İran konusundaki gelişmelere de değinen Lavrov, sürecin sonlandırılması gerektiğini belirterek, "Bu mesele, yalnızca tüm tarafların çıkarlarını yansıtan anlaşmayla sona erebilir. Bu anlaşma da sadece İran'ı, komşu ülkeleri ve ABD'yi değil, mevcut durumun küresel ekonomi üzerindeki olumsuz etkisinden zarar gören tüm ülkeleri kapsamalı" dedi.

Durumu fark eden yakınlarının ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Suruç Devlet Hastanesi'ne kaldırılan Çelik, müdahaleye rağmen kurtarılamadı.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda ekip, jüri ve halk oylamasında rakiplerini geride bırakarak birincilik ödülünün sahibi oldu. Sonuçların açıklanmasının ardından festival alanında uzun süre alkışlar yükselirken, Kürt ekibinin başarısı diğer gruplar tarafından da takdirle karşılandı.

Dünyanın farklı ülkelerinden sanatçıları ve halk dansları topluluklarını bir araya getiren Llangollen International Musical Eisteddfod, kültürler arası dostluk ve dayanışmayı teşvik eden en köklü uluslararası organizasyonlardan biri olarak kabul ediliyor.

Festivalde elde edilen birincilik, organizasyon yetkilileri ve katılımcılar tarafından yalnızca bir yarışma başarısı olarak değil, Kürt halk kültürünün uluslararası alanda gördüğü ilgi ve kabulün de önemli bir göstergesi olarak değerlendirildi.

Ödül töreninin ardından kutlama yapan Londra Kürt Halk Meclisi ve Kırkısraklılar Derneği folklor ekibi, başarının Kürt kültürünü yaşatan ve gelecek kuşaklara aktaran tüm emekçilerin ortak emeğinin sonucu olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde 2 bin 500 basın mensubunun çalıştığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanemiz, uluslararası medya merkezi olarak hizmet vermiş; bin 800 kişilik çalışma alanı, 40 montaj odası ve çok sayıda canlı yayın noktası basın mensuplarının istifadesine sunulmuştur. Zirve'yi rekor bir katılımla 2 bin 500'ü aşkın basın mensubu takip etmiş; TRT koordinasyonunda 96 kamera, 18 naklen yayın aracı ve 26 farklı noktadan yapılan yayınlarla Ankara Zirvesi tüm dünyaya ulaştırılmıştır. Ankara'mızın tanıtımına da büyük katkı sunan Zirve boyunca gösterdikleri hoşgörü ve eşsiz misafirperverlik için Ankaralı hemşehrilerime gönülden teşekkürlerimi sunuyorum. Kolluk kuvvetlerimiz başta olmak üzere medyadan teknik işlere, sağlıktan ulaşıma, protokolden ikram hizmetlerine kadar birçok alanda Zirve'nin sorunsuz şekilde gerçekleştirilmesi için fedakârca görev yapan tüm kardeşlerime şahsım ve milletim adına şükranlarımı ifade ediyorum. NATO Ankara Zirvesi'nin hazırlık ve icrasında gösterdiği iş birliği odaklı yaklaşım ve çabaları için Genel Sekreter Sayın Mark Rutte'ye hassaten teşekkür ediyorum."

"BU ZİRVE, ÜLKEMİZİN KÜRESEL GÜVENLİK MİMARİSİNDEKİ MERKEZÎ ROLÜNÜ, DİPLOMASİ KAPASİTESİNİ VE MÜTTEFİKLİK SORUMLULUĞUNU BİR KEZ DAHA ORTAYA KOYMUŞTUR"

NATO 3.0 vizyonundan bahseden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Küresel güvenlik mimarisinin büyük güç rekabeti, hibrit tehditler, bölgesel krizler ve yeni teknolojilerle yeniden şekillendiği bir dönemde icra edilen bu Zirve, ülkemizin küresel güvenlik mimarisindeki merkezî rolünü, diplomasi kapasitesini ve müttefiklik sorumluluğunu bir kez daha ortaya koymuştur. NATO 3.0 vizyonu, Avrupa'nın savunma kapasitesini güçlendirmeyi ve İttifakın yeni döneme daha hazırlıklı biçimde uyum sağlamasını hedeflemektedir. Türkiye ise sahip olduğu askerî kabiliyet, stratejik konum, diplomatik birikim ve savunma sanayisi kapasitesiyle bu dönüşümün tam merkezinde NATO'nun en güçlü aktörlerinden biri olarak yer almaktadır. Savunma Sanayisi Forumu ile başlayan Zirve'de ortak üretim, tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi, savunma teknolojilerinde eş güdüm ve müttefikler arası iş birliği imkânları ele alınmıştır" ifadelerini kullandı.

Zirve marjında gerçekleştirdiği ikili görüşmelere ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Zirve marjında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD Başkanı Donald Trump, Kanada Başbakanı Mark Carney, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Karadağ Başbakanı Milojko Spajic, Slovakya Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini ve Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ile ikili görüşmeler gerçekleştirdik. Bu temaslarda ikili ilişkiler, AB ile münasebetler, savunma sanayisi, ticaret, enerji, güvenlik, Avrupa-Atlantik güvenliği, Balkan Barış Platformu, Rusya-Ukrayna savaşı, İran-ABD süreci, Gazze, Libya, Suriye ve bölgesel istikrar başlıkları başta olmak üzere birçok kritik konu ele alınmıştır. Zirve marjında ayrıca Birleşik Krallık ile Güvenlik ve Savunma Ortaklığı Anlaşması imzalanmış, Kanada ile Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri de başlatılmıştır" dedi.

"TRUMP İLE GERÇEKLEŞTİRDİĞİMİZ GÖRÜŞMELERİN, ÜLKEMİZİN BEKLENTİLERİNE UYGUN SOMUT NETİCELERE VESİLE OLACAĞINA İNANIYORUM"

ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmeden bahseden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Özellikle Zirve vesilesiyle ülkemize resmi ziyaret gerçekleştiren kıymetli dostum ABD Başkanı Sayın Trump ile gerçekleştirdiğimiz yapıcı ve verimli görüşmelerin, milli muharip uçağımız KAAN ve F-35 programı başta olmak üzere savunma sanayisi alanında ülkemizin beklentilerine uygun somut neticelere vesile olacağına inanıyorum. Zirve'de aldığımız kararlarla NATO'nun caydırıcılık ve savunma kapasitesini güçlendirme, transatlantik bağı tahkim etme ve İttifakın geleceğini daha güçlü bir Avrupa, daha güçlü bir NATO anlayışı temelinde inşa etme irademizi bir kez daha ortaya koyduk" ifadelerini kullandı.

"TÜRKİYE, YALNIZCA EV SAHİBİ ÜLKE DEĞİL, İTTİFAKIN SAVUNMA, DİPLOMASİ VE KRİZ ÇÖZME KAPASİTESİNE DOĞRUDAN KATKI SUNAN KİLİT BİR MÜTTEFİKTİR"

Ankara Zirvesi Sonuç Bildirisi'nde Washington Antlaşması'nın 5'inci maddesine ve kolektif savunma ilkesine olan sarsılmaz bağlılığının teyit edildiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bildiride ayrıca müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerinin kaldırılması, 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmaları, Ukrayna'ya askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği sağlanması gibi konuların yanı sıra savunma sanayisi kapasitesinin artırılması; yapay zeka, siber güvenlik, uzay, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler ve derin hassas vuruş kabiliyetleri gibi alanlarda İttifakın daha güçlü ve hazırlıklı hale getirilmesi de Zirve'nin öncelikli başlıkları arasında yer aldı. Türkiye olarak biz de sahip olduğumuz tecrübe, askeri kabiliyet ve gelişen savunma sanayisi altyapımızla bu sürece en güçlü katkıyı sunmaya devam edeceğiz. Türkiye, yalnızca ev sahibi ülke değil, İttifakın savunma, diplomasi ve kriz çözme kapasitesine doğrudan katkı sunan kilit bir müttefiktir. Savunma harcamalarımızı 2030'dan önce yüzde 3,5 seviyesine çıkarma irademizi ortaya koyduk" dedi.

"MÜTTEFİKLERİMİZLE İŞ BİRLİĞİMİZİ GÜÇLENDİRMEYE, KÜRESEL BARIŞ VE GÜVENLİĞE KATKI SUNMAYA KARARLILIKLA DEVAM EDECEĞİZ"

Türkiye'nin zirve kapsamında NATO'nun güvenlik gündemine yön verdiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Güvenlik ve dayanıklılıkla bağlantılı harcamalarda ise hâlihazırda yüzde 1,5'lik bütçe payına ulaşmış durumdayız. Çelik Kubbe Projesi için hava ve füze savunma kabiliyetlerine 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdığımızı da ifade ettik. Bu vesileyle ayrıca belirtmek gerekir ki Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında barış için iletişim kanallarını açık tutarken; İran-ABD sürecinde itidal, diplomasi ve kalıcı barışı; Gazze, Lübnan ve Libya başlıklarında da ateşkes, istikrar ve çok taraflı iş birliği yaklaşımını savunmaya devam etmektedir. İki günlük yoğun Ankara Zirvesi, Türkiye'nin NATO'nun güvenlik gündemine yön veren, krizlerde diyalog kanallarını açık tutan, bölgesel barış perspektifini koruyan ve savunma sanayisi kapasitesiyle İttifakın dönüşümüne somut katkı sağlayan merkezî bir aktör olduğunu göstermiştir. Türkiye olarak müttefiklerimizle iş birliğimizi güçlendirmeye, küresel barış ve güvenliğe katkı sunmaya kararlılıkla devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

İran Sağlık Bakanlığı ise son iki gündeki saldırılarda 14 kişinin öldüğünü ve 78 kişinin yaralandığını açıkladı.

Ekipler, Habur Çayı ve çevresinde Sak'ı bulmak için arama çalışması başlattı.

Kalan 131 kişi bugün adliyeye sevk edildi. Savcılık ifadelerinin ardından 3 kişi tutuklama, 10 kişi ise adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edilirken 118 kişi serbest bırakıldı. Tutuklama talep edilen üç kişi de adli kontrolle serbest bırakıldı.

Öte yandan Ankara'da 7 Temmuz'da Kolej'de ve Dikmen'de NATO zirvesine karşı yaptıkları eylemlerde gözaltına alınan 68 kişinin ifade işlemleri tamamlandı. Gözaltına alınanlar, yarın adliyeye sevk edilecek.

Olay, Çorum'un merkez ilçesi Kavacak köyü mevkiinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, saat 04.00 sıralarında jandarma karakoluna müracaat eden S.Ş. isimli şahıs, arkadaşlarıyla birlikte define aramak için girdikleri mağarada İ.A.'nın sıkıştığını söyledi. Harekete geçen jandarma ekipleri tarafından olayın gerçekleştiği bölgede çalışma başlatıldı. Kazı yapılan kayalık alanı tespit eden jandarma ekipleri, AFAD'dan destek istedi. AFAD ve jandarma ekipleri tarafından mağarada arama ve kurtarma çalışması başlatıldı. Daha sonra bölgeye Kastamonu ve Sivas'tan AFAD ekipleri ile İskilip ilçesindeki madende çalışan madenciler sevk edildi.

Ekipler tarafından yürütülen arama çalışmaları neticesinde mağarada yaklaşık 50 metreye kadar ilerlenildi. İ.A.'ya ait herhangi bir ize rastlanılamazken, şahısların mağara kazı için kullandığı malzemelere ulaşıldı. Bulunan malzemeler ip yardımıyla çekilerek mağaradan çıkartıldı.

Madenciler tarafından mağaranın içi cep telefonuyla görüntülendi. Görüntülere mağaranın içerisinde dar geçişlerin olduğu görüldü. Mağarada bulunan malzemeler de kameraya yansıdı.

GEÇİŞ DÖNEMİ ADALETİ

Komisyon, geçiş dönemi adaletine ilişkin yasa taslağının hazırlanmasında kaydedilen ilerlemeyi ve geçmişte yaşanan hak ihlallerine ilişkin davaların açılmasını olumlu karşıladı. Raporda, adil yargılamaların yürütülmesi, kıyı kentleri ile Süveyda'da yaşanan olayların sorumlularının hesap vermesi ve mağdurların yargı süreçlerine daha etkin katılımının sağlanması gerektiği vurgulandı.

TUTUKLULARIN DURUMU

Raporda, binlerce kişinin yargı denetimi olmaksızın gözaltında tutulmaya devam etmesinden duyulan endişe dile getirildi. Komisyon, gözaltındaki kişilerin akıbetinin açıklığa kavuşturulması ve tüm gözaltı uygulamalarının hukuki güvence altına alınması çağrısında bulundu.

Komisyon, mülkiyet anlaşmazlıklarının acilen çözüme kavuşturulması, mağdurlara tazminat verilmesi ve yerel halkların mülkiyet haklarının korunması gerektiğini belirtti.

Eğitim alanında ise müfredatın standartlaştırılması ve diplomaların karşılıklı tanınmasına yönelik adımlar memnuniyetle karşılanırken, Süveyda'da güvenlik gerekçeleriyle bazı öğrencilerin sınavlara katılamamasından duyulan endişe ifade edildi.

NEFRET SÖYLEMİ VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ

Raporda, nefret söylemiyle mücadele edilirken ifade özgürlüğünün korunmasının önemine dikkat çekildi. Komisyon, medya ve eğitim programları aracılığıyla toplumsal uyumun güçlendirilmesi çağrısı yaptı.

HUMUS VE KUNEYTIRA

Komisyon, Humus'ta yaşanan cinayetlerin kapsamlı biçimde soruşturulması gerektiğini belirtti. Kuneytira konusunda ise İsrail'in bölgedeki faaliyetlerine değinilerek tarım yollarının yeniden açılması ve gözaltına alınan sivillerin serbest bırakılması çağrısında bulunuldu.

KUZEY VE DOĞU SURİYE

Komisyon, Kuzey ve Doğu Suriye bölgelerindeki bazı kamplarda, özellikle Roj Kampı'nda bulunan ve yerinden edilmiş ailelerin durumuna ilişkin endişelerini dile getirdi. Ayrıca kamptaki kadın ve çocukların durumuna çözüm bulunması ve kentlerine geri dönmeleri çağrısında bulundu.

Komisyon Afrin'deki duruma da değinerek, güvenlik durumunun geçmişe kıyasla iyileştiğini belirtti. Suriye geçici hükümetini, Afrin'de yerinden edilmiş herkesin gönüllü, güvenli, onurlu ve kalıcı olarak geri dönüşleri için çabaları kolaylaştırmaya ve mülkiyet haklarına saygı göstermeye çağırdı.

Heseke ile ilgili olarak komisyon, taraflarla görüşmeler yaptığını da belirtti. Ayrıca, Ocak ayında yakalanan binden fazla savaşçının serbest bırakıldığını kaydetti. Raporda, yaklaşık 800 kişinin akıbetinin ve nerede olduklarının açıklığa kavuşturulması için Suriye geçici hükümetine çağrıda bulunuldu.

Komisyon, hesap verebilirliğin sağlanması, insan haklarının korunması ve Suriye'de istikrarın desteklenmesi amacıyla söz konusu başlıkları izlemeyi ve tavsiyelerde bulunmayı sürdüreceğini bildirdi.

Açıklamada, projenin bölgedeki sivillerin ulaşımını kolaylaştırmak ve nehir üzerindeki geçişleri daha güvenli hale getirmek amacıyla hayata geçirildiği belirtildi. Ayrıca, Deyrizor Valiliği ile koordinasyon halinde nehrin iki yakasını birbirine bağlayan başka bir geçişin de tamamlandığı kaydedildi.

Yerel basın, askeri yüzer köprünün yaklaşık 300 metre uzunluğa ve 70 ton taşıma kapasitesine sahip olduğunu kaydetti.

Suriye Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra da projeye ilişkin açıklamasında, Türkiye’ye teşekkürlerini ileterek, "Bu alanda sağladıkları yardımlar için, Savunma Bakanı Sayın Yaşar Güler ve Türkiye Savunma Bakanlığı'na da teşekkürlerimizi sunarız" dedi.

Suriyeli kaynaklar, böylece bölgede kalıcı ulaşım bağlantısı olarak kullanılması beklenen Siyasiye Köprüsü’nün yeniden inşa çalışmaları sürerken, bölge halkı için iki geçici geçiş güzegahı oluşturulduğunu kaydetti.

Suriye Konut, Hizmetler ve Altyapı Yürütme Ofisi üyesi Yahya Al-Ali, Suriye basınına yaptığı açıklamada, çalışmaların Fırat Nehri'ndeki su seviyesinin uygun hale gelmesinin ardından başladığını söyledi. Al-Ali, çalışmaların birkaç gün içinde tamamlanmasının ve hemen ardından köprünün trafiğe açılmasının beklendiğini belirtti.

Başka bir Suriyeli kaynak ise yüzer köprünün cumartesi günü trafiğe açılmasının beklendiğini öne sürdü. Köprünün çalışma makineleriyle test edildiği anlara ilişkin görüntüler ise sosyal medyada paylaşıldı.

SİYASİYE KÖPRÜSÜ’NÜN YENİDEN İNŞASI VE BÖLGEDEKİ SALDIRILAR

Suriye Genel Yapı ve İnşaat Kurumu, Siyasiye Köprüsü'nün yeniden inşa ve rehabilitasyon çalışmalarında projenin ilk ayında yüzde 15 ilerleme sağlandığını açıkladı. Kurum, çalışmaların planlanandan hızlı ilerlemesi sayesinde tamamlanma süresinin Suriye Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın öngördüğü 12 aydan 10 aya indirildiğini bildirdi.

Deprem bölgesindeki çalışmaların yoğun şekilde sürdüğünü belirten Yavuz, "Söz verdiğimiz gibi bugün 4 bin 359 konut, 115 iş yeri ve bir camimizi teslim ediyoruz. Vatandaşlarımızın güvenli ve huzurlu yaşam alanlarına kavuşması için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz." dedi.

Yavuz, Akoğuz Deprem Konutları'nın yaklaşık 1,5 yılda tamamlandığını ifade ederek, deprem sonrası yürütülen yeniden inşa sürecine katkı sunan kurum ve kuruluşlara teşekkür etti.

AK Parti Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci ise Malatya'nın ve bütün deprem bölgelerinin ayağa kalktığını dile getirerek, bu ayağa kalkışın milletin devletine ve liderine inanışı ve millet-devlet işbirliğiyle sağlandığını vurguladı.

Battalgazi Belediye Başkanı Bayram Taşkın ise Akoğuz Mahallesi'nde 1740 konut ve 29 iş yerinin ilçeye kazandırıldığını belirterek, yatırımların Malatya'ya hayırlı olmasını diledi.

Konuşmaların ardından Vali Yavuz ve protokol üyeleri hak sahiplerine konut anahtarlarını teslim etti.

Protokol üyeleri, yapımı tamamlanan deprem konutları ve camide incelemelerde bulundu.

İki yıl süreyle uygulanacak protokol kapsamında; İşbaşı Eğitim Programları, Mesleki Eğitim Kursları ve Çalışanların Mesleki Eğitimi destekleriyle medya ve iletişim sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor.

Protokol sayesinde medya sektöründe kariyer yapmak isteyen gençler, iletişim fakültesi mezunları ve sektörde istihdam edilmek isteyen vatandaşlar uygulamalı eğitimlerle mesleki deneyim kazanacak. Ayrıca sektörde görev yapan çalışanlar için dijital dönüşüm ve yeni medya uygulamalarına uyum sağlayacak yetkinlik geliştirme programları düzenlenecek.

Program kapsamında katılımcılara eğitim süresince İŞKUR tarafından net asgari ücret tutarında ödeme yapılacak. Genel sağlık sigortası ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primleri de İŞKUR tarafından karşılanacak. Mesleki eğitim kurslarında eğitici ücretleri ve kursiyerlerin zorunlu giderleri de kurum bütçesinden karşılanacak. Eğitimlerini başarıyla tamamlayan katılımcılar, program süresinin en az iki katı kadar ilgili basın kuruluşlarında istihdam edilecek.

İmzalanan protokol ile Türkiye genelinde resmi ilan yayımlayan 652 gazete, 366 internet haber sitesi ve bekleme sürecindeki 57 süreli yayına ulaşılması hedefleniyor. Bu kapsamda sektörün değişen ihtiyaçlarına uygun aktif iş gücü programlarının geliştirilmesi ve istihdamın güçlendirilmesi amaçlanıyor.

"SEKTÖRÜN İHTİYAÇ DUYDUĞU NİTELİKLİ İŞ GÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR ADIM"

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Mardin İŞKUR İl Müdürü Mahmut Batur, şunları kaydetti:

"Basın ve medya sektörü, teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmeyle birlikte sürekli kendini yenileyen stratejik sektörlerden biridir. İŞKUR ile Basın İlan Kurumu arasında imzalanan bu iş birliği protokolü, sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi açısından önemli bir adımdır. Özellikle gençlerimizin uygulamalı eğitimlerle mesleki deneyim kazanmaları, iletişim alanında eğitim alan vatandaşlarımızın istihdama daha güçlü şekilde katılmaları ve mevcut çalışanların mesleki yetkinliklerinin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır."

Batur, Mardin İŞKUR İl Müdürlüğü olarak ilde faaliyet gösteren basın ve medya kuruluşlarıyla iş birliği içerisinde çalışarak protokol kapsamında sunulan desteklerden en etkin şekilde yararlanılmasını sağlamayı hedeflediklerini belirtti.

Batur, "Bu protokol ile basın sektörüne yönelik işbaşı eğitim programları 9 ay süreyle düzenlenebilecek. İstihdam süresi de destekleme süresiyle aynı olacak şekilde basın sektörümüze pozitif ayrımcılık uygulamış olacağız. İş gücü piyasasının ihtiyaçlarını yakından takip ederek vatandaşlarımızı istihdama kazandıracak projeleri hayata geçirmeye ve işverenlerimizin nitelikli personel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.

Edinilen bilgilere göre, otopsi işlemleri devam ederken M.E.’in aile bireylerinin hastaneye gitmediği öğrenildi.

Öte yandan Uluslararası Af Örgütü İran devlet güçlerinin protestoculara yönelik baskılarına ilişkin yayımladığı bir açıklamayla, güvenlik güçlerinin ülkede yapılan son gösterilerde protestocuları katlettiği ve olaylarla ilgili hiçbir soruşturma başlatılmadığını kaydetti.

Hükümetler arasındaki siyasi ve diplomatik girişimlerin hak ihlallerine ve ihmallere gerekçe edilemeyeceği vurgulanan açıklamada, yasal mekanizmaların eksikliğinin katillere güç verdiğine ve İranlı yetkililerin bundan cesaret alarak eylemlerini tekrarladığına dikkat çekildi.

İranlı yetkililerin, kitlesel tutuklamalara ek olarak, iletişim hakkını engellediği, gösterilerde yaşamını yitirenlerin ailelerine baskı uyguladığı ve özgürlük talep edenlerin yargılandığı aktarıldı.

Açıklamada son olarak söz konusu dosyaların incelenmesi için bağımsız bir uluslararası mekanizma kurulması gereği ifade edildi.

Saldırıya uğrayan isimlerden biri de İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi oldu. Sanal medyada paylaşılan görüntülerde, Erakçi'nin bir grup tarafından sokakta takip edildiği, üzerine taş atıldığı, hakaretlere maruz kaldığı ve ölüm tehditleriyle karşılaştığı görüldü.

ABD ile müzakereleri savunan Pezeşkiyan ile Erakçi'nin de içinde yer aldığı kanat ile Washington'la herhangi bir uzlaşmaya karşı çıkan muhafazakâr çevreler arasındaki gerilimin son dönemde daha da arttığı belirtiliyor.

Öte yandan, müzakere yanlısı kanat da ABD'yi ateşkes koşullarını ihlal etmekle suçlamayı sürdürüyor. Pezeşkiyan, son açıklamalarından birinde Washington'un "rakiplerini tehdit ettiğini, engeller çıkardığını ve aldatıcı bir politika izlediğini" söylemişti.

Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı'nın destekçileri, saldırıları gerçekleştiren kişilerin tespit edilerek yargılanmasını talep ederken, The New York Times'a konuşan iki üst düzey İranlı yetkili ise ülke siyasetindeki durumu "kaotik" olarak nitelendirdi ve iktidar çevrelerinde karşılıklı suçlamaların arttığını ifade etti.

İran'ın nükleer programının yalnızca barışçıl amaçlara yönelik olduğu savunulan açıklamada, İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na (NPT) taraf sorumlu bir devlet olarak nükleer silahların savunma doktrininde yeri olmadığını sürekli olarak vurguladığı belirtildi. Açıklamada, İran'ın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda deniz güvenliği ile seyrüsefer serbestisinin korunmasında sorumlu bir rol oynadığı ileri sürülerek, "Bölgedeki güvensizliğin temel kaynağını İran değil, bölge dışı aktörlerin yasa dışı askeri müdahaleleri, provokatif eylemleri ve istikrarsızlaştırıcı politikaları oluşturmaktadır" denildi.

ABD ve İsrail'e yönelik eleştirilerin de yer aldığı açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

"Müzakere masasını bombalayan ve diplomasi yerine saldırganlığı seçen İran değil, ABD ve İsrail terör rejimiydi. İran halkına yönelik saldırı eylemlerini destekleyen ve kolaylaştıran NATO, İran'a ders veremez veya bölgesel barış ve güvenlik konusunda politika dikte edemez. Bu tür çelişkili ve siyasi saiklerle alınan tutumlar ne barışa katkı sağlar ne de NATO'nun güvenilirliğini artırır; yalnızca ittifakın çifte standartlarını gözler önüne serer"

İran'ın egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve ulusal güvenliğini kararlılıkla savunurken diplomasiye, yapıcı angajmana ve Birleşmiş Milletler Şartı'nın ilkelerine bağlılığını sürdürdüğü belirtilen açıklamada, bölgede kalıcı barış ve güvenliğin ancak devletlerin egemenliğine saygı, iç işlerine müdahale etmeme ve dış baskı ile askeri zorlamadan uzak gerçek bir bölgesel işbirliği yoluyla sağlanabileceği kaydedildi.

Türkçe, İngilizce ve Almanca yayın yapan açık erişimli platform, Alevilik bilgisi, toplumsal hafıza, sözlü gelenek ve kültürel miras için bilimsel ve kamusal bir dijital bilgi altyapısı oluşturmayı hedefliyor.

ALEVİ TOPLUMUNUN KENDİ BİLGİSİ ÜZERİNDE SÖZ SAHİBİ OLMASI HEDEFLENİYOR

Alevi Ansiklopedisi’nin temel yaklaşımı, Alevi topluluklarının kendi bilgilerini, kavramlarını, hafızalarını, anlam, sembol ve duygu dünyalarını tanımlama, koruma, yorumlama ve gelecek kuşaklara aktarma süreçlerinde öncelikli söz hakkına sahip olması gerektiği düşüncesine dayanıyor.

Proje Aleviliği yalnızca dışarıdan gözlemlenen ve belgelenen bir araştırma konusu olarak ele almıyor. Alevi toplumunun kendi bilgi rejimi üzerinde söz ve yönetim hakkını güçlendirmeyi, Aleviliğin tarihsel, inançsal, kültürel ve dilsel mirasını çok dilli bir dijital platform üzerinden gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyor.

Ansiklopedi, Aleviliği tek biçimli ve değişmez bir inanç sistemi olarak değil, farklı coğrafyalar, diller, sürekler, ritüeller ve tarihsel deneyimler içinde gelişen çoğul ve dinamik bir gelenekler alanı olarak değerlendiriyor. Bu nedenle aynı kavram veya konu hakkında farklı yazarlar tarafından hazırlanmış birden fazla maddeye de yer veriliyor.

ÜÇ TEMEL YAYIN ALANI

Alevi Ansiklopedisi’nin yayın faaliyetleri üç ana alanda yürütülüyor.

Ansiklopedi maddeleri, Alevilik tarihi, teolojisi, sosyolojisi, gündelik hayatı, ritüelleri, kurumları, diasporası, toplumsal cinsiyet, hafıza, müzik, kutsal mekânlar ve ilgili alanlarda hazırlanan kısa, erişilebilir ve kaynaklandırılmış metinlerden oluşuyor.

“Yol Önderlerinin Dilinden” başlıklı bölüm ise pirlerin, babaların, dedelerin, seyitlerin, anaların ve diğer Alevi bilgi ve hafıza taşıyıcılarının seslerini, kavramlarını, anlatılarını ve ritüel bilgilerini belgeleyen etnografik bir video arşivi olarak geliştiriliyor.

Üçüncü yayın alanı olan Alevilik Açık Dersleri, üniversiteler, öğrenciler ve geniş kamuoyu için hazırlanan kısa, çok dilli ve açık erişimli akademik derslerden oluşuyor. İlk kayıtlarına Temmuz 2026’da başlanan derslerin Ekim 2026’dan itibaren yayımlanması planlanıyor.

İLK YILINDA 3,3 MİLYONDAN FAZLA SAYFA GÖRÜNTÜLEMESİ

Alevi Ansiklopedisi, ilk yayın yılında 700 binden fazla tekil ziyaretçiye, 2,5 milyondan fazla ziyarete ve 3,3 milyondan fazla sayfa görüntülemesine ulaştı.

Bu verilerin, dijital dünyada Alevilik hakkında güvenilir, erişilebilir ve çok dilli bilgiye yönelik güçlü bir ihtiyaç bulunduğunu gösterdiği ifade edildi. Platform, akademik çalışmaların yalnızca uzman çevrelerde kalmayıp Alevi topluluklarına, genç kuşaklara, öğrencilere, eğitimcilere, araştırmacılara ve konuyla ilgilenen geniş kamuoyuna ulaşmasını amaçlıyor.

DE-4607 KODUYLA ISIL SİSTEMİNE KAYDEDİLDİ

Alevi Ansiklopedisi, Şubat 2026’da Deutsche ISIL-Agentur tarafından DE-4607 koduyla kayıt altına alındı.

“Kütüphaneler ve İlgili Kuruluşlar için Uluslararası Standart Tanımlayıcı” anlamına gelen ISIL kaydı, ansiklopediye uluslararası kütüphane ve arşiv altyapıları içerisinde dijital bir uzmanlık ve hafıza arşivi olarak resmi kurumsal kimlik kazandırıyor. Kayıt aynı zamanda platformun görünürlüğünü, atıf verilebilirliğini ve arşiv statüsünü güçlendiriyor.

AVUSTURYA BİLİMLER AKADEMİSİ İLE KÜLTÜREL MİRAS İŞBİRLİĞİ

Alevi Ansiklopedisi, Avusturya Bilimler Akademisi bünyesindeki Vanishing Languages and Cultural Heritage Komisyonu ile dilsel çeşitlilik, sözlü hafıza ve somut olmayan kültürel miras alanlarında işbirliği yürütüyor.

İşbirliği, özellikle Kırmancki gibi tehdit altındaki dillerin ve Alevi sözlü geleneklerinin, yerel inanç kavramlarının ve kültürel hafızasının aktarıldığı diğer dillerin belgelenmesi ve korunması açısından önem taşıyor.

SEMPOZYUMLAR, ÇALIŞTAYLAR VE ULUSLARARASI AKADEMİK ETKİNLİKLER

Alevi Ansiklopedisi’nin kurumsal ve yayın faaliyetlerinin gelişiminde şu çalışmalar öne çıktı:

16–17 Kasım 2024: Dortmund’da I. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu düzenlendi. Toplantıda projenin temel ilkeleri, kapsamı ve kurumsal yol haritası ele alındı.

10–11 Mayıs 2025: “Yol Önderlerinin Dilinden” video arşivinin geliştirilmesi amacıyla Dortmund’da I. Pirler ve Analar Çalıştayı gerçekleştirildi.

2 Temmuz 2025: Alevi Ansiklopedisi, ilk madde ve video içerikleriyle resmi olarak yayına başladı.

10–12 Ekim 2025: Dortmund’da düzenlenen II. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu ve Çalıştayları yaklaşık 50 akademisyen ve araştırmacıyı bir araya getirdi. Tematik çalışma grupları, Editoryal Kurul’un oluşumuna ve 2025–2026 yayın önceliklerinin belirlenmesine katkı sundu.

Kasım 2025: Avusturya Bilimler Akademisi bünyesindeki Vanishing Languages and Cultural Heritage Komisyonu ile işbirliği başlatıldı.

Ocak 2026: Başlangıçtan itibaren Türkçe ve İngilizce yayın yapan platforma Almanca da eklenerek üç dilli yayın yapısına geçildi.

Şubat 2026: Alevi Ansiklopedisi, Deutsche ISIL-Agentur tarafından DE-4607 koduyla kayıt altına alındı.

Temmuz 2026: Alevilik Açık Dersleri’nin ilk kayıtlarına başlandı.

Alevi Ansiklopedisi ayrıca Westminster Üniversitesi’nde düzenlenen II. Biennial Conference on Alevism Studies, Leipzig Üniversitesi’ndeki Requirements Analysis in the Field of Multilinguality for Digital Research Infrastructures in the Historical Sciences çalıştayı, LSE Kurdish Studies Conference, Çorum’da düzenlenen I. Uluslararası Alevilik Araştırmaları Kongresi ve Hamburg Üniversitesi’nin Knowledge in Transition – Knowledge Production and Circulation of Alevi Traditions in Past and Present ders serisi dahil olmak üzere çeşitli uluslararası akademik etkinliklerde temsil edildi.

AKADEMİSYENLERE, YOL ÖNDERLERİNE VE GÖNÜLLÜLERE AÇIK ÇAĞRI

Alevi Ansiklopedisi, ikinci yayın yılına girerken akademisyenlere, araştırmacılara, öğrenciler, yazarlar, pirler, analar, dedeler, babalar, seyitler, zakirler, yerel hafıza taşıyıcıları, Alevi kurumları ve gönüllü katkı sunmak isteyenlere çağrıda bulundu.

Açıklamada, akademisyenler ve araştırmacıların yeni ansiklopedi maddeleri hazırlayabileceği, yayımlanmış çalışmalarını ansiklopedi formatına dönüştürebileceği, yazar önerebileceği, uzmanlık alanlarındaki metinlerin değerlendirilmesine katkı sunabileceği ve eksik konu başlıklarını paylaşabileceği belirtildi.

Pirler, analar ve diğer yol önderlerinin ise “Yol Önderlerinin Dilinden” video arşivine katılarak sözlü hafızanın, ritüel bilgisinin, duaların, deyişlerin, yerel kavramların ve inanç anlatılarının gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sunabileceği ifade edildi.

Ayrıca çeviri, redaksiyon, teknik altyapı, dijital arşivleme, sosyal medya, görsel tasarım, iletişim ve kurumsal işbirliği alanlarında gönüllü destek vermek isteyenlerin de projeyle iletişime geçebileceği kaydedildi.

Alevi Ansiklopedisi’ne şu linkten ulaşabilirsiniz:

İletişim: info@aleviansiklopedisi.com

Web: www.aleviansiklopedisi.com

Live Science’de yer alan habere göre; Boston Belediye Başkanı Michelle Wu, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir konuşmasında, “Bu keşif, büyük olasılıkla Amerika’da özgür bir siyah kişiye ait en eski mezar taşlarından biri. Başından beri oradaydı. Bizim yalnızca gidip bakmamız ve bu hikâyeyi paylaşmamız gerekiyordu” ifadelerini kullandı.

Mezar taşının üzerine Sebastian’ın kendi seçtiği ad olan “Boston” yazılmış ve üzerinde, New England’da 17. ve erken 18. yüzyıl mezar taşlarında yaygın bir imge olan “ölü kafası” yer alıyor. Bu sembol, ruhsal dirilişi simgelemek amacıyla, iki yanında kanatlar bulunan stilize bir kafatası içeriyor.

Boston Parklar ve Rekreasyon Departmanı’na bağlı Tarihi Mezarlıklar Girişimi’nin direktörü Kelly Thomas, mezar taşını kentin üçüncü en eski mezarlığı olan Granary Mezarlığı’ndaki bir restorasyon projesi sırasında tanımladığını söyledi. 1660’ta kurulan mezarlık, Bağımsızlık Bildirgesi’ni imzalayan Samuel Adams ile John Hancock’ın; ABD Bağımsızlık Savaşı subayı Paul Revere’in ve Afrika ile Yerli soyundan gelen, Boston Katliamı’nda öldürülen ilk Amerikalı olduğu düşünülen denizci Crispus Attucks’ın mezarları da dahil olmak üzere 5 binden fazla mezar içeriyor.

Araştırmalara göre; Boston, büyük olasılıkla 18. yüzyılın başlarında, onu kölesi olarak tutan John Waite’in 1702’deki ölümünden bir süre sonra özgürlüğüne kavuştu. Tarihçi Gloria Whiting’in çalışmasına göre, 1708’e gelindiğinde özgür siyahları listeleyen bir belgede Boston adı yer alıyordu ve o, kentte çalışkan, elinden her iş gelen bir tamirci olarak ün kazanmıştı.

1729’da öldüğünde yaklaşık 30 yıldır özgürdü ve adına New-England Weekly Journal’da bir ölüm ilanı yayımlanacak kadar tanınıyordu. Bu, sömürge dönemi Amerika’sında köleleştirilmiş ya da özgürleştirilmiş siyahlar için ender görülen bir durumdu.

Diyarbakır'ın simgesi haline gelen Dicle Nehri kıyısı, On Gözlü Köprü, Hevsel Bahçeleri ve Kırklar Dağı'ndaki işletmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın başlattığı kapsamlı inceleme süreciyle yeniden gündeme geldi. Edinilen bilgilere göre, Diyarbakır'a gelen Bakanlık müfettişleri, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan tarihi ve doğal alanlar üzerindeki yapılaşma baskısını tespit etmek amacıyla bölgede detaylı saha çalışması yürütüyor.

İddialara göre müfettişler, bölgedeki kafe, restoran ve diğer işletmeleri dikkat çekmeden ziyaret ederek hem işletme sahipleriyle bire bir görüşmeler gerçekleştiriyor hem de çevrede kapsamlı fotoğraf ve gözlem çalışmaları yapıyor. Yapılan incelemelerde özellikle işletmelerin UNESCO kapsamındaki Hevsel Bahçeleri, Dicle Vadisi, On Gözlü Köprü ve tarihi surların silueti üzerindeki etkisi değerlendiriliyor.

TURİZMİN GÖZDESİ, KORUMANIN DA ODAK NOKTASI

Dicle Nehri kıyısı ile On Gözlü Köprü çevresi, Diyarbakır'ın en önemli turizm destinasyonları arasında yer alıyor. Tarihi surlar, Hevsel Bahçeleri ve Dicle Vadisi manzarası eşliğinde hizmet veren işletmeler, hem yerli hem de yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği mekanlar olarak öne çıkıyor. Bölgede faaliyet gösteren işletmeler, kente ekonomik katkı sağlarken, ziyaretçilere de Diyarbakır'ın en etkileyici manzaralarından birini sunuyor.

Ancak uzun yıllardır mimarlar, şehir plancıları, çevreciler ve çeşitli sivil toplum kuruluşları, tarihi ve doğal peyzaj içinde artan yapılaşmanın UNESCO tarafından korunan kültürel miras alanları üzerinde baskı oluşturduğunu dile getiriyor. Özellikle On Gözlü Köprü ile Hevsel Bahçeleri çevresindeki yapı yoğunluğunun tarihi silueti olumsuz etkilediği yönündeki tartışmalar zaman zaman kamuoyunun gündemine taşınıyor.

HAZIRLANACAK RAPOR BELİRLEYİCİ OLACAK

Edinilen bilgilere göre müfettişler, saha incelemelerinin ardından kapsamlı bir rapor hazırlayacak. Raporda, bölgedeki işletmelerin tarihi eserler ve doğal miras üzerindeki etkisi, mevcut yapılaşmanın koruma ilkelerine uygunluğu ve UNESCO kriterleri açısından oluşturduğu riskler değerlendirilecek.

Hazırlanacak raporun ardından, tarihi ve doğal miras üzerinde olumsuz etki oluşturduğu değerlendirilen işletmeler hakkında ilgili kurumlar tarafından çeşitli idari kararların gündeme gelebileceği ifade ediliyor. Bu kararların; koruma tedbirlerinden faaliyetlerin yeniden düzenlenmesine, gerekli görülmesi halinde farklı uygulamalara kadar uzanabilecek seçenekleri içerebileceği belirtiliyor.

BÖLGENİN GELECEĞİ TARTIŞILIYOR

Uzmanlara göre Dicle Vadisi, Hevsel Bahçeleri ve On Gözlü Köprü çevresinin geleceği için tarihi ve doğal dokuyu koruyan, aynı zamanda turizmi sürdürülebilir şekilde destekleyen bir planlama modelinin hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor.

Bölgede faaliyet gösteren işletmelerin ekonomik katkısı yadsınmazken, UNESCO Dünya Mirası niteliğinin korunması, kaçak veya plansız yapılaşmanın önlenmesi, çevre temizliği, atık yönetimi ve görsel bütünlüğün sağlanması yönündeki beklentiler de her geçen gün daha güçlü şekilde dile getiriliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı müfettişlerinin hazırlayacağı raporun, Diyarbakır'ın en önemli turizm ve kültürel miras alanlarından biri olan Dicle Vadisi ile çevresindeki işletmelerin geleceği açısından belirleyici bir dönüm noktası olması bekleniyor.

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op

Fotoğraflar: Veli BALTACİ

Diyarbakır Eğil’de Diagne, Osimhen ve Asensio aynı sokakta buluştuhttps://t.co/ynJqAu0qWL pic.twitter.com/QeYYV4Iz5H

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 24, 2026v