Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesinde ailesiyle birlikte gezintiye çıkan 10 yaşındaki A.Ö., Yenikapı Sokak’ta kağıttan yaptığı uçakla oynadığı sırada sokak köpeklerinin saldırısına uğradı. Ayağından ısırılan çocuk, ailesi tarafından hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Çocuğun babası Müzafer Özüç, turizm sezonunda tarihi Sur’da yaşanabilecek daha büyük bir olayın önüne geçilmesi çağrısında bulundu.

Diyarbakır’ın tarihi ve turistik bölgelerinden Sur ilçesinde, sokak köpekleri bu kez 10 yaşındaki bir çocuğu hedef aldı. Ailesiyle birlikte Yenikapı Sokak’ta bulunan bir mekânda yemek yiyen A.Ö., daha sonra dışarı çıkarak kağıttan yaptığı uçakla oynamaya başladı. Bu sırada çevrede bulunan köpeklerden biri çocuğa aniden saldırdı.

KAĞIT UÇAK UÇURURKEN SALDIRIYA UĞRADI

Olay, öğleden sonra saat 17.30 sıralarında meydana geldi. Baba Müzafer Özüç, namaz kılmak için yakındaki Arapşeyh Camisi’ne gittiği sırada oğlunun sokakta kağıt uçakla oynadığını belirtti. Özüç, camiden çıktığında oğlunun köpek saldırısına uğradığını gördüğünü söyledi.

Özüç, eşi ve çevrede bulunan vatandaşların müdahalesiyle köpeklerin uzaklaştırıldığını ancak oğlunun ayağından ısırıldığını ifade etti.

Saldırının ardından aile, 10 yaşındaki A.Ö.’yü Selahattin Eyyubi Devlet Hastanesi’ne götürdü. Acil serviste tedavisi yapılan çocuğa gerekli müdahalelerin gerçekleştirildiği öğrenildi.

“HAYVANSEVERİM AMA ÇOCUKLAR İÇİN TEHLİKELİ HALE GELDİ”

Tedavinin ardından Güneydoğu Ekspres gazetesine konuşan baba Müzafer Özüç, yaşanan olay nedeniyle endişeli olduklarını belirterek yetkililere çağrıda bulundu.

Özüç, “Ben de hayvanseverim. Ancak sokak köpekleri özellikle çocuklar için tehlike oluşturmaya başladı. Buna bir önlem alınması gerekiyor. Sokakta yaşayan sadık dostlarımız için mutlaka bir çözüm bulunmalı” dedi.
Köpeğin kuduz olup olmadığının bilinmediğini belirten Özüç, hastanedeki doktorların gerekli müdahaleleri yaptığını ve önlem aldıklarını aktardı.

“TURİSTLERE BİR ŞEY OLURSA DİYARBAKIR ZARAR GÖRÜR”

Sur’un turizm açısından büyük önem taşıdığına dikkat çeken Özüç, yetkililerin daha büyük bir olay yaşanmadan harekete geçmesini istedi.
Özüç, “Turizm sezonundayız. Yarın burada yabancı bir turiste sokak köpekleri saldırır ve bir zarar verirse kentimiz bundan büyük zararla çıkar. Başka birine zarar verilmeden kentimizin ileri gelenleri lütfen önlem alsınlar” ifadelerini kullandı.

Sur’un tarihi sokaklarında yaşanan olay, sokak hayvanlarıyla ilgili çözüm tartışmalarını bir kez daha gündeme getirirken, aileler özellikle çocukların yoğun olarak bulunduğu turistik bölgelerde gerekli tedbirlerin alınmasını istiyor.

Dernek yöneticileri sabah haberdar oldu

Polis ekipleri, gece yarısından sonra derneğin bulunduğu binaya geldi. Kapısı kilitli olan derneğe çilingir yardımıyla giren ekipler, yöneticilere herhangi bir bilgilendirme yapmadan içeride arama gerçekleştirdi.

Polisin derneğe giriş ve arama yaptığı anlar çevrede bulunan kişiler tarafından cep telefonuyla kaydedildi.

Kapıya not bırakıldı

Aramanın ardından polis ekipleri derneğin kapısının kilidini değiştirdi. Yeni kilide ait anahtar da polisler tarafından alınarak emniyete götürüldü.

Dernek yöneticileri ise baskından sabah saatlerinde kuruma geldiklerinde haberdar oldu. Kapıda bırakılan notta, değiştirilen kilidin anahtarının emniyetten alınabileceği belirtildi.

Amargi Kültür ve Sanat Derneği yönetimi, aramanın hukuka aykırı şekilde gerçekleştirildiğini belirterek polis müdahalesine tepki gösterdi.

Dernek yönetimi, gece gerçekleştirilen arama ve baskın nedeniyle suç duyurusunda bulunacaklarını açıkladı.

Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Şervan Gökhan, Türkiye’nin nüfus yapısındaki değişime dikkat çekerek doğurganlık oranlarının gerilediğini, genç nüfusun azaldığını ve yaşlı nüfusun giderek arttığını söyledi. Gökhan, Türkiye’nin nüfusunun henüz azalmadığını ancak nüfus artış hızının ciddi biçimde yavaşladığını belirtti.

PROF. DR ŞERVAN GÖKHAN’DAN EKSEPRES’E ÖNEMLİ AÇIKLAMALAR

Geleceği anlamak için sadece nüfus artışına bakmamak gerektiğini ifade eden Dr. Gökhan, “Son dönemlerde çok tartışılan bu konuya bir açıklık getirmek gerekirse Türkiye'nin nüfusu henüz azalmıyor; ancak nüfus artışı ciddi biçimde yavaşlamış durumda. Fakat geleceği anlamak için sadece nüfusa bakmak yeterli değil. Asıl önemli göstergelerden biri toplam doğurganlık hızıdır ve ülkemizdeki oran 2025 yılında 1.42 çocuğa kadar geriledi. Bu oran uzun zamandan beri azalarak nüfusun yenilenebilme düzeyi olan 2.1’in altında seyrediyor. Dolayısıyla bugün için ‘Türkiye'nin nüfusu azalıyor’ dememiz doğru değil. Aslında ülkemizin nüfusu istenilen seviyede olmasa da halen artıyor, ancak doğurganlık nüfusun kendisini uzun vadede yenileyebileceği seviyenin oldukça altına indi ve yaşlanan bir nüfus yapısına doğru ilerliyoruz” dedi.

“AK PARTİ’NİN NÜFUS YAŞLANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMAK İÇİN POLİTİKALAR GELİŞTİRDİ”

2000’li yıllarda AK Parti tarafından doğurganlık ve nüfus yaşlanmasını önlemek için politikaların yeniden desteklendiğini vurgulayan Dr. Gökhan, şunları söyledi:

“Tabi bu gelişme bir anda ortaya çıkmadı. Cumhuriyetin ilk döneminde nüfusu artırıcı politikalar uygulanırken, 1960'lardan itibaren hızlı nüfus artışının ekonomik ve sosyal kalkınmayı zorlaştırtığı düşüncesiyle aile ve nüfus planlaması politikalarına geçildi ve nüfusun artışına yönelik uygulamalar bir devlet politikası haline geldi. 1980 darbesi ile beraber bu uygulamalar daha da genişletildi. 2000'lerden itibaren ise özellikle AK Parti hükümetleri döneminde ise düşük doğurganlık ve nüfusun yaşlanmasını önlemeye yönelik politikalar yeniden desteklenmeye başlandı” diye konuştu.

Bütün ülkeler için geçerli tek bir rakam vermek doğru olmayacağı gibi ülkelerin göç oranları, ölüm oranları, yaş yapıları ve ekonomik koşulları birbirinden farklıdır. Ancak biraz önce de vurguladığım gibi doğurganlık için kullanılan önemli bir referans var. Düşük ölüm oranına sahip toplumlarda yaklaşık 2,1 çocukluk toplam doğurganlık hızı, nüfusun göç olmaksızın uzun vadede kendisini yenileyebilmesi için gerekli “yenilenme düzeyi” olarak kabul edilir. Birleşmiş Milletler de 2,1'i bu anlamda kullanmaktadır.”

“GENÇ KUŞAK AZALIYOR, YAŞLI NÜFUSU ARTIYOR”

Genç kuşağın arttığını ve yaşlı nüfusunun ise arttığına dikkat çeken Dr. Gökhan, “2025 yılı itibariyle 81 ilimizin 76'sında doğurganlık 2,10'un altında, 59’unda ise 1,50'nin altında seyretmekte. Bu durumda genç kuşaklar azalırken yaşlı nüfus artmaya başlar. Emeklilik, sağlık ve uzun süreli bakım sistemleri üzerindeki yük yükselir.

Birleşmiş Milletler 2024 Dünya Nüfus Beklentilerinde dünya doğurganlığını yaklaşık 2,25 olarak hesaplıyor ve dünyadaki ülke ve bölgelerin yarısından fazlasının artık 2,1 yenilenme seviyesinin altında olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla bu yalnızca Türkiye'ye özgü değil, küresel bir demografik dönüşümdür” şeklinde konuştu.

“TÜRKİYE’NİN GENÇ NÜFUS AVANTAJI DARALIYOR”

Avrupa ülkelerinden daha genç olan Türkiye’nin giderek bu avantajının daraldığını dile getiren Dr. Gökhan, “Ülkemiz Avrupa ülkelerinin çoğundan daha genç, fakat bu avantaj giderek daralıyor. Gençlerin 1950’de nüfus içindeki payı yaklaşık %21 iken bugün bu oran yaklaşık %15 civarında seyrediyor. Buna karşılık TÜİK'in yaşlı nüfus olarak kabul ettiği 65 yaş ve üzerindeki nüfus yıllar içinde artarak %11 seviyelerine yükseldi. Ülkemiz için de bu fark maalesef giderek kapanıyor.

Türkiye'nin genç nüfus oranı artık dünya ortalamasının biraz altında seyrediyor. Avrupa Birliği ortalaması ise yaklaşık %10,7 olduğundan Avrupa'dan belirgin biçimde daha genç nüfusumuz var. Yapılan projeksiyonlarda bu eğilimin devam edeceği ve 2060 yılında genç nüfusun %10’lar, 65 yaş üzeri nüfusun ise %30’lara yaklaşacağı öngörülüyor. Bu nedenle Türkiye'nin en önemli demografik meselelerinden biri, sahip olduğu genç nüfus avantajının ne kadar süre daha devam edeceği ve bu avantajın nasıl kullanılacağıdır” diye kaydetti.

“DİYARBAKIR TÜRKİYE ORTALAMASINA GÖRE DAHA GENÇ”

Diyarbakır’ın ülke ortalamasına göre daha genç bir nüfusa sahip olduğunu dile getiren Dr. Gökhan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Diyarbakır ülke ortalamasına göre çok daha genç bir nüfus yapısına sahip olup 15-24 yaş arası nüfus il nüfusunda oransal olarak ciddi bir yerde duruyor. Ancak Diyarbakır'da da doğurganlık ve çocuk nüfusunun ağırlığı geçmiş yıllar ile kıyaslandığında azalıyor. Diyarbakır'daki genç-yaşlı makası ise Türkiye genelinden çok daha geniş, ancak Diyarbakır'ın demografisi de aynı şekilde değişiyor. 2025 doğurganlık verilerinde Diyarbakır'ın toplam doğurganlık hızı yaklaşık 2,14 çocuk düzeyinde ve ülke ortalamasının oldukça üzerinde olup geçmişte 3 çocuk ve üzerindeki seviyelerden ise önemli ölçüde gerilemiştir.
Dolayısıyla Diyarbakır bugün için Türkiye'nin yaşlanma problemini aynı şiddette yaşamıyor. Fakat Diyarbakır, ülkenin tamamı ile aynı yönde, daha düşük doğurganlığa doğru ilerliyor; sadece demografik dönüşümün daha erken bir aşamasında bulunuyor.”

“YAŞ ARALIĞI VE TANIMLAMALARDA REVİZYONA GİTMEK GEREKİR”

“Elimizde tek bir evrensel “genç-orta yaş-yaşlı” sınıflandırması yok ve kullanılan yaş aralığı araştırmaların amacına göre değişebiliyor” diyen Dr. Gökhan, “Demografik analizlerde yaş yapısı çoğu zaman 0–14, 15–64 ve 65+ şeklinde gruplandırılır; Birleşmiş Milletler gençliği 15–24 olarak tanımlar. TÜİK'in çocuk istatistiklerinde ise çocuk nüfus 0–17 yaştır. Ancak sağlıklı yaş alma ve longevity kavramlarının giderek daha fazla yaşamda kendine yer bulması yaş aralıklarını farklı bir noktaya çekecek gibi duruyor. Belki de önümüzdeki yıllarda kronolojik ve biyolojik yaş kavramları tamamen hayatımıza girmiş olacak ve bu ikisi arasındaki makas sağlıklı yaşam uygulamaları ve gelişen biyoteknoloji ile giderek açılacak. Sonuç olarak yaş aralıkları ve tanımlamalarında bir revizyona gitmemiz söz konusu olacak.

“ÇALIŞMA NÜFUSU AZALIYOR”

Çalışma çağındaki nüfusun azaldığını kaydeden Dr. Gökhan, “İnsanların daha uzun yaşaması sağlık ve refah açısından önemli bir kazanımdır. Ancak artan yaşam süresinin sağlıklı ve fonksiyonel bir şekilde geçirilmesi hem bireysel hem de sistem açısından toplumsal bir hedef olmalıdır. Buradaki ana sorunumuz, doğurganlığın düşmesiyle beraber çalışma çağındaki nüfus azalırken yaşlı nüfusun hızlı artışıdır. Kamuoyundaki tartışma genellikle “85 milyon 80 milyona düşecek mi?” noktasında kalıyor. Oysa ekonomik açıdan 15–64 yaş nüfusunun payı, yaşlı bağımlılık oranı ve çalışan/çalışmayan dengesi toplam nüfus rakamından daha kritik olabilir. Bu durumun toplumsal yaşama yansımalarına baktığımızda; iş gücü arzında ortaya çıkacak dengesizlikler, emeklilik ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanında zorlanmalar, sağlık harcamalarının katlanarak artması, uzun süreli bakım ihtiyacı ve ailelerin bakım yükünün artması ilk akla gelen başlıklardır” dedi.

AK Parti AK Parti Diyarbakır Milletvekili Suna Kepolu Ataman öncülüğündeki heyet, DEM Partili Silvan Belediyesini ziyaret ederek Eşbaşkan Sevim Biçici ile bir araya geldi.

“SİLVAN’IMIZIN MESELELERİNİ KONUŞTUĞUMUZ VERİMLİ BİR GÖRÜŞME”

AK Partili vekil Suna Kepolu Ataman, sosyal medyadan duyurduğu ziyarete ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Silvan Belediye Başkanı Sayın Sevim Biçici’yi ziyaret ettim. Silvan’ımızın ortak değerleri, ihtiyaçları ve talepleri üzerine karşılıklı istişare ve değerlendirmelerde bulunduk.

Kadim tarihi, kültürü ve hoşgörü geleneğiyle Silvan’ımızın meselelerini konuştuğumuz verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Nazik misafirperverlikleri ve samimi sohbetleri için Belediye Başkanına ve Meclis Üyelerine gönülden teşekkür ediyorum.”

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Ataman, İHA muhabirine, bir yanının Diyarbakır, bir yanının ise Trabzon olduğunu söyledi. Diyarbakır evladı ve bu şehri milletvekili olarak temsil ettiğini belirten Ataman, ayrıca Trabzon'un da gelini olduğunu ifade etti.

Trabzon ve Diyarbakır'ın kendisi için çok önemli olduğunu vurgulayan Ataman, "Trabzon'dan gelen arkadaşlarımız maalesef Ergani'de kendini bilmeyen gençler ve çocuklar tarafından taşlı saldırıya uğradı. Evladımız yaralanmıştı. Onu ziyaret ettik, aileye geçmiş olsun dileklerimizi ilettik. Hastamızı takip ettik. Elhamdülillah hastamızın durumu gayet iyi. Şunu belirtmek isterim. Hastanın şöyle bir cümlesi oldu. Çok duygulandım. ‘Ben, kardeşliği burada öğrendim. Bize farklı lanse edildi' dedi. Demek ki, bizim bu gençlerimize, gerek Diyarbakır, gerek Trabzon, iki büyük kulüp ve kıymetli taraftarları bazı kişiler tarafından bazı şeyler lanse ediliyor" diye konuştu.

SÜRECİN HASASSİYETİ İÇİN HERKES ÇOK DİKKAT ETMELİ

Atman, Türkiye'nin çok önemli bir süreçten geçtiğine dikkat çekerek, "Hepimizin hayali olan bir süreçten geçiyor. Bu sürecin kazasız, belasız tamama ermesi için hepimiz, sadece elimizi değil, vücudumuzu taşın altına koymayı gerektiren bir süreçtir. Biz anneler için çok kıymetli. Artık evlatlarımızın huzur, birlik ve beraberlik içerisinde kardeşçe yaşamalarını istiyoruz. Futbol, spor, dostluktur, kardeşliktir. Futbol ve spor üzerinden çocuklarımızın kavga etmesini istemiyoruz. Artık bırakın annelerin ağlamasını, üzülmesini bile istemiyoruz. Onun için hem Trabzon'daki hemşehrilerim, hem Diyarbakır'daki hemşehrilerim, bu şehirlerin yöneticileri, ben dahil olmak üzere bu konuya daha da sahip çıkmamız lazım" şeklinde konuştu.

STATTA RAHATSIZ EDİCİ BİR DURUM YOKTU

Diyarbakır'ın Çınar ilçesine bağlı bir köyün hepsinin Trabzonspor taraftarı olduğunu hatırlatan Ataman, konuşması şöyle tamamladı:
"Bir iki hafta önce Trabzon'dan geldim. Diyarbakır'ı seven Trabzonlular var. Kimsenin ekmeğine yağ sürdürmeden vatanımızı seveceğiz. Vatan sevmek kardeşliktir. Allah, cumhurbaşkanımızdan razı olsun. Türkiye'miz, dünyada bir lider haline geldi. Maç çok güzel başladı. Bu tür şeyler olmazsa. Türk bayrağıyla izleyen vardı. Stadın içinde rahatsız edecek bir hareket yoktu. Dışarıda maalesef böyle nahoş olay oldu. Tekrardan Trabzon'daki gencimizin ailesine geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. Evladınız benim evladım. Hepsi bizim evlatlarımız. Biz Trabzon'a Amedspor ve Trabzonspor maçına gidince girişte karşılayıp kucaklamalarını diliyorum."

AMEDSPOR FORMASI İLE VİDEO ÇEKTİ

İngiltere siyasetinin tanınan isimlerinden biri olan ve Dışişleri Bakanı Ed Miliband’a yakınlığıyla bilinen Lord Glasman, Amedspor’un Süper Lig’deki mücadelesini ve başarısını desteklediğini ifade etti.

Amedspor sevgisi sınırları aştı; İngiliz Lord'tan Amedspor'a destekhttps://t.co/RiYw7qDpTf pic.twitter.com/lEWfMaaIpd

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) September 4, 2026

Amedspor formasıyla verdiği mesajda kulübe gönülden destek verdiğini belirten Glasman, İngiltere’de ise Tottenham Hotspur’un sıkı taraftarlarından biri olarak biliniyor.

Futbola olan ilgisiyle de tanınan Lord Maurice Glasman, iki kulübe duyduğu sempatiyi dile getirerek, “Amedspor’u da Tottenham’ı da canı gönülden destekliyorum” mesajını verdi.

BU MESAJ GÜNDEM OLDU

Lord Glasman’ın Amedspor forması giymesi ve kulübe açık şekilde destek vermesi, Amedspor’un uluslararası alanda giderek artan bilinirliğinin yeni bir göstergesi olarak değerlendirildi.

Son yıllarda sportif başarılarının yanı sıra geniş taraftar kitlesiyle de dikkat çeken Amedspor, Türkiye’nin dışında, özellikle Avrupa’da yaşayan Kürt toplumu ve futbolseverler arasında da önemli bir ilgi görüyor.

İngiliz siyasetinin önemli isimlerinden Lord Maurice Glasman’ın verdiği destek mesajının da Amedspor’un İngiltere ve Avrupa’daki görünürlüğüne katkı sağlaması bekleniyor.

Yıllarca işkence iddiaları, ölümler, açlık grevleri ve ağır cezaevi koşullarıyla anılan yapı, artık bir Hafıza Müzesi ve kültür merkezine dönüştürülüyor. Restorasyon çalışmalarında sona gelinirken, cezaevinin çevre düzenlemesinin ardından ziyarete açılması bekleniyor.

1972 yılında yapımına başlanan Diyarbakır Cezaevi, 4 Temmuz 1980’de hizmete açıldı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından askeri yönetime devredilen cezaevi, “Sıkıyönetim Askeri Cezaevi” olarak kullanılmaya başlandı. Özellikle 1980’li yıllarda yaşananlar nedeniyle Türkiye’nin en tartışmalı cezaevlerinden biri haline geldi.

5 NO’LUNUN KARANLIK YILLARI

Cezaevinin adı, özellikle 1981-1984 yılları arasında yaşananlarla hafızalara kazındı. İşkence ve kötü muamele iddiaları, açlık grevleri, intiharlar ve ölümler cezaevinin tarihinin en ağır dönemini oluşturdu.

ÖLEN 30 KİŞİ İÇİN SAVCILIK AÇIKLAMASI

Soruşturma kapsamında adı geçen 32 sanıktan 30 kişinin ölümünün doğrulandığı, savcılık açıklamalarında ise 8 kişinin intihar ettiği, bunlardan 4’ünün kendisini yakarak hayatına son verdiği, 6 kişinin açlık grevi, 16 kişinin ise hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiğinin belirtildiği aktarıldı.

Buna karşın, cezaevinde kalan çok sayıda eski tutuklu ve hükümlü, bazı ölümlerin işkence ve kötü muameleyle bağlantılı olduğunu ileri sürdü. O dönemde cezaevinde bulunan kadın mahkumların da çeşitli cinsel işkencelere maruz kaldıklarına ilişkin anlatımları kamuoyuna yansıdı.

PKK’NİN ÖNDE GELEN İSİMLERİ DE BURADA KALDI

5 No’lu Cezaevi, aynı zamanda PKK'nin önde gelen isimlerinin tutulduğu cezaevlerinden biri oldu.

PKK’nin kurucu kadrosunda yer alan Kemal Pir ve Hayri Durmuş, cezaevinde gerçekleştirdikleri ölüm orucu eylemi sırasında hayatlarını kaybetti. PKK'nin kurucu isimlerinden Mazlum Doğan ise 21 Mart 1982’de bedenini ateşe vererek yaşamına son verdi.

PKK'nin kurucularından Sakine Cansız da 5 No’lu Cezaevi’nde uzun süre tutuklu kaldı.

Bu isimlerin yanı sıra yüzlerce siyasi tutuklu ve hükümlünün yaşadığı deneyimler, Diyarbakır Cezaevi'nin Türkiye'nin yakın siyasi tarihindeki en önemli sembollerden biri haline gelmesine neden oldu.

ESAT OKTAY YILDIRAN DÖNEMİ

Cezaevinin hafızasında en fazla öne çıkan isimlerden biri ise Esat Oktay Yıldıran oldu.

Yıldıran'ın cezaevinde iç güvenlik komutanı olarak görev yaptığı dönemde çok sayıda mahkumun ağır işkence ve kötü muamele gördüğüne ilişkin anlatımlar yıllar boyunca kamuoyunda yer aldı.

5 No’lu Cezaevi'nde yaşananlar, sonraki yıllarda belgesellere, kitaplara ve tanıklıklara konu oldu.

E TİPİ VE D DİPİ CEZAEVLERİ DE DOLUP TAŞTI

Diyarbakır'daki cezaevi tarihinde yalnızca 5 No’lu değil, E Tipi ve D Tipi cezaevleri de önemli bir yer tuttu.

Yaklaşık 600 kişi kapasiteli E Tipi Cezaevi'nde dönem dönem tutuklu ve hükümlü sayısının 900'e kadar çıktığı belirtildi.

Politik tutuklu ve hükümlülerin kaldığı D Tipi Cezaevi'nin kapasitesinin ise 700-750 kişi arasında olduğu ifade edildi.

2022'DE BOŞALTILDI, MÜZE İÇİN DÜĞMEYE BASILDI

Yıllarca cezaevi olarak kullanılan 5 No’lu yapı, 2022 yılında boşaltılarak Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredildi.

Ardından yapının bir müze ve kültür merkezine dönüştürülmesi için restorasyon çalışmaları başlatıldı.

Hazırlanan projeye göre kompleksin üç bloğu Hafıza Müzesi ve sergi alanı, iki bloğu ise büyük bir kütüphane ve kültür merkezi olarak kullanılacak.

Böylece bir dönem acı, korku ve baskıyla özdeşleşen yapı, gelecek kuşaklara geçmişi anlatacak bir hafıza mekanına dönüştürülecek.

RESTORASYONDA SON AŞAMA

5 No’lu Cezaevi'nde bugünlerde hummalı bir çalışma yürütülüyor. Cezaevinin istinat duvarı üzerindeki demir korkulukların sökülerek çevre bariyerlerinin oluşturulduğu görüldü.

Çalışan işçiler, restorasyon çalışmalarının büyük bölümünün tamamlandığını ve artık son aşamaya gelindiğini aktardı.

İstinat duvarının yıkılmasının ardından çevre düzenlemesine geçileceği, bu çalışmaların da tamamlanmasıyla 5 No’lu Cezaevi'nin müze olarak kapılarını ziyaretçilere açacağı belirtildi.

KORKUNUN DUVARLARI, HAFIZANIN KAPILARINA DÖNÜŞÜYOR

Diyarbakır'ın hafızasında derin izler bırakan 5 No’lu Cezaevi için artık yeni bir dönem başlıyor.

Bir zamanlar dışarıdan bakıldığında bile ağır bir geçmişi hatırlatan duvarların ardında yaşananlar, bundan sonra müze salonlarında, sergilerde, tanıklıklarda ve belgelerde gelecek kuşaklara aktarılacak.

Yıllarca acının ve karanlığın sembolü olarak anılan 5 No’lu Cezaevi, şimdi geçmişi unutturmamak için hafızanın kapılarını açmaya hazırlanıyor.

Diyarbakır’ın Yenişehir ilçesinde Kaymakamlık tarafından yürütülen kamu düzeni ve güvenliği denetimleri kapsamında, kentin geçmişte önemli eğlence merkezlerinden biri olan ve kamuoyunda “Pavyonlar Sokağı” olarak bilinen cadde mercek altına alındı.

Yenişehir Kaymakamı Yunus Ataman’ın talimatıyla gerçekleştirilen denetimlerde, cadde ve çevresinde faaliyet gösteren umuma açık eğlence işletmeleri kapsamlı şekilde kontrol edildi.

BAZI İŞLETMELER MÜHÜRLENDİ

Yenişehir Kaymakamlığı koordinasyonunda, Yenişehir İlçe Emniyet Müdürlüğü ve ilgili kurumların katılımıyla gerçekleştirilen denetimlerde, kamu düzeni ve güvenliği açısından sorun oluşturduğu değerlendirilen işletmeler hakkında yasal işlem uygulandı.

Denetimler sonucunda, bölgede yaşanan asayiş olaylarının mahalle sakinlerinin yanı sıra kenti ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin huzur ve güvenliğini de olumsuz etkilediğinin değerlendirildiği belirtildi.

Yapılan tespitlerin ardından bazı gece kulüpleri mühürlenerek faaliyetten men edilirken, işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edilmesine yönelik sürecin de başlatıldığı öğrenildi.

MÜHÜRLÜ İŞLETMEDE GİZLİ GEÇİT

Denetimlerin en dikkat çekici ayrıntılarından biri ise daha önce mühürlenen bir işletmede ortaya çıktı.

Kaymakam Ataman’ın talimatıyla oluşturulan özel ekip tarafından gerçekleştirilen kontrolde, mühürlenen işletmeye ait gizli bir geçit tespit edildiği bildirildi.

Söz konusu tespitin ardından işletme ile ilgili ilgililer hakkında yasal işlem başlatıldığı öğrenildi.

“HİÇBİR FAALİYET MÜSAADE EDİLMEYECEK”

Yenişehir Kaymakamı Yunus Ataman’ın, ilçe genelinde vatandaşların huzur ve güvenliğinin öncelikli olduğunu belirterek denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceği mesajını verdiği aktarıldı.

Ataman’ın, “İlçemizde huzur ve güven ortamını tehdit eden hiçbir faaliyete müsaade edilmeyecek. Denetimler yalnızca eğlence mekanlarına yönelik değil.

Vatandaşlarımızın huzur ve güvenliğini korumak, kamu düzenini sağlamak amacıyla her alanda denetimlerimiz kararlı bir şekilde devam edecek” ifadelerini kullandığı belirtildi.

Yenişehir’de özellikle gece saatlerinde yoğunlaşan denetimlerin önümüzdeki süreçte de sürdürüleceği öğrenildi.

“Bazı vedalar kolay olmuyor. Bugün, yıllarımı verdiğim ve hayatımda çok özel bir yere sahip olan Amedspor’a veda etme vakti. Amedspor’la birlikte sevinci de, mücadeleyi de, şampiyonlukları da yaşadım. Bu takım için, bu şehir için ve beni her zaman sahiplenen bu halk için sahada olduğum her an elimden gelenin en iyisini vermeye çalıştım.

Şanlıurfaspor ile anlaşan Çekdar Orhan'dan duygusal Amedspor videosuhttps://t.co/2zCZTc0UMh pic.twitter.com/FeS9wjX5kE

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) September 4, 2026

HAKKINIZI HELAL EDİN

Ben bu halkı çok sevdim, bu halk da beni hep sevgisiyle bağrına bastı. Aramızda kurulan bağ, benim için her zaman çok özel ve çok kıymetli olacak. Bu formayı giymek, kaptanlığını yapmak ve bu halkın önünde mücadele etmek hayatımın en büyük gururlarından biriydi.

Şimdi ayrılık vakti…

Ama burada yaşadıklarım, kazandığımız şampiyonluklar ve sizlerle kurduğum bağ hep benimle kalacak.

Hakkınızı helal edin. Sizleri hepinizi seviyorum.
Her şey için teşekkür ederim, Amedspor"

Abdi'nin İlke TV'den Banu Güven'e yaptığı açıklamaları derledik.

İlk olarak Kürtçe ile ilgili tartışmalara değinen Abdi, belli gelişmelerin yaşanacağını söyledi.

Kürtçe konusunda ise Abdi’nin yaklaşımı daha temkinli. Rojava’daki özerk yönetim döneminde çocukların ilkokuldan üniversiteye kadar Kürtçe eğitim alabildiğini hatırlatan Abdi, bugün devlet tarafından tanınan Kürtçe eğitim hakkının bu deneyimin gerisinde kaldığını söylüyor.

Mazlum Abdi bu nedenle Kürt toplumunun mevcut uygulamalara yönelik itirazlarını haklı buluyor.

Abdi, Kürtçe meselesinin yalnızca Suriye içerisindeki bazı kesimlerin yaklaşımıyla açıklanamayacağını, bölgedeki diğer ülkelerin tutumlarının da süreci etkilediğini belirtiyor.

Mazlum Abdi buna karşın Kürtlerin, anadili konusunda kendi iradesini ortaya koymaya devam etmesi gerektiğini vurguluyor.

Abdi, Kürt halkının çocuklarını Kürtçe eğitim veren okullara göndermeye devam etmesini de bu mücadelenin bir parçası olarak görüyor.

KÜRTÇE YAZDIĞIM İÇİN GÖZALTINA ALINDIM

Kürtçe anadili meselesinin Abdi açısından salt siyasi bir başlık olmadığı, kendi yaşam öyküsünden de anlaşılıyor.

Abdi, çocukluk yıllarında Kürtçe kitap okuduğu ve yazdığı için gözaltına alındığını anlatıyor.

Henüz 13-14 yaşlarındayken okulunun Kürtçe kitaplar nedeniyle basıldığını ve yaklaşık bir hafta cezaevinde kaldığını söylüyor.

Okulda bulunan kitapların Kürt tarihi, Newroz ve Kawa efsanesi anlatısıyla ilgili olduğunu belirten Abdi, yıllar sonra Kürtçenin Suriye devletinin eğitim sistemi içerisinde sınırlı da olsa tanınmasını bu nedenle tarihi bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Ancak bunun yeterli olmadığını da özellikle vurguluyor. Ona göre mevcut adım bir başlangıç ve Kürtlerin iradesini ortaya koyması halinde hakların zaman içerisinde daha da genişletilmesi mümkün.

KÜRTLERİN ANAYASAL HAKLARI İLE İLGİLİ TARTIŞMALAR

Abdi, önümüzdeki dönemde anayasa hazırlık sürecinin Kürtler açısından kritik olacağını söylüyor.

Henüz kesin bir takvim bulunmadığını ancak önümüzdeki 2-3 ay içerisinde bir anayasa hazırlık komisyonunun oluşturulmasının beklendiğini belirten Abdi, Kürt temsilcilerinin de bu komisyonda yer almasını istediklerini aktarıyor.

10 Mart ve 29 Ocak anlaşmalarında Kürtler ve Kürtçe konusunda alınmış kararlar bulunduğunu hatırlatan Abdi, cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde Kürt haklarıyla ilgili düzenlemelerin de bulunduğunu ifade ediyor.

Ancak Abdi’ye göre bütün bu kazanımların kalıcı hale gelmesi için anayasal güvence gerekiyor.

Kürtlerin ulusal, kültürel, anadili ve idari haklarının anayasal düzen içerisinde yer alması gerektiğini belirten Abdi, mevcut kazanımların Kürtlerin tüm taleplerini karşılamaktan uzak olduğunu söylüyor.

SDG'NİN ARDINDAN YENİ BİR SİYASİ PARTİ KURULACAK

Abdi, SDG’nin 15 yıl boyunca bölge halkı açısından önemli bir rol üstlendiğini, halkı koruduğunu ve ağır kayıplar verdiğini belirtiyor. Bu nedenle SDG’nin sona ermesiyle ortaya çıkacak siyasi boşluğun görmezden gelinemeyeceğini söylüyor.

Bölgede siyasi faaliyet yürüten aktörlerin yeni bir siyasi yapı konusunda çalışmalar yaptığını belirten Abdi, henüz yapının biçiminin ve adının kesinleşmediğini ifade ediyor.

Ancak Abdi yeni bir siyasi yapının oluşturulmasını önemli bir ihtiyaç olarak görüyor. Ona göre SDG’nin toplumsal tabanının ve 15 yıllık mücadelenin ardından ortaya çıkan siyasi birikimin yeni dönemde siyasi alana taşınması gerekiyor.

Bu çerçevede Abdi, silahlı mücadeleden siyasi mücadeleye geçişin yalnızca bir söylem değişikliği olmayacağını, yeni bir siyasi örgütlenme ihtiyacını da beraberinde getireceğini ortaya koyuyor.

Salih Müslim’in mirası yeni siyasi yapıda yaşayacak

Abdi, yeni siyasi yapı tartışılırken 11 Mart 2026’da hayatını kaybeden PYD Eşbaşkanlık Konseyi Üyesi Salih Müslim’in Kürt siyasi hareketindeki yerinin de altını çiziyor.

Salih Müslim’i yalnızca Demokratik Birlik Partisi (PYD) üzerinden tanımlamanın eksik olacağını belirten Abdi, onun Suriye Kürt siyasetinde uzun yıllara yayılan bir siyasi geçmişe sahip olduğunu söylüyor.

Müslim’in Baas rejimi döneminde tutuklandığını, sürgün yaşadığını ve ailesinin de ağır bedeller ödediğini belirten Abdi, Salih Müslim’in çocuklarının da savaş sırasında yaşamını yitirdiğini hatırlatıyor.

Abdi, Salih Müslim’in siyasi mirasının yeni dönemde de korunacağını ve anısının yeni siyasi yapı içerisinde yaşayacağını ifade ediyor.

TÜRKİYE ARTIK SURİYE'DE ÇOK DAHA AKTİF OLACAK

Abdi’ye göre yeni Suriye döneminde Türkiye’nin etkisi artmaya devam edecek.

Türkiye’nin sınır komşusu olması ve Suriye’nin yeniden inşasında ekonomik kapasitesi nedeniyle önemli bir aktör olduğunu belirten Abdi, Ankara’nın Suriye’nin yeniden yapılanmasında olumlu bir rol oynayabileceğini düşünüyor.

Ekonomik gelişme ve bölgesel istikrar konusunda Türkiye ile ortaklaşabilecekleri alanlar bulunduğunu belirten Abdi, Suriye’nin istikrara kavuşmasının Türkiye açısından da önemli olduğunu ifade ediyor.

Abdi bu noktada Türkiye’de devam eden çözüm sürecine de özel bir anlam yüklüyor.

Mazlum Abdi, Türkiye’deki Kürt meselesi ile Suriye’deki Kürt meselesinin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirterek, iki dosyanın uzun süredir birbirini etkilediğini söylüyor.

Türkiye’nin geçmişte SDG’yi kendi ulusal güvenliğine yönelik tehditlerin bir parçası olarak değerlendirdiğini ve bunun çatışmalı bir döneme yol açtığını hatırlatan Abdi, bugün yürütülen çözüm sürecinin Suriye açısından da olumlu bir etkisinin olduğunu düşünüyor.

Yürütülen sürecin Suriye’deki Kürt meselesinin çözümüne katkı sunabileceğini belirten Abdi, yeni dönemde Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesine açık olduklarını vurguluyor.

MAZLUM ABDİ TÜRKİYE'YE GELECEK Mİ?

Mazlum Abdi’nin yeni görevindeki önemli başlıklardan biri de Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesi.

Abdi, yeni görevlerinin henüz resmen başlamadığını, entegrasyonla bağlantılı çalışmaları tamamladıktan sonra Şam’da görev yapacağını söylüyor.

Mazlum Abdi, görevinin başlamasıyla birlikte zamanının bir bölümünü Şam’da, bir bölümünü ise bölgedeki halkının yanında geçirmeyi planlıyor.

Abdi’ye göre Türkiye konusunda ise önceliğin güvenlik başlığını aşan daha geniş bir ilişki zemini oluşturmak olduğu görülüyor.

Ekonomik kalkınma, bölgesel istikrar ve Kürt meselesinin çözümü bu yeni ilişkinin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor. Abdi, Türkiye ile ilişkilerin gelişmesinin Suriye’nin genel istikrarına katkı sağlayacağını düşünüyor.

Bölgede yeni bir dönemin başladığını belirten Abdi için asıl mesele, 15 yıllık savaş ve yönetim deneyiminin ardından ortaya çıkan yeni siyasi zeminin nasıl değerlendirileceği.

Mazlum Abdi silahların yerini siyasetin aldığı bu yeni dönemde Kürtlerin hedefini ise şöyle tarif ediyor: “Suriye’den ayrı bir yapı kurmak değil, kendi kimlikleriyle Suriye’nin kurucu unsurlarından biri olmak ve elde edilen kazanımları anayasal güvenceyle genişletmek.”

Yusuf, fındık hasadı döneminde ailesiyle birlikte Sakarya’da bulunuyordu. Fındık bahçesinde çalışan Yusuf ve diğer çocuklar, denize gitmek istedi. Bunun üzerine bahçe sahiplerinden biri, çocukları traktörle denize götürmek üzere yola çıktı.

Çocukların bulunduğu traktör, Karasu’daki Kuyumcullu Kavşağı’na geldiği sırada karşı yönden gelen panelvan araçla çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle traktörden yola savrulan Yusuf’a, ardından yoldan geçen başka bir aracın da çarptığı belirtildi.

Ağır yaralanan Yusuf, sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Yoğun bakımda tedavi altına alınan Yusuf, 12 gün sonra yaşamını yitirdi. Yusuf’un cenazesi toprağa verilmek üzere Mardin’e gönderildi.

Yusuf, bu yıl yaşamını yitiren 58’inci çocuk işçi

Yusuf’un ölümünü yalnızca bir trafik kazası olarak değerlendirmek, olayın çocuk işçiliği boyutunu görünmez kılıyor. Yusuf, ailesiyle birlikte geçimini sağlamak için memleketinden yüzlerce kilometre uzaktaki bir fındık bahçesine gelen mevsimlik tarım işçisi çocuklardan biriydi.

İSİG Meclisi açıklamasında, “Bu yıl tespit edebildiğimiz 58. çocuk işçi ölümü… Yusuf Kesen… 13 yaşında, mevsimlik tarım (fındık) işçisi… Sakarya’da hareket halindeki bir traktörden düşüp yolda bir aracın çarpması sonucu yaralandı… 12 gündür tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti” ifadelerini kullandı.

Çocuk işçiliği, özellikle mevsimlik tarımda çocukların eğitimden kopmasına, uzun çalışma saatlerine ve iş kazaları başta olmak üzere çeşitli risklere maruz kalmasına neden oluyor. İSİG’in verilerine göre 2013’ten bu yana en az 852 çocuk çalışırken yaşamını yitirdi. 2024’te 71, 2025’te ise 94 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.

Çocukların yeri tarlalar değil

Mevsimlik tarım işçileri, hasat dönemlerinde çalışmak için farklı kentlere göç ederken çocuklar da çoğu zaman aileleriyle birlikte bu yolculuğa dahil oluyor. Mevsimlik işçilerin çalışma koşullarındaki riskler, çocukların da yaşamına taşınıyor.

EĞİTİME BİN 200 SÜRÜCÜ KATILDI

Bin 200 şoförün katıldığı programda, güvenli ve defansif sürüş teknikleri, hız kontrolü, kaza önleme, öfke kontrolü, yorgunluk ve uykusuzluk, trafik mevzuatı ile sürücülerin hukuki sorumlulukları ele alınıyor.

Eğitimlerle sürücülerin riskleri önceden fark etmesi, doğru tepki vermesi ve olası kazaların önlenmesi hedefleniyor.

Mevcut eserlerle kullanılan ifadeleri derlemek, mevcut kullanımları değerlendirmek ve ortaklaştırmak amacıyla 3-6 Eylül tarihleri arasında çalışma toplantısı düzenliyor.

ÇALIŞMADA 30 KİŞİ YER ALIYOR

“Çok Dilli Belediye Terminolojisi – Zazakî Müzik Terimleri I” başlığıyla düzenlenen toplantıda 30 kişi yer alıyor.

Çalışmaya, Zazaca üzerine çalışmalar yürüten dil bilimciler, akademisyenler ve alan araştırmacıları katıldı.

Şanlıurfaspor, Çekdar Orhan transferini yapabilmek için taraftarlardan bağış talep etti.

ŞANLIURFASPOR ÇEKDAR İÇİN BAĞIŞ TALEP ETTİ

Şanlıurfaspor'un açıklaması şu şekilde:

"Bugüne kadar kadromuza kattığımız tüm futbolcuların maliyetini yönetim olarak biz karşıladık. Çekdar Orhan transferini ise Şanlıurfaspor sevdalılarının bağışlarıyla kulübümüze armağan etmek istiyoruz.

Haydi Büyük Urfaspor Taraftarı; sen de bağışınla bu transfere destek ol, Çekdar Orhan’ı hep birlikte Şanlıurfaspor’umuza kazandıralım! Bağış hesabı :
TR18 0001 2001 4950 0016 1000 23

Şanlıurfaspor sporeğ ve sosyal yardım vakfı"

Şanlıurfaspor'un bu paylaşımı sosyal medyada gündem oldu.

Çekdar Orhan da sosyal medya hesabından bir paylaşım yaptı. Çekdar kendi sosyal medya hesabından "yakında" diyerek bir gönderi paylaştı.

Her yıl Diyarbakır ve bölge illerinden Türkiye’nin batısı ile Karadeniz bölgelerine mevsimlik işçi olarak giden Kürt işçilerin uğradığı saldırılar gündeme gelirken, bölgede gelişen fıstık üretimi yeni bir istihdam alanı oluşturuyor. Diyarbakır’da her geçen yıl büyüyen fıstık üretimine dikkat çeken Fıstık Üreticileri Birliği Başkanı Celalettin Birtane, kentte hayata geçirilecek ve genişletilecek fıstık üretimi projelerinin binlerce kişiye istihdam sağlayabileceğini söyledi. Fıstık üretiminin yalnızca ekonomik bir getirisi olmadığını, aynı zamanda bölge halkının kendi kentinde çalışma imkanına kavuşmasını sağlayacağını belirten Birtane, üretimin büyümesiyle Diyarbakır ve çevre illerden Türkiye’nin batısı ile Karadeniz bölgelerine mevsimlik işçi olarak gitme zorunluluğunun da ortadan kalkacağını ifade etti.

“DİYARBAKIR’DA 200 BİN AĞAÇTAN VERİM ALIYORUZ”

Farkındalık yaratacak eğitim çalışmaları gerçekleştirdiklerini belirten Birtane, “Diyarbakır Fıstık Birliği olarak yaklaşık 3-4 yıldır Diyarbakır’da fıstık tarımının yaygınlaştırılması yönünde eğitimler ve toplantılar düzenleyerek bir farkındalık yaratmaya çalışıyoruz. Çünkü şunu biliyoruz ki bugün Diyarbakır’da endüstriyel tarıma, yani pamuk, mısır ve buğday üretimine elverişli olmayan yaklaşık 1 milyon dönüme yakın arazi var. Bu arazilerin en az 30 milyon fıstık ağacının dikilebileceği alanlar olduğunu düşünüyoruz.

Şu ana kadar yaptığımız çalışmalarla ancak 1 milyon ağacın üzerine çıkabildik. Bu 1 milyon ağacın yaklaşık 800 bininin yaş ortalaması ise henüz 5 civarında. Yani bu ağaçların önemli bir bölümü daha genç ve henüz üretim dönemine girmiş değil.
Fıstık ağacı yaklaşık 8 yıl sonra ürün vermeye başlıyor. Ancak bugün Çermik’te, Çınar’da, Bismil’de, Dicle’de ve Silvan’da yaklaşık 200 bin ağacımız artık ürün veren yaşa gelmiş durumda. Dolayısıyla bugün bunun ekonomik karşılığını sahada görmeye başladık” dedi.

“FISTIK BÜYÜK BİR EKONOMİK KATMA DEĞER”

Fıstığın büyük bir ekonomik katma değer oluşturduğuna dikkat çeken Birtane, “Bizim çok net bir iddiamız var; hiçbir tarım çeşidinin, fıstık tarımı kadar yüksek ekonomik katma değer oluşturduğunu düşünmüyoruz. Bunu somut bir örnekle ifade etmek istiyorum. Bir arkadaşımız 350 dönümlük bir arazide üretim yapıyor. Bu yıl koşullar yağışlı ve soğuk geçmesine, dolayısıyla beklenen verimin tam olarak alınamamasına rağmen, raporlarına göre 150 dönümlük araziden bu yıl elde ettiği net karın 1 milyon 500 bin TL olduğunu ifade ediyor. Aynı üretici, bu arazide pamuk ekmiş olsaydı maksimum karının 200 bin TL’yi geçmeyeceğini söylüyor. Eğer bu yıl yağışlar daha iyi gitmiş olsaydı, söz konusu 1 milyon 500 bin TL’lik net karın en az 3 milyon TL olacağını ifade ediyor. Dolayısıyla fıstık tarımının ekonomik açıdan ne kadar yüksek bir katma değer oluşturduğunu, sahadaki bu somut örnekler üzerinden görebiliyoruz” diye konuştu.

“FISTIK AĞACI DOĞAYA BÜYÜK KATKI SUNUYOR”

Fıstık ağacının ekolojiye ve doğaya da büyük bir katkı sunduğunu dile getiren Birtane, “Bugün mısır, pamuk ve buğday tarımında yoğun miktarda gübre, su ve zirai ilaç kullanılıyor. Bunların tamamı bir şekilde doğaya ve ekolojik sisteme bırakılıyor. Özellikle yoğun sulama, gübreleme ve ilaçlama, doğa üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Fıstık tarımında ise durum çok farklı. Fıstık ağacı, bir kez kurulduktan ve üretim dönemine girdikten sonra diğer endüstriyel tarım ürünlerine kıyasla çok daha düşük miktarda gübre, sulama ve ilaçlama ihtiyacı duyuyor. Dolayısıyla doğaya olan maliyeti son derece düşük. Bu nedenle biz tarımı sadece ekonomik bir faaliyet olarak görmüyoruz. Bir ürünü ve o ürünün üretim modelini değerlendirirken iki temel noktaya bakıyoruz. Bunun ekonomiye katkısı nedir ve doğaya katkısı nedir? Fıstık tarımında her iki açıdan da çok önemli bir potansiyel olduğunu görüyoruz. Bir tarafta çok yüksek bir ekonomik getiri var, diğer tarafta ise doğaya ve ekolojik sisteme önemli bir katkı söz konusu” diye kaydetti.

“DİYARBAKIR’DA BİNLERCE KİŞİNİN İSTİHDAM OLACAĞI BİR ALAN”

Fıstık üretim çalışmasından binlerce kişinin istihdam edileceğine vurgu yapan Birtane, şunları söyledi:

“Bugün eğer biz 30-40 milyon ağaç dikimine başlasak, dikimin başladığı andan itibaren sürekli çalışma gerekiyor. Çapasıdır, ot mücadelesidir, budamasıdır, aradaki otların temizlenmesidir ve sonrasında hasadının yapılmasıdır. Bu işin hasadı elle yapılıyor. Dolayısıyla bu, 90 gün boyunca 3 bin işçinin çalışması demektir. Eğer Diyarbakır'da biz bugün 30 milyonun üzerinde ağaç dikimini başarabilirsek, bu, 3 bin insanın 90 gün, yani 3 ay boyunca çalışması demektir.

Dolayısıyla burada çok büyük bir istihdam potansiyeli oluşacak. Bunun yanında aile işletmeciliği boyutu da gelişirse, aileler de kendi arazilerinde, kendi tarlalarında üretimin içerisinde yer alacak. Bu da son derece önemli. Yani bir taraftan işçi çalışacak, diğer taraftan aile kendi arazisinde ve kendi üretiminde emek verecek. Böylece hem istihdam oluşacak hem de kırsal alanda aile işletmeciliği güçlenecek. Bunun sonucunda da Diyarbakır ekonomisine çok büyük bir katma değer sağlanacak. Üstelik burada sadece birkaç yıllık bir üretimden bahsetmiyoruz. Fıstık ağacı yaklaşık 200 yıl boyunca ürün verebilen bir ağaç. Dolayısıyla bugün atacağımız bir adım, sadece bugünün ekonomisini değil, gelecek nesillerin ekonomisini de ilgilendiriyor.”

“TÜM KURUMLAR ORTAK BİR PROGRAM ÇERÇEVESİNDE HAREKET ETMELİ”

Bütün kurumların ortak bir plan doğrultusunda hareket etmesi gerektiğine dikkat çeken Birtane, şunları kaydetti:

“Ancak bunun altını özellikle çizmek istiyorum; bu, bir kişinin ya da tek bir kurumun tek başına altından kalkabileceği bir çalışma değil. Yerel yönetimler çok önemli. Merkezi kurumlar çok önemli. Tarım teşkilatları çok önemli. Milletvekillerimizin desteği çok önemli. Sağ olsunlar, bugüne kadar yerel yönetimlerimizden ve milletvekillerimizden projelerimize önemli destekler gördük. Tarım İl Müdürlüğümüz de çalışmalarımıza tam destek veriyor. Ancak bunun artık çok daha planlı, programlı ve uzun vadeli bir eylem planı içerisinde yürütülmesi gerekiyor. Çünkü biz burada sadece birkaç bin, birkaç yüz bin ağaç dikmekten bahsetmiyoruz.
Diyarbakır’ın tarımını değiştirebilecek, kırsal ekonomisini güçlendirebilecek, binlerce insana istihdam sağlayabilecek ve gelecek nesillere kalıcı bir ekonomik değer bırakabilecek bir dönüşümden bahsediyoruz. Bu nedenle fıstık tarımının Diyarbakır’da yaygınlaştırılması konusunda bütün kurumların ortak bir plan ve program çerçevesinde hareket etmesi gerektiğine inanıyoruz.

Biz Diyarbakır Fıstık Birliği olarak bu çalışmanın öncülüğünü yapmaya, eğitimler vermeye, üreticilerimizi bilinçlendirmeye ve bu konuda farkındalık oluşturmaya devam edeceğiz. Çünkü inanıyoruz ki Diyarbakır’ın bugün atacağı doğru bir adım, yarının çok daha güçlü tarım ekonomisinin temelini oluşturacaktır.”

“KOŞULLAR ELE VERİRSE AMERİKA’AYI DA GEÇERİZ”

Koşullar el verirse fıstık üretiminde Amerika’yı dahil geçebileceklerini belirten Birtane, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Dünya Araştırmaları Ajansı’nın 2019 yılı raporunda, dünya fıstık üretiminin yaklaşık yüzde 90’ının Amerika, Türkiye ve İran’da gerçekleştirildiği ifade ediliyor. Bu üretimin yaklaşık yüzde 60’ını Amerika tek başına gerçekleştiriyor. Türkiye yüzde 20, İran ise yüzde 20 civarında bir paya sahip. Türkiye’ye baktığımızda ise üretimin yaklaşık yüzde 95’inin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde gerçekleştirildiğini görüyoruz.

Başta Adıyaman, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Batman ve Şırnak olmak üzere bu iller, Türkiye’nin fıstık üretiminin merkezini oluşturuyor. Ancak bu kadar önemli bir üretim potansiyeline sahip olmamıza rağmen, bölgemizde fıstık tarımı hala istenilen düzeyde değil. Oysa bu bölgenin fıstığının aroması ve kalitesi, hem İran’da hem de Amerika’da üretilen fıstıklardan çok daha iyi. Bizim çok önemli bir avantajımız var. Toprağımız, iklimimiz ve coğrafi koşullarımız fıstık üretimi için son derece elverişli. Ürettiğimiz ürünün kalite ve aroma açısından dünya piyasasında çok önemli bir karşılığı olabilir.”

“EKİM AYINDA ÖNEMLİ BİR TOPLANTI OLACAK”

Ekim ayında önemli bir toplantıyı gerçekleştireceklerini ifade eden Birtane, “Acil Eylem Planı çerçevesinde Sayın Valimizle bu konuda bir görüşmemiz oldu. Kendisi konuya çok sıcak baktı ve destek verdi. Ayrıca Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanımızla da görüşmelerimiz oldu. Onlar da bu konuda bize çok destek oldular. İl Tarım Müdürümüz de aynı şekilde çalışmalarımızda bize çok yardımcı oldu. Dolayısıyla biz önümüzdeki sonbaharda, Ekim ayında ‘Fıstık Acil Eylem Planı’ adı altında bir toplantı gerçekleştireceğiz. Bu toplantıyla birlikte üç yıllık bir eylem planı çıkarmayı düşünüyoruz” dedi.

“İNSANLAR KENDİ TOPRAKLARINDA, KENDİ BÖLGELERİNDE ÇALIŞACAK”

Diyarbakır’da fıstık üretiminin yaygınlaşmasıyla batıya mevsimlik işçi göçünün de önüne geçeceğini vurgulayan Birtane, “Fıstık üretim çalışması aynı zamanda, batıya giderek tarım işçiliği yapan ve hepimizin malumu olan emekçi kardeşlerimize yönelik ırkçı saldırıların da önünü kesecektir. Çünkü bu işten anlayan, bu alanda deneyimli emekçiler kendi bölgelerinde çalışma imkanı bulacaklar. Kendi topraklarında, kendi bölgelerinde çalışacaklar. Böylece bugün zaman zaman karşılaştığımız o üzücü ve kabul edilemez saldırı görüntüleri de artık ortaya çıkmayacaktır.

“İNSANLAR DAHA SAĞLIKLI KOŞULLARDA ÇALIŞACAK”

Fıstık tarımı bölgemizde geliştiği zaman, bu bölgedeki işçilerin batıya gitmelerine kesinlikle gerek kalmayacak. Hem çalışan emekçiler burada daha sağlıklı koşullarda çalışacak hem de daha iyi bir gelir elde edecekler. Aynı zamanda bu gerginlikler de ortaya çıkmayacak ve toplum içerisindeki kutuplaşma azalmış olacak. Çünkü bu bölgeden insanlar başka bölgelere çalışmaya gittiklerinde maalesef zaman zaman haksız saldırılara uğruyor, çok çirkin saldırılara ve hakaretlere maruz kalıyorlar. Bu vesileyle emekçinin emeğinin sömürülmesinin de önüne geçmiş oluruz.

“BÖLGEDEKİ İNSANLAR BATIYA GİTMEYECEK”

Bölgedeki insan fındık hasadı için başka bölgelere gitmek zorunda kalmayacak. Kendi bölgesindeki fıstık üretiminde, daha sağlıklı koşullarda, herhangi bir saldırı ve hakaretle karşılaşmadan emeğinin karşılığını alacak. Karadeniz Bölgesi’nde fındık üretiminde çalışan emekçiler de artık kendi bölgelerinde çalışacak. Şehir dışından gelen ve kıt kanaat bir para karşılığında çalışmak zorunda kalan işçilerin aksine, kendi bölgelerinde kendilerine en uygun yevmiyeyi talep edebilecekler. Dolayısıyla herkes kazanacak” dedi.

“DEVLETİN FISTIK ÜRETİCİSİNE DOĞRUDAN BİR DESTEĞİ YOK”

Devletin fıstık üreticilerine yönelik doğrudan bir desteğinin olmadığının da altını çizen Birtane, “Bugün devletin fıstık işletmeciliği yapmak isteyenlere yönelik doğrudan bir desteği bulunmuyor. Daha önce bu konuda destek veriliyordu. Tapulu arazisi olan vatandaşlar Orman İl Müdürlüğüne başvuruyor, bir proje hazırlıyordu. Hazırlanan proje kapsamında yüzde 50 hibe alma imkanı vardı. Geçtiğimiz hafta Diyarbakır’da bölgedeki üç kamu bankasının genel müdürleriyle toplantılar gerçekleştirildi. Ben de Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı ile bir görüşme yaptım. Kendisine, Diyarbakır’da ve bölgede fıstık tarımının gelişmesi ve yaygınlaşması için destek verilmesini talep ettim” diye konuştu.

“ÜRETİCİYE GERİ ÖDEMESİZ YA DA DÜŞÜK FAİZLİ KREDİ DESTEĞİ SAĞLANSIN”

Üreticiye kredi desteğinin verilmesi gerektiğini dile getiren Birtane, “Çünkü burada çok önemli bir sorun var. Fıstık ağacı yaklaşık 7-8 yıl boyunca üreticinin cebinden para çıkmasını gerektiriyor. İnsanlar yıllarca yatırım yapıyor ama karşılığını almak için beklemek zorunda kalıyor. Bu süre, üretici açısından gerçekten çok zor. Bizim önerimiz şu; ilk 3 yıl kişi ağacını diksin, bakımını yapsın ve ağacını geliştirsin. Geriye kalan yaklaşık 4 yıl boyunca, ürün gelirine ulaşıncaya kadar üreticiye geri ödemesiz veya çok düşük faizli kredi imkanı sağlansın. Bu noktada bir kredi imkanı yaratma şansımız olabilir. Bu konudaki çalışmalarımız devam ediyor.
Çünkü fıstık tarımı Güneydoğu’da geliştikçe ve yaygınlaştıkça, bizim buradan Karadeniz’e gidip orada fındık hasadında çalışmamıza gerek kalmayacak. Herkes kendi bölgesinde çalışacak. Karadeniz’deki insan kendi bölgesinde çalışacak, Güneydoğu’daki emekçi de kendi bölgesinde çalışacak. Dolayısıyla her iki bölgenin emekçisinin de emeği sömürülmemiş olacak. Herkes kendi toprağında, kendi bölgesinde ve daha sağlıklı koşullarda çalışarak emeğinin karşılığını alabilecek” diye konuştu.

“HERKES FISTIK ÜRETİMİ İÇİN ÇABA SARF ETSİN”

Herkesin fıstık üretimi için çaba sarf etmesi gerektiğini dile getiren Birane, son olarak şunları ifade etti:

“Son olarak şunu söylemek istiyorum; Diyarbakır’daki bütün yerel yönetimler, merkezi yönetim, sivil toplum örgütleri ve sanayi yapıları, Diyarbakır’da fıstık tarımının geliştirilmesi yönünde çaba sarf etmelidir. Çünkü kırsal zenginleşirse, kırsal ekonomik refaha kavuşursa ancak o zaman şehir merkezleri de refaha kavuşur ve zenginleşebilir. Bunların hepsi birbiriyle bağlantılıdır. Diyarbakır’daki bütün köylerde ve kırsal bölgelerde yaşayan insanlarımıza da çağrım şudur; her ailenin mutlaka en az 500 fıstık ağacı olması gerektiğine inanıyorum. En az 500 ağaç. Bu, ailenin geleceği açısından son derece önemli.

“BİR AİLE, 200 YIL BOYUNCA ÜRÜN VEREBİLECEK BİR AĞACA SAHİP OLACAK”

Çünkü bugün dikilen bir fıstık ağacı, yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin de ekonomik güvencesidir. Bir aile, 200 yıl boyunca ürün verebilecek bir ağaca sahip olduğunda, ekonomik anlamda geleceğine dair çok önemli bir güvence oluşturmuş olur. Böylece ailenin ekonomik kaygıları azalır. Ekonomik nedenlerden kaynaklanan gerilimlerin önüne geçilir. İnsanların yaşamına, psikolojisine ve aile düzenine de olumlu bir katkı sağlanır.

“FISTIK TARIMI YAPAN YURTTAŞLAR ÇOK AZİMLİ OLMALILAR”

Fıstık tarımı yapan insanların en başta çok azimli olması gerekiyor. Sabırlı olması gerekiyor. Çünkü bu iş, uzun vadeli düşünmeyi gerektiriyor. Hepimizin bu konuda mücadele vermesini ve ağacı sevmesini istiyorum. Çünkü fıstık tarımıyla uğraşan insanların morali ve psikolojisi üzerinde de çok olumlu bir etkisi olduğuna inanıyorum. Doğayla ve özellikle fıstık gibi uzun ömürlü bir ağaçla baş başa olmak gerçekten bambaşka bir şeydir. İnsanın toprağıyla, ağacıyla, doğasıyla bağ kurması; sadece ekonomik bir kazanç sağlamaz. Aynı zamanda insana huzur, sabır, umut ve geleceğe dair güven verir. Bizim istediğimiz; Diyarbakır’da hem ekonomik olarak güçlü, hem doğayla barışık, hem de kendi toprağında emeğinin karşılığını alabilen bir toplum ve güçlü bir kırsal ekonomi oluşturmak.”

İş yeri sahibi Sinan Avcı, ''Marketimin giriş kısmında kapı üstünde bulunan boşlukta kedi sesi duydum, iki gün boyunca tüm uğraşlarıma rağmen kediyi bulunduğu yerden çıkartamadım. Bende vicdani olarak kedinin zarar görmemesi için itfaiye ekiplerinden yardım istedim. İtfaiye ekipleri ve hayvansever komşum Yasin Akdemir ile birlikte kediyi mahsur kaldığı alandan kurtarmayı başardık. Kediyi zarar görmeden kurtarabildiğimiz için çok mutluyum'' dedi.

Yavru kedi, bakımlarının ardından koruma altına alındı.

Diyarbakır’da benzinin litre fiyatı ortalama olarak 79.82 TL olurken, motorinin fiyatı ise 91.49 bandında.

İstanbul'un Avrupa Yakası'nda benzinin litre fiyatı 76.92 TL'ye, motorin ise 88.88 TL oldu. Anadolu Yakası'nda benzin 76.77 TL, motorin ise 88.76 TL’den satılıyor.

Ankara'da benzinin litresi 77.87 TL, motorin ise 90 TL olurken; İzmir'de benzin 78.15 TL'ye, motorin ise 90.27 TL'ye ulaştı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, İstihbarat Şube Müdürlüğü ile koordineli olarak DEAŞ silahlı terör örgütüne yönelik çalışma yürüttü. Çalışmalarda, terör örgütüyle bağlantılı olduğu ve Türkiye'de terör saldırısı planladığı değerlendirilen B.Ç.‘nin (21) yakalanması amacıyla Sultanbeyli'de operasyon düzenlendi.

Operasyon sırasında şüpheli B.Ç.'nin ateş açması üzerine polisler de karşılık verdi. Çıkan çatışmada şüpheli etkisiz hale getirildi. Olay sırasında 1 vatandaşın da yaralandığı bildirildi.

Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

Savcılık ifadesi tamamlanan şüphelilerden Alsu gemisinin 1’nci ve 3’üncü kaptanı kusur durumları nazara alınarak tutuklama talebiyle diğer 4 şüpheli, adli kontrol talebiyle Sulh Ceza Hakimliğine gönderildi.

Geminin 1'inci kaptanı Ahmet Erarslan ile 3'üncü kaptan Murat Evciman çıkarıldığı mahkemece tutuklanırken, 4 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

FOTO : AA - İHA

Diyarbakır ile birlikte 4 ilin güzellikleri tekne ile keşfediliyorhttps://t.co/jCZoh8nXMD pic.twitter.com/Cj2ThVVT6J

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) August 18, 2026

Hazro'nun atları şampiyonluğa koşuyorhttps://t.co/yIgQNykoYc pic.twitter.com/5OGXB4DpJB

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 3, 2026