"Böcek ısırıklarında ilk müdahale önemli"

Sivrisinek, arı, karınca ve örümcek gibi canlıların ısırması veya sokması sonrasında cildin hızlı bir reaksiyon verdiğini kaydeden Gezdur, "Isırılan bölgede kızarıklık, hafif şişlik, yanma hissi ve yoğun kaşıntı görülebilir. İlk olarak bölge su ve sabunla temizlenmeli, ardından soğuk kompres uygulanmalıdır. En sık yapılan hatalardan biri ise bölgenin kaşınmasıdır. Kaşıma sonucu cilt bariyeri zarar görebilir ve enfeksiyon gelişebilir" dedi.

"Kenenin üzerine kolonya ya da alkol dökmeyin"

Kene ısırıklarının diğer böcek ısırıklarından farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Ömer Gezdur, kenelerin bazı virüs ve bakterileri taşıyabildiğine dikkat çekti. Gezdur, "Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ve Lyme hastalığı gibi önemli enfeksiyonların bulaşmasında keneler rol oynayabiliyor. Bu nedenle yanlış müdahalelerden kaçınılması gerekiyor. Kenenin üzerine kolonya, alkol veya gaz yağı dökmek, sigara bastırmak ya da gövdesinden sıkarak çıkarmaya çalışmak doğru değildir. Bu uygulamalar bulaş riskini artırabilir" diye konuştu.

Kene nasıl çıkarılmalı?

Kenenin mümkünse bir sağlık kuruluşunda çıkarılması gerektiğini belirten Gezdur, sağlık merkezine ulaşmanın mümkün olmadığı durumlarda ince uçlu bir cımbız yardımıyla kenenin cilde en yakın noktadan tutulup ezmeden ve dik şekilde çekilerek çıkarılabileceğini söyledi.

Kene çıkarıldıktan sonra kişinin yaklaşık 10 gün boyunca kendisini gözlemlemesi gerektiğini ifade eden Gezdur, ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları gibi belirtilerin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.

Belirtilere dikkat

Uzm. Dr. Ömer Gezdur, aşağıdaki belirtilerin görülmesi halinde mutlaka doktora başvurulması gerektiğini belirtti:
Isırık bölgesinde giderek büyüyen halka veya hedef tahtası şeklinde kızarıklık oluşması, bölgede aşırı ağrı, sıcaklık artışı veya iltihap gelişmesi, ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ve eklem ağrılarının başlaması, nefes darlığı, yutma güçlüğü, dudak veya göz çevresinde şişlik gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtilerinin görülmesi.

"Basit önlemlerle korunmak mümkün"

Yaz aylarında alınacak basit tedbirlerin kene ve böcek temasını azaltabileceğini belirten Uzm. Dr. Gezdur, "Doğa yürüyüşlerinde açık renkli kıyafetler tercih edilmeli, pantolon paçaları çorapların içine alınmalı ve uygun böcek kovucu ürünler kullanılmalıdır. Açık alan aktivitelerinden sonra özellikle kulak arkası, saç dipleri, koltuk altları ve diz arkaları dikkatlice kontrol edilmelidir. Erken fark edilen kene teması, olası sağlık sorunlarının önlenmesinde büyük önem taşır" ifadelerini kullandı.

Sağlık hizmeti krizlerinin personel azaltılarak değil, kadrolar güçlendirilerek çözülebileceğini belirten Eylem Can Açıkel, geç olmadan gerekli adımların atılması gerektiğinin altını çizdi. Eylem Can Açıkel, "Sağlık hizmeti herkes için eşit, erişilebilir, nitelikli ve ücretsiz bir hak olmalıdır. Her yurttaşın kendi dilinde sağlık hizmetine erişebilmesi temel bir insan hakkıdır. Anadilde sağlık hizmeti, hastanın kendisini doğru ifade edebilmesinin, sağlık çalışanının doğru değerlendirme yapabilmesinin ve güvenli sağlık hizmetinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle; herkes için ücretsiz, nitelikli, ulaşılabilir ve anadilde sağlık hizmeti talebimizi bir kez daha yineliyoruz. Sağlık emekçilerinin hakları için, halkın sağlık hakkı için, hasta güvenliği için, eşit, ücretsiz ve anadilde sağlık hizmeti için mücadelemiz sürecektir" diye konuştu.

Çalışma koşullarının her geçen gün daha da zorlaştırıldığını vurgulayan Eylem Can Açıkel, sağlıkçıların taleplerini şu şekilde sıraladı:

"*Personel açığı varsa yeni personel alınmalıdır.

*Mevcut personelin iş yükü artırılarak çalışanlar tayine zorlanmamalıdır.

*Yoğun bakımlar ve acil servisler bilimsel kriterlere göre planlanmalıdır.

*Sağlık emekçilerinin görüşleri dikkate alınmalıdır.

*Görevlendirmeler mevzuata uygun yapılmalıdır.

*Hasta ve çalışan güvenliği bütün idari kararların merkezine konulmalıdır."

Açıklama alkış ve sloganlarla son buldu.

"Dehidratasyon hafife alınmamalı"

Vücuttaki sıvı açığının genel olarak "dehidratasyon" olarak tanımlandığını kaydeden Uzm. Dr. Bezgal, şu bilgileri paylaştı:

"Bu durum yetersiz sıvı tüketimi veya aşırı sıvı kaybı sonucunda ortaya çıkabilir. Dehidratasyon, hafif susuzluk hissinden başlayarak yaşamı tehdit eden ciddi tablolara kadar ilerleyebilir. Vücuttaki sıvı kaybı arttıkça belirtiler de ağırlaşmaktadır. Özellikle yaz aylarında sıcak hava nedeniyle sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir. Dehidratasyon sıvı kaybı miktarına göre hafif, orta ve ağır olmak üzere üç farklı seviyede değerlendirilir. Vücut ağırlığının yüzde 6'sından fazla sıvı kaybı ağır dehidratasyon olarak kabul edilir."

"Aşırı terleme en önemli nedenlerden biri"

Yaz aylarında aşırı terleme nedeniyle sıvı kaybının arttığına değinen Uzm. Dr. Bezgal, "Yetersiz sıvı tüketimi, aşırı sıcak hava, yoğun egzersiz, güneş çarpması, kusma ve ishal gibi durumlar vücudun normalden fazla sıvı kaybetmesine neden olabilir. Bunun yanında diyabet, ateşli hastalıklar, idrar söktürücü ilaç kullanımı, alkol ve yoğun kafein tüketimi de dehidratasyon riskini artırmaktadır" dedi.

"Belirtiler dikkatle takip edilmeli"

Dehidratasyonun ilk belirtilerinin çoğu zaman hafife alınabildiğini belirten Uzm. Dr. Bezgal, "Susuzluk hissi, ağız ve dil kuruluğu, koyu renkli idrar, halsizlik, baş ağrısı ve baş dönmesi en sık görülen belirtiler arasında yer alır. İleri sıvı kaybında hızlı solunum, nabız artışı, cilt kuruluğu, konsantrasyon bozukluğu ve bilinç bulanıklığı ortaya çıkabilir. Şuur kaybı ve bayılma gibi durumlar ağır dehidratasyonun işareti olabilir ve acil müdahale gerektirebilir" ifadelerini kullandı.

"Risk grubundakiler daha dikkatli olmalı"

Dehidratasyonun her yaş grubunda görülebileceğini ancak bazı kişilerin daha yüksek risk altında olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Bezgal, hamileler, bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Özellikle yaşlı bireylerde susuzluk hissinin daha geç ortaya çıkabildiğini vurgulayan Uzm. Dr. Bezgal, "Yaşlılarda vücut sıvı oranı daha düşüktür. Ayrıca fiziksel aktivitenin azalması, hafıza problemleri ve eşlik eden hastalıklar nedeniyle sıvı kaybı riski daha da artmaktadır. Bu nedenle yaşlı bireylerin susamayı beklemeden düzenli su tüketmesi büyük önem taşımaktadır" dedi.

"Susamayı beklemeden su içilmeli"

Yaz aylarında günlük sıvı tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini aktaran Uzm. Dr. Bezgal, "Özellikle sıcak havalarda yaklaşık 2 litre su tüketimi teşvik edilmelidir. Dehidratasyondan korunmada içecek seçimi de önemlidir. Vücudun sıvı ihtiyacını karşılamak için en iyi seçenek sudur. Bunun yanında şekersiz çaylar ve ayran gibi içecekler de tercih edilebilir. Kafeinli ve şekerli içecekler idrar söktürücü etkileri nedeniyle sıvı kaybını artırabilir. Yoğun egzersiz sonrasında elektrolit dengesinin korunması amacıyla maden suyu destekleyici olabilir" dedi.

"Tedavide sıvı desteği ön planda"

Dehidratasyon tedavisinde temel yaklaşımın kaybedilen sıvının yerine konulması olduğunu belirten Uzm. Dr. Bezgal, "Hafif vakalarda ağız yoluyla sıvı alımı yeterli olabilir. Daha ciddi durumlarda ise oral rehidratasyon sıvıları veya damar yoluyla sıvı tedavisi uygulanır" dedi.
Son olarak özellikle yaz aylarında susamayı beklemeden düzenli su içme alışkanlığı kazanmanın sağlıklı yaşam için büyük önem taşıdığını vurgulayan Uzm. Dr. Bezgal, "Düzenli ve yeterli sıvı tüketimi, yaz sıcaklarının olumsuz etkilerinden korunmanın en temel yollarından biridir" diyerek sözlerini sonlandırdı.

Yaşadığı olay ile ilgili konuşan İdil Keten, "13 Mayıs tarihinde botoks işlemi yaptırdım. Buraya daha öncesinde dolgu işlemi de yaptırmıştım. Memnun kaldığım için gittim ama botoks yaptırdıktan sonra maalesef göz kapağım bu şekilde oldu. Kendisinin evine gittim. Herhangi bir kliniği, herhangi bir çalışma yeri yok. Bir yıl önce kendisi çalışma yerini kapatmış ve nedenini sorduğumda söylemedi. Botoks yaptırmak için Zeytinburnu'nda ikamet ettiği eve gittim. Botoks yaptı. Botoksu yaptıktan yaklaşık 9 gün sonra benim göz kapağımda bir ağırlık hissederek göz kapağımın düşmeye başladığını fark ettim. Sonrasında maalesef bu hale geldi. Göz kapağım düşeli yaklaşık 12 gün oldu ama maalesef hala düzelmedi. Tabi ki bunun için, tedavi olmak için araştırmalara devam ediyorum ama artık bu konu hakkında hiç kimseye güvenemiyorum.

Şahsın kendisine ulaşmaya çalıştım. Ulaştığımda bana komik bir şekilde ‘Gözün enfeksiyon kapmıştır ya da bu durum gribal enfeksiyon ile birleşmiştir. Bu nedenle olmuştur. Botokstan olacağını düşünmüyorum' diyerek ve bunu kendisi söyleyerek bu şekilde bana dönüş sağladı. Hiçbir şekilde ‘Gel yardımcı olayım. Özür dilerim' gibi bir şey olmadı. Kesinlikle kendini savunarak botokstan olmadığını iddia etti. Ben de doktorlara danışarak bunun botokstan olduğunu fark ettim. Kendisine suç duyurusunda bulundum. Umarım kısa bir sürede yargılanır. Umarım cezasını çeker. Kendisini doktor olarak tanıttı. Rusya'da pratisyen hekim olduğunu söyledi ama Türkiye'de yasal bir şekilde icra edebilmesi için iki yıl daha okuması gerektiğini ama zaten bu işi bildiği için iki yıl daha okumasına gerek olmadığını söyleyerek evde yaptığını söyledi" dedi.

"Lütfen bu tarz yerlere bu tarz insanlara kanıp yapmayın"

Mağduriyetinin giderilmesini istediğini söyleyen Keten, "Hastaneye gittiğimde bana botokstan dolayı bir düşme olduğunu, bu ilacın yanlış kasa enjekte edildiğinden dolayı sonrasında bu şekilde düşüklük olduğunu ve 6 aya kadar geçmeyeceğini söylediler. Botoks etkisi ne zaman geçerse o zaman düzelirmiş. Kendisinden şikayetçi oldum. Umarım yetkili kişiler gerekeni yapar. Lütfen bu tarz yerlere bu tarz insanlara kanıp yapmayın. Başkasının başına gelmesini istemiyorum. En kötüsü benim 3 ay sonra düğünüm var. Maalesef yüzüm yüzünden iptal olma ihtimali var. Bu şekilde katılamayacağıma göre. Mağduriyetimin giderilmesini istiyorum. Çünkü maalesef bizi zarara soktu. Her şekilde zarara girdik" dedi.

Araştırmaya göre 2022 yılında görülen yaklaşık 19 milyon yeni kanser vakasının yüzde 38’i değiştirilebilir risk faktörleriyle ilişkili bulundu.

Sigara ilk sırada

Araştırmada en büyük önlenebilir risk faktörü olarak sigara kullanımı öne çıktı.

Sigaranın, 2022 yılında görülen tüm yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 15’iyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Erkeklerde bu oranın daha yüksek olduğu ve yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 23’ünün sigarayla ilişkili olduğu kaydedildi.

Alkol ikinci sırada yer aldı

Araştırmaya göre alkol tüketimi, tüm yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 3,2’sine neden oldu.

Bilim insanları, sigara ve alkolün birlikte önlenebilir kanser vakalarının yaklaşık yüzde 48’ini oluşturduğunu belirtti.

Hava kirliliği ve enfeksiyonlar da etkili

Araştırmada hava kirliliği, enfeksiyonlar, obezite, fiziksel hareketsizlik, ultraviyole ışınlar ve mesleki maruziyetler de önemli risk faktörleri arasında gösterildi.

Doğu Asya’da kadınlarda görülen akciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 15’inin hava kirliliğiyle bağlantılı olduğu ifade edildi.

HPV kaynaklı kanserlere dikkat çekildi

Kadınlarda önlenebilir kanserlerin önemli bölümünün yüksek riskli HPV enfeksiyonundan kaynaklandığı belirtildi.

HPV’nin rahim ağzı kanserine yol açabildiği vurgulanırken, mevcut aşıların birçok vakayı önleyebildiği ancak dünya genelinde aşılama oranlarının hâlâ düşük olduğu kaydedildi.

‘En güçlü fırsatlardan biri’

Araştırmanın kıdemli yazarlarından Isabelle Soerjomataram, önlenebilir nedenlerle mücadele etmenin kanser yükünü azaltmak için en güçlü fırsatlardan biri olduğunu söyledi.

Araştırmacılardan André Ilbawi ise çalışmanın hükümetlere ve bireylere kanseri başlamadan önleme konusunda önemli veriler sunduğunu ifade etti.

Araştırma sonuçları Nature Medicine dergisinde yayımlandı.

BAYRAMDA KAHVALTI ATLANMAMALI

Bayram sabahı kahvaltı öğününün atlanmaması, süt ve süt ürünleri ile tam tahıllı ekmeklerden oluşan besinlerin dengeli şekilde alınmasının gerekli olduğu vurgulandı. Etlerin tek başına değil sebzelerle birlikte pişirilmesi ya da salata ile tüketilmesinin daha sağlıklı bir yöntem olduğu da belirtildi. Kurban Bayramı’nda kırmızı et ile birlikte tatlı ve hamur işlerinin de tüketim miktarına dikkat edilmesi gerektiği ifade edilen açıklamada, sağlıklı beslenme rutinine ek olarak gün içinde yeterli miktarda su içmeye ve en az 30 dakikalık yürüyüşler yapmaya da özen gösterilmesi gerektiği hatırlatıldı.

KOLESTEROL VE KALP-DAMAR HASTALIĞI RİSKİ TAŞIYANLAR ET TÜKETİMİNE DİKKAT ETMELİ

Bakanlık tarafından yapılan uyarılarda, yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertliğin hem pişirmede hem de sindirimde zorluğa yol açabildiği belirtildi. Özellikle sindirim problemi yaşayan ve mide-bağırsak hastalığı bulunan kişilerin kurban etini hemen tüketmemesi, eti buzdolabında birkaç gün beklettikten sonra haşlama veya ızgara yöntemiyle pişirerek tüketmeleri tavsiyesinde bulunuldu. Kolesterol hastaları ve kalp damar hastalığı riski taşıyan kişilerin ise sakatat tüketiminden özellikle kaçınması gerektiği belirtildi.

UYGUN KESİM VE SAKLANMA KOŞULLARI SAĞLANMALI

Kurbanlığın uygun kesim şartlarının sağlanmasının sağlık açısından önem taşımakta olduğu hatırlatılırken, hayvanların kesim süreçlerinde hijyen kurallarının ihmal edilmemesi, etlerin çiğ ya da az pişmiş şekilde tüketilmemesi, et doğranan bıçak ve yüzeylerle farklı gıdaların temas etmemesi, et hazırlamada kullanılan kesme tahtalarında ise çiğ sebze, meyve, ekmek veya başka gıdalar doğranmama uyarısında bulunuldu. Kesilen etlerin çok büyük parçalar halinde değil, küçük parçalara ayrılarak buzdolabının buzluk kısmında ya da derin dondurucuda saklanması gerektiği kaydedildi. Etler kolay bozulabilen riskli besinler olduğundan dondurulduktan sonra çözdürülüp yeniden dondurulmaması gerektiği ve çözünen etlerin hemen pişirilmesi gerektiği vurgulandı.

Sosyal Güvenlik Haftası’nın idrak edildiği bu haftaya ilişkin Işıkhan, "Bu özel gün ve haftaların ortak bir noktası var o da ‘İnsanı merkeze alan bir anlayış.’ Çünkü sosyal güvenlik insanı koruyan, aileyi ayakta tutan, çalışanı güvence altına alan, hastaya umut olan, engelli vatandaşlarımıza destek olan büyük bir dayanışma sistemidir. Bu seneki sosyal güvenlik haftasının teması ‘Kayıtdışılık ile Mücadele’ sloganımız ise ‘Sigorta ile iş güvende, işçi güvende gelecek güvende.’ Gerçekten de sosyal güvenlik güçlü bir devlet ile güçlü millet arasındaki en önemli güven köprüsüdür. Sosyal güvenlik sosyal devletin en somut tezahürüdür. Sosyal güvenlik bir ülkenin vicdanıdır" ifadelerini kullandı.

Bakan Işıkhan, insanlık tarihi boyunca güvenlik ihtiyacının, en temel ihtiyaçlardan biri olduğuna değinerek, şöyle devam etti:

"Dünyada, sosyal güvenlik anlayışı sanayi devrimi sonrası hızla gelişmiş zamanla sağlık sigortası, emeklilik, iş kazası, işsizlik ve sosyal yardımlar gibi alanları kapsayan büyük bir sisteme dönüşmüştür. Türkiye’de ise sosyal güvenlik sistemi uzun yıllar parçalı ve dağınık bir yapı içerisinde ilerlemiştir. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı şeklindeki bu dağınık yapı farklı standartlar, farklı uygulamalar ve ciddi mağduriyetler üretmiştir. O yılları hepimiz çok iyi hatırlıyoruz. Hastane kuyrukları, ilaç kuyrukları, sosyal güvencesi olmadığı için tedavi olamayan vatandaşlarımız, hastaneye para ödemediği için rehin kalan vatandaşlarımızı. İşte bu vaziyetten bir dönüm noktası olarak, Saygıdeğer Cumhurbaşkanımızın güçlü iradesi ve liderliğiyle Cumhuriyet tarihimizin en büyük sosyal devlet reformlarından birini hayata geçirmiştik."

"BUGÜN TÜRKİYE DÜNYANIN EN KAPSAYICI GENEL SAĞLIK SİGORTASI SİSTEMLERİNDEN BİRİNE SAHİPTİR"

2006 yılında gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformu ile SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın tek çatı altında birleştirildiğini, norm ve standart birliği sağlandığını, Genel Sağlık Sigortası sisteminin kurulduğunu, sosyal güvenlik kapsamının tüm vatandaşları içine alacak şekilde genişletildiğini hatırlatan Işıkhan, "2002 yılında sosyal güvenlik kapsamı yaklaşık yüzde 70 seviyesindeyken bugün nüfusumuzun tamamı sosyal güvenlik şemsiyesi kapsamındadır. Bugün Türkiye dünyanın en kapsayıcı Genel Sağlık Sigortası sistemlerinden birine sahiptir. Vatandaşlarımız kamu, üniversite ve özel hastanelerden eşit şekilde yararlanabilmektedir. Bugün artık Türkiye’de sağlık hizmetine erişemediği için mağdur olan bir vatandaş profili değil dünyanın gıpta ile takip ettiği örnek alınan bir sosyal güvenlik sistemi bulunmaktadır" diye konuştu.

"SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ POPÜLİZME TESLİM EDİLEMEYECEK KADAR STRATEJİK BİR MESELEDİR"

Bakan Işıkhan, sosyal güvenlik sisteminin, bugünün yanında geleceği de korumak zorunda olduğuna dikkati çekerek, "Bu nedenle sosyal güvenlik sistemi, popülizme teslim edilemeyecek kadar stratejik bir meseledir. Biz sosyal güvenliği sadece bir ekonomi başlığı olarak da görmüyoruz. Biz sosyal güvenliği aynı zamanda bir milli güvenlik meselesi olarak değerlendiriyoruz. Çünkü güçlü sosyal güvenlik sistemi güçlü toplum demektir. Güçlü toplum ise güçlü devlet demektir. Bu anlayışla, son 24 yılda sosyal güvenlik alanında çok önemli reformları ve icraatları sizlerle birlikte hayata geçirdik" dedi.

"SADECE 2025 YILINDA SAĞLIK ÖDEMELERİ İÇİN; 1 TRİLYON 353 MİLYAR LİRAYI AŞAN ÖDEME GERÇEKLEŞTİRDİK"

Bakan Işıkhan, sosyal güvenliğin aynı zamanda sağlık güvencesi de olduğunu belirterek, "Bugün SGK olarak 2 bin 500’e yakın hastane, 30 bin eczane, 8 bin optik merkezi, 5 bin medikal market üzerinden vatandaşlarımıza sağlık hizmeti sunuyoruz. MEDULA sistemimiz sayesinde günlük 2,5 milyon provizyon, 12 milyon tedavi işlemi, 2,2 milyon e-reçete işlemini kesintisiz bir şekilde gerçekleştirmekteyiz. Sadece 2025 yılında sağlık ödemeleri için 1 trilyon 353 milyar lirayı aşan bir ödeme gerçekleştirdik. Geri ödeme kapsamına alınan ilaç sayımızı sürekli artırıyoruz. Kanser ilaçlarından SMA tedavilerine kadar çok sayıda kritik ilacı, SGK tarihinde ilk kez vatandaşlarımızın erişimine sunduk" şeklinde konuştu.

Dijital dönüşüm alanında da tarihi bir değişim gerçekleştirdiklerine işaret eden Işıkhan, "Türkiye Yüzyılı vizyonuyla, sosyal güvenlik hizmetlerini dijital yapının altyapısıyla yeniden şekillendiriyoruz. Bugün SGK, e-Devlet üzerinde en çok kullanılan kamu kurumlarından birisidir. 2025 yılı içerisinde SGK uygulamaları e-Devlet’e toplam 1,5 milyardan fazla görüntü sağlamıştır. Şu anda e-Devlet üzerinden 183 farklı uygulamayla vatandaşlarımıza hizmet sunuyoruz. ALO 170 hattımıza yalnızca 2025 yılında 17 milyon 700 bin çağrı gelmiştir. 2025 yılı içerisinde vatandaşlarımıza 647 milyonun üzerinde SMS bilgilendirmesi gerçekleştirdik. Şimdi ise yapay zeka destekli yeni sistemlerimizi devreye alıyoruz. Kayıp-kaçakla mücadelede, sahte sigortalılık tespitinde, risk analizlerinde ve sağlık harcamalarının daha etkin yönetilmesinde yapay zeka tabanlı sistemleri kullanıyoruz. Amacımız, vatandaşımızın işini kolaylaştıran, bürokrasiyi azaltan, hızlı ve kaliteli hizmet sunan güçlü bir sosyal güvenlik sistemini oluşturmaktır" şeklinde konuştu.

"ÇALIŞAN ANNELERİMİZİ DESTEKLEMEK AMACIYLA ANALIK İZİN SÜRESİNİ ARTIRDIK"

Bakan Işıkhan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ilan ettiği "Aile Yılı" vizyonu kapsamında aileyi güçlendiren sosyal güvenlik politikalarını da kararlılıkla sürdürdüklerine vurgu yaparak, "Çalışan annelerimizi desteklemek amacıyla analık izin süresini uzattık. Yeni düzenlemeyle birlikte Tekil gebelikte analık izin süresi bildiğiniz gibi; 16 haftadan 24 haftaya, Çoğul gebelikte ise 18 haftadan 26 haftaya çıkarılmıştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde annelerimize 3 milyar 742 milyon lira analık ödeneği, yaklaşık 140 milyon lira da emzirme ödeneği sağladık" ifadelerini kullandı.

"SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİMİZİ GENÇLERİMİZ İÇİN DAHA GÜÇLÜ HALE GETİRECEĞİZ"

"Önümüzdeki dönemde hedefimiz daha kapsayıcı, daha sürdürülebilir, daha dijital ve daha insan odaklı bir sosyal güvenlik sistemini oluşturmaktır" diyen Işıkhan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Biz kayıt dışı istihdamı azaltmayı, aktif sigortalı sayısını artırmayı, sosyal güvenlik sistemimizin mali sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi, sağlık hizmetlerinde kaliteyi yükseltmeyi, dijitalleşmeyi daha ileri seviyeye taşımayı, yapay zeka destek hizmet modellerini yaygınlaştırmayı hedefliyoruz. Aynı zamanda sosyal güvenlik sistemimizi, gençlerimiz için daha güçlü hale getirmek istiyoruz. Çünkü bugün attığımız her adım değerli çalışma arkadaşlarım sadece bugünün değil, gelecekte çocuklarımızın ve torunlarımızın sosyal güvenlik hakkını koruyacaktır. Türkiye Yüzyılı’nın güçlü ekonomisiyle, güçlü üretimiyle, güçlü istihdamıyla ve güçlü sosyal devlet yapısıyla inşallah hep birlikte inşa edeceğiz. Ben bu anlamlı hafta vesilesiyle SGK Personelimize, emeklilerimize, sivil toplum kuruluşlarımıza, doktorlarımıza, eczacılarımıza, hemşirelerimize ve diğer sağlık personelimize, kısaca sosyal güvenlik sistemimize katkı sunan tüm paydaşlarımıza emekleri için teşekkür ediyorum. Sosyal güvenlik sistemimizin bugünlere ulaşmasında büyük emeği ve vizyonu bulunan Saygıdeğer Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere emeği geçen herkese huzurlarınızda teşekkür ediyorum."

Tedbiren 27 öğrencinin Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde kontrol altına alındı.

Konuya ilişkin Niğde Valiliği yaptığı açıklamada öğrencilerin okul dışında yedikleri bir gıdadan rahatsızlandıkları ifade edilerek şunlara yer verdi: “Yapılan ilk muayene ve tetkiklerde öğrencilerimizin genel sağlık durumlarının iyi olduğu, herhangi bir hayati tehlikelerinin bulunmadığı değerlendirilmiştir. Öğrencilerimiz tedbir amaçlı müşahede altında tutulmakta olup, mevcut durumda yatış gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Gerekli gözlem ve kontrollerin tamamlanmasının ardından öğrencilerimizin akşam saatlerine kadar taburcu edilmeleri planlanmaktadır. Olayla ilgili gerekli inceleme ve değerlendirme süreçleri ilgili kurumlarımız tarafından titizlikle sürdürülmektedir.”

Sağlık Bakanlığı, hantavirüs vakası görülen uluslararası bir seyahat gemisinde olan son 3 vatandaşın da ambulans uçak ile Türkiye'ye getirildiğini bildirdi. Bakanlık açıklamasında gelen vatandaşların yakın takip ve izolasyon süreçlerinin başlandığı belirtilerek "Daha önce ülkeye giriş yapan 2 kişide olduğu gibi, bu kişilerden de gerekli numuneler alınmıştır. Sonuçlarının negatif olduğu saptanmış olup; önerilen süre boyunca karantinada tutulacaktır. Sağlık Bakanlığı ekipleri tarafından klinik durumları sürekli değerlendirilmekte ve sağlık durumları yakından takip edilmektedir. Yapılan izlemelerde şu ana kadar 5 kişide herhangi bir klinik belirti veya semptoma rastlanmamıştır. Süreç, Bakanlığımız tarafından titizlikle ve yakından takip edilmektedir" ifadeleri kullanıldı.

Hantavirüs vakalarının tespit edildiği Hollanda bandıralı ‘MV Hondius‘ adlı yolcu gemisinin Kanarya Adaları’na bağlı Tenerife limanına demirlemesine izin verilmişti.

Şimdiye kadar hantavirüsten üç kişi hayatını kaybetti ve gemideki altı kişiye virüs teşhisi kondu.

İspanya gemiyi yarın tahliye edecek, gemideki yolcu ve mürettebatsa ülkelerine gönderilecek.

Bakanlığın resmi sosyal medya açıklaması şöyle:

“Uluslararası bir seyahat gemisinde bulunan ve sağlık durumları yakından takip edilen üç vatandaşımız yarın ülkemize getirilecektir. İlgili uluslararası otoritelerle koordinasyon içinde yürütülen takip sürecinde, vatandaşlarımızda herhangi bir semptom ve hastalık bulgusu olmadığı bildirilmiştir. Ülkemize ulaştıkları andan itibaren, karantinaya alınacak ve sağlık süreçleri bakanlığımızca titizlikle yürütülecektir.”

Hantavirüs nedir?

Hantavirüsler, kemirgenler tarafından taşınan ve insanlara genellikle bu hayvanların kurumuş dışkı, idrar veya salyalarının tozlaşarak solunması yoluyla bulaşan bir virüs grubudur.

Uzmanlar gemide ölenlerin hastalığı gemiye binmeden önce kaptıklarını düşünüyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen hastalık, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

Bakanlığın X ve NSosyal hesabından yapılan açıklamada, şunlar kaydedildi: "Uluslararası bir seyahat gemisinde bulunan ve sağlık durumları yakından takip edilen 3 vatandaşımız yarın ülkemize getirilecektir. İlgili uluslararası otoritelerle koordinasyon içinde yürütülen takip sürecinde, vatandaşlarımızda herhangi bir semptom ve hastalık bulgusu olmadığı bildirilmiştir. Ülkemize ulaştıkları andan itibaren, karantinaya alınacak ve sağlık süreçleri Bakanlığımızca titizlikle yürütülecektir."

Ghebreyesus, önceki hantavirüs salgınlarında insandan insana bulaşmanın yalnızca "uzun süreli yakın temas" durumlarında görüldüğünü ve bu vakada da durumun böyle olduğunu söyledi. Ghebreyesus, "İlk vaka, 6 Nisan'da belirti göstermeye başlayan ve 11 Nisan'da gemide hayatını kaybeden bir erkekti. Numune alınmadı ve belirtiler, diğer solunum yolu hastalıklarına benzediği için başlangıçta hantavirüsten şüphelenilmedi" şeklinde konuştu.

DSÖ yetkilisine göre hayatını kaybeden yolcunun eşi, gemi Saint Helena'ya yanaştığında karaya çıktı ve kendisinde de belirtiler görüldü. Kadının durumu, 25 Nisan'da Güney Afrika'nın Johannesburg kentine yaptığı uçuş sırasında ağırlaştı ve ertesi gün hayatını kaybetti. Ghebreyesus, Güney Afrika'da alınan numunelerin vakanın hantavirüs olduğunu doğruladığını söyledi.

"DAHA FAZLA VAKA ORTAYA ÇIKABİLİR"

Ghebreyesus, DSÖ'nün yolcularla temas etmiş olabilecek ve semptom gösteren başka kişiler bulunduğu iddialarından haberdar olduğunu ve ilgili makamlarla temas halinde olduklarını açıkladı. DSÖ Genel Direktörü, hastalığın kuluçka süresinin altı haftaya kadar çıkabildiğini ifade ederek ilerleyen dönemde daha fazla vaka ortaya çıkabileceğine işaret etti.

Ghebreyesus, hastalığın ciddi olmasına rağmen "halk sağlığı açısından risk seviyesinin düşük" olarak değerlendirildiğini de sözlerine ekledi.

KANARYA ADALARI HALKI İÇİN RİSK DÜŞÜK

Pazartesi günü İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'den gemiyi kabul etmesini istediğini ve Sanchez'in bunu kabul ettiğini söyleyen Ghebreyesus, geminin şu anda İspanya'ya bağlı Kanarya Adaları'na doğru ilerlediğini söyledi. DSÖ Genel Direktörü, "İspanya'nın bu riski yönetme kapasitesine güveniyoruz ve bunu yapmaları için kendilerine destek veriyoruz" dedi.

Ghebreyesus ayrıca, hantavirüsün ada halkı için oluşturduğu riski düşük olarak değerlendirdiklerini söyledi. DSÖ yetkilisi, halen gemide bulunan tüm yolculardan kamaralarında kalmalarını istediğini, semptom gösteren kişilere ise derhal izolasyona girme talimatı verildiğini açıkladı.

Virüse yakalanan çiftin, virüs taşıyan farelerin bulunduğu alanları gezdiklerini söyledi

Ghebreyesus, salgının başlangıcına ilişkin incelemelerin devam ettiğini ancak gemide görülen ilk iki vakanın görüldüğü çiftin, Arjantin'deki bir kuş gözlem gezisine katıldığını ve bu virüsü taşıyan farelerin görüldüğü yerleri ziyaret ettiklerinin belirlendiğini söyledi. Ghebreyesus ayrıca, DSÖ'nün çiftin hareketlerine ilişkin daha fazla bilgi elde edebilmek üzere Arjantinli yetkililerle çalıştığını açıkladı.

"BU COVİD YA DA İNFLUENZA DEĞİL, ÇOK FARKLI ŞEKİLDE YAYILIYOR"

Basın toplantısında söz alan bulaşıcı hastalık epidemiyologu Maria van Kerkhove, yetkililerin MV Hondius gemisindeki herkesin maske takmasını istediğini açıkladı. Van Kerkhove, hasta olduğundan şüphelenilen kişilerle temas eden ya da onların bakımını üstlenen kişilerin de koruyucu ekipman kullanması gerektiğini söyledi. Hantavirüsün ancak yakın insan teması yoluyla bulaştığını vurgulayan Kerkhove, "Bu Covid ya da influenza değil. Çok farklı bir şekilde yayılıyor" ifadelerini kullandı.

"BU, COVİD PANDEMİSİNİN BAŞLANGICI DEĞİL"

Kerkhove, basın toplantısında hantavirüs salgını ile Covid-19'un başlangıç günleri ile farkın ne olduğu sorusuna, "durumun altı yıl önceki ile aynı olmadığı" şeklinde cevap verdi. Kerkhove, "Burada çok net olmak istiyorum. Bu SARS-CoV-2 değil. Bu, Covid pandemisinin başlangıcı değil. Bu, gemide gördüğümüz bir salgın" ifadelerini kullandı.

Kerkhove, hantavirüsün koronavirüs ile aynı şekilde yayılmadığını ve ancak "yakın temas" ile bulaştığını söyledi.

Edinilen bilgiye göre, Sungurlu Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) Kız Öğrenci Yurdu'nda kalan bazı öğrenciler, akşam yurtta yemek yedikten sonra zehirlenme belirtileri yaşamaya başladı. Kusma ve mide bulantısı yaşayan 55 öğrenci, Sungurlu Devlet Hastanesi Acil Servisi'ne başvurdu. Tedavileri yapılan öğrencilerin sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Ataşehir ilçesinde bulunan Piri Reis Ortaokulu'nda zehirlenme vakası yaşandığı iddia edildi. Edinilen bilgilere göre, Mevlânâ Mahallesi'nde bulunan okulda, okul kantininden tavuk döner yedikleri öne sürülen bazı öğrenciler bir süre sonra rahatsızlandı. Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine çok sayıda ambulans ve UMKE sevk edildi. Rahatsızlanan öğrencilere ilk müdahale okulda yapılırken, ardından çevredeki hastanelere kaldırıldıkları öğrenildi. Olayın ardından endişelenen veliler okula akın etti. Okul çevresinde yoğunluk oluşurken, ekiplerin müdahalesi devam etti.

Zehirlenme iddiasına ilişkin inceleme başlatıldığı öğrenildi.

İlaç fiyatlarına 13 Mart 2026 Cuma günü yüzde 6,08 oranında zam gelmişti. Yapılan düzenlemeyle birlikte 12 Mart’a göre toplam artış oranı yüzde 14,92 oldu.

Erken teşhis edildiğinde büyük oranda tedavi edilebilen bu hastalık, ne yazık ki çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebiliyor. Bu yüzden bilgi, farkındalık ve önlem hayati önem taşıyor.

Mart ayı, dünya genelinde ve Türkiye'de Kolon ‘Kanseri Farkındalık Ayı’ olarak kabul edilmektedir. Kolon kanseri, kalın bağırsağın (kolonun) iç yüzeyinde gelişen bir kanser türüdür. Genellikle bağırsak duvarında oluşan küçük iyi huylu poliplerin zamanla kansere dönüşmesiyle ortaya çıkar. Bu süreç yıllar sürebilir, bu da aslında erken müdahale için büyük bir fırsat anlamına gelir.

Her bireyde görülebilse de bazı faktörler riski artırır:

*50 yaş ve üzeri olmak
*Ailede kolon kanseri öyküsü bulunması
*Hareketsiz yaşam tarzı
*Liften fakir, yağdan zengin beslenme
*Sigara ve alkol kullanımı
*Obezite
Kolon kanseri çoğu zaman erken evrede belirti vermez. Ancak ilerledikçe görülebilir işaretler verir. Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik (kabızlık/ishal), dışkıda kan görülmesi, karın ağrısı ve şişkinlik, nedensiz kilo kaybı ve sürekli yorgunluk. Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülebilir. Ancak uzun süre devam ediyorsa mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır.
Kolon kanserinden korunmak büyük ölçüde mümkündür. Günlük yaşamda yapılacak küçük değişiklikler büyük farklar yaratabilir.
*Sağlıklı Beslenme çok önemlidir. Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketmek, kırmızı et ve işlenmiş gıdaları sınırlamak ve bol su içmek.

*Hareketli bir yaşama geçip, düzenli egzersiz yapmak, bağırsak hareketlerini düzenler ve kanser riskini azaltır.
*Sigara ve alkolden uzak durmak, yalnızca kolon değil birçok kanser türüne yakalanmamak için önemli bir durumdur.
*Düzenli tarama testleri yapmak çok önemlidir. 50 yaşından sonra kolonoskopi gibi tarama testleri hayat kurtarır. Hele aile öyküsü varsa bu yaş daha erkene çekilebilir.

Kolon kanserinin tedavisi hastalığın evresine göre planlanır ama ciddi umut var. Cerrahi müdahale yoluyla kanserli bölgenin çıkarılması en yaygın yöntemdir. Bunun la birlikte, anser hücrelerini yok etmek için kemoterapi de uygulanır. Özellikle rektum bölgesindeki kanserlerde, Radyoterapi kullanılır ve son yıllarda geliştirilen modern yöntemlerle hedefe yönelik tedaviler de uygulanıyor.

Erken evrede yakalanan kolon kanserinde tedavi başarı oranı oldukça yüksektir. Kolon kanseri çoğu zaman sessiz ilerler ama tamamen çaresiz değildir. Düzenli kontroller, sağlıklı yaşam ve bilinçli davranışlar sayesinde bu hastalığın önüne geçmek mümkündür. Unutmayın; ihmal edilen her belirti, kaçırılmış bir fırsat olabilir.
Sağlığınızı ertelemeyin. Çünkü erken fark etmek hayat kurtarır.

SAĞLIK BAKANLIĞI 18 BİN PERSONEL ALIMI KONTENJANLAR AÇIKLANDI MI?

Sağlık Bakanlığı’nın 18 bin personel alımı için kontenjan dağılımları henüz açıklanmadı. Kadroların hangi illerde ve hangi branşlarda açılacağı, ÖSYM tarafından yayımlanacak tercih kılavuzu ile netleşecek. Bakan Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’nun duyurduğu 18 bin kişilik yeni alım sürecinde; hemşire, sağlık teknisyeni, diyetisyen, tıbbi sekreter, psikolog ve büro personeli gibi birçok farklı branşta kadro açılacak.

SAĞLIK BAKANLIĞI 18 BİN PERSONEL ALIMI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Başvurular, ÖSYM’nin resmi internet sitesi üzerinden yapılacak. Adaylar, T.C. Kimlik Numarası ve ÖSYM şifreleriyle ais.osym.gov.tr adresinden tercihlerini gerçekleştirebilecek. İşçi kadroları için ise başvurular İŞKUR’un e-Şube platformu üzerinden alınacak ve kura yöntemi uygulanacak.

Gribin kapalı ortamlarda daha hızlı bulaştığını ifade eden Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Tahir Gökdemir, soğukların erken gelmesi ile birlikte geçen seneye oranla bu sene gribal enfeksiyon hastalıklarının çoğaldığını söyledi.
Artan grip vakaları ile ilgili bilgi veren Acil Tıp Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Tahir Gökdemir, "Bu sene hastalarda artış olduğunu görüyoruz. Hastaneye gelen hastaların sayısal olarak artış gösterdiğini gözlemledik. Kış biraz erken de başladı, yağmurlar yağdı ve don etkisi var. Kovid kaynaklı olduğunu da düşünüyoruz. Bu kovidin varyantlarından kaynaklı olabilir" ifadelerini kullandı.
Klinik olarak en sık gelen yaş grubunun yaşlı hastalar olduğunu dile getiren Prof. Dr. Gökdemir şöyle konuştu:
"Yaşlı ve küçük çocuklar özellikle KOAH, tansiyon, kalp yetmezliği ya da diyabet gibi rahatsızlıkları olan hastalarda ölümcül sonuçlara kadar varabiliyor. Hastayı öldüren virüsün kendisi değildir, ama önceden olan kronik rahatsızlıkla beraber ölüm oranlarının artmasına neden olur."
Korunma ve tedavi yöntemlerine değinen Prof. Dr. Gökdemir, "Korumanın yollarından en basit olanı cerrahi maske kullanmak. İkincisi de kapalı ortamdan uzak durmak lazım. Kapalı ortamda virüs daha kolay bulaşır. Ev ziyaretlerinde temas etmemek çok önemli bir faktördür. El yıkama da önemli bir diğer faktördür. Gribal enfeksiyonlara virüs neden oluyor. Bunun için antibiyotik tedavisi yok. Tedavide, yaşlılarda komorbite varsa hastanede tedavi etmek lazım. Öbür türlü, vitamin içerikli yiyecekler, sebze meyve tüketmek, bol sıvı ve sulu yiyecekleri yemek lazım. Dengeli beslenmek de en önemli faktörlerden birisidir" dedi.