İHD, açıklamasında Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümüne yönelik müzakere sürecini dikkatle takip ettiklerini belirterek, kalıcı toplumsal barışa yönelik gelişmeleri önemsediklerini ifade etti.

TBMM’ye sunulan kanun teklifini “Kürt meselesinin şiddet dışı yöntemlerle ve demokratik yollarla çözümü konusunda önemli bir ilk adım” olarak değerlendiren İHD, sürecin başarılı olabilmesi için evrensel insan hakları standartlarını esas alan kapsamlı bir demokratikleşme programına ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Yedi başlıkta değişiklik önerisi

yasa tasarısında sürecin ruhuna uygun olmadığını ve uygulamada sorunlara yol açma riski taşıdığını düşündükleri konulara ilişkin görüş ve önerilerini yedi başlıkta kamuoyu ile paylaştı.

Görüş ve öneriler şu şekilde:

1. Kanun Tasarısının 1. Maddesinde Milli Güvenlik Kurulu tarafından yapılacak tespitin zamana yayılmadan ivedilikle yapılabilmesi için bu konuda makul bir süre (en fazla 1 ay gibi) belirlenmesi sürecin hızlı bir şekilde ilerlemesini sağlayacaktır.

Suç ayrımları ve kapsam genişletilmeli

2. Kanun tasarısının 3. ve 6. Maddelerinde, örgüt militanları arasında suç tipi ve suç tarihi ayrımı gibi kategorik bir ayrım süreçten ve yasanın gerektirdiği beklentiyi karşılamadığını belirtmek isteriz. Bu yasanın bir bütün olarak Kürt Meselesinin neden olduğu tüm yargılamaları/mahkumiyetleri ortadan kaldırması silahsızlanma ve toplumsal barış sürecini hızlandıracaktır.

3. Tasarının 2.maddesi gereğince kapsamı dışında tutulan “kasten öldürme suçu failleri” sadece kategorik bir ayrım yapılması nedeniyle değil, aynı zamanda yargı içtihatlarındaki uygulama nedeniyle de sorunlu bir tasniftir. Zira uygulamada silah kullanmadan da bu suçun faili ve hükümlüsü olunabileceği gibi öldürmeye teşebbüs durumunda da TCK 302.md gereğince hüküm kurulmaktadır. Suç tipi açısından yapılan bu ayrım yasada korunacaksa en azından uygulamada bir krize yol açmaması bakımından yasadaki bu muğlaklık, ölümle sonuçlanmayan öldürmeye teşebbüs şeklinde düzenlenerek giderilmelidir.

‘Siyasi yasaklar demokratik katılımı engelliyor’

4. Kanun Tasarının 3. 6. ve 7. Maddelerinde belirtilen yargılama ve mahkumiyet kararlarının ertelenme süresi ile hak yoksunluğu (2 ve 3 yıl siyaset yasağı) süreleri sürecin nihai amacı olan siyasi katılım önünde engel oluşturmaktadır. Silahın yerine ikame edilmek istenen siyasi faaliyetlere katılımın kısıtlanması kabul edilebilir bir tutum değildir. Yasadan yararlanacak olanları siyasetin dışında tutuma çabası başka riskler taşımaktadır. Zaten denetim altında tutulan kişinin ayrıca siyasi faaliyetlerinin de engellenmesi gereksiz ve amaca uygun olmayan bir düzenlemedir.

İzleme Komisyonu’na sivil toplum da dahil edilmeli

5. Kanun Tasarısının 7. Maddesinde belirtilen ve TBMM bünyesinde kurulacak olan “İzleme Komisyonu” siyasi katılıma açık olması, aynı zamanda sivil toplum temsilcilerinin ve çatışma çözümünde uzman kişilerin dahil edilmesi barış sürecine olan toplumsal inanç ve güveni artıracağını düşünmekteyiz.

Cezaevindekiler ve yurt dışındakiler için resen işlem önerisi

6. Yasadan yararlanmak için başvuru koşulu silahlı militanlar açısından makul bir düzenleme olmakla birlikte, yurtdışında bulunanlar ve özellikle hapishanede tutulanlar için hiçbir makul gerekçesi bulunmamaktadır. Bu bakımdan yurtdışında olanlar ve hapishanede bulunanlar için adli ve idari işlemlerin başvuru beklenmeksizin resen yapılmasını önermekteyiz.

‘Barış Akademisyenleri ve KHK’liler de kapsamda olmalı’

7. Fikirleri nedeniyle görevlerine son verilen Barış Akademisyenleri ve irtibat ve iltisak nedeniyle kamudan ihraç edilen kamu personelinin yasa kapsamının dışında tutulmuş olması, adalet duygusunu derinden sarsan bir yaklaşımdır. Barış Akademisyenleri ve kamudan ihraç edilen kamu personeli yasanın kapsamına alınmalıdır.

TBMM’ye çağrı

İHD, açıklamasının sonunda TBMM Adalet Komisyonu ve Genel Kurulu’na çağrıda bulundu:

“2024 Ekim’de başlayan sürecin nihai bir toplumsal barışa ulaşması konusunda sağduyulu tavrımızın bir gereği olarak; kanun tasarısına karşı belirtmiş olduğumuz bu görüş ve önerilerimizin TBMM Adalet Komisyonu ve Genel Kurulunda yapılacak tartışmalarda dikkate alınmasını ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını yasanın ve sürecin ruhuna uygun bir adım olacağı kanaat ve talebimizi kamuoyuyla paylaşmaktayız. İHD olarak barışa giden yolda çaba sarf etmeye, sürece katkı sunmaya devam edeceğiz.”

Dün TBMM Başkanlığı’na sunulan 12 maddelik “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, Kürt meselesinin çözüm sürecine ilişkin yasal çerçevenin oluşturulmasını amaçlıyor. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşülmesi bekleniyor.

AK Parti Diyarbakır Milletvekili Galip Ensarioğlu, Meclis’e sunulan “çerçeve yasa” ve çözüm sürecine ilişkin Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e değerlendirmelerde bulundu. Ensarioğlu, Türkiye’nin uzun yıllardır devam eden şiddet sorununu diyalog ve demokratik yollarla çözmek için önemli bir aşamaya geldiğini söyledi.

“ŞİDDET DURSUN DİYE 40 YILDIR MÜCADELE EDİYORUZ”

Ensarioğlu, “40 yıldır biz bunun mücadelesini veriyoruz. Bu şiddet nasıl durur, diyalogla bu meselemizi nasıl çözeriz diye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı. Daha önce Oslo süreciyle başlayan çözüm girişimlerinin çeşitli nedenlerle birkaç kez kesintiye uğradığını belirten Ensarioğlu, bölgesel gelişmeler ve Türkiye’nin demokratikleşme sürecinin yeni bir dönemin kapısını araladığını söyledi.

“BU SORUNU KENDİ İÇİMİZDE ÇÖZMEMİZ GEREKİYOR”

Ensarioğlu, “Orta Doğu’daki gelişmeler, Türkiye demokrasisinin geldiği nokta ve silahın, şiddetin artık hiçbir anlamının ve meşruiyetinin kalmadığı bir dönemde, bu sorunu kendi içimizde çözmemiz gerekiyordu” dedi.

“SÜREÇ TÜRK-KÜRT İLİŞKİLERİNDE YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI OLACAK”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Abdullah Öcalan’ın desteğiyle önemli bir aşamaya gelindiğini ifade eden Ensarioğlu, sürecin Türk-Kürt ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini söyledi.

“YASAL DÜZENLEMELER DEVAM EDECEK”

“Bin yıllık kardeşliği, son 100 yılda bozulan Türk-Kürt ittifakının yeniden tesisini, Kürt sorununun çözümüne kapı aralamayı ve Türkiye’de demokratik zeminin güçlenmesini hedefliyoruz” diyen Ensarioğlu, Meclis zemininde yasal düzenlemelerle sürecin ilerletileceğini belirtti.

“BÜYÜK ACILAR YAŞANDI”

Geçmişte yaşanan hak ihlallerine de değinen Ensarioğlu, “Köy yakmalardan, işkencelerden, faili meçhul cinayetlere kadar çok büyük acılar yaşandı” ifadelerini kullandı.

Son yıllarda Kürt dili ve kimliği önündeki yasal engellerin kaldırılması yönünde reformlar yapıldığını savunan Ensarioğlu, sorunun diyalog ve siyasi zemin üzerinden çözülmesi gerektiğini dile getirdi. Ensarioğlu, “Bu, tarihsel bir süreçtir. Türkiye şu anda belki dünyaya da örnek olacak bir çözüm süreci yaşıyor” diye konuştu.

“ÇERÇEVE YASA ÖNEMLİ BİR ZEMİN HAZIRLIYOR”

Çerçeve yasa ile çözüm sürecinin hukuki altyapısının oluşturulduğunu belirten Ensarioğlu, düzenlemenin tüm sorunları bir anda ortadan kaldırmayacağını ancak önemli bir başlangıç sağlayacağını söyledi. Ensarioğlu, “Bununla ne Kürt sorununu tamamen çözüyoruz ne de bütün pürüzleri ortadan kaldırıyoruz. Ama çok önemli bir zemin hazırlıyoruz” dedi.

“YENİ BAŞLIKLAR MECLİS’TE ELE ALINACAK”

Silahlı grupların sürece dahil olması ve silah bırakma sürecinin tamamlanmasının ardından ortaya çıkabilecek yeni başlıkların Meclis’te ele alınabileceğini ifade eden Ensarioğlu, “İhtiyaç gördüğümüz her türlü yasayı, her türlü pürüzü bundan sonra da Meclis zemininde çözebiliriz” şeklinde konuştu.

Belediye Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında ilçe genelindeki 86 köy ve mezrada tarla yolları ulaşıma açıldı. Yapılan düzenlemeler sayesinde biçerdöverlerin tarlalara güvenli ve kolay bir şekilde ulaşması sağlanırken, üreticilerin hasat sürecini daha hızlı ve verimli şekilde yürütmelerinin önü açıldı.

Tarla yollarının kullanıma hazır hale getirilmesiyle çiftçiler, ekinlerini zamanında biçme ve ürünlerini pazara daha rahat ulaştırma imkânı buldu. Çalışmaların özellikle hasat döneminde yaşanabilecek ulaşım sorunlarını önemli ölçüde azaltması bekleniyor.

Silvan Belediyesi yetkilileri, hasat sezonu boyunca üreticilerin yanında olmaya devam edeceklerini belirterek, kırsal mahallelerde tarımsal üretimi destekleyen altyapı çalışmalarının aralıksız süreceğini ifade etti.

CHP Diyarbakır İl Başkanı Av. Sertaç Eke, silahsızlanma sürecine ilişkin hazırlanan çerçeve yasa teklifini toplumsal barış açısından önemli bir başlangıç olarak değerlendirdi. Ancak teklifin hukuk tekniği bakımından ciddi eksiklikler içerdiğini belirten Eke, "Kalıcı barış ancak güçlü hukuk devleti ve demokratik meşruiyetle mümkündür." dedi.

Türkiye'nin uzun yıllardır şiddet ve çatışma nedeniyle ağır bedeller ödediğini ifade eden Eke, silahların tamamen susmasını ve demokratik siyasetin güçlenmesini toplumun ortak beklentisi olarak gördüklerini söyledi. Çerçeve yasa teklifinin bu açıdan olumlu bir adım olduğunu vurgulayan Eke, "Silahsızlanma ve toplumsal normalleşme yönünde atılan her samimi adımı destekliyoruz." ifadelerini kullandı.

"BARIŞIN TEMELİ HUKUK DEVLETİDİR”

Kalıcı barışın yalnızca ceza hukuku düzenlemeleriyle sağlanamayacağını belirten Eke, hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin sürecin asli aktörü olması gerektiğini söyledi.

"Meşruiyetini toplumdan ve Meclis'ten alan bir süreç, hem daha güçlü hem de daha kalıcı olacaktır." diyen Eke, toplumsal mutabakatın demokratik siyaset zemininde inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

"KANUNLAR KİŞİYE YACDS ÖRGÜTE GÖRE YAZILAMAZ”

Kanun teklifinin hukuk tekniği açısından önemli sorunlar barındırdığına dikkat çeken Eke, metinde belirli bir örgütün adına doğrudan yer verilmesinin ileride anayasal tartışmalara neden olabileceğini belirtti.

Eke, "Yasalar belirli kişi ya da yapılara göre değil; soyut, genel ve eşit uygulanabilir kurallarla hazırlanmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.

DENETİM SÜRELERİ VE BAŞLANGIÇ TARİHİNE ELEŞTİRİ

ZTeklifte yer alan 5 ve 10 yıllık denetim sürelerinin ölçülülük ve hakkaniyet ilkeleri bakımından yeniden ele alınması gerektiğini ifade eden Eke, denetim süresi içinde işlenecek herhangi bir suç nedeniyle düzenlemeden tamamen yararlanamamanın adalet duygusunu zedeleyebileceğini söyledi.

Haziran 2005 tarihinin başlangıç olarak belirlenmesini de eleştiren Eke, bu tarihten önce benzer hukuki durumda bulunan kişilerin kapsam dışında bırakılmasının eşitlik ilkesi bakımından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

"KALICI BARIŞIN GÜVENCESİ GÜÇLÜ HUKUKTUR”

Kalıcı Barışın Güvencesi Güçlü Hukuktur"Açıklamasının sonunda sürece destek vermekle birlikte eksikliklerin giderilmesinin demokratik siyasetin doğal bir gereği olduğunu belirten CHP Diyarbakır İl Başkanı Av. Sertaç Eke, şu değerlendirmede bulundu:

"Bizler barışı, hukukun alternatifi değil hukukun güçlenmesi olarak görüyoruz. Silahların tamamen devre dışı kaldığı, demokratik siyasetin tek meşru zemin olduğu, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı ve toplumsal mutabakatın Meclis iradesiyle inşa edildiği bir Türkiye hepimizin ortak hedefidir. Kalıcı barış; şeffaflıkla, güçlü hukukla, demokratik meşruiyetle ve toplumun tamamının güven duyacağı kapsayıcı bir anlayışla mümkündür."

'Çerçeve yasa' kanun teklifinin dün Meclis'e sunulmasının ardından ilk kez bir araya gelen iki liderin, ana gündeminin çerçeve yasa olması bekleniyor.

İLK İMZAYI BAHÇELİ ATMIŞTI

Söz konusu yasa teklifi, dün 360 milletvekilinin ortak imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na resmi olarak sunulmuştu. Sürecin mimarlarından olan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, bu tarihi yasa teklifine ilk imzayı atan isim olarak kayıtlara geçmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve MHP Lideri Bahçeli arasında gerçekleşecek olan bu ikili görüşmenin ana odak noktalarından birinin, çerçeve yasa sonrasında atılacak yeni adımlar olacağı tahmin ediliyor. İki liderin, yasanın Meclis aşaması ve sonrasında izlenecek yol haritasını tüm detaylarıyla masaya yatırması bekleniyor.

TBMM gündemine alınan “çerçeve yasa” teklifini Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e değerlendiren Diyarbakır Baro Başkanı Abdulkadir Güleç, düzenlemenin Kürt toplumunun tüm beklentilerini karşılamadığını ancak çatışmasızlık süreci açısından önemli bir eşik oluşturduğunu söyledi.

SÜREÇ KADEMELİ BİR ŞEKİLDE İLERLEYECEK

Teklifin toplumsal ihtiyacı tam anlamıyla karşılamadığını ifade eden Güleç, buna rağmen olumlu bir düzenleme olduğunu belirterek, sürecin kademeli şekilde ilerlediğini dile getirdi.

YASANIN KAPSAMINA İLİŞKİN BİLGİ VERDİ

Yasanın kapsamına ilişkin bilgi veren Güleç, 1 Haziran 2005 öncesinde işlenen suçlar bakımından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar ile öldürme suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar dışında kalanların düzenlemeden yararlanabileceğini söyledi.

“DÜZENLEME ESAS OLARAK PKK’NİN SİLAHSIZLANDIRILMASI”

Daha önce de özel bir yasal düzenleme yapılması gerektiğini savunduklarını hatırlatan Güleç, teklifin bu niteliği taşıdığını belirterek, “Yasanın birinci maddesinde amacı açıkça ortaya konuluyor. Düzenleme esas olarak PKK’nın silahsızlandırılmasını hedefliyor” dedi.

“KAPSAMDA SORUN YOK”

Teklif kapsamında PKK’nın kurucuları, yöneticileri, üyeleri ve örgütle bağlantılı kişilerin de belirli koşullarla yasadan yararlanabileceğini ifade eden Güleç, cezası 15 yıldan az olanlara 5 yıl, 15 yıldan fazla olanlara ise 10 yıl denetimli serbestlik uygulanmasının öngörüldüğünü belirterek, bu yönüyle herhangi bir sorun görmediğini söyledi.

“MGK KARARININ GECİKMEMESİ GEREKİYOR”

Düzenlemeye ilişkin en önemli belirsizliğin yürürlük süreci olduğunu ifade eden Güleç, yasanın Milli Güvenlik Kurulu’nun örgütün kendini feshettiği tarihe ilişkin karar alması ve bu kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe gireceğini hatırlattı.

“SÜREÇ GEREĞİNDEN FAZLA SÜRERSE SORUN YAŞANABİLİR”

Sürecin ne kadar süreceğinin bilinmediğini kaydeden Güleç, altyapının hazır olup olmadığı konusunda da bilgi sahibi olmadıklarını belirterek, “Eğer süreç gereğinden fazla uzarsa sıkıntılar yaşanabilir. Bu nedenle MGK kararının gecikmeden Resmî Gazete’de yayımlanması gerekir” diye konuştu.

Kararın yayımlanmasının ardından altı ay içinde ilgili mercilere başvurulması halinde, istisna kapsamındaki suçlar dışında kalanların düzenlemeden yararlanabileceğini belirten Güleç, cezaevindekiler, yurt dışında bulunanlar ile haklarında soruşturma veya kesinleşmiş hüküm bulunan binlerce kişinin yasadan faydalanmasının mümkün olacağını ifade etti.

“DEMOKRATİK SİYASETİN ÖNÜ AÇILACAK”

Teklifi “negatif barış” açısından önemli ve somut bir adım olarak değerlendiren Güleç, düzenlemenin silahsızlanmayı ve çatışmaların sona ermesini hedeflediğini söyledi.

Yasanın Kürt meselesinin demokratik çözümünü engellemediğini, aksine bu sürecin önünü açacağını savunan Güleç, hukuk dışına itilmiş çok sayıda kişinin Türkiye’ye dönerek siyaset yapabileceğini, demokrasi mücadelesine katılabileceğini ve demokratik siyasetin güçleneceğini ifade etti.

“Negatif barış” kavramını özellikle kullandığını belirten Güleç, bunun silahların susmasını, çatışmaların sona ermesini ve yeni can kayıplarının önlenmesini hedefleyen bir düzenlemeyi ifade ettiğini söyledi.

“KALICI BARIŞ, YASAL VE ANAYASAL REFORMLARDA”

Kalıcı ve toplumsal barışın ise ancak Kürt meselesinin çözümüne yönelik yasal ve anayasal reformlarla mümkün olacağını dile getiren Güleç, bu düzenlemenin ilerleyen süreçte demokratik çözüm tartışmalarının daha güçlü yürütülebileceği bir zemin oluşturabileceğini kaydetti. Sürecin “pozitif barış”a evrilmesinin de bu adımlara bağlı olduğunu sözlerine ekledi.

Toplu şekilde doğum günü pastasının mumlarını üfleyen çocuklar, hayatlarında ilk kez doğum günü kutlamanın mutluluğunu yaşadı. Etkinlikte çocuklar hem eğlendi hem de unutamayacakları bir gün geçirdi.

Çocuklar için evinde 3 gündür pasta hazırlığı yapan Leyla Lala, amaçlarının bugüne kadar hiç doğum günü kutlamamış çocuklar için güzel bir etkinlik düzenlemek olduğunu söyledi. Lala, "Bu etkinlikte bize öncülük eden muhtarımıza da çok teşekkür ediyoruz. Kendisi bu tür sosyal çalışmalarda bize ilham olduğu için biz de çocuklarımız adına böyle bir organizasyon yapmak istedik. Bu bir başlangıç, son değil. İnşallah Allah’ın izniyle bu tür etkinliklerimiz devam edecek. Katılım sağlayan herkese de çok teşekkür ediyorum. Ben butik pastacıyım. Normalde insanların mutlu günleri için pasta hazırlıyorum. Bu etkinlik için de çocuklarımız adına en güzel şekilde hazırlanmak istedik. Pastaların hazırlık süreci yaklaşık üç gün sürdü" dedi.

Muhtar Dilek Demir ise, bir ilke imza attıklarını dile getirdi. Demir, "Pastacı kızımız, mahallemizde bugüne kadar hiç doğum günü kutlamamış çocuklarımız için çok güzel bir jest yaptı. Kendisine çok teşekkür ediyoruz. Çocuklarımızın gözlerindeki neşe, sevinç, mutluluk ve heyecan bizi de duygulandırdı. Kızımız, İspanya’da pasta eğitimi almış çok başarılı bir pastacı. Bizlere böyle anlamlı bir destek sunduğu için kendisine buradan gönülden sevgilerimizi iletiyoruz. Mahallem adına, mahallemizin çocukları adına ve bugüne kadar doğum günü kutlayamamış tüm çocukların doğum gününü buradan kutluyorum" ifadelerini kullandı.
Çocuklardan Asel Nehir Yıltaş, ilk kez doğum gününü kutladığını dile getirdi. Yıltaş, "Çok heyecanlandım. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum" dedi.

Bir diğer çocuk Agit Can Taşkıran ise, ilk kez doğum günün kutladığını, çok heyecanlı olduğunu ve herkese emekleri için teşekkür etti.

Eğil ilçesinde 1986 yılında yapımına başlanan Dicle Baraj Gölü, 1997'de tamamlanarak su tutmaya başladı.

Enerji üretimi ve tarımsal sulamada kullanılmak üzere yapılan baraj gölü, 2001 yılından itibaren Diyarbakır'ın içme suyu ihtiyacını da karşılamaya başlayan önemli bir su kaynağı haline geldi.

Baraj havzası, DİSKİ Genel Müdürlüğünce hazırlanan ve 2024'te Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından onaylanan "Dicle Baraj Gölü Havza Koruma Planı" ile koruma altına alındı.

Plan doğrultusunda yaklaşık 634 kilometrekarelik havzanın korunması için çeşitli çalışmalar yürüten DİSKİ tarafından GSM operatörleriyle anlaşma yapıldı.

Bu kapsamda koruma altına alınan alana giren kişilerin hizmet aldığı GSM operatörlerine ait hat, ilgili baz istasyonu tarafından algılanarak, cep telefonlarına uyarı mesajı gönderiliyor.

Kısa mesajda, "Bulunduğunuz alan içme suyu havza koruma alandır. Bu alana çöp bırakılması, hayvan atıklarının dökülmesi, kamp ve piknik yapılması, suya girilmesi ve izinsiz yapılaşma yasaktır. İçme suyu kaynaklarımızı birlikte koruyalım." ifadeleri yer alıyor.

"Kaynak ne kadar iyi korunursa arıtma süreçleri de o kadar sağlıklı yürür"

DİSKİ Genel Müdürü Mehmet Şerifoğlu, AA muhabirine, Diyarbakır kent merkezinin büyük bölümünün ve Ergani, Eğil ve Dicle ilçelerinin içme sularının Dicle Baraj Gölü'nden karşılandığını söyledi.

Şerifoğlu, yürüttükleri proje kapsamında diğer ilçeleri de sisteme dahil edeceklerini ifade ederek, "Dicle Barajı bir gölün ötesinde yüz binlerce kişinin her gün içme suyunu kullandığı bir kaynaktır. Havzanın korunmasını bir çevre meselesinin ötesinde değerlendiriyoruz. Musluğumuza ulaşan suyun güvenliği, kaynağın korunmasına bağlı. Kaynak ne kadar iyi korunursa arıtma süreçleri de o kadar sağlıklı ve sürdürülebilir yürür." dedi.

Yaklaşık 634 kilometrekarelik bu alan içerisinde ilçe merkezleri, mahalleler ve mezraların bulunduğunu, koruma esaslarının da göle olan uzaklığa göre belirlendiğini belirten Şerifoğlu, en hassas bölgelerde kuralların daha sıkı uygulandığını aktardı.

Şerifoğlu, şunları kaydetti:

"Mesafe arttıkça koruma tedbirleri kademeli olarak değişiyor. Sahada karşılaştığımız riskler aslında belli. Evsel ve hayvansal atıkların gelişigüzel bırakılması, kaçak yapılaşma, izinsiz kamp ve piknik faaliyetleri ya da gölde yapılan kontrolsüz su etkinlikleri zaman içinde su kaynağı üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. Bu nedenle koruma alanını kullanan herkesin belirlenen kurallara uyması belirleyici bir öneme sahip. Beklentimiz, koruma alanına atık bırakılmaması, göle en yakın hassas bölgelerde izinsiz faaliyet yapılmaması ve herhangi bir kirlilik ya da usulsüz bir durum görüldüğünde ilgili kurumlara bilgi verilmesi. Çünkü bu kaynağın korunması herkesin ortak sorumluluğudur. Bu su var diye burada bu kadar medeniyet kuruldu. Diyarbakır'da 33 medeniyetin yaşam kaynağı olan bu nehri ve bu havzayı korumaya devam edeceğiz."

"Toplumdaki farkındalığı artırmaya çalışıyoruz"

Havzanın korunması için teknik çalışmalar sürdürdüklerini anlatan Şerifoğlu, atık suların su kaynağına ulaşmasını önleyecek altyapı ve arıtma yatırımlarına devam ettiklerini söyledi.

Şerifoğlu, "Bir taraftan koruyucu altyapı güçlendirilirken diğer taraftan toplumdaki farkındalığı artırmaya çalışıyoruz. Böyle bir su kaynağını herhangi bir kurumun tek başına koruması olanaklı görünmüyor. Koruma planında görev alan kamu kurumlarının, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve bölgede yaşanan insanların birlikte hareket etmesi gerekiyor. Hepimiz aynı kaynaktan yararlanıyoruz. Belki de Dicle Nehri vardı diye Diyarbakır kuruldu. Dolayısıyla bizim koruma yükümlülüğümüz var. Bu havza planı içerisinde yapılması gereken tüm faaliyetleri belli periyotlarda denetleyerek, bazı alanları kısıtlayarak suyumuzu korumaya çalışıyoruz. Kanunlarda geçen yetkileri, haklarımızı kullanarak suyumuzu temiz tutmaya çalışıyoruz." diye konuştu.

"Havza alanına giren kişiye kısa mesajla ulaşıyoruz"

Şerifoğlu, havzanın korunması için son olarak kısa mesaj uygulamasını hayata geçirdiklerini belirterek, şunları söyledi:

"Havza alanına giren her kişiye kısa mesajla ulaşıyoruz, bu alanın korunması gereken bir alan olduğunu hatırlatıyoruz. Bu havzanın içerisinde yerleşim alanları da var. Burada yaşayanları da biz bilgilendiriyoruz. Okullarda, camilerde... Günübirlik buradan geçen, piknik yapmaya, su sporlarına gelen insanlara bir hatırlatma metni olarak bunu anlatıyoruz. Bunun da onlarda bir etki uyandıracağını düşünüyoruz. Amacımız suyu doğduğu yerde en temiz haliyle muhafaza etmektir."

Barajdan aldıkları ham suyu 32 kilometre uzaklıktaki arıtma tesisinde modern koşullarda arıtarak insanlara ulaştırdıklarını anlatan Şerifoğlu, arıtılan suyun akredite laboratuvarlarında incelendiğini ve sonuçların açık bir şekilde yayınlandığını kaydetti.

Şerifoğlu, "Musluklarımızdan akan su, dışarıdan satın aldığımız suyun kalitesinin çok üstünde." dedi.

Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e özel açıklamalarda bulunan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) İş Kadınları Meclisi Başkanı Filiz Ekingen, TBMM gündemine alınan “çerçeve yasa” teklifinin kadınlar açısından büyük önem taşıdığını belirterek, barışın en çok kadınların hakkı olduğunu söyledi. Ekingen, “Artık gözyaşının yerini üretim almalı” dedi.

“KADINLAR YILLARDIR ÇATIŞMANIN EN AIR YÜKÜ TAŞIYOR”

Kadınların yıllardır çatışmalı süreçlerin en ağır yükünü taşıdığını ifade eden Ekingen, şunları söyledi:

“Kadın demek barış demektir. Her şeyden önemlisi budur. En çok kadınlar barışı istiyor. Çünkü en fazla acıyı onlar yaşadı. Son 100 yıllık süreçte, özellikle de son 50 yılda çocuklarını, eşlerini ve yakınlarını bu çatışma ortamında kaybettiler.

“BU SÜREÇ TOPLUMDA DERİN TRAVMALAR YARATTI”

Bu acıyı sadece Kürtler açısından değerlendirmiyorum. Türkler açısından da bakıyorum. Askerler de hayatını kaybetti. Bu süreç toplumda çok derin travmalar oluşturdu ve ciddi bir kutuplaşmaya neden oldu. Bugün de farklı görüşler var. Ancak insanlar ölmediği sürece her şeyin yeniden konuşulabileceğine inanıyorum.

“EN ÇOK KADINLAR BARIŞI HAK ETTİ”

Elbette yaralar kolay kapanmayacak. Yakınlarını kaybeden ailelerin, annelerin acısı hep taze kalacak. Bu nedenle barışı en çok kadınların hak ettiğini ve en çok onların istediğini düşünüyorum.”

“KADINLAR BARIÇ SÜRECİNDEN UMUTLU”

Kadınların barış sürecine umutla baktığını dile getiren Ekingen, sürecin kararlılıkla devam etmesi gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

“Bir çocuk ilk adımını attığında düşse bile annesi onu yeniden ayağa kaldırır ve yürümeye teşvik eder. Barış süreci de böyledir. İlk adım atıldıktan sonra bunun devamının geleceğine inanıyorum. 1993’te de, 2013-2015 döneminde de çeşitli barış girişimleri oldu. Ancak bugün yaşanan süreç çok daha açık ve net ilerliyor.

“SÜREÇ OLUMLU İLERLERSE KAPSAM GENİŞLER”

Çıkarılan yasalar şu an için herkesi kapsamıyor, bu bir gerçek. Ancak sürecin olumlu ilerlemesi halinde kapsamın genişleyeceğine, 80’li ve 90’lı yılları da içine alacak adımların atılacağına inanıyorum.”

“BARIŞ EKONOMİK KALKINMA GETİRECEK”

Barışın ekonomik kalkınmayı da beraberinde getireceğini vurgulayan Ekingen, özellikle bölgenin büyük bir potansiyele sahip olduğunu söyledi. Ekingen, “Dün haberleri izlerken insanların gerçekten umutlu olduğunu gördüm. Elbette bu sürece mesafeli yaklaşan bir kesim de var. Ancak zamanla onların da bu süreci benimseyeceğine inanıyorum. Türkiye kalkınırsa bölgemiz kalkınır, bölgemiz kalkınırsa Türkiye daha da güçlenir.

“KADINLAR ARTIK AĞLAMAYACAK, ÜRETECEK”

En önemlisi de kadınlar artık ağlamak yerine üretmeye yönelecek. Kadınların gündeminden savaş ve gözyaşı çıkacak, yerini üretim, istihdam ve ekonomik kalkınma alacak” dedi.

5 kırsal mahalleye hizmet veriyor

Yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığında görevli Ziraat Mühendisi Tahir Alan, çalışmaların bölge ekonomisi ve kırsal yaşam açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

Göletlerin geniş bir etki alanına sahip olduğunu belirten Alan, çevrede bulunan 5 kırsal mahallede hayvanların içme suyu ihtiyacının karşılandığını söyledi. Alan, sezonun yağışlı geçtiği dönemlerde gölette biriken suyla 2 bin dekarın üzerinde tarım arazisinin sulandığını kaydetti.

300 büyükbaş ve 4 bini aşkın küçükbaş hayvan yararlanıyor

Göletlerin bölgedeki hayvancılık potansiyelini desteklediğini belirten Alan, Çobantepe Mahallesi’nde yaklaşık 300 büyükbaş hayvan bulunduğunu ifade etti. Karacadağ bölgesinden getirilen hayvanlarla birlikte 4 binin üzerinde küçükbaş hayvanın su ihtiyacının da göletlerden karşılandığını aktaran Alan, bakım ve onarım çalışmasının hayvancılığın sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını dile getirdi.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, iklim şartları ve yoğun yağışlardan etkilenen diğer kırsal mahallelerdeki sulama ve hayvan içme suyu göletlerinde bakım, onarım, temizlik ve kapasite artırma çalışmalarına program dâhilinde devam edecek.

AK Parti Diyarbakır İl Başkanı Hamit Sümer, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'ne destek vererek, düzenlemenin Diyarbakır, bölge ve Türkiye için yeni bir dönemin kapısını aralayacağını söyledi.

AK Parti Diyarbakır İl Başkanı Hamit Sümer, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla, kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak da değerlendirilen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Açıklamasında birlik, kardeşlik ve toplumsal dayanışma vurgusu yapan Sümer, Anadolu'nun önemli düşünce insanlarından Ahmed-i Hânî ile Sezai Karakoç'un eserlerine atıfta bulunarak, "Bir milleti ayakta tutan, gönüller arasındaki kardeşlik bağıdır. Kalpler yakın olursa yollar da yakınlaşır." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin tarihi bir süreçten geçtiğini belirten Sümer, geçmişten alınan derslerle geleceğin daha güçlü inşa edileceğini ifade ederek, Diyarbakır'ın yüzyıllardır farklı kültürlerin ve ortak değerlerin buluştuğu kadim bir şehir olduğuna dikkat çekti.

Sümer, açıklamasında şu değerlendirmelere yer verdi:

"İnanıyorum ki bu süreçle birlikte gençlerimiz geleceğe daha güvenle bakacaktır. Esnafımızın bereketi artacaktır. Bölgemiz daha fazla üretecek, daha fazla kalkınacaktır. Kazanan milletimiz olacaktır. Kazanan kardeşliğimiz olacaktır. Kazanan Türkiye olacaktır."

Kanun teklifinin hazırlanmasında Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin ortaya koyduğu iradeye de vurgu yapan Sümer, teklifin Diyarbakır'a, bölgeye ve Türkiye'ye hayırlı olmasını temenni etti.
Açıklamasını dua ile tamamlayan Sümer, "Rabbim birliğimizi daim, kardeşliğimizi güçlü, devletimizi payidar eylesin" ifadelerini kullandı.

Güneydoğu Sanayici ve İş İnsanları Derneği (GÜNSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Şahismail Bedirhanoğlu, TBMM gündemine alınan “çerçeve yasa” teklifini tarihi bir gelişme olarak değerlendirdi. Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan Bedirhanoğlu, yaklaşık iki yıldır devam eden sürecin önemli bir aşamaya ulaştığını söyledi.

“GELİŞMELER HEM ŞAŞIRTICI, HEM DE UMUT VERİCİ”

Son dönemde yaşanan gelişmelerin hem şaşırtıcı hem de umut verici olduğunu ifade eden Bedirhanoğlu, çerçeve yasanın Meclis gündemine taşınmasının yeni bir dönemin başlangıcını simgelediğini belirtti.

“SİLAH VE ŞİDDET GÜNDEMDEN ÇIKTI”

Bedirhanoğlu, “Bu düzenlemeyle birlikte silahın ve şiddetin bu meselenin gündeminden çıkarıldığı, demokratik siyasetin öne çıktığı yeni bir döneme girildiğini söyleyebiliriz. Meclis’e sunulan çerçeve yasa, bu yönüyle tarihi, önemli ve son derece kıymetli bir adımdır” dedi.

“EN KÜÇÜK ADIM BİLE BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR”

Demokratik süreçlerde atılan en küçük adımın dahi büyük önem taşıdığını vurgulayan Bedirhanoğlu, çerçeve yasaya ilişkin toplumun farklı kesimlerinden eleştirilerin gelebileceğini belirterek, bunun demokrasinin doğal bir gereği olduğunu ifade etti.

“TARİHİ BİR BAŞLANGIÇ YAŞIYORUZ”

Yasanın Meclis gündemine alınmasını tarihi bir başlangıç olarak gördüğünü dile getiren Bedirhanoğlu, “Bu sürecin ülkemize, milletimize ve tüm halkımıza hayırlı olmasını diliyorum. Gelinen noktaya ilişkin son derece umutluyum” ifadelerini kullandı.

Kürt sorunun çözümü bağlamında devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” dün Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Kamuoyunda tartışılan çerçeve yasaya ilişkin Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e değerlendirmelerde bulunan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, düzenlemenin güvenlik eksenli bir ilk adım niteliği taşıdığını, kalıcı çözüm için ise demokratikleşme ve toplumsal entegrasyon sürecinin eş zamanlı ilerlemesi gerektiğini söyledi.

“TÜRKİYE İLK AŞAMAYI YÜRÜTÜYOR”

Mevcut çerçeve yasanın yalnızca silahlı yapının silahsızlandırılmasına yönelik hukuki zemini oluşturduğunu belirten Kaya, bu aşamada yasaya gereğinden fazla anlam yüklenmemesi gerektiğini ifade etti. Dünyadaki benzer çatışma çözümü örneklerine işaret eden Kaya, bu tür süreçlerin genel olarak silahsızlanma, eve dönüş ve toplumsal entegrasyon olmak üzere üç temel aşamadan oluştuğunu, Türkiye'nin ise bugün ilk aşamayı yürüttüğünü dile getirdi.

Çıkarılan düzenlemeyi ilk aşama açısından doğru bulduğunu belirten Kaya, buna karşın yasanın tüm tarafları kapsamadığını ve bu durumun önemli bir eksiklik oluşturduğunu söyledi. Kaya ayrıca, Cumhurbaşkanlığı bünyesinde oluşturulan kurulun gerektiğinde lider kadroyu da kapsayabilecek şekilde yetkilendirilmesini ise olumlu bir gelişme olduğunu söyledi.

“SÜREÇ GECİKTİRİLMEDEN İLERLEMELİ”

Ortadoğu'daki kırılgan siyasi atmosfer nedeniyle sürecin gecikmeden ilerletilmesi gerektiğini vurgulayan Kaya, aksi halde provokasyon riskinin artabileceğini ifade etti. Sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için mevcut eksikliklerin kısa sürede giderilmesi gerektiğini de kaydeden Kaya, dönüş yapacak kişilerin topluma uyumunu sağlayacak yeni mekanizmaların oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

“YENİ KOMİSYONLAR KURULMALI”

Kaya, toplumsal entegrasyon sürecini destekleyecek yeni komisyonların kurulması gerektiğini belirterek, çeşitli temsil mekanizmalarının belirli aşamalarda sürece dahil edilmesinin geçmişte yaşanan olumsuz deneyimlerin tekrarlanmasını önleyebileceğini söyledi.

KAYA, EKONOMİK BOYUTUNU DEĞERLENDİRDİ

Kürt meselesinin elli yılı aşkın çatışmalı geçmişinin yalnızca güvenlik sorunu olmadığını ifade eden Kaya, uzun yıllar devam eden çatışmaların bölgenin ekonomik kalkınmasını da ciddi biçimde olumsuz etkilediğini belirtti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın sosyoekonomik gelişmişlik verilerine göre bölge illerinin gelişmişlik sıralamasında alt basamaklarda yer aldığını hatırlatan Kaya, bölgeler arasında oluşan kalkınmışlık farkında çatışmalı sürecin önemli payı bulunduğunu dile getirdi.

ÇATIŞMANIN ORTAYA ÇIKMASINA NEDEN OLAN TÜM SORUNLAR ORTADAN KALMALI

Çatışmaların sona ermesinin tek başına sorunun çözümü anlamına gelmeyeceğini belirten Kaya, çatışmanın ortaya çıkmasına neden olan sorunların giderilmesi amacıyla demokratik, hukuki ve sosyal reformların da hayata geçirilmesi gerektiğini dile getirdi.

“SÜREÇTEN UMUTLUYUZ”

Süreçten umutlu olduklarını vurgulayan Kaya, bunun iki temel nedeni bulunduğunu ifade etti. Bunlardan ilkinin Ortadoğu'da oluşan yeni bölgesel dengeler ve Kürtlerin bu denklemde önemli bir aktör haline gelmesi, ikinci nedenin ise sürecin arkasındaki güçlü siyasi iradenin olduğunu söyledi.

“SÜREÇ BAŞARIYA ULAŞIRSA EKONOMİK KALKINMA AÇISINDAN YENİ BİR DÖNEM BAŞLAR”

Mevcut tablonun Türkiye açısından önemli bir fırsat sunduğunu dile getiren Kaya, sürecin başarıya ulaşması halinde ülkenin uzun yıllardır karşı karşıya olduğu önemli bir sorunun aşılabileceğini, toplumsal barışın güçlenebileceğini ve ekonomik kalkınma açısından yeni bir dönemin başlayabileceğini ifade etti.

“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin milletvekillerin imzasıyla Meclis’e sunuldu.

"Eksikliklere rağmen önemli bir aşama"

Kürdistan Halk Kongresi (KONGRA-GEL) Eşbaşkanı Remzi Kartal, Meclis’e sunulan çerçeve yasayı değerlendirdi.

Kartal, bianet’e yaptığı açıklamada yasal düzenlemeyi "eksikliklerine rağmen süreç açısından önemli bir aşama" olarak nitelendirdi.

Yasayı tarihi bir fırsat olarak gördüklerini belirten Kartal, düzenlemenin devletin çekincelerini ve kamuoyu hassasiyetlerini yansıttığını ifade etmekle birlikte, sürece yapıcı yaklaştıklarını vurguladı.

"Devlet korkularını yenememiş"

Çerçeve yasanın eksikliklerine dikkat çeken Remzi Kartal, beklentilerinin Kürtlerin haklarını tam anlamıyla tanıyan bir düzenleme olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Eksiklerle birlikte süreçte önemli bir aşama. Yeni bir kapı aralanıyor; Kürt sorununun demokratik alanda çözümüne ilişkin tarihi bir fırsat.

Korkusunu yenmiş, Kürtlerin haklarının tanındığı bir yasa gelmesini beklerdik.

Bu haliyle devlet korkularını yenememiş; siyasi partiler ve kamuoyunun hassasiyetleri gözetilerek hazırlanan bir yasa. Ancak bu durumun önümüzdeki süreçte çıkarılacak diğer yasalar ve atılacak adımlarla aşılması gerekiyor."

"100 yıllık sorunda demokratik zemin esas alınıyor"

Sürecin tarihsel boyutuna değinen Kartal, Kürt sorununun yüzyıllık, PKK mücadelesinin ise yarım asırlık bir geçmişi olduğunu hatırlatarak, demokratik siyaset alanının önündeki engellerin kaldırılması gerektiğine işaret etti.

Yasada yer alan süre şartlarına dair hukuki çekincelerini de dile getiren Kartal, itiraz sürelerinin daha makul seviyelere çekilmesi gerektiğini savundu:

"Yasaya ayrıca bir esneklik de konulmuş. 5 ve 15 yıllık süreler için 2 yıldan sonra, 20 yıllık cezalar için ise 3 yıldan sonra itiraz başvurusu yapılabileceği belirtilmiş. Yani 15 yıl yerine 2 yıl, 20 yıl yerine 3 yıl sonunda yapılacak başvurularla sonuç alınabilmesinin daha isabetli olacağını düşünüyoruz."

"Gelişler ve koordinasyon Öcalan üzerinden yürütülmeli"

Yurt dışından ve dağdan dönüşlerin takvimi ve koordinasyonuyla ilgili de konuşan Kartal, sürecin ana muhatabının Abdullah Öcalan olduğunu söyledi:

"Genel anlamda bu yasayı değerli buluyor ve yapıcı yaklaşıyoruz. Yurt dışından gelişler ancak Önder Apo’nun çağrısı ve koordinesiyle olacak. Dağdan gelişler de buna göre şekillenecek. Genel koordinasyonun Önder Apo tarafından yürütülmesi gerekiyor; çünkü devletle müzakere eden ve Kürt tarafını temsil eden kendisidir."

"BARIŞIN EN BÜYÜK KAZANANI EKONOMİ OLACAKTIR"

"Bizler sanayiciler olarak yıllardır aynı şeyi söylüyoruz: Barışın en büyük kazananı ekonomi olacaktır" diyen Fidan, "Çatışmaların sona ermesiyle birlikte yalnızca insanlar değil, şehirler de nefes alacaktır. Başta Diyarbakır olmak üzere bölgemizin sahip olduğu üretim, yatırım, ihracat, turizm ve istihdam potansiyeli gerçek anlamda ortaya çıkacaktır. Bugüne kadar Türkiye’nin çok önemli kaynakları güvenlik harcamalarına ayrıldı. Elbette güvenlik her şeyden önce gelir. Ancak çatışmaların tamamen sona erdiği bir Türkiye’de, silaha, bombaya ve güvenlik harcamalarına ayrılan kaynakların daha fazla üretime, sanayiye, eğitime, teknolojiye, tarıma ve altyapıya yönlendirilmesi ülkemizin kalkınmasına çok büyük katkı sağlayacaktır. Barışın ekonomik karşılığı daha fazla yatırım, daha fazla istihdam, daha güçlü sanayi ve daha müreffeh bir Türkiye olacaktır. Bölgenin en büyük ihtiyacı güven ortamıdır. Güvenin olduğu yerde yatırım artar, fabrikalar büyür, yeni Organize Sanayi Bölgeleri kurulur, ihracat gelişir ve gençler iş bulur. Kürt meselesinin kalıcı biçimde çözüme kavuşması yalnızca bölge insanının değil, Türkiye’nin tamamının ortak kazancı olacaktır. Bu süreç, ekonomik kalkınmanın önünü açacak tarihi bir fırsattır" diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu siyasi irade, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin sürece verdiği destek, Abdullah Öcalan’ın yaptığı çağrı, DEM Parti’nin yürüttüğü diyalog çabaları ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapıcı katkı sunan tüm siyasi partilerin yaklaşımı, bu sürecin bugüne gelmesinde önemli rol oynadığını kaydeden Fidan, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Böylesine uzun yıllara yayılan ve milyonlarca insanı etkileyen bir meselenin çözümünde katkı sunan herkesin emeğini kıymetli buluyoruz. Bundan sonraki süreçte de aynı ortak akıl ve uzlaşma anlayışının devam etmesi büyük önem taşıyor. TBMM’ye sunulan kanun teklifini bu yönüyle önemli bir başlangıç olarak görüyoruz. Ancak bu sürecin yalnızca hukuki düzenlemelerle sınırlı kalmaması gerekiyor. Demokratikleşmeyi güçlendiren, yatırım ortamını iyileştiren, üretimi artıran, bölgesel kalkınmayı hızlandıran ve gençlere umut veren ekonomik politikalar da eş zamanlı olarak hayata geçirilmelidir. Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi bugün yatırımcıların ilgi gösterdiği önemli üretim merkezlerinden biridir. Bölgemiz, barış ve istikrar ortamında çok daha büyük yatırımları çekebilecek potansiyele sahiptir. Güven ortamının kalıcı hale gelmesiyle birlikte hem yerli hem de uluslararası yatırımcıların bölgeye ilgisinin artacağına, yeni fabrikaların kurulacağına, ihracatın büyüyeceğine ve istihdamın önemli ölçüde artacağına inanıyoruz. Artık Türkiye’nin enerjisini çatışmaya değil; üretime, ihracata, teknolojiye, katma değerli sanayiye ve gençlerimizin geleceğine ayırması gerekiyor. Bu süreç başarıyla tamamlanırsa kazanan sadece Diyarbakır ya da bölgemiz olmayacak; Türkiye ekonomisi, sanayisi, demokrasisi ve toplumsal huzuru da güçlenecektir. Biz sanayiciler olarak bu tarihi fırsatın en iyi şekilde değerlendirilmesini temenni ediyoruz. Yarım asırlık çatışmalı dönemin ardından artık yeni bir sayfa açılmalıdır. Bu sayfa; huzurun, güvenin, üretimin, yatırımın ve ortak geleceğin sayfası olmalıdır. Çünkü inanıyoruz ki barışın en büyük getirisi huzur, en büyük kazananı ise Türkiye olacaktır."

İl Emniyet Müdürlüğü sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, "Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğümüz ile Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğümüzce yürütülen müşterek operasyonlar kapsamında; 1 adet AK-47 marka otomatik tüfek, 1 adet ruhsatsız tabanca, 8 adet şarjör ve 57 adet farklı ebatlarda fişek ele geçirilmiştir. Emniyetteki işlemlerinin ardından adli makamlara sevk edilen Y.Ç. ve V.T.Ç. isimli şahıslar, tutuklanarak cezaevine gönderilmiştir" denildi.

Kazada, motosiklet sürücüsü yaralandı. İhbar üzerine olay yerine polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralı, ilk müdahalenin ardından hastaneye sevk edildi.

Kaza anı, çevredeki bir güvenlik kamerasına yansıdı. Görüntüde, motosikletin ilerlediği ve otomobil ile çarpışması sürüklendiği ve çevredeki vatandaşların yardımı koştuğu görüldü.
Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Barınağa 300 metrelik hat döşendi

Çalışma kapsamında ekipler, hayvan barınağının su erişimini sağlamak için 300 metre uzunluğunda içme suyu hattı döşedi. 4 Ağustos’ta başlayan çalışma, 5 Ağustos’ta tamamlanarak hat işletmeye alındı. Bu hat, barınaktaki hayvan varlığının su gereksinimini karşılayacak sürekli bir besleme kapasitesi oluşturuyor.

Süt toplama merkezine ayrı hat çekildi

Ekipler, Kulp Belediyesi tarafından yapımı süren süt toplama merkezi için de 50 metre uzunluğunda içme suyu hattı çekti. İki noktada döşenen hatlar, süt işleme sürecinde hijyen ve üretim sürekliliği için gereken su altyapısını tesislerin hizmete açılmasından önce hazır duruma getirdi.

Kırsal üretim tesisleri su güvenliği önceliğiyle ele alınıyor

DİSKİ; kırsal mahallelerdeki üretim tesislerine yönelik altyapı taleplerini, bölgesel hayvancılık ekonomisinin su güvenliğiyle ilişkili bir öncelik olarak değerlendiriyor. Bu yaklaşım, hizmetin yalnızca hat döşemekle sınırlı kalmayıp üretim havzalarının uzun vadeli sürdürülebilirliğini gözeten bir su yönetimi çerçevesine dayanıyor.

Bir ay süren program boyunca çocuklar müzik, ritim, resim ve yaratıcı etkinliklerde bir araya gelirken hem eğlendi hem de birlikte üretme deneyimi yaşadı.

Çocuklar ritim ve sanatla buluştu

Programın son durağı olan Karabaş Mahallesi’nde konservatuvar eğitmenleri, çocuklarla çeşitli etkinlikler gerçekleştirdi. Mahalle meydanında çember oluşturan çocuklar, ritim çubukları ve renkli borularla temel ritim çalışmalarına katıldı. Çocuklar, yere serilen uzun beyaz bezlerin üzerine yaptıkları resimlerle ortak bir sanat çalışmasına da imza attı.

Programla kültür ve sanat faaliyetlerinin kırsal mahallelere ulaştırılması, çocukların sanata erişiminin artırılması ve yaratıcı becerilerinin desteklenmesi amaçlandı.

Zorava ve Kervanpınar’da konser heyecanı

Programın en kapsamlı çalışmaları, Sur ilçesine bağlı Zorava ve Kervanpınar mahallelerinde gerçekleştirildi. Düzenli olarak sürdürülen atölyelerde müzik eğitimi alan çocuklar, birlikte oluşturdukları repertuvar üzerinde çalıştı. Çocuklar, eğitimlerin sonunda mahallelerinde düzenlenen konserlerde sahneye çıkarak öğrendiklerini izleyicilerle paylaştı.

Gezici Müzik Atölyesi; Silvan’ın Gökçetevek ve Çevriksu, Bağlar’ın Körtepe, Uzunbahçe ve Gömmetaş, Hani’nin Gürbüz ve Belen, Lice’nin Dernek ve Yaprak ile Sur’un Kervanpınar, Zorava, Kozan ve Karabaş mahallelerinde düzenlendi. Dört hafta süren program kapsamında 5 ilçedeki 13 mahallede gerçekleştirilen 17 atölyeye yaklaşık bin 700 çocuk katıldı.

Programın son etkinliğinin düzenlendiği Karabaş Mahallesi’nde çocuklarla bir araya gelen Sur Belediyesi Eşbaşkanı Adnan Örhan, etkinliklere katılarak çalışmalara eşlik etti.

‘Çocukları sanatla buluşturmaya devam edeceğiz’

Atölye çalışmalarına ilişkin bilgi veren Aram Tigran Kent Konservatuvarı Sorumlusu Ferhat Ertaş, gezici atölyelerin temel amacının kültür ve sanat etkinliklerine erişim imkânı bulunmayan çocuklara ulaşmak olduğunu belirtti.

Bugüne kadar 13 mahallede 17 atölye gerçekleştirdiklerini kaydeden Ertaş, gittikleri her mahallede önce boyama etkinlikleri, ardından ritim ve müzik çalışmaları yaptıklarını söyledi. Çocukların kendi kültürleri ve şarkılarıyla bağ kurmasını önemsediklerini ifade eden Ertaş, kısa süreli etkinliklerle bile çocukların yaşamına dokunabilmenin kendileri için büyük anlam taşıdığını vurguladı.

Zorava ve Kervanpınar’da yürütülen pilot çalışmalarda çocukların üç hafta boyunca düzenli müzik eğitimi aldığını belirten Ertaş, eğitimlerin konserlerle taçlandırıldığını ifade ederek şöyle konuştu: “Bir çocuğun ‘Bu programı asla unutmayacağım’ demesi, yaptığımız çalışmanın en değerli karşılığı oldu. Bugüne kadar yaklaşık bin 700 çocuğa ulaştık ve bundan sonra da çocukları sanatla buluşturmaya devam edeceğiz.”

Çocuklar mutluluklarını dile getirdi

Etkinliklere katılan çocuklar da programdan duydukları mutluluğu dile getirdi. Karabaş Mahallesi’nden Resul Ali Kaya, oyunlar oynayıp resim yaptıklarını, davul çalıp halay çektiklerini belirterek çok eğlendiklerini söyledi.

Müzik aletleriyle tanıştıklarını ve birlikte şarkılar öğrendiklerini ifade eden Mahir Atakan ise “Etkinlik çok güzeldi. Her zaman gelmesini isteriz.” diye konuştu.

Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, 2025 yılına göre bu yıl yağışların daha iyi seyretmesiyle hububat veriminde artış yaşandığını, ancak yükselen üretim maliyetleri nedeniyle çiftçinin gelirinin aynı oranda artmadığını söyledi.

GEÇEN YILKİ KURAKLIK VERİMİ DÜŞÜRDÜ

Geçen yıl Türkiye genelinde yaşanan kuraklığın üretimi olumsuz etkilediğini belirten İskenderoğlu, Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre 65 ilde şiddetli kuraklık görüldüğünü, bazı bölgelerde ise kuraklık nedeniyle biçerdöverlerin tarlalara giremediğini ifade etti.

BU YIL NE KADAR REKOLTE ELDE EDİLDİ?

Bu yıl yağışların nispeten yeterli olmasıyla birlikte kuru tarım yapılan alanlarda arpada dönüm başına ortalama 400-450 kilogram, buğdayda ise 450-480 kilogram verim elde edildiğini belirten İskenderoğlu, Diyarbakır’da yaklaşık 2 milyon dönüm buğday, 750-800 bin dönüm arpa ekili alan bulunduğunu ve kent genelinde de benzer verim ortalamalarının yakalandığını söyledi.

BU YIL VERİM ARTTI, GELİR DÜŞTÜ

Verimde artış yaşanmasına rağmen çiftçinin gelirinin aynı ölçüde yükselmediğini dile getiren İskenderoğlu, bunun temel nedeninin ürün fiyatlarındaki artışın enflasyon ve üretim maliyetlerinin gerisinde kalması olduğunu kaydetti.

BUĞDAY ALIM FİYATI NE KADAR?

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin geçen yıl buğday için 13 bin 500 lira alım fiyatı açıkladığını hatırlatan İskenderoğlu, bu yıl bu rakamın 16 bin 500 liraya yükseldiğini, artışın yaklaşık yüzde 20 seviyesinde kaldığını söyledi. İskenderoğlu, arpada ise alım fiyatının 12 bin 750 lira olarak belirlendiğini ve artış oranının yüzde 12-13 seviyesinde gerçekleştiğini ifade etti.

ÜRETİM GİRDİLERİNDEKİ MALİYET ARTIŞI YÜZDE 60’A VARDI

Buna karşılık üretim maliyetlerinde çok daha yüksek artışlar yaşandığını belirten İskenderoğlu, geçen yıl litresi 56-58 lira olan mazotun bugün 83 liraya yükseldiğini, tonu yaklaşık 27 bin lira olan DAP (18-46) gübresinin ise 40 bin liranın üzerine çıktığını söyledi. Tohum, ilaç ve diğer tarımsal girdilerde de benzer fiyat artışlarının yaşandığını belirten İskenderoğlu, ürün fiyatlarındaki artışın buğdayda yaklaşık yüzde 20, arpada yüzde 12-13 seviyesinde kalmasına karşın, temel üretim girdilerindeki artışın ortalama yüzde 60’a ulaştığını ifade etti.

ÇİFTÇİ YÜZDE 40 ORANINDA GELİR KAYBI YAŞADI

Bu nedenle çiftçinin yaklaşık yüzde 40 oranında gelir kaybı yaşadığını öne süren İskenderoğlu, üreticilerin yeni sezona borçlu başladığını söyledi. Çiftçilerin bankalara, Tarım Kredi Kooperatiflerine, gübre bayilerine, akaryakıt istasyonlarına ve ilaç satıcılarına borçlu olduğunu belirten İskenderoğlu, Türkiye genelinde çiftçilerin toplam borcunun yaklaşık 1,3 trilyon lirayı aştığını kaydetti.

BİRÇOK ÜRETİCİ BORÇLU

Çiftçilerin üretime devam edebilmek için mevcut borçlarını ürün satışından elde ettikleri gelirle kapattığını, ardından yeniden kredi kullanarak üretim yaptığını ifade eden İskenderoğlu, birçok üreticinin borç sarmalı içinde faaliyetini sürdürdüğünü söyledi.

DİYARBAKIR, PAMUKTA İKİNCİ, BUĞDAYDA ÜÇÜNCÜ ÜRETİM MERKEZİ

Diyarbakır’ın Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan İskenderoğlu, kentin pamuk üretiminde ikinci, buğday üretiminde üçüncü, mısır üretiminde yedinci sırada yer aldığını, mercimek üretiminde ise yıllara göre ilk iki sırada bulunduğunu belirtti. Böylesine önemli bir üretim merkezinde çiftçinin emeğinin karşılığını alamadığını ifade eden İskenderoğlu, üreticilerin kuraklık, don, dolu, aşırı sıcaklar ve diğer doğal afetlerle mücadele ederek üretim yaptığını, buna rağmen yeterli gelir elde edemediğini dile getirdi.

“DESTEKLER ARTIRILSIN, ZAMANINDA ÖDEMELER YAPILSIN”

2006 yılında yürürlüğe giren Tarım Kanunu’na göre gayrisafi yurt içi hasılanın en az yüzde 1’inin tarımsal destek olarak çiftçilere verilmesi gerektiğini hatırlatan İskenderoğlu, bugünkü ekonomik büyüklük dikkate alındığında bunun yaklaşık 700-800 milyar liraya karşılık geldiğini söyledi. Çiftçilere verilen toplam desteğin ise yaklaşık 168 milyar lira seviyesinde kaldığını belirten İskenderoğlu, desteklerin artırılması ve zamanında ödenmesi gerektiğini ifade etti.

“ÜRETİCİ YETERİ DESTEĞİ ALAMIYOR”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Ziraat Bankası’nın İstanbul’da düzenlediği Ekosistem Programı’nda yaptığı “Tarım, savunma sanayisi kadar önemlidir” açıklamasını hatırlatan İskenderoğlu, tarımın stratejik öneminin vurgulanmasına rağmen üreticinin yeterli desteği alamadığını savundu.

“2025 YILININ TOHUM DESTEĞİ HENÜZ ÖDENMEDİ”

2025 sonbaharında ekilen hububat için verilmesi gereken tohum desteğinin henüz ödenmediğini belirten İskenderoğlu, çiftçinin tohumu geçen yıl 18-20 liraya aldığını, bugün ise aynı tohumun yaklaşık 30 liraya yükseldiğini söyledi. Destek ödemelerindeki gecikmenin enflasyon nedeniyle üreticinin alım gücünü azalttığını ifade eden İskenderoğlu, benzer durumun mazot ve gübre desteklerinde de yaşandığını belirtti.

DESTEKLEME SİSTEMİ YENİDEN DÜZENLENSİN

Dönüm başına 403 lira olarak açıklanan mazot, gübre ve planlı üretim desteğinin açıklandığı dönemde mazotun yaklaşık 60 lira olduğunu, bugün ise 80 liranın üzerine çıktığını kaydeden İskenderoğlu, destekleme sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirterek, desteklerin üretim döneminde ve ihtiyaç duyulan zamanda ödenmesinin önem taşıdığını söyledi.

Hazro'nun atları şampiyonluğa koşuyorhttps://t.co/yIgQNykoYc pic.twitter.com/5OGXB4DpJB

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 3, 2026