Çermik’in doğa harikalarından biri olan Miyalan ve Şeyhandede Şelalesi, son dönemde çevreye duyarsız bazı ziyaretçilerin bıraktığı çöplerle gündeme geldi. Doğal güzelliğiyle bölgenin önemli değerleri arasında yer alan alanın, gelişigüzel atılan çöpler nedeniyle kötü bir görüntüye bürünmesi tepki çekiyor.

Diyarbakır Şeyhandede Şelalesi çöplüğe döndühttps://t.co/qUHvWPAtrY pic.twitter.com/N07qbt9VSa

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) August 13, 2026

Doğayla iç içe vakit geçirmek ve eşsiz manzaranın tadını çıkarmak için bölgeyi ziyaret eden vatandaşlar, çöplerin çevreye bırakılmaması konusunda duyarlılık çağrısında bulunuyor.

Şeyhandede Şelalesi’nin yalnızca Çermik’in değil, tüm bölgenin ortak doğal değerlerinden biri olduğuna dikkat çekilirken, “Doğayı ziyaret ettiğimiz gibi temiz bırakalım” çağrısı yapılıyor.

Yetkililerin ve ziyaretçilerin daha duyarlı olması beklenirken, doğal güzelliklerin gelecek nesillere temiz ve korunmuş şekilde aktarılabilmesi için herkesin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerekiyor.

Doğaya bırakılan her çöp, yalnızca bugünün değil, yarının güzelliğinden de çalıyor.

Meclis’te kabul edilen “Çerçeve Yasa”ya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SAMER Genel Koordinatörü Yüksel Genç, yasa çıkana kadar toplumda sürece yönelik yüksek düzeyde bir güvensizlik bulunduğunu söyledi. Genç, saha gözlemleri ve elde edilen verilerin, Türkiye toplumunun demokratik ve hukuki reformların hayata geçirilmesine yüksek düzeyde onayladığını ortaya koyduğunu belirtti.

“ÇERÇEVE YASA METNİ ÇOK ZOR KOŞULLARDA ORTAYA ÇIKTI”

SAMER Genel Koordinatörü Yüksel Genç, Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çerçeve Yasa, ilk yasa ve itiraf etmek gerekir ki silahların bırakılmasına dair bir hukuk rejimi kurma girişimi. Ancak buna henüz “barışın kurucu yasası” demek erken ve güç. Öncelikle, çok zor koşullarda ortaya çıkmış bir yasa metni olduğunu bilmek gerekiyor.

Son 19 ay içerisinde bu yasa metninin çıkması için çok fazla müzakere, karşılıklı tartışma ve hatta yer yer tecridin gündemleştiği pozisyonlar yaşandı. Sayın Bahçeli, PKK’nin silah bırakma ve fesih kararını mayıs ayında açıklamasının ardından, “bir kanat tamamlandı, sıra ikinci kanatta” diyerek iktidara, silahsızlık ve fesih kararına denk düşecek, bunu pratikleştirecek bir hukuki düzenleme çağrısında bulundu. Ancak o günden bugüne Bahçeli’nin bu çabalarının karşılık bulması güç oldu. İmralı’da Sayın Öcalan’ın müzakere ve diyalog koşulları da bu anlamda yer yer kilitlendi.

“BU YASA SİLAHLAR ÜZERİNE KURULAN BİR YASA”

Ekim ayında Meclis’in açılmasıyla birlikte, pozitif hukuk temelinde barış sürecine geçişin yasalarının yapılması tartışması başladı. O günden bugüne yaklaşık 11 aylık bir süreçten söz ediyoruz. 11 ay sonra pozitif hukuk değil ama belki “negatif barış”ın hukuki sürecine önemli bir giriş yapıldı. Çünkü negatif barış, silahların sustuğu anı ve artık silahların kullanılmayacağına dair güçlü iradeyi temsil ediyor; bunun hukuki ayağını oluşturuyor. Bu yasa da esas olarak silahlar üzerine kurulu bir yasa metni.

Peki, bu yasa neden 11 ay içinde çıkmadı? Bahçeli’nin geçen yılın mayıs ayından beri “ikinci kanadın sırası” diyerek ifade ettiği hukuki düzenleme, neden yasama ve yürütme erki nezdinde pratik bir karşılık bulmadı?

Bununla ilgili çok fazla spekülasyon yapmak mümkün. Ancak benim kanaatimce, süreç bir devlet projesi, hatta bir devlet kararı olmakla birlikte, iktidar kendi ajandasını uygulamayı tercih etti. Bu ajandanın da aynı zamanda bir devlet politikası olduğunu bilmek gerekiyor.
Devletlerin bazı konulardaki siyasetlerini tek bir plan üzerinden kurmadıkları kanaatindeyim. Yılların politika tecrübesinden öğrendiğim bir şey açısından söylüyorum: Aslında Bahçeli’nin tutumu da bir devlet politikası olarak ortaya çıkıyor. AK Parti iktidarının tutumu da bir devlet politikası olarak ortaya çıkıyor. Ancak bu politikalar içerisinde birbirinden farklı öncelikler olduğu görülüyor.

“BUNUN TEMELİNDE NE VAR?”

Hükümet, uluslararası sahada ve Ortadoğu’da kendi ajandasına uygun sonuçlar ortaya çıkana kadar içteki süreci bir nevi bekletti.
Suriye’de HTŞ yönetiminin kurulması, Rojava’daki süreç, İran meselesi ve NATO toplantısının Ankara zirvesi gibi gelişmelerin tümü, AK Parti iktidarının kafasındaki Türkiye’nin bölge vizyonuyla uyumlu biçimde, Türkiye’nin bölgesel rolüne ilişkin yol temizliği niteliğinde bir pozisyon içerdi.

Bunlar tamamlanmadan sürece dönmek istememiş görünüyor. Hatta iktidarın yer yer şu izlenimi verdiğini düşünmek mümkün: Ortadoğu’da gelişecek imkan ve olanaklara ve Batı bloğuyla kurduğu ilişkinin ortaya çıkaracağı güce bağlı olarak bu süreci hiç işletmeme ihtimalini bile gündemde tutmuş olabilir.
Ancak son NATO toplantısı, Ortadoğu’daki gelişmeler ve küresel dünyanın ortaya çıkardığı çatışma riskleri Türkiye’nin jeopolitik önemini daha fazla öne çıkardı. Fakat bu jeopolitik önemin sonuç doğurmasının ve Türkiye’nin Ortadoğu’daki pozisyonunu güçlendirmeye yönelik hedeflerinin, Kürt meselesinde şiddetin bitirilmesini zorunlu kıldığı bir noktaya gelindi.

Ve bundan sonra bu yasal düzenleme, yani Çerçeve Yasa ortaya çıktı.

“İKTİDARLAR ÇOK AZ ŞEY VEREREK DEFTERİ KAPATMAYI TERCİH EDERLER”

Bu yasa metninin kolay ortaya çıkmadığını düşünüyorum. Buna rağmen iktidarlar, bu tür çatışma çözümü süreçlerinde karşı gücü mümkün olan en az şeye razı etmeyi; mümkünse hiçbir şey vermeden, en fazla da çok az şey vererek defteri kapatmayı tercih ederler. AK Parti iktidarı da yasal düzenlemeler ve bu sürece ilişkin beklentiler etrafındaki tartışmaları, bana kalırsa, büyük ölçüde bu anlayışa uygun biçimde yürüttü.

Örneğin, yapılan açıklamalardan anlıyoruz ki devlet adına İmralı’da görüşenler, mart ve mayıs aylarında aslında belli mutabakatlara ulaşmışlardı. Buna rağmen yasa çıkmadı. Çünkü iktidar, bana kalırsa, mart ve mayıs aylarında ortaya çıkan mutabakatın da altında bir yasal çerçeveyle süreci yürütmeyi düşündü.
Oysa başlangıçta düşünülen yasal çerçevenin yalnızca silahların bırakılmasına odaklanan bir düzenleme olması gerekmiyordu. Aynı zamanda demokratik çözümü mümkün kılacak, demokratik siyasete geçişi sağlayabilecek bir barış yasasına giriş niteliği de taşıması gerekiyordu. İlk konuşulanların bağlamı buydu.
Ancak bütün bu süreç içerisinde belli ki çetin müzakereler ve tartışmalar yürütüldü. Bu süreç boyunca Öcalan’ın dışarıyla bağı da kapatıldı. Mart ve mayıs ayındaki görüşmelerin askıya alınması, İmralı Heyeti’nin görüşmelere gidememesi ve mayıstan 20 Temmuz’a kadar yaşanan süreç, bana göre, bu çetin müzakere döneminin bir parçası olarak okunabilir.

“ÇETİN BİR MÜZAKERE VE KARŞILIKLI DİRENÇ SÜRECİ YAŞANDI”

Hatta iktidarın, müzakere aktörü olarak seçtiği liderliği yalnızlaştırmayı ve bazı şeylere razı etmeyi bir konsept olarak yürüttüğü dahi düşünülebilir. “Pazarlık” kavramı belki buraya tam oturmuyor; ama ortada gerçekten çetin bir müzakere ve karşılıklı direnç süreci olduğunu söylemek mümkün.

Dolayısıyla önümüzdeki bu yasanın kolay ortaya çıkmadığını görmek gerekiyor. Çok ciddi bir müzakere, diyalog ve karşılıklı direniş sürecinin sonucunda, belki de metnin daha makul bir noktaya gelmesini sağlayan bir mücadele içerisinde ortaya çıktığını düşünüyorum. Bazılarına yasa çok kolay çıkmış gibi gelebilir. Oysa bunun böyle olmadığını görmek gerekiyor.

İmralı’nın, bu süreci büyük ölçüde yalnız yürütmek durumunda kaldığını; Sayın Öcalan’ın da bu süreçte çok ciddi biçimde zorlandığını tahmin etmek mümkün. Buna rağmen ortaya çıkmış bir metinden söz ediyoruz.

Üstelik mesele yalnızca yasanın içeriğiyle de sınırlı değil. Bazıları bu yasanın içeriğini bir barış yasası olarak, yani barışı kuran bir yasa olarak görmeyebilir. Ancak yasanın içeriği ne olursa olsun, devletin bir direniş örgütüyle karşı karşıya gelip müzakereler yoluyla yasal bir sonuç üretmek durumunda kalmış olması başlı başına önemli bir gelişmedir.

“METİN ÇOK GÜÇLÜ DİRENİŞ NİTELİĞİ TAŞIYOR”

Bu durum, Kürt meselesindeki yüz yıllık inkar, isyan ve bastırma döngüsünde bir halkanın kırılmasına ve dolayısıyla bu döngünün yeniden üretilmesinin önüne geçilmesine vesile olabilecek güçtedir. Kürt meselesinin silahtan, şiddetten ve çatışmadan arındırılmasına ilişkin çok güçlü bir giriş niteliği taşıyor. İçeriği ne olursa olsun, yasanın böyle bir yanı var. Bunu da görmek gerekiyor.
Yeni

Şimdiye kadar Kürt isyanlarının liderlerinin İstiklal Mahkemeleri ya da ağır olağanüstü mahkemeler süreçlerinden geçirilerek idam edilmesi ve isyanların bastırılması, sonraki isyanların gerekçesini ve temelini oluşturuyordu. Bugün bu halkada yaşanabilecek bir kırılma, yani bastırma, imha ve idam sehpası üzerinden sonuçlandırma biçiminin terk edilmesinin de önünün alınmasına vesile olabilir.

Elbette bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, yasanın uygulanma biçimiyle ve gerekçede belirtilen ilk yasa olma vasfının ortaya çıkardığı taahhüdün devamının yerine getirilmesiyle çok yakından ilgili olacak.

Kaldı ki bu yasanın “ilk yasa” olarak tanımlanmış olması da bir devlet taahhüdü olarak okunmak zorunda. Çünkü belli ki mevcut yasanın hem silahların tümden bertaraf edilmesi hem de Kürt meselesinin çözümüne dönük demokratik bir siyaset ortamının kurulması açısından yetersiz olduğunu onlar da gayet iyi biliyorlar. Bu nedenle girişte bunun bir “ilk yasa” olduğunu söylemek ve devam yasalarıyla sürecin sürdürüleceğine ilişkin bir gelecek taahhüdünde bulunmak durumunda kalmışlar.
Bütün bu bağlamları birlikte düşünmek gerektiği kanaatindeyim.

“1999’DA BARIŞ GRUPLARI OLARAK GELDİĞİMİZDE HERHANGİ BİR YASAL GÜVENCEMİZ YOKTU”

Peki, bu yasa aynı zamanda bizim için neden çok önemli? Bunun daha kişisel bir tarih bağlamı da var. Ona da değinmek gerekiyor.
1999’da barış grupları olarak geldiğimizde herhangi bir yasal çağrı ve güvencemiz yoktu. Herhangi bir siyasal iradenin taahhüdü ve güvencesi de bulunmuyordu. Sayın Öcalan’ın çağrısıyla, Kürt meselesinde silahsız mücadele döneminin başlayabileceğini ve PKK’nin silah bırakabileceğini göstermek gibi bir iyi niyet adımıyla sürece geldiğimizi hatırlamak gerekiyor.

Tüm bu güvencesizlikler içerisinde çok zorlu bir yürüyüşle o adımı tamamladık ve Kürt meselesinde bugün tartışılan konseptin o dönemde gerçekleşmesi için uğraştık. Bunun bedeli tabii ki ağır oldu. Her şeyden önce cezaevlerine girdik. Çünkü barış için ne yasal bir zemin ne de iktidarın ve siyasal iradenin böyle bir taahhüdü vardı.

Ayrıca iktidar, Kürt meselesinin siyasal ve barışçıl çözümü konusunda henüz bazı konseptleri ve iknaları oluşturamamıştı. Olayı hala klasik mantık içerisinde, yenilgi ve zafer bağlamında ele alıyordu. Ne yazık ki hala klasik bastırma döngüsünün bastırma aşamasıyla uğraşıyordu. Buna rağmen biz barış çalışmalarımızı yürüttük; hem cezaevinde hem de çıktıktan sonra bu çabayı sürdürdük.

Bugün de Kürt meselesinde demokratik, siyasal ve sivil alanın korunmadığının, güvence altına alınmadığının en büyük kanıtlarından biri, bizim Kürt meselesinde barış ve çözüm tartışmalarını içeren makalelerimizin, analizlerimizin ve barış çalışmalarımızın yargılama konusu yapılmış olmasıdır. Ben de yine bu nedenle tutuklandım.

“HER SİYASAL REJİM KRİZİNDE İLK HEDEF ALINAN KESİMLERDEN BİRİYİM”

Türkiye her krize, özellikle de siyasal rejim krizine girdiğinde, ilk hedef alınan kesimlerden biri olmaya başladık. Yargılanan şeyler de çoğu zaman bizim Kürt meselesinde çözüm ve barış taleplerimizi ya da bunların nasıl gerçekleşebileceğine ilişkin önerilerimizi içeren yazılarımız oldu. Dolayısıyla tam bir güvencesizlik içerisinde, cezaevi süreci sonrasını da üstlenen, demokratik siyasetin bedelini ödeyerek ona alan açmaya çalışan bir yerde durduk.

“2009’DA GELEN GRUP BİRKAÇ AY SONRA GERİ DÖNDÜ”

Biz hem siyasal iradenin taahhüt ve güvencesinden hem de hukuk güvencesinden yoksunduk. 2009’da Mahmur’dan gelen gruplar ise Sayın Öcalan’ın Oslo süreci dönemine de denk gelen tartışmaların içerisinde geldi.

İktidarla yapılan görüşme ve diyalogların sonucunda, ilgili dönemin hükümetinin siyasal taahhüdü üzerinden gelişen bir süreç söz konusuydu. Ancak buna rağmen gelenler, bir süre sonra ulusalcı damarların kışkırtması ve savaş rantının hala memlekette para ettiği bir ortamda bundan çıkar sağlayan kesimler tarafından hedef alındı. Çok hızlı bir biçimde, o dönem “çadır mahkemeleri” adı altında yargılamalara tabi tutuldular. Bu insanlar birkaç ay sonra yargılama ve tutuklama süreçleriyle karşı karşıya kaldılar ve sonunda çıkıp gittiler. Güvencesizliği reddettiler.

“ŞİMDİ ÜÇÜNCÜ BİR AŞAMADAYIZ”

Şimdi üçüncü bir aşamadayız. Bugün siyasal iradenin de taahhüdü var, devletin de taahhüdü var. Bütün yetersizliğine rağmen yasal bir zemin de kurulmaya çalışılıyor.

Şunun için bunları anlatıyorum; bugün oluşan bu zeminin kendisi, aynı zamanda 27 yıllık mücadelenin bir sonucudur. Daha da geriye götürürsek, aslında 1993’teki barış sürecinden bu yana ortaya konulan çabanın bir sonucudur.

O yüzden burada yalnızca ortaya çıkan sonucun içeriği değil, bu çabaların kendisinin karşılıklı olması, anlamlı bir noktaya gelmesi ve bir evreye ulaşmış olması da kıymetlidir. İnsanlar bunu unutuyor. Ne yazık ki Kürt meselesinde her evre için çok büyük bedeller ödemek zorunda kalınıyor. Her bozulan evreden bir sonrakini başarabilmek için çok büyük bir siyasal güç ve direnç göstermek gerekiyor.

Bu defaki sürecin bozulmaması ve yeni, daha büyük bir siyasal dirence ve yeni bedellere mecbur kalınmaması bugün herkesin sorumluluğundadır. Bunu bilmek gerekiyor.

“KAYYUM ATANAN BELEDİYELERİN İDATESİ BİR YASAL METİNLE İLGİLİ MEVZUATA EKLENMESİ GEREKİR”

Bu sürecin ayrıca güçlendirilmesi açısından, yasanın onaylanması ya da tespit süreçlerinin tamamlanmasının beklenmesine gerek olmadan, çok hızlı bir biçimde başından beri yol temizliği ve güven artırıcı önlemler olarak değerlendirilen adımlar atılabilir. Kayyum atanmış belediyelerin iadesi ve bundan sonra kayyum atamalarını güçleştiren bir yasal metnin ilgili mevzuata eklenmesi bunların başında geliyor.

Bu konu başından beri tartışılıyor. Çünkü demokratik siyasete gireceksiniz; ancak siz temsil siyasetini bile koruyamıyorsunuz. Temsil hakkınız çok hızlı bir biçimde ortadan kaldırılabiliyorken bu süreç nasıl ilerleyecek? Bu nedenle, bundan bağımsız olarak kayyum atanmış bütün belediyelerin çok hızlı bir biçimde iade edilmesi sağlanmalı. Bu, bütün bu yasal hükümler yürürlüğe girmeden önce, sürecin iklimini değiştirmek ve toplumu hazırlamak açısından yapılması gereken bir adımdı.
Aynı şekilde, cezası bitmiş olmasına rağmen hala çeşitli komisyonlar ve benzeri garip, gayrihukuki uygulamalar nedeniyle tahliye edilemeyen insanların tahliye edilmesi; hasta tutukluların serbest bırakılması gerekiyor. Bunlar mevcut yasalar çerçevesinde yapılabilecek şeyler.

Sivil toplum alanının rahatlatılması, mahkemelerin cezalandırıcı değil, hak ve özgürlükleri koruyucu bir anlayışla yeniden kendisini konumlandırması da çok hızlı bir biçimde gerçekleştirilebilir. Bunun yanı sıra medya ve siyaset dilinin toplumu buluşturucu bir biçimde yeniden kurulması için herhangi bir yasal düzenlemeye ya da başka bir şeye ihtiyaç yok.

AYM KARARLARI UYGULANMALI

Yine AYM kararlarının uygulanması gerekiyor. Selahattin Demirtaş, TİP Milletvekili Can Atalay, Osman Kavala gibi pek çok kişiyle ilgili AYM tarafından hak ihlali olarak değerlendirilen tutuklama ve yargılama süreçlerine ilişkin kararların uygulanarak gereğinin yerine getirilmesi gerekiyor. Bunların yeni bir yasaya ihtiyaç duyulmadan, mevcut hukuk çerçevesinde yapılması mümkün. Bütün bu adımlar, sürecin ortamını ve toplumsal iklimini inanılmaz ölçüde farklılaştırabilir.

“YASA ÇIKANA KADAR İNSANLAR SÜRECE KARŞI BİR GÜVENSİZLİK BELİRTİYORDU”

Bu yasa çıkana kadar insanlar sürece dönük yüksek bir güvensizlik belirtiyordu. Şimdi ise saha gözlemleri ve veriler, Türkiye toplumunun demokratik hukuk reformlarına ve az önce saydığımız pek çok reformun mutlaka yapılması gerektiğine yüksek düzeyde onay verdiğini gösteriyor. Dolayısıyla Türkiye toplumunda demokratik ve hukuki reformlara ilişkin güçlü bir toplumsal onay ve meşruiyet var. Ancak bu reformları hayata geçirecek siyasi iradeye yönelik güven oldukça zayıftı. Özellikle sürecin, Meclis aşaması tamamlanana kadar bir yasanın çıkıp çıkmayacağı konusunda ciddi bir temkinlilik ve güvensizlik söz konusuydu.

“DEMOKRATİK REFORMLARA YÖNELİK YÜKSEK BİR ONAY VAR”

Yine, çıkacak yasanın Meclis Komisyonu raporunda vadedilenlerin yalnızca bir kısmını kapsayacağı yönünde bir beklenti ve öngörü vardı. Gözlemlerimiz ve raporlarımız da bu tabloyu ortaya koyuyordu. Dolayısıyla toplumda sürece karşı bir güvensizlik varken, barışa, toplumsal ve demokratik reformlara yönelik yüksek bir onay söz konusuydu.

Şimdi ise yasanın çıkması ve 19 ay sonra Meclis'te, hiç değilse bu yasa üzerinden, bütün siyasi iradenin ve Meclis iradesinin birlikte tartıştığı bir ortamın toplum tarafından izlenebilmesi, insanların süreç hakkında hiç olmadığı kadar fazla bilgilenmesine yol açtı. Bir yasanın ortaya çıkabilmiş olmasının yarattığı temkinli güven, beraberinde “Nasıl uygulanacağını görmek istiyoruz” diyen, hala ihtiyatlı ama önceye göre daha umutlu bir profil ortaya çıkardı. Bir eşiğin aşılmak üzere olduğuna inananların sayısında da belirgin bir artış yaşandı.

Bundan sonraki süreçte, uygulamaya bağlı olarak, 19 ay boyunca yeterince yapılmayan toplumsallaştırma ihtiyacının daha da artacağı görülüyor. Bütün bunlar, yasanın içeriğinden bağımsız olarak ortaya çıkan ve çıkardığı pozitif veriler.

“KÜRT TOPLUMU NE İSTEDİĞİ KONUSUNDA OLDUKÇA BİLİNÇLİ”

Buradan şunu söyleyebiliriz; Kürt toplumu aslında ne istediği konusunda oldukça bilinçli. Türkiye'de demokratik reformlara ilişkin sorular sorulduğunda toplumun genelinde yüksek bir destek görülüyor. Ancak bunun Kürt meselesiyle ilişkisi sorulduğunda daha temkinli, biraz daha düşük bir destek ortaya çıkıyor. Çünkü toplum, Kürtler üzerinden antidemokratik, hukukun cezalandırıcı ve güvenlikçi bir bağlamda işletilmesine o kadar alışmış durumda ki, bu konuda Kürtler tam tersine bir seyir izliyor.

Kürt toplumu, Türkiye'nin demokratik hukuk reformlarına ve demokratikleşmeye olan ihtiyacını hem Kürt meselesinin çözümünün kanallarını açmak hem Türkiye'de ortak yaşamı güvence altına almak hem de daha demokratik bir Türkiye'de birey olarak var olabilmek açısından önemli görüyor ve tercih ediyor.

Dolayısıyla toplumların durduğu yere göre soruların yanıtlarının alt kırılımları değişebiliyor. Ancak hepsinin ortaklaştığı temel nokta aynı, demokratik reformlara duyulan ihtiyaç.”

Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Meclis'ten Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne doğru yola çıkan DEM Parti İmralı Heyeti, "Sayın cumhurbaşkanından sonra bizim hızlı bir şekilde Sayın Öcalan ile bir görüşme gerçekleştirmemiz gerekiyor" dedi.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İmralı Heyeti, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Meclis'ten yola çıktı. Heyet, Meclis Başkanlığı Binası E Blok önünde bulunan gazetecilerin sorularını yanıtladı. Ardından heyet Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne doğru hareket etti.

'SÜREÇ ZAMANA YAYILMAMALI'

Gazetecilere açıklama yapan Pervin Buldan, şunları söyledi: "Cumhurbaşkanı ile bugün bir görüşme daha gerçekleştireceğiz. Yasanın hemen ertesinde belli konuları görüşmek üzere bir araya geleceğiz. Birkaç başlığımız var; Yazılı açıklamada ifade etmeye çalışacağız. Elbette yaşananların beklenti ve olması gerekenlerin hepsi bu başlıklar arasında olacak. Belli bir aşamadan sonra her aşamasında görüşmeler yapılıyor ama şimdi başka bir aşamaya geçildi. Yasanın Meclis'te oylanmasının ardından görüşmenin kıymetli olduğunu ifade etmek istiyoruz. Süreç hızlı bir şekilde ilerlemeli. Zamana yayılmadan sürecin enfekte edilmesini istemeyiz. Böyle bir şeye izin verilmemesi gerektiğini düşünüyoruz. Yol alınması gerektiğini düşünüyoruz. Umarız en kısa zamanda sonuca ulaşırız.”

'FİKİR VE ÖNERİLERİMİZİ İLETECEĞİZ'

Arından konuşan Sancar ise barışın zorlu bir yol olduğunu belirterek, şunları söyledi: "Barış hukuku bu yolu sağlıklı yürümenin de zeminini oluşturur. Meclis'te tarihi bir mutabakta kabul edilen yasa barış hukukunun temel taşı oldu. Barış hukukunun başka unsurlara da ihtiyacı vardır. İlk önemli adımın uygulanması gerekiyor. Uygulanma aşaması ve bu adımın nasıl uygulanacağı konusunda görüş alışverişinde bulunacağız. Bizim fikirlerimiz önerilerimiz var onları da ileteceğiz. Barış hukukunun diğer unsurlarını da nasıl bir yol haritası oluşturması gerektiğine dair fikirlerimizi de paylaşacağız.”

'SÜRECİN EN KISA ZAMANDA TAMAMLANMASI GEREK'

Ardından yasanın uygulanmasına ilişkin soruya cevap veren Sancar, "Kanun kurulların oluşturması gerektiğini belirtiyoruz. Çıkan yasa kurumsallaşmanın da temel unsurlarını içeriyor. Bunların da hızla devreye girmesi gerekiyor. Sürecin kurumsal ve hukuki zeminde ilerlemesinin ilk adımı kurulların oluşturulmasıdır. MGK’nin de karar vermesi ve bu kararın resmi gazetede yayınlanmasıyla olacaktır. Bu sürecin en kısa sürede tamamlanması gerektiğini söylüyoruz ve bu konuyu da cumhurbaşkanıyla görüşeceğiz" dedi.

'ABDULLAH ÖCALAN İLE HIZLICA GÖRÜŞMEMİZ GEREKİR'

Gazetecilerin "İmralı Adası’na gidecek misiniz?" sorusu üzerine tekrar söz alan Pervin Buldan, "İmralı ziyareti de planlanacak. En kısa zamanda adaya gitmeyi planlıyoruz" dedi. Pervin Buldan, "Sayın cumhurbaşkanından sonra bizim hızlı bir şekilde Sayın Öcalan ile bir görüşme gerçekleştirmemiz gerekiyor. Belki daha sonrasında Meclis başkanımız Numan beyle bir görüşme yapabilriz. Çünkü bir izleme kuruluna da ihtiyaç var bu dönemde. Meclis'te kurlacak olan bir izleme kurlu ile ilgili bir görülme gerçekleştirebiliriz. Siyasi partilerle rutin olan görüşmelerimiz devam eder. Planlanmış bir şey yok. MGK kararı beklenmeden AYM ve AİHM kararları bir an önce uygulanması konusundaki düşüncelerimiz önemli büyük bir beklenti var toplumda. Bunların hayata geçmesini elbette ki söyleyeceğiz. Önemli bir başlık olarak önümüzde duruyor. İdari ve hukuki düzenlemelere ihtiyaç var. İzleme kurulunu Meclis tatile girse bile Numan bey isterse yapabilir" ifadelerini kullandı.

Görüşme 16.00'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde başlayacak.

Yasanın kendilerinin de beklentilerini tam anlamıyla karşılamadığına dikkati çeken Doğan, "Ama değersizleştirmemeli, beklentileri karşılaması için mücadele etmeli. Eksiklerine, yetersizliklerine rağmen kalıcı çözüm için önemli bir adımdır. Yasanın uygulanması için kurulların oluşturulması, onların çalışmaya başlaması gerekir. Bunlar önümüzdeki günlerde netleşecek başlıklardır" dedi.

"Kaybedecek vaktimiz yok, hukuki ve idari süreçler en kısa sürede hayata geçirilmeli" uyarısı yapan MHP lideri Devlet Bahçeli'ye de benzer bir şekilde zamanlama uyarısında bulunan Doğan, "Bugün İmralı heyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşecek ve tabii ki son gelişmeler değerlendirilecek. Zamana yayıldıkça riskler artabiliyor. Sürecin 'enfekte' olmaması için gereken her şey gerektiği süre içerisinde bir an önce yapılmalı, uygulanmalı" diye konuştu. Çerçeve yasa kapsamında Selahattin Demirtaş'ın tahliye olma ihtimaline ilişkin soruya da yanıt veren Doğan, "Ne Demirtaş'ın ne Figen Yüksekdağ'ın ne de hakkında AİHM ve AYM kararları bulunan diğer tutsakların içeride tutulması için yeni bir yasal düzenlemeye gerek var. Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda bu konuda ortak raporu var. Bir saniyeden bile daha fazla içeride tutulmamalılar" dedi.

Sürecin ilk hukuki adımı olan düzenlemenin yasalaşmasının ardından ilk kritik zirve, bugün Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ile DEM Parti İmralı heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar arasında gerçekleşecek.

DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan da görüşme öncesi, çerçeve yasa sonrası partisinin ilk değerlendirmesini aktarmak için basın toplantı düzenledi. Partisinin kongre çalışmalarına ilişkin bilgi veren Doğan, kongrenin 6 Eylül tarihinde Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde yapılacağını açıkladı. Doğan'ın, Külliye'deki kritik görüşme öncesi gündeme ilişkin yaptığı açıklamasından satır başları şöyle:

"100 yıllık meselede ilk kez hukuki bir adım var"

Yasa hazırlık aşamasında katkı sunan herkese teşekkür ederiz. Değerini zaman içinde , uygulama başladığında ve sonrasında çok daha iyi göreceğiz. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, yakın zamanda ilk kez böyle bir yasa teklifini konuştuk. Saatler, aylar süren görüşmeler sonra yasa geçti. Çerçeve yasa, dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine 467 oy çıktı. Ortak bir amaç için verildi. Toplumsal barış, toplumsal bütünlşmeyi güçlendirmek ve barış çabalarını kalıcılaştırmak için verildi. Biz de ilk kez temsil ettiğimiz siyasi geleneğimizde böyle bir yasaya oy verdik.

Bütün sorunları çömzen nihai bir sonuç olmasa da yeni siyasi ve hukuki imkanlar yaratıyor. Kapsamlı bir çözümnün ilk adımı, ilk aşaması olarak tarihsel önem taşıyor. Eksikler nedeniyle bu yasaya sırt çevirmek ve reddetmemek gerekiyor. Ne 'yasa çıktı Kürt sorunu ve demokrasiye dair sorunlar çözüldü' yaklaşımı doğru olur ne de 'her talebi karşılamıyor yaklaşımı' doğru olur. Kürt sorununun demokratikleşmesinde önemli bir adım atıldı. İlk defa somut şekilde hukuki mekanizmanın işlediği yasa sürecine girdi Türkiye. 100 yıllık meselede ilk kez hukuki bir adım var.

"Bu, gizli ajandaların olduğu bir süreç değil"

O yüzden birlikte yürümeyi, birlikte mücadele etmeyi teklif ediyoruz. Bu yüzden 'evet' dedik ve bu yüzden bu yönlü uygulamaları böyle karşılamak gerektiğine inanıyoruz ve bunu sıkça tekrar ediyoruz. Yeter ki yapıcı olsun. Yeter ki katkı sunsun. Yeter ki kategorik reddiyeler içermesin. Yeter ki eski reflekslerden arınmış yeni bir birlikte oluşturabilmeye dönük eleştiriler olsun. Bakınız sürece karşı çıkan, ancak yalnızca 'güvenlikçi reflekslerle' karşı çevrelerin argümanları üzerinden isterseniz bir değerlendirme yapalım değerli Türkiye halkları. Şöyle diyenler var: 'Bu süreç devleti zayıflatır. Bir gizli pazarlık yürütülüyor. Bir al-ver süreci. Gizli ajandalar var. Bizden saklanan bize söylenmeyenler var.' Aylardır şunu ifade ediyoruz. Bu bir al-ver süreci değil. Bu, gizli ajandaların olduğu bir süreç değil. Bu, 86 milyonun geleceğini ilgilendiren ve önümüzdeki yüz yılı birlikte kazanmamızı sağlayacak bir süreç diyoruz. Ancak buna rağmen bu argümanlarda ısrar edenlerin haklı gerekçeleri olduğunu tarih bize tecrübelerle farklı şekilde ortaya koyuyor ve böyle söylemiyor.

Bakınız 40 yıldır süren, hatta 52 yıldır süren çatışma bu devleti güçlendirdi mi? Hayır güçlendirmedi. Eğer güçlü olsaydı çatışmayla güçlenseydi ne olurdu? Bir demokrasiden bahsederdik bugün. Güçlü bir ekonomiden bahsederdik bugün. Krize saplanmış bir Türkiye demokrasisi ya da ekonomisi üzerine analizler yapıyor olmazdık ya da buna çareler arıyor olmazdık. O yüzden, binlerce insanın eli yüreğinde, milyonlarca eve ateş düştü bu sebeple. Parlanmış ateşi söndürmek istemek ancak güçlü ve demokratik bir ülke yaratarak mümkün olur.

"Eksiklerine rağmen kalıcı çözüm için önemli bir adım"

Çatışma bu yüzden kalıcı bir şekilde sonlanmalı. O yüzden sonlandıracak her adım bizim için değerli. Eksiklerine, yetersizliklerine rağmen önemli bir adımdır. Eli yüreğinde annelerin acısını hafifletmek, daha hiçbir annenin eli yüreğinde yaşamamasını sağlamak için hepimiz sorumluluk hissetmeliyiz. Ortada kendini feshetmiş, stratejik olarak silahlı mücadeleyi bitirdiğini ilan etmiş, silahlarını yakarak imha etmiş bir örgüt var. Şimdi bu örgüt için bir yasal çerçeve oluşturuluyor. Bunun hukuki sonuçlarını düzenleyecek bir çerçevede Nerede bir taviz var? Bu döngüden çıkmak gerekiyor.

'Yenme yenilme. Bölme bölünme. İnkâr, imha, isyan. Ya da ret.' Bunları geride bırakmak gerekiyor artık. Yeni dönemin yeni kelimeleri olmalı. O yüzden karşısında duranların da artık yeni argümanlara ihtiyaçları var. Aksi takdirde öne sürdükleri her şey ne yazık ki yalnızca hamaset olarak algılanır, siyasetsizlik olarak algılanır, sürece kategorik karşıtlık olarak algılanır ve esasa dokunmayan, reddeden, çatışmaya, kana ne yazık ki gözyaşının akmasına dönük bir gayret olarak algılanır. Böyle algılanmaması için yeni siyasetler üretmek, yeni siyaset üretmek gerekiyor.

"Hiçbir zaman ayrılıkçı bir talep dile gelmedi"

Mesela sürecin hiçbir yerinde hiçbir zaman ayrılıkçı bir talep dile gelmedi. Oysa bazıları çıkıp ne diyorlar? Sanki böyle bir ülke bölündü bölünecek gibi bir takım propagandalar yapmaya çalışıyorlar. Bunların karşılığı yok. Bir ayrılık talebi yok. Aksi ne? Yalnızca güvenlikçi yöntemlerle ya da operasyonlarla çözülürmüş gibi bir takım argümanlar öne sürenler var. Bu yöntem 40 yıl kesintisiz bir şekilde denendi. Sonuç vermedi. Çatışma üretti. Sorunu derinleştirdi. Üstelik sorunun karakterini de değiştirdi. Uluslararasılaştırdı. O yüzden güvenli ülke çatışmanın nedenlerini ortadan kaldırmaya karar vermiş ve bu yönlü adım atmak için siyasi irade ortaya koymuş ülkedir. Bu da hukukla, siyasetle, diyalogla, müzakereyle mümkün. İçinden geçtiğimiz sürece böyle bakmak gerekiyor. Ve dünyada silahlı çatışmaların büyük çoğunluğu da diyalog ve müzakereyle ancak sona ermiş süreçlerdir.

'Daha önce denendi başarısız oldu, nasıl güveniyorsunuz' diyenler var. Onlara da bir cevap verelim. Doğru. Başarısız olmuş ve akamete uğramış yıllarda süreçler yaşadı Türkiye. Tüm taraflar akamete uğramış süreçlerden ders çıkarmalı. O yüzden bu süreç kalıcı bir biçimde özellikle hukukla çerçevelenmeli. Dersler de belli. Yasa, yasanın uygulanması, takvimi, toplumsal dayanışmanın arttırılması, bunun güçlendirilmesi; bugün geldiğimiz aşamada adım adım hayata geçirilmeye çalışılıyor. istenilen hızda olmasa da zaman zaman inişleri çıkışları olsa da doğrusal bir hatta ilerlemesi, bazen durağan bir hal bazen daha tempolu bir hal alsa da bunun bir şekilde rayına oturması için, ritminde ilerleyebilmesi için çaba sarf ediliyor. Bu çabayı görmezden gelmemek gerekiyor. Şimdi bakınız yasa var. İzleme için Meclis var, Meclis'in iradesi var.

"Beklentilerimizi tam karşılamıyor ama mücadele etmeli"

Yasa bizim beklentilerimizin tamamını karşılıyor mu? Hayır, bizim de beklentilerimizin tamamını karşılamıyor. Peki tek bir yasa hepimizin tüm beklentilerini karşılayabilecek güce sahip olabilir mi? Bu da gerçekçi bir yaklaşım değil. Rasyonel olan ki bunu ilk söyleyen partide biziz. Beklentilerimizin tamamını karşılamadığı için bu yasayı değersizleştirmemeli. Beklentilerimizi karşılayabilecek hale dönüştürmek için ortak mücadeleyi arttırmak gerekiyor. Binlerce insana tahliye yolunu açacak, özgürlük yolunu açacak. Yine bir o kadar insanın dönüşünü sağlayabilecek. Yurt dışından gelişleri sağlayabilecek yasadan bahsediyoruz. Türkiye'deki iklimi değiştirme potansiyeli taşıyan bir yasadan bahsediyoruz.

Bir de 'temel haklar yine erteliniyor' diyenler var, 'yasa kapsamında yok' diyenler de var. Evet, bu yasa kapsamında yok. Ancak bu yasanın, çatışmadan demokratik siyasete geçiş hukukunu oluşturma yasası olduğunu akılda tuttuğumuzda işte bu temel haklar, talepler Türkiye'nin demokratikleşmesine dair sorunlar dile getirildi. 'Düzenleme yapısal sorunlara dokunmuyor' diyenlere de son bir söz söylemek istiyorum bu başlıkta ve bağlamda. Biliyorsunuz, uygulama için bir teyit tespit mekanizması ve çeşitli kurullar öngörülüyor. Bu kurulların oluşturulması onların çalışmaya başlaması tüm bunlar önümüzdeki günlerde netleşecek başlıklar.

"Barış bir ihtimalden çok daha fazlası artık"

Barış çok değerli bir imkan ve bu ilk adımla ilk kez bir ihtimalden çok daha fazlası artık. Daha önce yine bu kürsüden barış artık yalnızca bir ihtimal değil demiştik. Bugün üzerine yasayla birlikte şöyle bir ekleme yapıyoruz. Bir ihtimalden çok daha fazlası.

"Zamanlama riski" uyarısı

Bugün İmralı heyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşecek ve tabii ki son gelişmeler değerlendirilecek. Ancak takvime ilişkin, yasada da olduğu gibi bir teyit, tespit ve Milli Güvenlik Kurulu kararından sonraki bir zamana işaret ediliyor. Biz bir an önce uygulamaya geçilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Zamana yayılmaması gerekiyor. Zamana yayıldıkça riskler artabiliyor. Kamuoyunun aşina olduğu kavrama dönüştü; 'sürecin enfekte' olmaması için gereken her şey gerektiği süre içerisinde yapılmalı, uygulanmalı, beklentiler bu anlamda karşılanmalı.

Demirtaş ve Yüksekdaş açıklaması

Hızla yasayla ilgili çalışmalar yapılacaktır. Ne Demirtaş'ın ne Yüksekdağ'ın içeride kalmasının gerektirecek bir hukuki neden yok. Bunu açık açık her zaman ifade ettik. Bir daha vurgulamak isterim. Siyasi nedenleri ortadan kaldırmak için bir sürecin içerisindeyiz. Ne Demirtaş'ın ne Yüksekdağ'ın ne de hakkında AİHM ve AYM kararları bulunan diğer siyasetçilerin ve tutsakların içeride tutulması için yeni bir yasal düzenlemeye gerek var. Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda bu konuda ortak raporu var. Tüm siyasi partilerin altına imza attıkları rapor bu. Mesela bağlayıcılığı bulunan bu yargı kararlarını hayata geçirmektir. Bir saniyeda bile daha fazla içeride tutulmamalı. Demirtaş ve Yüksekdağ çoktan tahliye olmalıydı."

Asayiş Şube Müdürlüğü ekiplerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda, saldırıyı gerçekleştirdikleri belirlenen S.K., M.E. ve M.V.A. isimli 3 şüpheli gözaltına alındı. Emniyetteki işlemleri tamamlanan şüpheliler, daha sonra adliyeye sevk edildi.

Hakim karşısına çıkarılan 3 şüpheli, mahkeme tarafından tutuklanarak cezaevine gönderildi. Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

MARMARA BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: KAF'ın kuzey kolu Marmara Denizi'nin içinden geçerken, güney kolu İzmit Körfezi'nden başlayıp Sapanca Gölü, Adapazarı, Geyve, Pamukova üzerinden devam eder. Gemlik ve Bandırma da bu güney kolunun etkisi altındadır.

En Riskli İller: İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bursa, Balıkesir, Çanakkale (doğu kesimi).
En Riskli İlçeler: İstanbul'da Adalar, Avcılar, Bakırköy, Beylikdüzü, Küçükçekmece, Maltepe, Pendik, Tuzla, Zeytinburnu; Kocaeli'de Gölcük, İzmit, Gebze, Derince; Sakarya'da Adapazarı, Akyazı, Hendek, Sapanca yüksek riskli ilçeler arasındadır.

EGE BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: Bölge, Gediz Grabeni (Manisa, Turgutlu, Salihli), Büyük Menderes Grabeni (Aydın, Nazilli, Söke) ve Küçük Menderes Grabeni gibi çöküntü alanlarını çevreleyen faylarla doludur. İzmir çevresinde ise Tuzla Fayı, Seferihisar Fayı ve İzmir Fayı gibi önemli kırıklar bulunur.
En Riskli İller: İzmir, Aydın, Manisa, Denizli, Muğla, Kütahya, Uşak.
En Riskli İlçeler: İzmir'da Bayraklı, Bornova, Buca, Karşıyaka, Konak, Seferihisar; Aydın'da Efeler, Nazilli, Söke, Kuşadası; Manisa'da Merkez, Turgutlu, Salihli, Akhisar; Denizli'de Merkezefendi, Pamukkale en riskli ilçelerdir.

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: DAF, Ölü Deniz Çatlağı'nın kuzey devamıdır. Hatay (Amik Ovası), Kahramanmaraş (Pazarcık, Türkoğlu), Adıyaman (Gölbaşı), Malatya (Pütürge), Elazığ (Sivrice), Bingöl (Karlıova) boyunca uzanır.

En Riskli İller: Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Erzincan

En Riskli İlçeler: Hatay'da Antakya, Defne, Samandağ, Kırıkhan; Kahramanmaraş'ta Dulkadiroğlu, Onikişubat, Elbistan, Pazarcık; Adıyaman'da Merkez, Gölbaba, Besni; Malatya'da Battalgazi, Yeşilyurt, Doğanşehir; Elazığ'da Sivrice, Palu yüksek riskli ilçelerdir. Erzincan Merkez de KAF üzerindeki konumuyla son derece risklidir.

İÇ ANADOLU BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: En önemli yerel faylar Tuz Gölü Fay Hattı (Cihanbeyli'den Aksaray'a uzanır) ve Eskişehir Fay Hattı'dır. Ayrıca Ankara'nın kuzeyi KAF'ın etkisi altındadır. Kayseri'de Erciyes ve Ecemiş fayları bulunur.

En Riskli İller (Bölge İçindeki Faylar Nedeniyle): Konya (Tuz Gölü Fayı), Eskişehir, Ankara (Kuzey kesimleri, KAF'a yakınlık), Kayseri (Erciyes Fayı), Aksaray.
En Riskli İlçeler: Konya'da Cihanbeyli, Ereğli; Eskişehir'de Merkez ilçeler (Tepebaşı, Odunpazarı); Ankara'da Şereflikoçhisar, Evren (Tuz Gölü Fayı'na yakın), Kızılcahamam (KAF'a yakın); Kayseri'de Merkez ilçeler, Develi en riskli yerlerdir. Kırşehir, Nevşehir ve Yozgat'ın büyük bölümü daha düşük risklidir.

AKDENİZ VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ

Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bindirme Kuşakları ve Deniz Altı Riski taşımaktadır.

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: Akdeniz'de Helenik-Kıbrıs Yayı deniz altındadır. Isparta Açısı'ndaki yerel faylar önemlidir. Güneydoğu'da ise Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı, bölgenin kuzey sınırını oluşturur ve Şırnak, Siirt üzerinden Van'a doğru uzanır.

En Riskli İller

Akdeniz: Hatay , Adana (doğu kesimi), Osmaniye, Burdur, Isparta (Isparta Açısı), Antalya (kıyı kesimleri). Mersin görece daha düşük risklidir.
Güneydoğu Anadolu: Kahramanmaraş, Adıyaman , Diyarbakır (kuzey kesimi), Şırnak, Siirt, Batman (kuzey kesimi). Şanlıurfa ve Mardin'in güneyi daha düşük risklidir.
En Riskli İlçeler: Adana'da Ceyhan, Yumurtalık, İmamoğlu; Burdur ve Isparta Merkez; Antalya'da kıyı şeridi (Alanya, Manavgat); Diyarbakır'da Lice, Kulp; Şırnak'ta Merkez, Uludere en riskli ilçelerdir.

KARADENİZ BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: Kuzey Anadolu Fay Hattı, bölgenin güney sınırını oluşturur. Düzce, Bolu, Gerede, Çerkeş, Ilgaz, Tosya, Merzifon, Niksar, Reşadiye, Erzincan boyunca uzanır. Karadeniz sahili boyunca da Karadeniz Bindirme Fayı bulunur.

En Riskli İller : Düzce, Bolu, Karabük, Çankırı (kuzey), Amasya, Tokat, Erzincan, Bayburt.

En Riskli İlçeler: Düzce Merkez, Kaynaşlı, Gölyaka; Bolu Merkez, Gerede; Karabük Merkez; Tokat'ta Erbaa, Niksar, Reşadiye (KAF üzerindeki en aktif segmentlerden biri); Amasya'da Merzifon; Erzincan Merkez en riskli yerlerdir. Sahil şeridinde ise Bartın Merkez (1968 depremi) gibi alanlar dikkat gerektirir.

Her yıl sezon döneminde çalışmak için şehir dışına çıkan aşçı Abdurrahman Aytaç, bu yıl artan maliyetler nedeniyle farklı bir kente giderek çalışamadı. Diyarbakır’da da iş imkanlarının sınırlı olduğunu belirten Aytaç, geçimini sağlamak için kendi işini kurmaya karar verdi.

Sur ilçesinde küçük bir dükkân kiralayan Aytaç, “pilavı orada hazırlayarak müşterilerime sunuyorum. Diyarbakır’da, henüz bu kültür gelişmiş değil. Ama zamanla olacak diye düşünüyorum. İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde insanların pilav için sıraya girdiğine hepimiz tanık olmuşuzdur. Satışlar henüz istediğim seviyede olmasa da işimi severek yapıyorum” dedi.

Aytaç, “Kendi dükkânımda özenle ve müşterinin memnun olacağı şekilde hazırladığım pilavı, dileyene sade dileyene de tavuk eti ekleyerek sunuyorum. Diyarbakır’da pilavı en ucuz ve en lezzetli olarak ben yapıyorum, bunu da iddia ediyorum” ifadelerini kullandı.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Sözcüsü Ayşegül Doğan, partisinin genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Partisinin kongre çalışmalarına ilişkin bilgi veren Ayşegül Doğan, kongrenin 6 Eylül tarihinde Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde yapılacağını açıkladı.

Ellerinde çocuklarının fotoğrafları ile 3 Eylül 2019 yılından itibaren nöbet tutan aileler, bu yasa ile birlikte umutlarının iyice arttığını dile getirdi. Evladı Mahmut için eski HDP binası önündeki evlat nöbetini kararlılıkla devam ettireceğini söyleyen Bedriye Uslu, "Mahmut için her gün buranın yolunu tutuyorum. Hiçbir zaman umudumu Allah'tan kesmedim. Hep umutluydum. Biliyordum devletimiz güçlüdür. Her zaman diyordum Allah'ın izniyle, devletimizin gücüyle inşallah bunlarda vicdana gelecekler. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'dan, Devlet Bahçeli'den Allah razı olsun. Terörsüz Türkiye sürecini başlattılar. Bizim için çok iyi oldu. Çok sevinçliyiz. Acaba çocuklarımızı görebilecek miyiz? Umudumuzu hiçbir zaman kesmemiştik. 16 yıldır ben oğlumu göremiyorum, kayıptır, haber alamıyorum. Mahmut oğlum sen beni görüyorsan, duyuyorsan gel. İlk sen adım at, herkesten önce gel. Yeter artık bu dava boştur. Müslüman Müslümana nasıl silah doğrultur. Benim 2 oğlumda askere gitti aslan gibi askerliğini yaptı. Sen gittin ne için gittin. Hiç kimse bize karışmamış oğlum geri dön yeterdir. Bizimde bu çilemiz bitsin, şeker, tansiyon hastasıyım. Yeter, Mahmut dünya gözüyle seni bir kere göreyim. Güvenlik görevlilerimize teslim olun. Bu dava bitsin bizde evimizde rahat edelim. Bu Türkiye hepimize yeter. Bu güzel bayrak hepimizin üstünde dalgalanıyor" dedi.

Oğlu Bayram için evlat nöbeti tutan anne Ayten Elhaman, 7 yıldır HDP il binası önünde olduğunu söyledi. Elhaman, "İnşallah Allah'ın izniyle çocuklarımıza kavuşacağız. Sevinçliyiz, her sabah bir umutla buraya geliyoruz anne ve babalar olarak. Ben oğluma buradan çağrı yapmak istiyorum. Bayram, oğlum beni görüyorsan, duyuyorsan kaçıp gel. Bütün gençlere sesleniyorum dağda ne işiniz var kaçıp gelin. Allah razı olsun Cumhurbaşkanımızdan, Bahçeli'den. Bu terörsüz Türkiye'yi başlatmışlar. İnşallah Allah'ın izniyle devletimizin gücüyle çocuklarımızı alacağız, almadan gitmeyeceğiz. Umutluyuz, buradayız. 7 yıldır almadan gitmeyeceğiz dedik ve inşallah evlatlarımızı hepimiz alacağız. 81 evlat annelerine kavuştu. İnşallah bizde kavuşacağız. Çocuklara sesleniyorum. Hiçbir ceza almayacaksınız kaçıp gelin, güvenlik güçlerimize teslim olun. Bu neyin savaşıdır. Gelsinler hepimiz bir olalım. Bu topraklar hepimize yeter, bu bayrak hepimize yeter. Bu barış 81 ilin barışı olur inşallah. Anneler artık ağlamasın. Evlatlar dağlara, taşlara gitmesin, toprağın altına girmesinler. Annelerinin kucağına gelsinler" ifadelerini kullandı.

Ramazan Üçdağ'ın babası Recep Üçdağ ise, yıllardır kararlılıkla sürdürdükleri mücadelenin sonunda mutlu sona ulaşacaklarını aktardı. Üçdağ, "Bu süreçte yaklaşık bir yıl önce Cumhur ittifakı ortağı Devlet Bahçeli ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan Terörsüz Türkiye projesini başlattılar ve bu proje çok güzel bir şekilde ilerliyor. Eminim ki biz evlatlarımıza kavuşacağız. Benim burada tüm çocuklara çağrım şudur; artık bırakın silahı, gelin teslim olun hiçbir şekilde ceza yoktur. Burada mutlu mesut hep beraber yaşayalım" şeklinde konuştu.

Pazar günü saat 21.30'da oynayacak maçın orta hakemi Halil Umut Meler olurken yardımcıları ise Süleyman Özay, Mustafa Savranlar ve Emre Kargın oldu.

HALİL UMUT MELER DAHA ÖNCE AMEDSPOR'UN BİR MAÇINI YÖNETTİ

Halil Umut Meler, Süper Lig kariyeri öncesinde Amedspor'un (o dönemki adıyla Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor) 12 Nisan 2015 tarihinde oynadığı Diyarbakır BB - Gölbaşıspor karşılaşmasını yönetti.

Spor Toto 2. Lig Kırmızı Grup kapsamında Seyrantepe Stadı'nda oynanan bu mücadelede Amedspor Gölbaşıspor'u Mansur Çalar'ın 2 golü ve Yusuf Yağmur'un 1 golü ile 3-0 mağlup etti.

HALİL UMUT MELER ERZURUMSPOR'UN DA 6 MAÇINI YÖNETTİ

Süper Lig Dönemi (3 Maç) 09.12.2018: Erzurumspor 1 - 3 Yeni Malatyaspor

24.02.2019: Ankaragücü 2 - 1 Erzurumspor

20.12.2020: Beşiktaş 4 - 0 Erzurumspor

TFF 1. Lig ve Alt Lig Dönemi (3 Maç)

03.12.2023: Erzurumspor 1 - 1 Gençlerbirliği

09.04.2025: Erzurumspor 1 - 0 Çorum FK

09.02.2026: Sakaryaspor 1 - 2 Erzurumspor

Bu sezon Süper Lig'e yükselen Amedspor, Arca Çorum FK ve Erzurumspor sezon öncesi Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı ziyaret edecek.

Süper Lig'e yükselen 3 takım sezonun hemen ardından ziyaret için talepte bulunmuştu ancak yoğunluktan dolayı görüşme bugüne alındı.

AMEDSPOR BAŞKANI ZİYARETTE YER ALACAK

Amedspor Başkanı Nahit Eren, bazı yöneticiler, teknik ekip ve sporculardan da bazılarının ziyarette olması bekleniyor.

Bugün gerçekleşecek ziyarete ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ve kulüpler tarafından açıklama yapılması bekleniyor.

Ulusal basından bazı gazeteciler de yapılacak görüşmeyi sosyal medya hesaplarından duyurdu.

2 BAKAN DA MAÇI İZLEYECEK

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ile birlikte Diyarbakır'da Amedspor-Erzurumspor maçını izleyecek.

Bakan Çiftçi, "Sporun barış ve kardeşliğe aracılık etmesini arzu ettiğimiz için bu maçı takip edeceğiz" dedi.

Pazar günü saat 21.30'da oynayacak maçın orta hakemi Halil Umut Meler olurken yardımcıları ise Süleyman Özay, Mustafa Savranlar ve Emre Kargın oldu.

Diyarbakır’ın Kulp ilçesinde Kasor bölgesinde yapılmak istenen Güneş Enerji Santrali (GES) projesine karşı yurttaşların başlattığı çadır nöbeti sürüyor. Ağaçlı Mahallesi’ne bağlı Buduka sokağında nöbet tutan yurttaşlar, projeye karşı doğanın ve yaşam alanlarının korunmasını talep ediyor.

“DOĞAMIZI BİRLİKTE KORUYACAĞIZ”

Ziyarette yurttaşlarla bir araya gelen Eşbaşkan Murat İpek, Kasor bölgesinin doğal yapısının korunmasının önemine dikkat çekerek, GES projesine karşı nöbet tutan yurttaşlara dayanışma mesajı verdi.

İpek, Kulp’un doğasını ve yaşam alanlarını koruma mücadelesinde yurttaşların yanında olduklarını belirterek, birlik ve dayanışmanın önemine vurgu yaptı.

KASOR’DA NÖBET SÜRÜYOR

Ağaçlı Mahallesi Buduka sokağında kurulan çadırda nöbet tutan yurttaşlar ise Kasor bölgesinde yapılması planlanan GES projesinin bölgenin doğal dokusu üzerindeki olası etkilerine dikkat çekiyor.

Bölgede sürdürülen nöbet, yurttaşların projeye karşı tepkilerini ve yaşam alanlarını koruma iradesini ortaya koyarken, belediye ve DEM Parti yöneticilerinin ziyareti de mücadeleye verilen desteğin göstergesi olarak değerlendirildi.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan yılın üçüncü Enflasyon Raporu'nu kamuoyuyla paylaştı. 2026 yılsonu enflasyon tahmini yüzde 26'dan yüzde 28'e çıkarıldı. Son 5 yılda 17 kez enflasyon tahmini arttırıldı.

Yeni sezon hazırlıklarını kendi tesislerinde sürdüren Erzurumspor’da gözler tamamen Amedspor karşılaşmasına çevrilmiş durumda. Mavi-beyazlı ekip, dün gerçekleştirdiği tek antrenmanla hazırlıklarını sürdürürken, teknik heyetin sahaya süreceği kadro da büyük ölçüde netleşmeye başladı.

Teknik Direktör Serkan Özbalta’nın Amedspor karşısında sahaya çıkaracağı ilk 11 üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırdığı öğrenildi. Özellikle yeni transferlerin büyük bölümünün hazır durumda olması, teknik heyetin kadro tercihinde tatlı bir rekabet yaşamasına neden oluyor.

Erzurumspor’un yeni transferlerinden Ertuğrul, Mujakiç, Ebosele ve Akhunzada’nın Amedspor karşısında ilk 11’de forma giymelerinin beklendiği belirtildi. Takıma geç katılan ve henüz tam anlamıyla hazır olmadığı gözlenen Surinamlı oyuncu Gyrano Kerk’in ise karşılaşmaya yedek kulübesinde başlaması ve maçın gidişatına göre ikinci yarıda oyuna dahil olması bekleniyor.

BAİYE İLK YAZILACAK İSİMLERDEN

Erzurumspor Teknik Direktörü Serkan Özbalta’nın Amedspor karşılaşması öncesinde kadro tahtasına ilk yazacağı isimlerden birinin ön libero Brandon Baiye olması bekleniyor.

Özbalta’nın özellikle orta sahadaki mücadele gücüne büyük önem verdiği ve Diyarbakır deplasmanında takımın oyun disiplininden kopmadan mücadele etmesini istediği öğrenildi.

ERZURUMSPOR, DİYARBAKIR’A OTOBÜSLE GELECEK

Öte yandan Erzurumspor kafilesinin, sezonun ilk haftasında oynanacak zorlu Amedspor karşılaşması için Diyarbakır’a otobüsle geleceği öğrenildi.
Mavi-beyazlı kafilenin Cumartesi günü Erzurum’dan hareket etmesi, akşam saatlerinde Diyarbakır’a ulaşarak konaklayacağı otele yerleşmesi bekleniyor.

SEZONA İYİ BAŞLAMAK İSTİYORLAR

Sezonun ilk haftasında oynanacak Amedspor-Erzurumspor karşılaşması, 16 Ağustos Pazar günü saat 21.30’da başlayacak. Erzurumspor cephesi, zorlu deplasmandan puan ya da puanlarla dönerek sezona iyi bir başlangıç yapmayı hedefliyor.

Maça yerelden ve ulusaldan çok sayıda basın mensubu da akreditasyon yaptı.

2 BAKAN DA MAÇI İZLEYECEK

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ile birlikte Diyarbakır'da Amedspor-Erzurumspor maçını izleyecek.

Bakan Çiftçi, "Sporun barış ve kardeşliğe aracılık etmesini arzu ettiğimiz için bu maçı takip edeceğiz" dedi.

Diyarbakır’da son dönemde artış gösterdiği yönündeki uyuşturucu, çeteleşme, tefecilik ve toplumsal çözülme tartışmaları, kentin ekonomik geleceğine ilişkin kaygıları da beraberinde getiriyor. Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi eski Başkanı ve iş insanı Aziz Odabaşı, Güneydoğu Ekspres’e yaptığı değerlendirmede, yaşanan sorunların yalnızca güvenlik başlığı altında ele alınamayacağını belirterek, toplumsal sorunlarla ekonomik kalkınma arasında doğrudan bir bağ bulunduğuna dikkat çekti.

Uyuşturucu kullanım yaşının 12’lere kadar düştüğüne ilişkin iddiaların toplum açısından ciddi bir alarm olduğunu söyleyen Odabaşı, çocukların korunmasının yalnızca güvenlik güçlerinin görevi olmadığını vurguladı. Odabaşı, çeteleşme ve tefeciliğin ise ekonomik sıkıntılarla mücadele eden vatandaşların yasal mekanizmalara erişimde yaşadığı sorunlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“UYUŞTURUCU YAŞININ 12’YE DÜŞMESİ, TOPLUMUN BAŞARISIZLIĞIDIR”

Uyuşturucuyla mücadelede yalnızca polisiye tedbirlerin yeterli olmayacağını belirten Odabaşı, çocukların önüne eğitimden spora, kültürden mesleki eğitime kadar geniş bir gelecek perspektifi konulması gerektiğini söyledi.

Odabaşı, “12 yaşındaki bir çocuğun uyuşturucuyla tanışması sadece ailenin değil, bütün toplumun alarmıdır. Ben bu meseleyi yalnızca uyuşturucu meselesi olarak görmüyorum. Bu aynı zamanda çocuk, aile, eğitim, güvenlik ve gelecek meselesidir” dedi.

Uyuşturucuyla tanışan çocuğun suçlanması yerine toplumun kendi sorumluluğunu sorgulaması gerektiğini dile getiren Odabaşı, “12 yaşındaki bir çocuğun uyuşturucuyla tanışması bana göre öncelikle çocuğun değil, toplumun başarısızlığıdır” ifadelerini kullandı.

“ÇOCUKLARIMIZI SADECE POLİSLE KORUYAMAYIZ”

Uyuşturucu satıcılarıyla kararlı biçimde mücadele edilmesi gerektiğini belirten Odabaşı, bunun yanında çocuklara alternatif bir gelecek sunulmasının zorunlu olduğunu söyledi.

Odabaşı, “Çocuklarımızı sadece polisle koruyamayız. Uyuşturucu satıcısıyla elbette kararlı şekilde mücadele edeceğiz ama çocuğun önüne eğitim, spor, kültür, meslek ve gelecek umudu da koyacağız” diye konuştu.

Gençlerin geleceğe ilişkin umutlarının azalmasının onları suç örgütlerinin vaatlerine daha açık hale getirebileceğini ifade eden Odabaşı, ekonomik ve sosyal politikaların gençlik politikalarından ayrı düşünülemeyeceğini kaydetti.

“ÇOCUKLAR YAŞADIKLARINI NEDEN AİLELERİNE ANLATAMIYOR”

Özel okullar ve kolejlerde kız öğrencilerin uyuşturucu ve fuhuş ağına çekildiğine yönelik iddiaların mutlaka araştırılması gerektiğini belirten Odabaşı, bu tür iddiaların doğruluğunun yetkili kurumlar tarafından ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi.

Ancak meselenin bir başka boyutunun da çocukların yaşadıkları sorunları neden ailelerine anlatamadığı olduğunu belirten Odabaşı, aile-çocuk iletişimine dikkat çekti.

“Çocuklarımızın en büyük korkusu bazen yaşadıkları olay değil, bunu ailelerine anlatmaktır” diyen Odabaşı, şöyle devam etti:

“Çocuk, ‘Bunu anlatırsam bana kızarlar, beni suçlarlar, okuldan alırlar’ diye düşünüyorsa susar. Biz çocuklarımıza sadece ‘Hata yapma’ dememeliyiz. ‘Ne yaşarsan yaşa, önce bana gel. Seni dinleyeceğim ve yanında olacağım’ diyebilmeliyiz.”

Özellikle kız çocukları konusunda aile, okul, rehberlik sistemi ve devlet arasında daha güçlü bir iletişim mekanizmasının kurulması gerektiğini vurgulayan Odabaşı, “Suskun çocuk korunamaz” dedi.

“ÇETEYE İHTİYAÇ DUYULMAYACAK BİR DÜZEN KURMALIYIZ”

Diyarbakır’da çeteleşme ve tefecilik iddialarının artmasının yalnızca güvenlik sorunu olmadığını ifade eden Odabaşı, ekonomik sıkıntıların da bu yapılara zemin hazırlayabildiğine dikkat çekti.

“Çetenin karşısına sadece polis değil; hukuk, sosyal devlet, eğitim ve iş imkânı da konulmalıdır” diyen Odabaşı, ekonomik olarak sıkışan insanların hızlı çözüm arayışına girdiğini söyledi.

Odabaşı, “Esnaf borçlu, genç işsiz, aile geçim sıkıntısı içinde. Birileri de çıkıp ‘Ben sana para bulurum, işini çözerim’ diyor. Ama bu çözüm çoğu zaman insanı daha büyük bir batağa sürüklüyor” ifadelerini kullandı.

Tefecilik ve suç örgütleriyle hukuk çerçevesinde kararlı mücadele edilmesi gerektiğini belirten Odabaşı, asıl hedefin insanların bu yapılara ihtiyaç duymayacağı bir ekonomik ve sosyal düzen oluşturmak olduğunu söyledi.

“İnsan hakkını çeteden değil hukuktan, parasını tefeciden değil yasal finans sisteminden, geleceğini suç örgütünden değil kendi emeğinden kazanmalı” dedi.

“AHLAK SADECE DİN MESELESİ DEĞİLDİR”

Toplumda yaşanan ahlaki çözülme tartışmalarına da değinen Odabaşı, ahlak kavramının yalnızca dini değerler üzerinden ele alınmaması gerektiğini söyledi.

Odabaşı, “Ahlak sadece din meselesi değildir; adalet, vicdan, dürüstlük ve başkasının hakkına saygıdır. Ben ahlakı sadece din üzerinden değerlendirmiyorum. İnsan dindar olabilir ama dürüst olmayabilir. Dindar olmayan bir insan da son derece ahlaklı olabilir” diye konuştu.

Çocuklara dürüstlüğün anlatıldığını ancak toplumdaki bazı örneklerin çocuklara farklı mesajlar verdiğini belirten Odabaşı, “Çocuk bazen toplumda dürüstlükten çok paranın, gücün ve gösterişin itibar gördüğünü düşünüyor. Burada hepimizin kendisini sorgulaması gerekiyor” dedi.

Diyarbakır’ın geçmişinde güçlü bir dayanışma kültürünün bulunduğunu hatırlatan Odabaşı, “Komşunun çocuğu bizim çocuğumuzdu. Bir ailenin derdi mahallenin derdiydi” ifadelerini kullandı.

“GÜVEN YOKSA YATIRIMCI BEKLER”

Toplumsal huzur ile ekonomik kalkınma arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu vurgulayan Odabaşı, güvenlik sorunlarının yatırım kararlarını da etkilediğini söyledi.

“Güven yoksa yatırımcı bekler; yatırım yoksa üretim ve istihdam da büyümez” diyen Odabaşı, yatırımcının yalnızca arsa fiyatına ve teşviklere bakmadığını belirtti.
Odabaşı, yatırımcının aynı zamanda “Bu şehir güvenli mi, çalışan bulabilecek miyim, ailem burada rahat yaşayabilecek mi, yatırımımın geleceği ne olacak?” sorularını sorduğunu ifade etti.

Bu nedenle güvenlik ile ekonominin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirten Odabaşı, Diyarbakır’ın geleceğini dört kelimeyle özetledi:

BARIŞ, GÜVEN, YATIRIM, İSTİHDAM

“Diyarbakır yatırımcı bekleyen değil, yatırımcının önünü açan şehir olmalı”
Diyarbakır sanayisinin önündeki temel sorunlara da değinen Odabaşı; finansmana erişim, yüksek üretim maliyetleri, nitelikli eleman eksikliği, enerji, lojistik, bürokrasi ve ekonomik belirsizliğin başlıca sorunlar arasında bulunduğunu söyledi.

Ancak Diyarbakır’ın önemli bir girişimci ve iş insanı potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Odabaşı, kentin bu potansiyelini üretime daha güçlü biçimde yansıtması gerektiğini ifade etti.

“Artık sadece hammadde satan bir şehir olmamalıyız. Tarım ürününü işleyeceğiz, markalaştıracağız ve ihraç edeceğiz” diyen Odabaşı, gençlerin yalnızca üniversite mezunu değil, aynı zamanda meslek sahibi olmalarının sağlanması gerektiğini belirtti.

“Diyarbakır’ı tüketen değil, üreten ve dünyaya ihracat yapan bir merkez haline getirmeliyiz. Yatırımcıyı davet etmek yetmez. Yatırımcının önündeki engelleri kaldırmak gerekir” dedi.

“Bir gence iş vermek, onu suçtan uzaklaştırmanın en güçlü yollarından biridir”

Genç işsizliğinin yalnızca ekonomik bir problem olmadığını, aynı zamanda toplumsal güvenlik meselesi olduğunu ifade eden Odabaşı, gençlere suçtan uzak durmalarını söylemenin tek başına yeterli olmayacağını söyledi.

Odabaşı, “Gençlere sadece ‘suça bulaşma’ demek yetmez; suçtan daha güçlü bir gelecek vermek gerekir” dedi.

Gençlere okul, spor, kültür, sanat, meslek ve iş imkânı sunulması gerektiğini belirten Odabaşı, “Bir genç sabah kalktığında önünde bir hedef görüyorsa, yanlış insanların sunduğu kolay para daha az cazip hale gelir” ifadelerini kullandı.

“Bir gence iş vermek, aynı zamanda onu suçtan uzaklaştırmanın en güçlü yollarından biridir” diyen Odabaşı, gençlerin Diyarbakır’dan gitmek yerine kentte gelecek kurmayı planlaması gerektiğini söyledi.

“BARIŞ, BÖLGE EKONOMİSİNİN DE ANAHTARIDIR”

Barış ve normalleşme sürecinin bölge ekonomisine olası etkilerine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Odabaşı, yatırımcının en fazla ihtiyaç duyduğu unsurların güven, hukuk ve istikrar olduğunu söyledi.

“Barış sadece toplumsal huzur değildir; aynı zamanda ekonomik kalkınmanın da anahtarıdır” diyen Odabaşı, kalıcı barışın güçlenmesi ve hukukun üstünlüğünün güven vermesinin bölgenin yatırım potansiyelini ciddi biçimde artırabileceğini belirtti.

Odabaşı, “Yatırımcı belirsizliği sevmez. Güven, hukuk ve istikrar ister” ifadelerini kullandı.

“DİYARBAKIR’A YATIRIM, TÜRKİYE’NİN GELECEĞİNE YATIRIMDIR”

Diyarbakır’ın ekonomik kalkınmasının yalnızca kentin veya bölgenin meselesi olarak görülmemesi gerektiğini belirten Odabaşı, bölge ekonomisinin Türkiye ekonomisinin ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi.

“Burada kurulan fabrika Türkiye’nin üretimidir. Burada yaratılan istihdam Türkiye’nin istihdamıdır. Buradan yapılan ihracat Türkiye’nin ihracatıdır” diyen Odabaşı, bölgenin ekonomik kalkınmasının Türkiye’nin ekonomik kalkınmasından ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.

“DİYARBAKIR’IN GELECEĞİ HEMİPİZİN ORTAK SORUMLULUĞUDUR”

Kentin geleceğinin yalnızca devlet kurumlarının sorumluluğunda olmadığını belirten Odabaşı, devlet, yerel yönetimler, eğitim kurumları, aileler, iş dünyası ve sivil toplumun birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Odabaşı, “Devlet güvenliği ve hukuku sağlayacak. Yerel yönetimler sosyal, kültürel ve sportif alanları güçlendirecek. Okullar çocuklarımızı sadece sınava değil, hayata hazırlayacak. Aileler çocuklarıyla daha güçlü iletişim kuracak. İş dünyası yatırım yapacak ve istihdam yaratacak. Sivil toplum da toplumun sesi olacak” dedi.

“DİYARBAKIR’IN KADERİ UYUŞTURUCU, ÇETELEŞME VE YOKSULLUK DEĞİL”

Diyarbakır’ın sahip olduğu potansiyelin sorunlarından çok daha büyük olduğunu ifade eden Odabaşı, kentte genç nüfus, tarım, sanayi, ticaret kültürü ve girişimcilik kapasitesinin bulunduğunu söyledi.

“Diyarbakır’ın kaderi uyuşturucu, çeteleşme ve yoksulluk değil; üretim, yatırım ve gençlerinin geleceğidir” diyen Odabaşı, kentin potansiyelinin yeterince değerlendirilemediğini belirtti.

Odabaşı, sözlerini şu mesajla tamamladı:

“Ben Diyarbakır’ın çocuklarının uyuşturucuyla değil eğitimle, sporla, sanatla ve üretimle anılmasını istiyorum. Gençlerimizin ‘Buradan gitmem lazım’ demesini değil, ‘Ben burada bir gelecek kuracağım’ demesini istiyorum.

Bunun yolu bence çok açık: Barış olacak, hukuk olacak, güven olacak, yatırım olacak, üretim olacak, istihdam olacak.

Bunlar olduğunda gençlerimizin önündeki seçenekler değişir. Diyarbakır’ın sorunlarla değil, geleceğiyle konuşulan bir şehir olmasını istiyorum.
Diyarbakır’a yapılacak yatırım bölgeye yardım değildir; Türkiye’nin geleceğine yapılan yatırımdır. Burada büyüyen her fabrika Türkiye’nin üretimini büyütür. Burada çalışan her genç Türkiye’nin geleceğine katkı sunar. Burada oluşan her güven ortamı Türkiye’nin ekonomisine güç katar. Biz Diyarbakır’a sadece huzur istemiyoruz. Huzurun yanında üretim, yatırım, istihdam ve refah da istiyoruz. Çünkü kalıcı barışın en güçlü teminatlarından biri, insanların geleceğe güvenle bakabilmesidir.”

Kadın Yaşam Merkezi'nden faydalanan kadınların çocuklarının yer aldığı eğitimde dijital dünyada karşılaşabilecekleri risklere ilişkin çocukların yaş ve gelişim düzeylerine uygun interaktif yöntemler kullanıldı.

ÇOCUKLARA DİJİTAL ŞİDDET VE ZORBALIK ANLATILDI

Eğitime katılan çocuklara dijital şiddet ve siber zorbalığın ne olduğu anlatıldı. Dijital ortamlarda karşılaşılabilecek tehdit ve tehlikeler hakkında bilgi verilen eğitimde, sosyal medya kullanırken dikkat edilmesi gereken hususlar da ele alındı.

Çocuklara ayrıca kişisel bilgilerin korunması, dijital mahremiyet, güçlü şifre oluşturma ve hesap güvenliğinin sağlanması konularında bilgilendirme yapıldı.

Eğitim kapsamında çocuklara, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin güvenli ve bilinçli kullanımı konusunda bilgiler aktarıldı. Dijital ortamda güvenli iletişim kurmanın yolları anlatılırken, internet kullanımında karşılaşılabilecek risklere karşı alınabilecek önlemler örneklerle açıklandı.

Çocukların dijital alanı güvenli, bilinçli ve hak temelli kullanabilmeleri amacıyla gerçekleştirilen eğitimde, soruları ve dijital ortamda yaşadıkları deneyimler de dikkate alındı.

Eğitimde çocuklara, dijital ortamda karşılaşabilecekleri şiddet, tehdit, taciz, siber zorbalık veya herhangi bir hak ihlali karşısında yalnız olmadıkları vurgulanırken maruz kaldıklarında başvurulabilecek mekanizmalar aktarıldı.

Eğitimle çocukların dijital dünyadaki riskleri tanımaları, kendilerini dijital şiddet ve siber zorbalığa karşı koruyabilmeleri, interneti daha güvenli ve bilinçli kullanmaları hedeflendi.

A101 13 Ağustos 2026 aktüel ürünler kataloğunda neler var?

A101'in 13 Ağustos Perşembe günü satışa sunacağı aktüel ürünler arasında farklı ihtiyaçlara yönelik çok sayıda seçenek bulunuyor. Elektronik ürünlerden beyaz eşyaya, mutfak gereçlerinden temizlik ürünlerine kadar geniş bir ürün yelpazesi hazırlanırken, özellikle yüksek fiyatlı ürünler de katalogda yer alıyor.

Televizyon almak isteyenler için 55 inç Frameless UHD QLED Webos TV 18.499 TL, 40 inç Frameless FHD Whale OS 10 QLED TV ise 10.499 TL fiyatla satışa çıkıyor. Teknoloji ürünleri arasında ayrıca 20W hızlı şarj aleti 249 TL, kablosuz şarjlı Bluetooth hoparlör 799 TL ve 20W PD hızlı şarj ürünü 799 TL olarak listeleniyor.

A101 13 Ağustos beyaz eşya fiyatları

A101 13 Ağustos aktüel ürünler kataloğunda beyaz eşya ürünleri de dikkat çekiyor. 4 programlı bulaşık makinesi 14.999 TL, mekanik silindirik termosifon 8.999 TL ve tezgah altı buzdolabı 6.499 TL fiyatla raflarda yerini alacak.

Buzdolabı almak isteyenler için katalogda 15.999 TL'lik buzdolabı bulunuyor. Küçük ev aletleri tarafında ise dijital çay makinesi 2.199 TL, seramik tabanlı ütü 899 TL, şarjlı el süpürgesi 579 TL ve saç sakal kesme makinesi 699 TL olarak satışa sunulacak. Dikey şarjlı süpürgenin fiyatı ise 5.999 TL olarak açıklandı.

A101 motosiklet ve moped fiyatları

13 Ağustos A101 kataloğunun en dikkat çeken ürün gruplarından biri motosiklet ve mopedler oldu. 150 CC benzinli motosiklet 109.990 TL, VM2 üç tekerlekli moped 69.990 TL ve RS6 benzinli motosiklet 44.990 TL fiyatla satış listesinde yer alıyor.

Bu ürünlerin yanı sıra çocuklara yönelik oyuncaklar ve okul alışverişine hazırlık yapanlar için kırtasiye ürünleri de katalogda bulunuyor. Boyama seti 159 TL, 6 parçalı defterli kırtasiye seti 119 TL, 8'li jumbo pastel boya 99,50 TL ve versatil kalem 25 TL'den satışa çıkacak.

A101 Aldın Aldın ürünleri ve fiyatları

Mutfak alışverişi yapmak isteyenler için de 10 parçalı porselen kahvaltı takımı 899 TL, yuvarlak tepsi ve 4'lü çerezlik 169 TL, mini metal servis gereçleri 139 TL, bambu çerezlik 199 TL ve pompalı termos 399 TL olarak listeleniyor.

Kapaklı metal saklama kabı setinin fiyatı 679 TL, 3 katlı çok amaçlı metal rafın fiyatı ise 299 TL olacak. Böylece A101 13 Ağustos 2026 aktüel ürünler kataloğu, hem ev ihtiyaçlarını tamamlamak hem de teknoloji ve ulaşım ürünlerini incelemek isteyenler için geniş bir seçenek sunuyor.

Hasat edilen tonlarca domates, kurutma yapılan alanda işçiler tarafından ikiye bölünerek beyaz örtülere serilip tuzlanıyor. İşçilerin erken saatlerde başlayan mesaisi, gün batımına kadar devam ediyor.

Kentte 40 dereceyi aşan sıcaklıkta işçilerin zorlu mesaiyle kuruttuğu domates, firmalar aracılığıyla batı illerinde bulunan tesislerde işlendikten sonra ABD ve Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor.

Çalışanlardan Hatice Çetinkaya, saat 05.00'te işbaşı yapıp, saat 13.00'te çıkış yaptıklarını söyleyerek, çok zor ve havanın çok sıcak olduğunu ifade etti.

İş adamı Mustafa Çubuk ise, Karacadağ eteklerinde olduklarını, domates toplama zamanı olduğunu dile getirdi. Diyarbakır'ın her bölgesinden buraya gelip domates toplayan mevsimlik işçileri olduğunu belirten Çubuk, sıcaklığın zaman zaman 45-48 derece olduğunu kaydetti.

Yetiştirdikleri domatesleri dünyanın birçok ülkesine ihracat ettiklerini aktaran Çubuk, "Domatesi tuzluyoruz, kurutuyoruz ve işlenip birçok ülkeye ihracat ediyoruz. Yenilen ol lezzetli pizzalar bu domates sosuyla oluyor. Yaklaşık 4 ay boyunca bu tarlalarda süreç devam ediyor ve en sıcak zamanlarda. Bunu yetiştirmek, bu domatesleri toplamak o kadar kolay değil. Bunun çapası, gübresi var. Bu aileler geliyor, mecbur çocuklarını da getiriyor. Sabah git gel yapamıyorlar. Burada kalıyorlar. Ama işin sonunda mutluyuz, dünyaya bu lezzeti tattırıyoruz" dedi.

"Bu iş, sıcakta olması lazım"

Çalışanlardan Vedat Kayaş, yaklaşık 10 yıldır her yaz bu işe geldiklerini söyleyerek, "Siverek'ten geliyoruz. Domates siyaha bürünmemesi için tuzluyoruz ve kıvamına gelmesi için. Tuzladıktan sonra bir hafta sonra kuruyor. Topladıktan sonra yükleyip gönderiyoruz. Sıcaklık bayağı fazla, zorlanıyoruz. Mecburen yapmak zorundayız. Bu iş, sıcakta olması lazım. Sıcak olmazsa bunlar kurumaz" diye konuştu.

Çalışan Mehmet Salih Temel de, mart-nisan ayında fidan dikimine başlandığını, ondan sonra çapa sürecine girildiğini, düzenli sulama ve gübreleme yaptıklarını ifade etti.

Tarladan domatesi toplayıp araçlara yüklediklerini aktaran Temel, "Dilimleyip, tuzluyoruz. Kuruduktan sonra toplayıp gönderiyoruz. Batı ülkelerinde işlenip İtalya, Amerika, Hollanda gibi Avrupa ülkelerine gönderiyoruz. Çok kullanılan meşhur sosla bilinen bir üründür. Diyarbakır sıcağı 45-48 derece, insanı bayağı yoruyor. Ama domatesin şifasıdır. 4-5 günde kurutup nemi olmadan tertemiz gönderiyoruz" ifadelerini kullandı.

Hazro'nun atları şampiyonluğa koşuyorhttps://t.co/yIgQNykoYc pic.twitter.com/5OGXB4DpJB

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op