Yetkililer, Zhejiang genelinde tedbir amacıyla tahliye edilen kişi sayısının 1,7 milyonu aştığını açıkladı. Zhejiang'a komşu Fujian eyaletinde ise 100 binden fazla kişinin tahliye edildiği bildirildi. Böylece Bavi Tayfunu nedeniyle iki eyalette tahliye edilenlerin toplam sayısı en az 1,8 milyona ulaştı.

Beklenen tayfunun yol açabileceği hasar ve güvenlik risklerine karşı limanlarda ve Zhejiang eyaletinin kırsal kesimlerinde önlemler artırıldı. Limanlarda faaliyetler durdurulurken, konteynerler sabitlendi, gemiler güvenli sulara çekildi. Dağlık bölgelerde ise gölet, rezervuar, dere yatakları ve heyelan riski taşıyan alanlarda denetim ve izleme çalışmaları sürdürülüyor.

Zhejiang eyaletine bağlı Linhai kentinde de yaklaşık 200 işçinin, sel riskine karşı kullanılacak kum torbalarının hazırlanmasına yönelik çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi. Kentte 10 Temmuz itibarıyla 80 bin kum torbasının hazırlandığı, kritik noktalarda ise 24 saatlik nöbet ve devriye uygulaması başlatıldığı aktarıldı.

Çinli yetkililer, tayfundan etkilenmesi beklenen bölgelerin yakınlarına arama-kurtarma ekipleri ile gerekli teçhizatın sevk edildiğini; sel, heyelan ve diğer muhtemel afetlere karşı ekiplerin 24 saat hazır bekletildiğini bildirdi.

TAYVAN’DA 87 KİŞİ YARALANDI, EN AZ BİN 200 UÇUŞ İPTAL EDİLDİ

Tayvanlı yetkililer ise olumsuz hava şartları nedeniyle 87 kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralanmaların büyük bir kısmının motosiklet veya bisikletten düşme veya nesne çarpması sonucu yaşandığı belirtildi.

Tayvan yönetimi ayrıca, güvenlik önlemleri doğrultusunda büyük kısmı dağlık bölgelerde olmak üzere 14 binden fazla kişinin güvenli bölgelere tahliye edildiğini bildirmişti. Olumsuz hava şartları bölgede ulaşımı da olumsuz etkilemiş, ülkede 920'si dış hat, 280'i iç hat olmak üzere en az bin 200 uçuşun da iptal edildiği kaydedilmişti.

Filipinler’de 17 kişi hayatını kaybetmişti

Şiddetli rüzgarların etkisini gösterdiği Tayvan ve Japonya’da henüz herhangi bir can kaybı yaşanmazken Filipinler’de ise şiddetli yağışlar nedeniyle 17 kişinin hayatını kaybettiği bildirilmişti.

Çin medyası, Bavi Tayfunu'nun yarın sabah saatlerinde Çin'in 10 milyon nüfuslu doğu kenti Wenzhou'dan karaya çıkmasının beklendiğini duyurmuştu.

Kürt böreğinin mucidi olarak bilinen Rengo Mehmet Alkan’ın anısını yaşatmak amacıyla Bingöl’ün Kiğı ilçesine bağlı Bilece (Bilice) köyünde büst açılışı gerçekleştirildi.

Düzenlenen törende, Alkan’ın doğduğu köyde yapılan büstün açılışıyla, yalnızca bir ustanın değil aynı zamanda bölgenin kültürel hafızasının da gelecek kuşaklara aktarılması hedeflendi. Etkinlik kapsamında köyde çeşitli buluşmalar ve kültürel programlar da düzenlendi.

İSTANBUL’A UZANAN BİR LEZZET HİKÂYESİ

Rengo Mehmet Alkan, Kiğı’nın Bilece köyünden İstanbul’a göç etti. Burada hazırladığı ve zamanla büyük ilgi gören ince hamurlu börek, ustasının kimliğinden dolayı halk arasında “Kürt böreği” adıyla anılmaya başladı. Yıllar içinde İstanbul’un simge sokak lezzetlerinden biri haline gelen börek, bugün de birçok kuşak tarafından aynı isimle yaşatılmayı sürdürüyor.

KÜLTÜREL HAFIZAYA SAYGI

Bilece köyünde açılan büst, yalnızca bir yemek ustasını anmakla sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda göçün, emeğin ve kültürel mirasın görünür kılınmasına yönelik sembolik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Rengo Mehmet Alkan’ın yaşam öyküsü ve Kürt böreğinin tarihine ilişkin çalışmalar son yıllarda daha fazla görünürlük kazanırken, köyünde açılan büst de bu hafızanın kalıcı bir parçası olmayı amaçlıyor.

Kültürel mirasın korunmasına dikkat çekilen etkinlikte, Rengo Mehmet Alkan’ın gelecek kuşaklar tarafından da tanınmasının önemine vurgu yapıldı.

Kesme'nin cenazesi, Düziçi ilçesine bağlı Karagedik Köyü Mezarlığı'nda kılınan cenaze namazının ardından dualarla toprağa verildi. Cenaze törenine ailesi, yakınları, arkadaşları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

İnsan Hakları Derneği (İHD) ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından, “Türkiye’de toplumsal barış süreci ve dünya örnekleri; zorluklar, imkanlar, beklentiler ve sonuçlar” başlıklı çalıştay, “Kuzey İrlanda (IRA), İspanya (ETA) ve Kolombiya (FARC-EP) süreçleri” başlıklı oturumla devam etti. İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy’un moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturuma, Sinn Fêin Yasama Meclisi üyesi Gerry Kelly, Siyasetçi ve eski Farc-Ep Komutanı Victoria Sandıno, Eh Bıldu Uluslararası İlişkiler ve Politika Sorumlusu Igor Zulaıka Zurmıendı ve 30 Yıllık tutsak Muhittin Altun konuşmacı olarak yer aldı.

İRLANDA SÜRECİ

İrlanda sürecini anlatan Gerry Kelly, İrlanda’nın Kuzey bölgesinin hala Britanya’ya bağlı olduğunu ve kendilerinin oranın ilk sömürgesi olduklarını kaydetti. Yüzyıllar boyunca orada isyanın sürdüğünü belirten Kelly, buna karşı yanıtın tarihsel olduğunu vurguladı. Silahlı isyanın kuşaktan kuşağa devam ettiğini dile getiren Kelly, “1960’lardan itibaren sivil halklar hareketleri gelişti. Genellikle öğrencilerin yürüttüğü hareketlerdi bunlar. Ondan önce Paskalya ayaklanması vardı. Bunun ardından İrlanda bölündü. Ayrılmadan sonra Katoliklerin ikinci sınıf yurttaş olduğu Protestanların ise meclise yer aldığı bir yaklaşım benimsendi. Protestanların sayısının her zaman daha fazla olduğunu düşündükleri için orada da tarihsel olarak böylesi bir iş birliği oldu. Halbuki yüzde 50 Katolik yüzde 30 Protestan var. Yürüyüşler gerçekleşti. O dönemlerde herkesin tek oy hakkına sahip olması gibi temel bir şeyi benimsiyorduk. Birlikçi rejim silahlarla insanlara silah açmak dahil saldırıya geçti. Sokaklarımızda bir anda 30 binden fazla polis doldu. O zaman gençtim, 15 yaşındaydım. Gözaltına alındım, tutuklandım. Barışçıl bir protesto yapılıyordu ama insanların üzerine ateş açılıyordu. Bu sürecin ardından IRA’ya katıldım” şeklinde konuştu.

Sonrasında tekrar tutuklandığını ve cezaevinden çıktıktan sonra diğer insanlarla temasa girmeye başladıklarını, barışa gitmek için stratejik hedefler koymaya başladıklarını belirten Kelly, “İrlandalıların büyük bir diasporası var. Amerika’ya gittik orada çeşitli çalışmalarda bulunduk. Amerikan başkanı da başta olmak üzere çeşitli kesimlerle bağlantılar kurduk. Bütün bu süreçlerin içerisinde mücadelelerde devam etti. İnsanlar bazı durumlarda hiç neden yokken gözaltına alınıyorlardı, suçlama yapılmadan serbest bırakılıyordu. Askeri mücadele ise belli bir aşamaya gelmişti” dedi.

HAYIRLI CUMA ANTLAŞMASI

İRA’nın politikasının değişmeye başladığını ve 1988’e kadar görüşmelerin devam ettiğini, nihayetinde de Hayırlı Cuma Antlaşması’nın yapıldığını aktaran Kelly, “Britanya ve İrlanda hükümeti tarafından bütün partilerin, tarafların katılması istenmişti anlaşmaya. Hayırlı Cuma Antlaşması her şeyin çözümü değildi. Sadece ileriye doğru gidecek barışçıl bir yolun başlangıç noktası gibiydi. Barış sadece savaşın olmamasından ibaret değildir ve bunun ötesine geçilmek zorundadır. Hep diğerleri gibi bizde kapsayıcı bir diyalog olması gerektiğini düşündük. Kadının bu sürece dahil olması… Kadın koalisyonları farklı kesimlerden temsilcilerin içerdiği bir platformdu. Burada önemli olan şu: anlaşma otomatikemen güveni doğuracak bir şey değil. Bizler savaşın karşılık taraflarıydık. Tabii güven hemen oluşmayacak. Güven oluşması zordu ama bütün meseleler gündemde kalmaya devam etti. Bizim inandığımız noktada onlar inanmıyorlardı ve tüm bu tartışma noktaları gündeme getirildi. Biz zaman çizelgesi de oluşmasını istedik. Uzun yıllar boyunca konuşmalar devam etti” şeklinde konuştu.

Bu sürecin kolaylaştırıcısı olmaları yönünde ilişkiler geliştirdiklerini dile getiren Kelly, “Yine birisi Amerika kıtasından kendi ekibiyle birlikte geldi. Görevleri bir şeye müdahale etmek değil, kolaylaştırmaktı. Burada elbette bizim ve karşı tarafın talep ettiği şeyler vardı. Burada en önemli şeylerden bir tanesi liderlerin arasında bu konuda bir iradenin olmasıydı. Yine Britanya’nın batısıyla çeşitli bağlantılarımız vardı. Yeri gelince destek olarak kullandık. Bu işler her zaman karşılıklı olmaz. Bazen bir süreç boyunca bunlar yayılır. Bazı durumlarda süreç çökmese bile oldukça zayıflar. Burada biz inisiyatiflerimiz karşılığında bir şey almak değil, etki yaratmak için çeşitli adımlar attık. Ve yolu bu şekilde sürdürmeye devam ettik. Müzakereler zaman zaman kesintiye uğrayabiliyor. Görüşmeleri yapabilmeniz için seçilmiş bir milletvekili olmanız gerekiyordu. Bu nedenle seçimlere gittik. İnsanlar bizi temsilcisi olarak seçti, mesajını verdikten sonra her şey daha kolay oldu. Bende dahil olmak üzere bir grup insan müzakereci olarak seçildi ve bu görevi yerine getirdik” ifadelerini kullandı.

Müzakereler açısından en önemli şeyin 3’üncü tarafların desteği olduğunu sözlerine ekleyen Kelly, “Bazen sonuca ulaşmakta faydalı oluyor. Ama asıl müzakereyi siz kendi ekibinizle yapıyorsunuz, kendi tabanınızla yapıyorsunuz. Eylemcilere, militanlara İRA’ya katılanlara. Siyasi tutsaklar bu konuda çok önemli bir başlıktı. Her zaman silahların kullanımdan çıkarılması gerektiği söyleniyordu. Bunun nereye gittiğini bilmiyoruz ama çıkarıldı. Polis meselesi bizim için çok önemliydi. Çünkü polislerin yüzde 90’ından fazlası Britanya taraftarıydı ve Protestandı. Bir uluslararası komisyonun polis hizmetleri konusunda garantör olmasına karar verildi. Bize çeşitli tavsiyeler sundu komisyon. DDR denilen süreç ise silahların nereye gideceğiyle ilgiliydi. Bir silahsızlanma sürecine karar verdik, bu tartışmalarla beraber devam etti. Uluslararası terhis komisyonu kuruldu. Uzun süre içinde silah teslimi gerçekleşti, 2005’te bitti” dedi.

ANTLAŞMADAN 7 YIL SONRA SÜREÇ TAMAMLANDI

Yeniden entegrasyon meselesine dikkat çeken Kelly, “Biz küçük bir nüfusa sahip bir ülkeyiz. İRA gizli bir orduydu ama yeri geldiği zaman illegal bir şekilde kontrol noktalarından geçebiliyorduk. Tutsakların serbest bırakılması çok önemli bir meseleydi, bunu başardık. Hayırlı Cuma Antlaşması’nın hemen ardından başladı ve 2 yıl içerisinde bütün siyasi tutsakların bırakılmasına karar verilmişti. Aslında yüzlerce kişiden bahsediyoruz. Entegrasyon süreci bunun arından daha kolay oldu ama biz asla toplumla bağımızı koparmamıştık, tutsaklar olarak da koparmamıştık. İRA 2005’te, ‘Savaş bitti’ dediği zaman bir doğrulama sürecine girdi. Hayırlı Cuma’nın ardından 7 yıl içinde bu sorun tamamlanmış oldu” şeklinde konuştu.

ETA DENEYİMİ

ETA deneyimini aktaran Igor Zulaıka Zurmıendı, geçen senenin 11 Temmuz’unda gerçekleştirilen silah yakma törenine katılan uluslararası misafirlerden biri olduğunu aktardı. Bask’ın İspanyollarla 16’ncı yüzyıldan beri çatışma içinde olduğunu belirten Zurmıendı, 3 defa gerçekleştirilen müzakerenin başarısız olduğunu aktardı. Süreç bağlamında, “Hiç kimse geride bırakılmayacak ama hiç kimse, ‘Biz bunun parçası değiliz’ demeyecekti” şeklinde bir karar aldıklarını söyleyen Zurmıendı, konuşmasına şöyle devam etti: “Herkes bunun bir parçası olacaktı. Bu noktada sivil toplum masada konuşulamadığı şeyleri de konuşulabilecek bir ortam yarattılar. Bizim durumumuzda ne yapabildik farklı toplumları, bileşenleri bir araya getirebildik ve bir barış forumunda bir araya getirebildik. Ortak noktalar bulunmasını da sağlayabildiler. Diğer meselede süreci sahiplenmemiz gerekti. Bu biraz çelişkili görünebilir. Bir taraf sürecin ilerlemesini istemediğinde, sürecin ilerlemesini nasıl sağlayabiliriz? ETA silahsızlanma süreci. ETA 2011’de silahsızlanma kararı aldı, 2014’te Nepal gerilla örneğini canlandırmaya çalıştı. Bu bir noktada siyasi olarak bir söz verme ama yine de silahlar elimizin altında demenin bir yolu oldu. Biz bunu yaptık ama İspanyollar bunu kabul etmedi. Bask sivil toplumu silahların bulunduğu yerlerin kontrolünü ellerine aldı. Bu da bir topluluk olarak İspanyol hükümetinin yapılmasını istemediği bir şeyi yapmayı sağladık. Bazı kesimler, ‘Silahları düşmana vermek’ olarak tanımlıyordu bunu. ETA silahlarını Bask halkına veriyordu. Bu bizim deneyimimizin en önemli parçasıydı.”

Silahsızlanma, Terhis ve Yeniden Entegrasyon (DDR) sürecine de değinen Zurmıendı, “Eski savaşçıların, tutsakların normal yaşam süreceklerini temin eden araçların olması gerekiyor. Sınır olmaması gerekiyor ama bizim durumumuzda hükümete güvenemedik. Hemen entegre olacak insanların ihtiyaçları varsa bunu devlet değil, biz sağlayacaktık. Bunları sağlamak için toplum organize oldu. Tutsakların ev bulabilmesi için, eğitim alabilmesi için, sağlık hizmeti alabilmesi için… Tutsaklar herkesin sorumluluğuydu. Son olarak bize göre siyasi sorunların, siyasi çözümleri vardır. Demokratik bir sorun varsa, demokratik bir çözümün olması gerekiyor” diye konuştu.

Zurmıendı, son olarak Türkiye’deki sürece işaret ederek, Abdullah Öcalan’ın kesinlikle serbest bırakılması, sürecin parçası olması ve tahliye edilmesi gerektiğini belirterek, “Bu olmazsa bu imkanın mahvolacağını düşünüyoruz” dedi.

‘KADINLARIN DAHİLİYETİ BARIŞ SÜRECİNİ GENİŞLETTİ’

Kolombiya sürecini anlatan Victoria Sandıno ise, Kolombiya’daki çatışmanın arkasında toplumsal eşitsizlik, siyasi şiddet, politik şiddet gibi bazı yapısal sebeplerin olduğunu belirtti. Victoria Sandıno, 50 yıl süren çatışmanın ardından ne hükümetin, ordunun kendilerini alt edebildiğini ne de kendilerinin hükümeti devirmeyi başarabildiğini söyledi. Toplumun tamamı süreci desteklemediğini dile getiren Victoria Sandıno, buna karşın müzakere etmeye devam ettiklerini ve antlaşma imzaladıklarını kaydetti. Victoria Sandıno, “Mağdurlar, toplumsal hareketler, köylüler, üniversiteler, kadın örgütleri ve bizim durumumuzda çok büyük ulusal forumlar gerçekleştirildi. Mağdur oturumları da gerçekleştirildi. Kolombiya sürecinin en önemli katkılarından biri kesinlikle kadınların harekete geçmesi oldu. Bu ne hükümetin ne de isyancıların bir lütfuydu. Kadınların, feministlerin, bölgelerden gelen mağdur ve gerilla kadınların baskısı sonucu gerçekleşti. İlk defa bir barış antlaşması yatay bir şekilde toplumsal cinsiyet odağını dahil etmiş oldu. Nüfusun yarından fazlasını temsil ediyor kadınlar. Ki kadınların katılımı bu şekilde barış gündeminin genişletilmesini de sağlamış oldu” diye konuştu.

Barış anlaşmasının sağlanmasının üzerinden neredeyse 10 yıl geçtiğini ve kimi taahhütlere uyulmadığını belirten Victoria Sandıno , “Ama tartışmalar gerçekleşti. Yoksulluk, katılım, uygulama tartışmaları, barış anlaşmasına uyulmaması tartışmaları yürütüldü. Kolombiya tarihinde ilk kez ilerici bir hükümet kazandı. Mücadele devam ediyor” dedi.

‘SİLAHSIZLANMA BARIŞA GİDEN TEK YOL DEĞİL’

Kolombiya’da silahların kolektif olarak kendini koruma anlamına geldiğini dile getiren Victoria Sandıno, “Bu anlamda buradaki dönüşüm sadece bir silahı bırakmaktan değil, burada siyasi olabilmenin formunu, biçimini bulabilmemiz gerekiyor. Buradaki dönüşüm bir iş bulmaktan ibaret değil, aynı zamanda yaşamı yeniden inşa etmek. Demokratik yolların bulunmasında mücadeleye devam etmek gerekiyor. Bir takım siyasi garantörlerin olması gerekiyor. Kolombiya deneyimimiz şunu gösteriyor; buradaki en zor mesele silahları bırakmak değildi. Silahları bıraktıktan sonra nasıl bir süreç olacak? Silahsızlanma barışa giden tek yol değil. Çünkü burada katledilmiş insanlar var, etiketlenme, ekonomik zorluklar, ötekileştirme durumları var. Buradaki kimi garantileri temin etme sorunları var. Dönüşüm, artık tekrar silahları ele alma gereği olmadığında oluyor. Fikirlerimizi ifade edebildiğimizde oluyor” ifadelerini kullandı.

Son olarak söz alan Muhittin Altun, “Kürtler niye silahlandılar, biz niye 30 yıl hapis yattık? Arkadaşlar beni tanıtırken ‘30 yıllık tutsak’ dediler. Doğrusu 32 yıl 5 ay 29 gün yattım. Ancak ben biliyorum ki bazı arkadaşlarım 34 yıldır cezaevindeler ve hala bırakılmış değiller. 2 bin arkadaş, 30 yıldan fazla Türk Devleti’nin zindanlarında tutulduk ve hala bazı arkadaşlarımız bırakılmış değil. Aynı zamanda bazı arkadaşlarımız var ki, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldı. Önder Apo gibi uzun süre cezaevinde kalacaklar. Bazı arkadaşlarımızın ömürleri yetmedi. Hepsini yad ediyorum, hiçbir zaman unutmayacağız. Yine hapishanelerde kadın arkadaşlarımız vardı. Kadınların özgün durumları göz önünde bulundurulmadı. Arkadaşlarımız çok zor durumlar yaşadılar. Ancak kadın arkadaşlarımız büyük bir güç oldular zindan direnişlerinde. Hala direnişlerinin sürdürüyorlar” diye konuştu.

“KÜRTLER VARLIĞINI ORTAYA KOYDU”

Cezaevlerini kendilerine okula çevirdiklerini dile getiren Altun, “Çok okuduk. Ancak en çok da mücadelemizin üzerine yoğunlaştık. Ellerinden hakları alınan halkların mücadeleleri üzerine yoğunlaştık, araştırmalar yaptık, düşündük, tartıştık. DDR tecrübesi silahların bırakılması ve biraz da kurumsal değişimle sınırlı kalıyor. Bazı şeyler çok göz önünde bulundurulmuyor. Bu da benim için çok büyük bir problemdir. Gördük ki; DDR çözümün sınırları çok da geniş değil. Kürdistan tecrübesi için bunlardan faydalanabiliriz ama daha geniş bir yaklaşıma ihtiyaç var. Kürdistan tecrübesi biraz daha farklıdır. Evet diğer DDR deneyimlerinde de baskı, şiddet var ama Kürtler inkar edilmiş. Şiddete maruz kalmışlar. Hafızları, dilleri, tarihleri yok sayılmış. Yani, ‘siz yoksunuz’ demişler. Bundan daha büyük bir şiddet yoktur. Çözüme giderken bu göz önünde bulundurulmalıdır. Kürtleri kendini ifade etme hakkına sahip olmadığı için silah aldılar. Kürtler varlığını ortaya koydu, ispatlardılar. Bu varlığı siyasi, hukuki ve demokratik bir şekilde sürdürebileceklerini bildikleri için kendilerine inanıyorlar ve güveniyorlar. Bunun içinde garantiler gerekiyor. Kürtler garanti olmadan adım atamazlar” şeklinde konuştu.

‘KÜRTLERLE BİRLİKTE KÜRTLERİ DIŞLAYAN SİSTEM DEĞİŞMELİ’

“Demokratik entegrasyon” kavramına işaret eden Altun, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Demokratik entegrasyonda karşılıklı değişim dönüşüm var. Kürtlerle birlikte, Kürtleri dışlayan sistemde değişmeli. Hakikat rejimleri, zihniyetler değişmeli. Bunlar değişip dönüşebilirse, Kürtler kendilerini güvende hissedebilirler. Kürtleri asimile etmek isteyen irade hüküm sürdüğü sürece Kürtler kimseye güvenmeyecektir. Bizler inanıyoruz ki Türkiye’de reformlar yapmak mümkündür. Asimilasyonist mantık terk edilirse Türkiye kazanacaktır, kaybetmeyecektir. Bu noktada gerekli adımlar atılmalıdır. Kürtler bugün sadece silahsızlanmadan bahsetmiyor. Direnişten, mücadeleden bahsediyorlar ve mücadele ile inşayı bir arada düşünüyorlar. Kendi varlıklarını inşa etme iradeleri de hukuki olarak tanınmalıdır. Bizler hayatlarımızı kendimizle kurabilmeliyiz. Kanuni haklarımız tanınmalıdır. ‘Kürtler bir kurum kursunlar, sonra ben operasyonla onu dağıtırım.’ Bu kafa yapısıyla olmaz. ‘Kürtler belediye başkanlarını seçsinler, ben kayyım atarım.’ Bu bakış açısıyla olmaz. Kürtlerle oturup bir çare bulmaya çalışanlarda tarihi bir karar almak zorundalar. Çünkü alınan bir karardan sonra ortaya çıkan bir sorun var ortada. Fiili varlık hukuki olmalı.”

Konuşmaların ardından görüş ve soru-cevap kısmına geçildi. Çalıştayın ilk oturumu tartışmaların ardından son buldu.

Japonya’da, Kürtlerin yoğun bulunduğu Kawaguchi şehrinde yaşayan Colemergli Kürt senarist ve oyuncu Murat Çiçek, 25 Haziran’da geçirdiği trafik kazasının ardından gözaltına alındı. Eksik evrakları olduğu iddiasıyla gözaltında tutulmaya devam eden Çiçek, Hachioji şehrindeki Takao Karakolu’na götürüldü. Karakola girdikten sonra telefonuna el konulan Çiçek, arkadaşlarıyla da bir daha görüştürülmedi. Çiçek’in arkadaşları defalarca Takao Karakolu’na gitmesine rağmen bir cevap alamadı. Arkadaşları bunun üzerine Murat Çiçek’in gözaltında olduğunu Almanya’da yaşayan ailesine bildirdi.

AİLEYE 5 GÜN SONRA HABER VERİLDİ

Ancak aile de yaptıklarır tüm başvurulara rağmen bilgi alamazken, 8 Temmuz günü Japonya’daki Türkiye konsolosluğundan aileyi arayan yetkililer, Çiçek’in hayatını kaybettiğini bildirdi. Konsolosluk yetkilisi cenaze işlemleri için ailenin Japon yetkililerle irtibata geçmesi gerektiğini söyledi. Aileye Çiçek’in 3 Temmuz’da öldüğünü bildirdi.

Çiçek’in ailesi, cenaze işlemleri için Japonya’ya giderken, aileye 5 gün sonra haber verilmesi dikkat çekti.

JAPONYA’YA ÇAĞRI

Japonya’da çok sayıda isim yaptıkları paylaşım ile Çiçek’in ölümünün aydınlatılmasını isterken, yapılan çağrılarda Japon hükümetinin açıklama yapması istendi.

‘ÖLDÜĞÜMDE KÖYÜMDE YATMAK İSTİYORUM’

Murat Çiçek ile ilgili “Japonya’da Kürt Olmak” belgeselini çeken Çiçek’in arkadaşı İrfan Aktan, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunlara yer verdi:

“O, Japonya’yı seviyordu ve biraz şaşırtıcı bir şekilde, kurallara olan katı bağlılığını bile savunuyordu. Yine de şöyle derdi: ‘Öldüğümde, köyümde yatmak istiyorum, kendi ellerimle diktiğim bir ceviz ağacının altında, güneşin altında.’ Murat Çiçek’in ölümü, gözaltında ölen birinin izole bir vakası olarak anlaşılamaz. Onun hikayesi, Japonya’nın yaklaşık otuz yıldır dayattığı göçmenlik rejimi içinde, özellikle Kürt sığınmacılara yönelik olarak, tam anlamını ancak kazanır. Bu rejimin merkezinde, birbirine kenetlenen birkaç faktör yer alır.’

MURAT ÇİÇEK KİMDİR?

Hakkari doğumlu Kürt senarist ve oyuncu OLAN Murat Çiçek, Türkiye’de yaşadığı dönemde birçok farklı iş kolunda çalıştı. Çiçek, kısa bir süre BKM’de oyunculuk ve senaristlik yaptı. Japonya’ya yerleşen Çiçek, Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Kawaguchi şehrinde ikamet ediyordu. Çiçek, geçtiğimiz yıl rol aldığı “Minna, Oshaberi!” filmiyle Tokyo Film Festivali’ne katıldı. Film, biri Japon biri Kürt iki işitme engelli bireyin iletişim çabasını konu alıyor. Çiçek, memleketi Hakkari’ye dönüş hazırlıklarını tamamlamıştı ve eylül ayında Türkiye’ye dönmeyi planlıyordu.

2 Temmuz’da Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticari Marka Ofisi'ne sunulan başvuruda, ybelirli bir anda "kullanıcının duygusal durumunu ölçmek" için kişiyi ve konumunu izleyebilen yapay zeka destekli bir "cihaz" tanımı yapıldı.

Başvuruda, kullanıcının "evden video görüşmesi yaparken pasif bir dil" kullanmasının yapay zeka destekli cihaz tarafından algılanıp analiz edildiği örneğine de yer verildi. Daha sonra bu verilere dayanarak kişinin belirli bir dönemdeki duygusal durumu hakkında da analiz yapabildiğine yer verildi.

DAVRANIŞLAR İZLENİLİYOR

Meta'nın patent başvurusu, şirketin veri izleme faaliyetlerinin sinsi amaçlarla kullanılabileceğinden endişe duyan gizlilik hakkı savunucularında da kaygı uyandırdı. Dünya çapında milyarlarca kullanıcısı olan ABD'li teknoloji devi, halihazırda internet genelindeki kullanıcı davranışlarını izleyerek ilgi alanları ve alışkanlıklarına dair ayrıntılı profiller oluşturuyor.

29 yaşındaki basketbolcu, kariyerinde NBA'DE Philadelphia 76ers, Detroit Pistons, Denver Nuggets ve Golden State Warriors'ta forma giyerken, Avrupa'da ise Valencia Basket'te oynadı.

İnsan Hakları Derneği ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından “Türkiye'de Toplumsal Barış Süreci ve Dünya Örnekleri" konferansı düzenlendi. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ali Emri Konferans salonunda gerçekleşen konferansa İrlanda, Kolombiya ve İspanya’daki çatışma çözümü süreçlerinde aktif rol almış isimlerin yanı sıra çok sayıda siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı.

Sancar: Çıkarılacak yasa kapsayıcı ve bütünlüklü olmalıhttps://t.co/3I0GVu6BES pic.twitter.com/cnxv2Dcqj1

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 11, 2026

BUCAK: YEREL YÖNETİMLER BU İŞİN MERKEZİNDE YER ALIYOR

DBB Eşbaşkanı Serra Bucak, kalıcı barış sürecinde yerel yönetimlerin kritik bir rol oynadığını belirterek, “Yerel, demokratik katılımcı yönetim, bu işin tam merkezinde yer almaktadır. Kuzey İrlanda’da 1996 yılında tarihi Hayırlı Cuma Antlaşması’nda kadınlar çok önemli rol oynamıştır ve taraf tutmamıştır. Yine Kürt kadınları, Kürt kadın hareketi hem özgürlük mücadelesinin her alanında saf almış, öncülüğünü ortaya koymuş hem de bizim coğrafyamızda gelişen barış süreçlerinde muhakkak kadın öncülüğünü vurgulamış ve kadını aktif rol oynayan haline getirmiştir” dedi.

“DEMOKRASİ OLMADAN BARIŞ SADECE ATEŞKESTİR”

Güney Afrika örneğine değinen Bucak, “Barış, sadece silahların susması değildir. demokratik adalete dayanan, demokrasi olmadan barış sadece ateşkestir. Belediye barışın gündelik yaşam için en önemli köprüsüdür. Çünkü halka yakın olandır ve halka karşı sorumludur. Belediyeler için sembolik değil, atanmış kayyımlar tarafından keyfi olarak iptal edilmeyecek, gerçek demokratik bir rol istiyoruz. Toplumsal adaletin bir aracı olarak işlev görmesi için yasal yetkilerin hiçbir şekilde esirgenmeden genişletilmesini ve bölge hakkının sandıkta tecelli eden iradesine saygı duyulmasını temenni ediyoruz ve bekliyoruz” diye konuştu.

KORUCULUK SİSTEMİNİN SİLAHLARDAN ARINDIRILMASI GEREKİYOR

İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın, silahsızlanma konuşulurken, sadece örgütün silahsızlanmasından bahsedildiğini ifade ederek, “Kuşkusuz bu çok önemli ama şöyle bir risk var. Dünyanın birçok bölgesinde bizim koruculuk sistemini çağrıştıran paramiliter gruplar var. Koruculuk sistemi, bu silahsızlanma sürecinin bir parçası olarak silahlardan arındırılması gerekiyor. Öncelikli olarak bu eski husumetlerin canlanması riskine karşı olarak koruculuk sisteminin lağvedilmesinin elzem olduğunu söylediler. Kayyım uygulamaları… ‘Bununla silah bırakmanın ne alakası var?’ diyebilirsiniz. Bu çok önemli güven adımıdır. O yönüyle adım çok önemli”

“SİLAHLI GÜÇLERİN NEREYE DÖNECEĞİ ÖNEMLİDİR”

Örgüt üyelerinin geri dönmesi halinde oluşabilecek risklere vurgu yapan Aydın,

“Zihinsel dönüşüm gerçekleşmezse, geri gelen silahlı militanların risklerle karşılaşacağını düşünüyoruz. Geri dönecek silahlı güçlerin nereye döndüğü de çok önemli. Türkiye’nin doğusundan batısına kadar çok alandan kişiler olduğu tahmin ediliyor. Dolayısıyla bu işin uzmanları dönecekleri yere göre dışlanma, güvenlik riski gibi bir dizi riskler var. Bütün bu risklerin gözetilerek tedbirler alınmasını söylüyor. Çocuk savaşçıların durumu var. Çocuk savaşçıların hiçbir kısıtlamaya gerek duyulmadan direk serbest bırakılması, entegrasyonlarının pozitif ayrımcılık olarak desteklenmesi konusunda öneriler var. ‘Silahı bırakıp, siyaset yapmak istiyoruz’ diyen bir örgüt var. Tek istedikleri özgürce ülkelerine dönmek ve siyaset yapmaktır. Başka talepleri yok. Bunun bile karşılanmamış olması, bu barış meselesine olan güveni önemli biçimde aşağıya çekiyor” ifadelerini kullandı.

SANCAR: KOYDUĞUNUZ İSİM, İŞİN NİTELİĞİNİ ETKİLER

İmralı Heyeti üyesi Mithat Sincar, “Bizim için bu süreç Barış ve Demokratik Toplum Sürecidir. Meseleyi sadece terör kavramıyla anlatmaya çalışmak, süreci bu kavram üzerinden yürütmek endişe, kaygı, şüphe yaratıyor. Sürecin güvenlik eksenli bir hedefle ve bir niyetle yürütüldüğü şüpheleri büyütüyor, endişeleri güçlendiriyor. Bizim buna barış çözüm süreci dememiz mümkün” diye kaydetti.

“SÜRECİN DÜNYA ÖRNEKLERİNDEN AYRIŞAN YANI SİLAH BIRAKILMASININ BAŞA ALINMASIDIR”

Sürecin niteliğini tespit edilmesinin önemli olduğuna işaret eden Sancar, “Dünya deneyimleri elbette önemli, her birinin kendine özgü yanı var. Bu barış ve Demokratik Toplum Sürecinin diğer dünya örneklerinden ayrışan temel özelliği silah bırakma aşamasının başa alınmasıdır. Örgütün kendini feshetmesi ve silah bırakma kararı alması sürecin başına yerleştirilmiştir. 27 Şubat çağrısındaki vurgu çatışmayı bitirerek, çözümün yolunu açma esasını öne çıkarıyor. Ancak bu sadece çatışmayı bitirmekle sınırlı bir çağrı değildir. Çağrının başlığı da esasen bize bu konuda fikir veriyor” şeklinde konuştu.

“YASANIN KAPSAYICI OLMASI GEREKİYOR”

Sürecin mantığında şiddetten çözüme doğru bir yol açılmasının olduğunu dile getiren Sancar, konuşmasına şöyle devam etti:

“Kritik bir kavşağa gelmiş bulunmaktayız. Yasa tartışması sürecin niteliğini oturtmak, öne alınan aşamayı gerçeklere uygun bir şekilde ve barış hedefiyle inşa etmek, sonrasında yolları güvencelerle sağlamlaştırmak için önemli. Çıkarılması beklenen yasa öncelikle silahsızlanmaya ve entegrasyona ilişkin olacak. ‘Yasa nasıl olacak, nasıl uygulanacak, işleyici nasıl denetlenecek?’ soruları da yine bu tartışmanın unsurlarıdır. Gerçekten eğer silahsızlanma süreci başarıyla ve sürecin mantığına uygun ilerleyecekse; bunun kapsayıcı olması, bütünlüklü olması gerekiyor. ‘Şu kesimleri dışarıda bıraktım, diğerlerini kapsar’ şekilde bir yaklaşım silahsızlanma meselesini de ciddiye almamak anlamına gelir. Eğer silahsızlanmanın bu sürecin temel başlangıç noktası ve sonraki aşamalarındaki kökü olduğunu kabul ediyorsak, silahsızlanma sürecini de buna uygun düzenlemek zorundayız.”

BAKAN ÇİFTÇİ’DEN AÇIKLAMA

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, olayla ilgili resmi sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yaptı. Bakan Çiftçi'nin açıklamasında, "Eskişehir İl Jandarma Komutanlığı emrinde görevli Uzman jandarma çavuş. Mehmet Demirbaş, yaşanan bir olaya müdahale ettiği esnada yaralanmış kaldırıldığı hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak şehit olmuştur. Şehidimize Allah'tan rahmet; kederli ailesine, Kahraman Jandarma teşkilatımıza ve Milletimize başsağlığı diliyorum. Şehidimizin makamı âli olsun" ifadeleri yer aldı.

“CHP İKTİDAR YÜRÜYÜŞÜNÜ SÜRDÜRECEK”

2023 genel seçimlerinin ardından parti içinde değişim süreci yaşandığını belirten Özel, 2024 yerel seçimlerinde CHP'nin Türkiye genelinde birinci parti olduğunu ifade ederek, "İktidar yürüyüşünden asla vazgeçmeyeceğiz. Hukuk mücadelemizi sürdüreceğiz. Bizi durduramaz, sindiremez, söndüremezsiniz" ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda partililere birlik çağrısında bulunan Özel, demokrasiye ve sandığa sahip çıkacaklarını belirterek, "Ya bir yol bulacağız ya bir yol açacağız. Cumhuriyeti, demokrasiyi ve millet iradesini birlikte koruyacağız. Biz kazanacağız" diye konuştu.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgilere göre, saat 14.12'de merkez üssü Gürün ilçesine bağlı Sularbaşı köyü olan 3,4 büyüklüğünde deprem kaydedildi. Yerin 5 kilometre derinliğinde meydana gelen deprem, ilçe merkezi ile çevre köylerde hafif şekilde hissedildi. Depremin ardından ilk belirlemelere göre herhangi bir can veya mal kaybı yaşanmadığı öğrenildi. İlgili ekiplerin bölgede saha tarama çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Diyarbakır'da örtü yangını https://t.co/BqsIqGkiAO pic.twitter.com/pHNgbTZLfC

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 11, 2026

Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, anız yakmanın toprağa ve canlılara zarar vermekle kalmadığını, birçok yerde ekili alanların yanmasına ve yerleşim yerlerinin tehlike yaşamasına neden olduğunu belirterek, yaz sezonunda tarlalarda ateş yakılmasının büyük bir sorumsuzluk örneği olduğunu ifade etti. Bunun için önleyici ve caydırıcı çalışmalar yaptıklarını, ancak kurala uymayan çiftçilere de idari para cezası uyguladıklarını ve gerekirse adlı işlem de yapıldığını söyledi.

Ekran başındaki taraftarların gözü kulağı burada: galatasaray ümraniyespor maçı hangi kanalda yayınlanacak?

Üst üste alınan 4 şampiyonluğun ardından 2026-2027 sezonuna da mutlak favori olarak giren Galatasaray, kadrosunu korumanın yanı sıra yaptığı nokta atışı transferlerle de adından söz ettiriyor. Bu yeni yıldızların ilk kez sarı-kırmızılı formayı giyeceği anı kaçırmak istemeyen milyonlarca kişi, "galatasaray ümraniyespor maçı hangi kanalda yayınlanacak?" sorusunun yanıtını arıyor. Ancak yayıncı kuruluş konusunda kulüpler arasındaki görüşmeler devam ettiği için henüz resmi bir televizyon kanalı açıklanmadı. Karşılaşmanın canlı yayın haklarının alınmasıyla birlikte, maçın şifreli mi yoksa şifresiz mi yayınlanacağı da netleşmiş olacak. Taraftarların gözü kulağı şu an kulübün resmi sosyal medya hesaplarında.

Yeni yıldızlar sahaya iniyor: galatasaray ümraniyespor maçı ne zaman saat kaçta?

Yaz transfer döneminde kadroya katılan isimlerin Okan Buruk'un sistemine nasıl uyum sağlayacağı bu hazırlık maçıyla ilk kez görücüye çıkacak. "Galatasaray ümraniyespor maçı ne zaman saat kaçta?" şeklindeki aramalar, 17 Temmuz 2026 Cuma gecesini işaret ediyor. Saat 21.00'de başlayacak olan karşılaşmada, yoğun idman temposundan çıkan oyuncuların sahadaki performansları, takımın fiziksel gelişimini gözler önüne serecek. Cuma gecesi oynanacak bu futbol resitali, hafta sonu tatiline girecek olan taraftarlar için de güzel bir başlangıç olacak.

İstanbul'da futbol şöleni: galatasaray ümraniyespor hazırlık maçı nerede oynanacak?

Yurt dışı kampından önce İstanbul'da kendi seyircisi önünde moral bulmak isteyen Galatasaray, bu karşılaşmayı deplasmanda gibi görünse de kendi şehrinde oynayacak. "Galatasaray ümraniyespor hazırlık maçı nerede oynanacak?" sorusunun cevabı Ümraniye Şehir Stadı olarak belirlendi. İki ekibin de kıyasıya bir mücadele sergilemesi beklenen bu statta, yeni sezon öncesi takımın savunma ve hücum hattındaki eksikleri net bir şekilde tespit edilecek. Okan Buruk'un raporu doğrultusunda, bu maçın ardından transfer çalışmalarına da farklı bir yön verilebilir.

Ekran başındaki taraftara müjde: Fenerbahçe Pogon Szczecin maçı şifresiz mi yayınlanacak?

Özellikle hazırlık maçlarının yayın hakları konusunda farklı platformların devreye girmesi, taraftarların yayın bilgilerini yakından takip etmesine neden oluyor. Bu noktada "Fenerbahçe Pogon Szczecin maçı şifresiz mi?" şeklinde yapılan araştırmalar, müjdeli bir haberle sonuçlandı. 11 Temmuz Cumartesi günü saat 20.30'da başlayacak olan bu zorlu hazırlık maçı, TV100 ekranlarından tamamen şifresiz ve ücretsiz olarak futbolseverlerle buluşacak. Herhangi bir ekstra abonelik gerektirmeden açık kanaldan yayınlanacak olan karşılaşma, milyonlarca Fenerbahçe sevdalısını ekran başına kilitleyecek.

Maçı izleyebileceğiniz platformlar ve kanal frekansları

Fenerbahçe'nin Pogon Szczecin ile oynayacağı maçı standart uydu alıcıları üzerinden TV100 kanalından şifresiz olarak izleyebileceğiniz gibi, çeşitli dijital yayın platformları üzerinden de takip edebilirsiniz. Karşılaşmayı Digiturk, D-Smart, Tivibu ve Turkcell TV+ gibi yaygın olarak kullanılan dijital yayın platformlarının 37. veya 47. kanallarından yüksek çözünürlüklü (HD) kalitesiyle izlemek mümkün olacak. Ayrıca maç saatinde televizyon başında olamayacak taraftarlar için spor haber siteleri üzerinden anlık canlı anlatımlar da yapılacak.

Farklı galibiyetin ardından hedef oyun istikrarı

İsmail Kartal'ın öğrencileri, şifresiz olarak yayınlanacak bu maçta taraftarına güzel bir futbol izletmek istiyor. Avusturya'daki ilk maçında Admira Wacker takımını 5-0 gibi farklı bir skorla geçerek moral depolayan sarı-lacivertli ekip, Polonya Ligi'nin dişli ekiplerinden Pogon Szczecin karşısında oyun disiplinini test edecek. Teknik heyetin bu maçta farklı kombinasyonlar deneyerek oyuncuların maç kondisyonunu artırmayı planladığı ve 90 dakika boyunca yüksek tempoda bir mücadele sergilenmesinin istendiği belirtiliyor.

İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumu'nun katkılarıyla Türkiye'de Toplumsal Barış Süreci ve Dünya Örnekleri" konferansı başladı.

Diyarbakır'da "Toplumsal Barış Süreci ve Dünya Örnekleri" konferansı başladıhttps://t.co/bxzCOlDBAC pic.twitter.com/nU7F6Kvy0i

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 11, 2026

TÜRKİYE’DEKİ SÜREÇ KONUŞULACAK

Düzenlenen konferansın açılış konuşmalarını Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Serra Bucak ile İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın yapacak. Konferansın ilk oturumunda DEM Parti Milletvekili ve İmralı Heyeti Üyesi Prof. Dr. Mithat Sancar, "Türkiye'de Güncel Durum" başlıklı sunum gerçekleştirecek.

DÜNYA ÖRNEKLERİ ELE ALINACAK

Programın devamında ise Kuzey İrlanda, İspanya ve Kolombiya'daki barış süreçleri ele alınacak. Oturumlarda Sinn Féin Yasama Meclisi Üyesi Gerry Kelly, eski FARC-EP komutanı Victoria Sandino, EH Bildu Uluslararası İlişkiler ve Politika Sorumlusu Igor Zulaika Zurimendi ile 30 yıllık siyasi mahpus Muhittin Altun konuşmacı olarak yer alacak.

Futbol dünyası kilitlendi: Norveç İngiltere maçı ne zaman saat kaçta oynanacak?

Turnuvanın en organize takımlarından biri olarak öne çıkan Norveç, güçlü rakibi İngiltere karşısında tarihi bir zafer elde ederek yarı final biletini kapmak istiyor. Futbolseverlerin takvimlerine not etmek için gün saydığı "Norveç İngiltere maçı ne zaman saat kaçta?" sorusu resmi programla birlikte netlik kazandı. İki dev ülkeyi yeşil sahada buluşturacak olan bu kritik çeyrek final müsabakası, 12 Temmuz Pazar günü Türkiye saati ile (TSİ) 00:00'da başlayacak. Cumartesi gecesini Pazar gününe bağlayan gece yarısı oynanacak bu karşılaşma, hafta sonu futbol şöleni yaşamak isteyen Türk taraftarlar için de oldukça ideal bir zaman diliminde ekranlara gelecek.

Stale Solbakken yönetimindeki Norveç, turnuvanın başından bu yana sergilediği disiplinli oyun yapısı ve hücum hattındaki durdurulamaz silahlarıyla rakiplerine korku salmaya devam ediyor. Diğer tarafta ise İngiliz futbolunun başına geçmesiyle birlikte takımda büyük bir taktiksel dönüşüm başlatan dünyaca ünlü teknik adam Thomas Tuchel bulunuyor. Tuchel'in yıldızlar karması İngiltere'si ile Solbakken'in kolektif oyun anlayışını benimseyen Norveç'i karşı karşıya getirecek olan bu 90 dakika, sadece bir yarı final mücadelesi değil, aynı zamanda tam anlamıyla bir teknik direktörler satrancı olacak. Erken final niteliğindeki bu maçı kazanan taraf, kupaya bir adım daha yaklaşmış olacak.

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 3, 2026

Fotoğraflar: Veli BALTACİ

ÖZEL HABER-Ceren AKYIL

Diyarbakır Eğil’de Diagne, Osimhen ve Asensio aynı sokakta buluştuhttps://t.co/ynJqAu0qWL pic.twitter.com/QeYYV4Iz5H

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 24, 2026v