat 10.00 ile 16.00 arasında güneşe maruz kalmalarıyla birlikte, az önce de belirttiğim gibi vücudun çok fazla sıvı kaybetmesine bağlı oluşan risklere maruz kalan gruplardır. Aynı şekilde hamile bireyler, kronik hastalığı olanlar, özellikle tansiyon, şeker, böbrek yetmezliği bulunan, diyaliz hastaları ve yatağa bağımlı hastalar da bu risk gruplarında en fazla sıkıntı gördüğümüz hasta gruplarıdır. Ortalama en az 2 buçuk-3 litre su içmeleri, kahvaltılarında yağlı gıdalar tüketmemeleri, daha çok sebze ağırlıklı ve hafif bir kahvaltı yapmaları, günü bu şekilde akşama kadar geçirmeleri önemli bir faktördür" dedi.

Özellikle halk arasında bilinen yanlışları sıralayan Zilan sözlerine şöyle devam etti:

"Biz sadece güneş maruziyetinden bahsederken, sıcak çarpmasında güneş maruziyeti tek önemli faktör değildir. Gölgede hissedilen sıcaklık da vücutta terlemeye ve elektrolit kaybına neden olmaktadır. Bazı çalışma gruplarında, özellikle tarım işçileri ve yol işçileri güneşe maruz kalırken, aralarda muhakkak kaybolan sıvıları yerine koyacak takviyeler yapmalıdır. Sıvı alırken kaybolan mineralleri de yerine koymak için soda ve meyve suyu gibi, içerdiği vitamin ve elektrolit desteği sağlayan içecekleri tüketmeleri, sıcak çarpmasından en az şekilde etkilenmelerini sağlayacaktır. Ayrıca halk arasında bilinen başka bir yanlış da vardır. Çayın harareti aldığına dair bir algı bulunmaktadır. Oysa yaz aylarında, özellikle tansiyon hastası değilse, tuzlu ayran harareti fazlasıyla alır. Sıcak çarpmasında, özellikle çocuk hastalarda çok yüksek ateş görüldüğü için anne babalar hemen ateş düşürücü kullanmaya yöneliyor. Zaten vücutta mevcut bir su kaybı olduğu için, ilaç takviyesiyle karaciğer ve böbreklere yük bindirilerek, su kaybının organlarda oluşturduğu yükün üzerine ilave bir yük daha bindirilmiş oluyor. Araç içerisinde klima açıldığında, araç hareket halinde olmadığı için bir süre sonra klima soğutma etkisini yitirmektedir. Bu nedenle araç içinde bırakılan hayvanlar ve küçük çocuklar, hissedilen sıcaklık nedeniyle çok daha fazla sıvı kaybına uğrayabilmekte ve buna bağlı olarak ölüme varana kadar maalesef kötü sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Açıkta satılan gıdaların tüketiminden de kaçınılmalıdır. Açık renkli, bol ve sıkmayan kıyafetler giyilmeli; yoğun fiziksel aktiviteler öğle saatlerinde değil, daha çok sabah saatlerinde veya akşam gün batımına yakın saatlerde yapılmalıdır. Kapalı alanlar da çok iyi havalandırılmalı, sık sık duş alınmalıdır. Hastalar dışarı çıktıkları vakit muhakkak en az 30 faktörlü güneş koruyucu kremlerini sürmelidir."

Erken müdahale yalnızca ölüm riskini azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda kalıcı nörolojik hasarların önlenmesine de katkı sağlıyor. Diyarbakır’da ilk etapta üç farklı noktaya yerleştirilen cihazlar, vatandaşların kullanımına sunuldu. OED cihazları, Park 75 (Kayapınar) Anıtpark (Valilik Karşısı / Yenişehir), Mar Petyun Keldani Kilisesi Karşısı (Sur) noktalarında vatandaşların erişimine açık olarak hizmet veriyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Diyarbakır İl Sağlık Müdürü ve Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Emre Asiltürk, ani kalp durmalarında zamanın en kritik unsur olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

‘’Ani kalp durmalarında geçen her dakika, hastanın hayatta kalma ihtimalini önemli ölçüde azaltmaktadır. Ambulans ekiplerimiz en kısa sürede olay yerine ulaşmak için büyük bir gayret gösterse de, ilk birkaç dakikada yapılacak doğru müdahale hayat kurtarmaktadır. Bu nedenle OED cihazlarının toplumun kolay ulaşabileceği alanlarda bulunması büyük önem taşımaktadır. Bu cihazlar, temel yaşam desteğiyle birlikte kullanıldığında hayatta kalma oranlarını ciddi ölçüde artırmaktadır. Amacımız, ilkyardım bilincini yaygınlaştırmak ve vatandaşlarımızın acil durumlarda etkin müdahalede bulunabilmesini sağlamaktır.’’

Asiltürk, vatandaşların ilkyardım eğitimlerine katılmasının önemine de vurgu yaparak, bilinçli bireylerin oluşturduğu güçlü bir toplum yapısının acil sağlık hizmetlerinin en önemli tamamlayıcısı olduğunu ifade etti.

Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda konferansa ilişkin, "Asrın felaketinde edindiğimiz tecrübeyi tüm dünyayla paylaşacak; ortak akılla hazırladığımız İstanbul Bildirgesi ile geleceğin afet sağlığı yönetimine hep birlikte yön vereceğiz. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, güçlü sağlık altyapımızla, küresel sağlık diplomasisinde öncü adımlar atmaya kararlılıkla devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

"Böcek ısırıklarında ilk müdahale önemli"

Sivrisinek, arı, karınca ve örümcek gibi canlıların ısırması veya sokması sonrasında cildin hızlı bir reaksiyon verdiğini kaydeden Gezdur, "Isırılan bölgede kızarıklık, hafif şişlik, yanma hissi ve yoğun kaşıntı görülebilir. İlk olarak bölge su ve sabunla temizlenmeli, ardından soğuk kompres uygulanmalıdır. En sık yapılan hatalardan biri ise bölgenin kaşınmasıdır. Kaşıma sonucu cilt bariyeri zarar görebilir ve enfeksiyon gelişebilir" dedi.

"Kenenin üzerine kolonya ya da alkol dökmeyin"

Kene ısırıklarının diğer böcek ısırıklarından farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Ömer Gezdur, kenelerin bazı virüs ve bakterileri taşıyabildiğine dikkat çekti. Gezdur, "Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ve Lyme hastalığı gibi önemli enfeksiyonların bulaşmasında keneler rol oynayabiliyor. Bu nedenle yanlış müdahalelerden kaçınılması gerekiyor. Kenenin üzerine kolonya, alkol veya gaz yağı dökmek, sigara bastırmak ya da gövdesinden sıkarak çıkarmaya çalışmak doğru değildir. Bu uygulamalar bulaş riskini artırabilir" diye konuştu.

Kene nasıl çıkarılmalı?

Kenenin mümkünse bir sağlık kuruluşunda çıkarılması gerektiğini belirten Gezdur, sağlık merkezine ulaşmanın mümkün olmadığı durumlarda ince uçlu bir cımbız yardımıyla kenenin cilde en yakın noktadan tutulup ezmeden ve dik şekilde çekilerek çıkarılabileceğini söyledi.

Kene çıkarıldıktan sonra kişinin yaklaşık 10 gün boyunca kendisini gözlemlemesi gerektiğini ifade eden Gezdur, ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları gibi belirtilerin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.

Belirtilere dikkat

Uzm. Dr. Ömer Gezdur, aşağıdaki belirtilerin görülmesi halinde mutlaka doktora başvurulması gerektiğini belirtti:
Isırık bölgesinde giderek büyüyen halka veya hedef tahtası şeklinde kızarıklık oluşması, bölgede aşırı ağrı, sıcaklık artışı veya iltihap gelişmesi, ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ve eklem ağrılarının başlaması, nefes darlığı, yutma güçlüğü, dudak veya göz çevresinde şişlik gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtilerinin görülmesi.

"Basit önlemlerle korunmak mümkün"

Yaz aylarında alınacak basit tedbirlerin kene ve böcek temasını azaltabileceğini belirten Uzm. Dr. Gezdur, "Doğa yürüyüşlerinde açık renkli kıyafetler tercih edilmeli, pantolon paçaları çorapların içine alınmalı ve uygun böcek kovucu ürünler kullanılmalıdır. Açık alan aktivitelerinden sonra özellikle kulak arkası, saç dipleri, koltuk altları ve diz arkaları dikkatlice kontrol edilmelidir. Erken fark edilen kene teması, olası sağlık sorunlarının önlenmesinde büyük önem taşır" ifadelerini kullandı.

Sağlık hizmeti krizlerinin personel azaltılarak değil, kadrolar güçlendirilerek çözülebileceğini belirten Eylem Can Açıkel, geç olmadan gerekli adımların atılması gerektiğinin altını çizdi. Eylem Can Açıkel, "Sağlık hizmeti herkes için eşit, erişilebilir, nitelikli ve ücretsiz bir hak olmalıdır. Her yurttaşın kendi dilinde sağlık hizmetine erişebilmesi temel bir insan hakkıdır. Anadilde sağlık hizmeti, hastanın kendisini doğru ifade edebilmesinin, sağlık çalışanının doğru değerlendirme yapabilmesinin ve güvenli sağlık hizmetinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle; herkes için ücretsiz, nitelikli, ulaşılabilir ve anadilde sağlık hizmeti talebimizi bir kez daha yineliyoruz. Sağlık emekçilerinin hakları için, halkın sağlık hakkı için, hasta güvenliği için, eşit, ücretsiz ve anadilde sağlık hizmeti için mücadelemiz sürecektir" diye konuştu.

Çalışma koşullarının her geçen gün daha da zorlaştırıldığını vurgulayan Eylem Can Açıkel, sağlıkçıların taleplerini şu şekilde sıraladı:

"*Personel açığı varsa yeni personel alınmalıdır.

*Mevcut personelin iş yükü artırılarak çalışanlar tayine zorlanmamalıdır.

*Yoğun bakımlar ve acil servisler bilimsel kriterlere göre planlanmalıdır.

*Sağlık emekçilerinin görüşleri dikkate alınmalıdır.

*Görevlendirmeler mevzuata uygun yapılmalıdır.

*Hasta ve çalışan güvenliği bütün idari kararların merkezine konulmalıdır."

Açıklama alkış ve sloganlarla son buldu.

"Dehidratasyon hafife alınmamalı"

Vücuttaki sıvı açığının genel olarak "dehidratasyon" olarak tanımlandığını kaydeden Uzm. Dr. Bezgal, şu bilgileri paylaştı:

"Bu durum yetersiz sıvı tüketimi veya aşırı sıvı kaybı sonucunda ortaya çıkabilir. Dehidratasyon, hafif susuzluk hissinden başlayarak yaşamı tehdit eden ciddi tablolara kadar ilerleyebilir. Vücuttaki sıvı kaybı arttıkça belirtiler de ağırlaşmaktadır. Özellikle yaz aylarında sıcak hava nedeniyle sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir. Dehidratasyon sıvı kaybı miktarına göre hafif, orta ve ağır olmak üzere üç farklı seviyede değerlendirilir. Vücut ağırlığının yüzde 6'sından fazla sıvı kaybı ağır dehidratasyon olarak kabul edilir."

"Aşırı terleme en önemli nedenlerden biri"

Yaz aylarında aşırı terleme nedeniyle sıvı kaybının arttığına değinen Uzm. Dr. Bezgal, "Yetersiz sıvı tüketimi, aşırı sıcak hava, yoğun egzersiz, güneş çarpması, kusma ve ishal gibi durumlar vücudun normalden fazla sıvı kaybetmesine neden olabilir. Bunun yanında diyabet, ateşli hastalıklar, idrar söktürücü ilaç kullanımı, alkol ve yoğun kafein tüketimi de dehidratasyon riskini artırmaktadır" dedi.

"Belirtiler dikkatle takip edilmeli"

Dehidratasyonun ilk belirtilerinin çoğu zaman hafife alınabildiğini belirten Uzm. Dr. Bezgal, "Susuzluk hissi, ağız ve dil kuruluğu, koyu renkli idrar, halsizlik, baş ağrısı ve baş dönmesi en sık görülen belirtiler arasında yer alır. İleri sıvı kaybında hızlı solunum, nabız artışı, cilt kuruluğu, konsantrasyon bozukluğu ve bilinç bulanıklığı ortaya çıkabilir. Şuur kaybı ve bayılma gibi durumlar ağır dehidratasyonun işareti olabilir ve acil müdahale gerektirebilir" ifadelerini kullandı.

"Risk grubundakiler daha dikkatli olmalı"

Dehidratasyonun her yaş grubunda görülebileceğini ancak bazı kişilerin daha yüksek risk altında olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Bezgal, hamileler, bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Özellikle yaşlı bireylerde susuzluk hissinin daha geç ortaya çıkabildiğini vurgulayan Uzm. Dr. Bezgal, "Yaşlılarda vücut sıvı oranı daha düşüktür. Ayrıca fiziksel aktivitenin azalması, hafıza problemleri ve eşlik eden hastalıklar nedeniyle sıvı kaybı riski daha da artmaktadır. Bu nedenle yaşlı bireylerin susamayı beklemeden düzenli su tüketmesi büyük önem taşımaktadır" dedi.

"Susamayı beklemeden su içilmeli"

Yaz aylarında günlük sıvı tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini aktaran Uzm. Dr. Bezgal, "Özellikle sıcak havalarda yaklaşık 2 litre su tüketimi teşvik edilmelidir. Dehidratasyondan korunmada içecek seçimi de önemlidir. Vücudun sıvı ihtiyacını karşılamak için en iyi seçenek sudur. Bunun yanında şekersiz çaylar ve ayran gibi içecekler de tercih edilebilir. Kafeinli ve şekerli içecekler idrar söktürücü etkileri nedeniyle sıvı kaybını artırabilir. Yoğun egzersiz sonrasında elektrolit dengesinin korunması amacıyla maden suyu destekleyici olabilir" dedi.

"Tedavide sıvı desteği ön planda"

Dehidratasyon tedavisinde temel yaklaşımın kaybedilen sıvının yerine konulması olduğunu belirten Uzm. Dr. Bezgal, "Hafif vakalarda ağız yoluyla sıvı alımı yeterli olabilir. Daha ciddi durumlarda ise oral rehidratasyon sıvıları veya damar yoluyla sıvı tedavisi uygulanır" dedi.
Son olarak özellikle yaz aylarında susamayı beklemeden düzenli su içme alışkanlığı kazanmanın sağlıklı yaşam için büyük önem taşıdığını vurgulayan Uzm. Dr. Bezgal, "Düzenli ve yeterli sıvı tüketimi, yaz sıcaklarının olumsuz etkilerinden korunmanın en temel yollarından biridir" diyerek sözlerini sonlandırdı.

Yaşadığı olay ile ilgili konuşan İdil Keten, "13 Mayıs tarihinde botoks işlemi yaptırdım. Buraya daha öncesinde dolgu işlemi de yaptırmıştım. Memnun kaldığım için gittim ama botoks yaptırdıktan sonra maalesef göz kapağım bu şekilde oldu. Kendisinin evine gittim. Herhangi bir kliniği, herhangi bir çalışma yeri yok. Bir yıl önce kendisi çalışma yerini kapatmış ve nedenini sorduğumda söylemedi. Botoks yaptırmak için Zeytinburnu'nda ikamet ettiği eve gittim. Botoks yaptı. Botoksu yaptıktan yaklaşık 9 gün sonra benim göz kapağımda bir ağırlık hissederek göz kapağımın düşmeye başladığını fark ettim. Sonrasında maalesef bu hale geldi. Göz kapağım düşeli yaklaşık 12 gün oldu ama maalesef hala düzelmedi. Tabi ki bunun için, tedavi olmak için araştırmalara devam ediyorum ama artık bu konu hakkında hiç kimseye güvenemiyorum.

Şahsın kendisine ulaşmaya çalıştım. Ulaştığımda bana komik bir şekilde ‘Gözün enfeksiyon kapmıştır ya da bu durum gribal enfeksiyon ile birleşmiştir. Bu nedenle olmuştur. Botokstan olacağını düşünmüyorum' diyerek ve bunu kendisi söyleyerek bu şekilde bana dönüş sağladı. Hiçbir şekilde ‘Gel yardımcı olayım. Özür dilerim' gibi bir şey olmadı. Kesinlikle kendini savunarak botokstan olmadığını iddia etti. Ben de doktorlara danışarak bunun botokstan olduğunu fark ettim. Kendisine suç duyurusunda bulundum. Umarım kısa bir sürede yargılanır. Umarım cezasını çeker. Kendisini doktor olarak tanıttı. Rusya'da pratisyen hekim olduğunu söyledi ama Türkiye'de yasal bir şekilde icra edebilmesi için iki yıl daha okuması gerektiğini ama zaten bu işi bildiği için iki yıl daha okumasına gerek olmadığını söyleyerek evde yaptığını söyledi" dedi.

"Lütfen bu tarz yerlere bu tarz insanlara kanıp yapmayın"

Mağduriyetinin giderilmesini istediğini söyleyen Keten, "Hastaneye gittiğimde bana botokstan dolayı bir düşme olduğunu, bu ilacın yanlış kasa enjekte edildiğinden dolayı sonrasında bu şekilde düşüklük olduğunu ve 6 aya kadar geçmeyeceğini söylediler. Botoks etkisi ne zaman geçerse o zaman düzelirmiş. Kendisinden şikayetçi oldum. Umarım yetkili kişiler gerekeni yapar. Lütfen bu tarz yerlere bu tarz insanlara kanıp yapmayın. Başkasının başına gelmesini istemiyorum. En kötüsü benim 3 ay sonra düğünüm var. Maalesef yüzüm yüzünden iptal olma ihtimali var. Bu şekilde katılamayacağıma göre. Mağduriyetimin giderilmesini istiyorum. Çünkü maalesef bizi zarara soktu. Her şekilde zarara girdik" dedi.

Araştırmaya göre 2022 yılında görülen yaklaşık 19 milyon yeni kanser vakasının yüzde 38’i değiştirilebilir risk faktörleriyle ilişkili bulundu.

Sigara ilk sırada

Araştırmada en büyük önlenebilir risk faktörü olarak sigara kullanımı öne çıktı.

Sigaranın, 2022 yılında görülen tüm yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 15’iyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Erkeklerde bu oranın daha yüksek olduğu ve yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 23’ünün sigarayla ilişkili olduğu kaydedildi.

Alkol ikinci sırada yer aldı

Araştırmaya göre alkol tüketimi, tüm yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 3,2’sine neden oldu.

Bilim insanları, sigara ve alkolün birlikte önlenebilir kanser vakalarının yaklaşık yüzde 48’ini oluşturduğunu belirtti.

Hava kirliliği ve enfeksiyonlar da etkili

Araştırmada hava kirliliği, enfeksiyonlar, obezite, fiziksel hareketsizlik, ultraviyole ışınlar ve mesleki maruziyetler de önemli risk faktörleri arasında gösterildi.

Doğu Asya’da kadınlarda görülen akciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 15’inin hava kirliliğiyle bağlantılı olduğu ifade edildi.

HPV kaynaklı kanserlere dikkat çekildi

Kadınlarda önlenebilir kanserlerin önemli bölümünün yüksek riskli HPV enfeksiyonundan kaynaklandığı belirtildi.

HPV’nin rahim ağzı kanserine yol açabildiği vurgulanırken, mevcut aşıların birçok vakayı önleyebildiği ancak dünya genelinde aşılama oranlarının hâlâ düşük olduğu kaydedildi.

‘En güçlü fırsatlardan biri’

Araştırmanın kıdemli yazarlarından Isabelle Soerjomataram, önlenebilir nedenlerle mücadele etmenin kanser yükünü azaltmak için en güçlü fırsatlardan biri olduğunu söyledi.

Araştırmacılardan André Ilbawi ise çalışmanın hükümetlere ve bireylere kanseri başlamadan önleme konusunda önemli veriler sunduğunu ifade etti.

Araştırma sonuçları Nature Medicine dergisinde yayımlandı.

BAYRAMDA KAHVALTI ATLANMAMALI

Bayram sabahı kahvaltı öğününün atlanmaması, süt ve süt ürünleri ile tam tahıllı ekmeklerden oluşan besinlerin dengeli şekilde alınmasının gerekli olduğu vurgulandı. Etlerin tek başına değil sebzelerle birlikte pişirilmesi ya da salata ile tüketilmesinin daha sağlıklı bir yöntem olduğu da belirtildi. Kurban Bayramı’nda kırmızı et ile birlikte tatlı ve hamur işlerinin de tüketim miktarına dikkat edilmesi gerektiği ifade edilen açıklamada, sağlıklı beslenme rutinine ek olarak gün içinde yeterli miktarda su içmeye ve en az 30 dakikalık yürüyüşler yapmaya da özen gösterilmesi gerektiği hatırlatıldı.

KOLESTEROL VE KALP-DAMAR HASTALIĞI RİSKİ TAŞIYANLAR ET TÜKETİMİNE DİKKAT ETMELİ

Bakanlık tarafından yapılan uyarılarda, yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertliğin hem pişirmede hem de sindirimde zorluğa yol açabildiği belirtildi. Özellikle sindirim problemi yaşayan ve mide-bağırsak hastalığı bulunan kişilerin kurban etini hemen tüketmemesi, eti buzdolabında birkaç gün beklettikten sonra haşlama veya ızgara yöntemiyle pişirerek tüketmeleri tavsiyesinde bulunuldu. Kolesterol hastaları ve kalp damar hastalığı riski taşıyan kişilerin ise sakatat tüketiminden özellikle kaçınması gerektiği belirtildi.

UYGUN KESİM VE SAKLANMA KOŞULLARI SAĞLANMALI

Kurbanlığın uygun kesim şartlarının sağlanmasının sağlık açısından önem taşımakta olduğu hatırlatılırken, hayvanların kesim süreçlerinde hijyen kurallarının ihmal edilmemesi, etlerin çiğ ya da az pişmiş şekilde tüketilmemesi, et doğranan bıçak ve yüzeylerle farklı gıdaların temas etmemesi, et hazırlamada kullanılan kesme tahtalarında ise çiğ sebze, meyve, ekmek veya başka gıdalar doğranmama uyarısında bulunuldu. Kesilen etlerin çok büyük parçalar halinde değil, küçük parçalara ayrılarak buzdolabının buzluk kısmında ya da derin dondurucuda saklanması gerektiği kaydedildi. Etler kolay bozulabilen riskli besinler olduğundan dondurulduktan sonra çözdürülüp yeniden dondurulmaması gerektiği ve çözünen etlerin hemen pişirilmesi gerektiği vurgulandı.