Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi ile Diyarbakır Tanıtma Kültür Yardımlaşma Vakfı (DİTAV) ortaklığında hazırlanan “Sur’un Gece Kuşları” adlı resim sergisi, Sur’daki DİTAV merkezinde kapılarını sanatseverlere açtı.

Diyarbakır’da ‘Sur’un Gece Kuşları’ sergisi sanatseverlerle buluştuhttps://t.co/Su29mDwpMy pic.twitter.com/ihWHMSrvoG

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) April 30, 2026

Küratörlüğünü Dr. Öğr. Üyesi Berivan Ekinci’nin üstlendiği sergide, Resim Öğretmenliği bölümü öğrencilerinin atölye çalışmalarından oluşan çok sayıda eser yer aldı. Açılış, geniş bir sanatsever kitlesinin katılımıyla gerçekleşirken, yapılan konuşmaların ardından davetliler sergiyi gezme fırsatı buldu.

Sergi hakkında bilgi veren Berivan Ekinci, öğrencilerinin üretkenliğine dikkat çekerek, “Bu sergi, öğrencilerimizin atölye çalışmalarının bir ürünü. Daha önce de farklı zamanlarda sergiler gerçekleştirdik. Her bir öğrencim, kişisel sergi açabilecek düzeyde eserler üretiyor.

Ödül alan öğrencilerimiz de var. Hatta İstanbul Modern bünyesindeki çalışmalara katılan öğrencilerimiz oldu” dedi.

Ekinci, tüm Diyarbakırlı sanatseverleri sergiyi görmeye davet ederek, “10 Mayıs’a kadar açık olacak sergimize herkesi bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Türkiye Gazetesinin haberine göre Alman bankacılık devi Deutsche Bank'ın yayımladığı son raporda altın fiyatlarıyla ilgili dikkat çeken detaylar yer aldı. Banka, ılımlı dönemin kapandığını ve altın çağının başladığını vurguladı.

MERKEZ BANKALARININ REZERVLERİ HIZLA ERİYOR

Amerikalı siyaset bilimci ve ekonomist Francis Fukuyama'nın 1989’da ortaya attığı "insanlığın tarihin sonuna ulaştığı" tezini hatırlatan banka, bunun uzun yıllar küresel düzenin yönünü belirleyen bir çerçeve olarak kabul edildiğini belirtti.
ABD'nin egemen güce dönüşünü ve onun öncülüğünde şekillenen liberal ticaret sisteminin hızla büyüdüğünü ifade eden Deutsche Bank, gelişmiş ülkelerde merkez bankalarının altın rezervlerinin azaldığına, gelişmekte olan ülkelerde ise yüksek miktarda dolar rezervi biriktirildiğine dikkat çekti.

ALTINDA DALGALI SÜREÇ BAŞLADI

Ancak son yıllarda bu tablonun tersine döndüğü ifade edilen raporda, ABD'nin serbest ticaret, ittifaklar ve küresel güvenlik rolünden geri çekildiği, "ılımlı" dönemin de yerini daha dalgalı bir sürece bıraktığı ifade edildi. Bankanın raporuna göre bu tarihi dönüşüm, özellikle altın ve doların küresel sistemdeki konumu açısından önemli sonuçlar doğuracak.

REZERVLERDE ALTININ PAYI 3'E KATLANDI

Geleneksel düşüncenin aksine, Deutsche Bank merkez bankası rezervlerindeki altın payının küresel para sistemi tarafından değil, küresel jeopolitik ortam tarafından yönlendirildiğini savunurken merkez bankası rezervlerinde doların payının yüzde 60'lardan yüzde yüzde 40'lara gerilediğini, altının payının ise üç katı artarak yüzde 30'a ulaştığını belirtti. Altının merkez bankası rezervlerindeki payının üç temel faktörle şekillendiğini ifade eden banka, bunları merkez bankalarının elinde tuttuğu altın miktarı, altın fiyatlarının seviyesi ve küresel döviz rezervlerinin büyüklüğü olarak açıkladı. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin merkez bankalarının altın alımlarını artırarak fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğu belirtilen raporda küresel döviz rezervlerinde de yapısal bir gerileme eğiliminin başlayabileceği değerlendirildi. Banka analistlerine göre bu gelişmeler, altının rezervler içindeki payının önümüzdeki dönemde daha da artabileceğine işaret ediyor.

5 YIL İÇİNDE 8 BİN DOLAR TAHMİNİ

Tarihin dönüşümün, altının küresel rezervlerdeki payının en az yüzde 40'a ulaşmasıyla destekleneceğini ifade eden banka, özellikle Batı dışındaki ülkelerle savunma ve güvenlik ilişkileri daha güçlü olan ekonomilerin rezervlerinde daha fazla altın tuttuğuna dikkat çekiyor. Küresel ticaret ve güvenlik bağlarının ABD merkezli yapıdan uzaklaşıp daha çeşitlendirilmiş bir hale gelmesi durumunda ise bu eğilimin güçlenmesi bekleniyor.
Deutsche Bank'a göre, gelişmekte olan ekonomilerin döviz rezervlerini 5 trilyon dolara düşürmesi ve altının rezervlerdeki payını yüzde 40'a çıkarması durumunda, altın fiyatları önümüzdeki beş yıl içinde 8 bin dolara kadar yükselebilir.
Uzun vadede altının dolara bağımlılığı daha düşük bir finansal sistemde 'dengeleyici' rol üstleneciğini öngören banka, altının olası yeni para düzeninde güven unsuru sağlayan temel varlıklardan biri haline gelebileceğini belirtiyor.

Klasik yöntemlerin dışına çıktıklarını öne süren Bayraktar, başlatılan 'ankonvansiyonel' üretim hamlesinde 3-4 kilometrelik yatay sondajların başladığını belirtti.

Bakan Bayraktar, Doğu Anadolu’daki bazı bölgelerde geçmişte yapılan aramalara rağmen henüz istenilen sonuçların alınamadığını belirterek "İşte 70 sene önce şöyle oldu, birkaç arama yapıldı. Vazgeçmiş değiliz. Yani bir deneme daha yapacağız ama şu ana kadar bir şey çıkmadı. Diyarbakır’daki durum farklı” şeklinde konuştu.

"ANKONVANSİYONEL ÜRETİM"

Diyarbakır’da yürütülen çalışmaların farklı bir boyutta olduğunu öne süren Bayraktar, bölgede “ankonvansiyonel üretim” denendiğini ifade etti:
“Bir ankonvansiyonel üretim deniyoruz. Bismil’in kuzeyinde dört tane sahada Amerikalı şirketlerle ortak olduk. Çünkü o kaya gazı teknolojisi veya kaya petrolü, kayaların içerisine sıkışmış petrol ve doğal gazın üretilmesi meselesi Amerika’yı dünyanın en büyük petrol ve gaz üreticisi yapmış. Çünkü özel bir teknoloji.”

"BU SENE YATAY SONDAJ YAPACAĞIZ"

Yeni yöntemlere dikkat çeken Bakan Bayraktar, yatay sondaj ve çatlatma tekniklerinin uygulanacağını söyleyerek "Yatay sondaj yapıyoruz normal konvansiyonel, alışılmış usulde. Sonra 3 km, 4 km yatay da gidiliyor. Texas’taki Permian Basin’ler, Pennsylvania’lar, Dakota’lar gibi Amerika’nın her yerinde bu teknoloji ile kayaların içerisindeki kaynaklar çıkarılıyor. Şimdi bunu Diyarbakır’da deniyoruz. Bu sene yatay sondaj yapacağız. Yatay sondajdan sonra çatlatma yapıp kayalarda olduğunu düşündüğümüz o petrolü çıkarmayı hedefliyoruz” diyerek çarpıcı gelişmeleri kaydetti.

MALİYETİ NE KADAR?

Bu yöntemin maliyetine de değinen Bayraktar, ekonomik açıdan değerlendirme yaptı:

"Daha mı masraflı? Daha masraflı. Ama şöyle düşünün: Petrol 100 dolar mesela. Ne çıkarsa tam kâr. Amerika’yı niye tercih ettik? Çünkü o teknolojiyi en ucuz, maliyeti en uygun şekilde uygulayan ülke. Amerika bu yöntemle petrolü 50-55 dolar maliyetle çıkarıp para kazanıyor.”

Diyarbakır’ın Merkez Bağlar İlçesi’nde yıllardır gündemde olan yerinde dönüşüm projesinin hayata geçirilememesi, bölgede yaşayan binlerce vatandaşı ciddi risk altında bırakıyor. Özellikle 1990’lı yıllarda plansız şekilde inşa edilen ve ekonomik ömrünü tamamlayan binalar, 6 Şubat 2023 depremlerinde aldıkları hasarla birlikte daha da tehlikeli hale geldi.

“YERİNDE DÖNÜŞÜM ACİLEN HAYATA GEÇİRİLSİN”

Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e ulaşan 5 Nisan Mahallesi’nde bulunan 7 katlı Taşkınlar Apartmanı’nda yaşayan Ferhat Aydın ve Halime Şeker, binalarının her an yıkılabilecek durumda olduğunu, deprem sırasında hasar gören bitişik binanın da yıkılmasıyla kendi dairelerinde duvar ve balkonların zarar gördüğünü ifade etti. Yaşadıkları tehlikeyi ilgili kurumlara dilekçelerle bildirdiklerini aktaran bina sakinleri, “Deprem projesi tamamlandı” gerekçesiyle herhangi bir işlem yapılmadığını öne sürdü. Konuya dair görüşüne başvurduğumuz TMMOB İKK Sekreteri Mahsum Çiya Korkmaz ise, durumun giderek kötüleştiğine dikkat çekti. Korkmaz, her hafta en az iki ila üç binayla ilgili şikâyet geldiğini, ayda ise bir, iki binanın boşaltıldığını belirtirken, yerinde dönüşümün acilen hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Eski Bağlar’daki yapıların büyük risk taşıdığını ifade eden Korkmaz, olası bir deprem olmasa dahi binaların kendiliğinden yıkılabileceği uyarısında bulundu.

“BİNA SALLANIYOR, GİDECEK YERİMİZ YOK”

Gidecek yerlerinin olmadığını ifade eden Ferhat Aydın, “5 Nisan Mahallesi Taşkın Apartmanı’nda ikamet ediyoruz. Binamız ciddi şekilde sallanmakta ve yapısal olarak risk taşımaktadır. Daha önce kaymakamlığa dilekçe vermemize rağmen herhangi bir geri dönüş alamadık. Halen binada yaşamaya devam etmek zorunda kalıyoruz. Tavan ve duvarlarda oluşan çatlaklar nedeniyle can güvenliğimiz ciddi tehlike altındadır. Büyük bir korku içindeyiz ancak gidecek başka bir yerimiz olmadığı için bu koşullarda yaşamaya mecbur bırakılıyoruz” dedi.

“BALKONUM VE ODALARIMIN DUVARLARI YIKILDI”

Aynı binanın sakinlerinden Halime Şeker ise, “Binamız daha önce de sallanıyordu ve deprem sırasında hasar aldı. Bitişiğimizde bulunan binanın yıkılmasıyla birlikte mevcut durum daha da ağırlaştı. Artık küçük bir çocuğun yürümesi bile binanın sallanmasına neden olmaktadır. Yan binanın yıkımından sonra evimin tavanlarında çatlaklar oluştu; ayrıca iki odamın ve balkonumun duvarı yıkıldı. Odalardan birinin duvarı sonradan örüldü, ancak balkonum hâlâ duvarsız durumdadır. Her an yıkılma riskiyle karşı karşıyayız” diye belirtti.

“KURUMLARA BAŞVURDUK, ÇÖZÜM YOK”

Kurumlara başvurduklarına rağmen çözüm sağlanmadığını ifade eden Şeker, “Durumumuzu bildirmek amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile AFAD’a başvurduk. Ancak her iki kurum da dosyamızın mevcut proje kapsamı dışında olduğunu belirterek herhangi bir işlem yapamayacaklarını ifade ettiler. Bu koşullar altında yaşamaya devam ediyoruz ve yetkililerden somut bir destek alamıyoruz” diye kaydetti.

“CAN GÜVENLİĞİMİZ CİDDİ TEHLİKEDE”

Can güvenliklerinin ciddi tehlike altında olduğunu dile getiren Şeker, “Apartmandaki bazı daireler boşaltılmış olsa da, kalan sakinler olarak gidecek yerimiz olmadığı için hasarlı binada yaşamaya devam etmek zorundayız. En üst katta yaşayan yaşlı bir komşumuz da bulunmaktadır; onun da gidebileceği bir yer yoktur. Can güvenliğimiz ciddi şekilde tehdit altındadır ve acil yardım talep ediyoruz” diye konuştu.

MAHSUM ÇİYA KORKMAZ: BAĞLAR’DA SÜREKLİ ŞİKAYETLER GELİYOR

TMMOB İKK Sekreteri Mahsum Çiya Korkmaz, “Bugün Bağlar’da neredeyse her hafta en az iki, üç bina ile ilgili şikayetler geliyor. Ayda ise bir, iki bina boşaltılıyor. Bu yapıların büyük bölümü aslında deprem öncesinde de hasarlıydı. Yani bir binanın bugün yıkılması bizim için sürpriz olmaz. Bu sorunlar 6 Şubat’tan önce de vardı; ancak insanlar durumu kanıksamıştı. Örneğin, evi titreyen bir vatandaş bunu normal karşılayabiliyordu. Fakat deprem sonrasında toplumda ciddi bir ölüm farkındalığı oluştu” dedi.

“YERİNDE DÖNÜŞÜM ARTIK ZORUNLU”

Yerinde dönüşümün artık zorunlu hale geldiğini vurgulayan Korkmaz, “Bu süreçte politika üretmek de kaçınılmaz bir gerekliliktir. Bağlar’da yerinde dönüşüm aciliyet arz ediyor. Elbette bu işin finansal boyutu son derece önemli; kaynak olmadan ilerleme sağlanamaz. Ancak net bir politika ortaya koymadan uluslararası kuruluşlardan fon bulmak da mümkün değildir. Şu anda hala politika belirleme aşamasındayız ve aslında en kritik nokta da burasıdır” şeklinde konuştu.

“TEMEL SORUN PLANSIZLIK VE NÜFUS YOĞUNLUĞU”

Bağlar’daki temel sorunlardan birinin plansızlık ve nüfus yoğunluğu olduğuna dikkat çeken Korkmaz, “İmar planlarının en önemli unsurlarından biri nüfustur. Nüfus yoğunluğu arttıkça, buna uygun bir planlama yapılması gerekir. Ancak Bağlar’da mevcut alan ile nüfus arasında ciddi bir dengesizlik vardır. Örneğin, bir parseldeki nüfusa göre okul, derslik ya da park alanı planlanması gerekirken; hem nüfus fazladır hem de alan yetersizdir” diye kaydetti.

“ESKİ BAĞLAR’IN GELECEĞİNE İLİŞKİN İKİNCİ ÇALIŞTAYI YAPTIK”

Bağlar Belediyesi ile birlikte ‘Eski Bağlar’ın Geleceği’ başlıklı ikinci çalıştayı da gerçekleştirdiklerini ifade eden Korkmaz, “Bu çalıştayda, yerinde dönüşüme dair genel bir çerçeve çizdik; özellikle sürecin sosyolojik boyutunu ele aldık. Daha önce yapılmış yerinde dönüşüm uygulamalarındaki olumsuz örnekleri inceleyerek, bu hatalardan yola çıkıp nasıl bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini tartıştık” dedi. Çalıştayın iki oturumdan oluştuğunu dile getiren Korkmaz, “İlk oturumda, İstanbul’dan gelen ve yerinde dönüşüm üzerine çalışmalar yürüten akademisyenler deneyimlerini paylaştı. İkinci oturumda ise İzmir Büyükşehir Belediyesi Deprem Daire Başkanı, bir kentin risk haritasının nasıl çıkarılması gerektiğine dair kapsamlı bir sunum yaptı. Bu yönüyle çalıştayımız, farklı şehirlerin deneyimlerinin aktarıldığı bir hazırlık süreci niteliği taşıdı.

“HER KENT VE MAHALLE İÇİN ÖZGÜN BİR POLİTİKA UYGULANMALI”

Yerinde dönüşümün her kent ve mahalle için özgün bir politika gerektirdiğini vurgulayan Korkmaz, “Farklı şehirlerdeki modellerin birebiri uygulanamaz. Süreç yalnızca yıkıp yeniden yapmakla olmaz; imar planı, sosyal doku, altyapı ve kamusal hizmetlerin bütüncül şekilde planlanması gerekir. Uygulamaya geçmeden önce de kapsamlı bir politika oluşturulması ve öncelikli bölgelerin risk analizine göre belirlenmesi gerekir. Sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için Büyükşehir Belediyesi, Dicle Üniversitesi, TMMOB ve ilgili bakanlıkların iş birliği içinde çalışması zorunludur” dedi.

“TOPLUM ARTIK DAHA TALEPKARDIR”

TMMOB İKK Sekreteri Mahsum Çiya Korkmaz, son olarak şunları söyledi:

“Sonuç olarak, bu mesele birkaç çalıştayla çözülebilecek kadar basit değildir. Toplum da artık eski toplum değildir. Daha bilinçli, talepkar ve sürece dahil olmak isteyen bir yapıya dönüşmüştür. Bu nedenle artık topluma sadece bir şeyler anlatan değil, toplumdan gelen fikirleri dikkate alan bir yaklaşım benimsemek zorundayız.

“DEPREM, YERİNDE DÖNÜŞÜMÜ DAHA ÇOK GÜNDEMLEŞTİRDİ”

6 Şubat depremi olmasaydı, belki de bu konu bu kadar güçlü bir gündem oluşturmayacaktı. Ancak deprem, toplumda ciddi bir talep ve farkındalık yarattı. On binlerce insan şehrin farklı bölgelerine göç etmek zorunda kaldı. Eğer gerekli adımlar gecikirse, benzer şekilde daha fazla insanın yer değiştirmesi kaçınılmaz olacak. Üstelik bunun için yeni bir depremin olması da gerekmiyor.”

KALAN 3 MAÇTA 4 PUAN YETERLİ

Diyarbakır ekibi 7 Mayısta Sakarya Karasu, 8 Mayıs’ta Kocaeli Üniversitesi, 9 Mayıs’ta ise Anadolubeyi SK ile karşılaşacak. Seyrantepe İdmanyurdu, Sakarya ve Kocaeli maçlarından 4 puan çıkarması halinde liderliğini garantiliyor.

HEDEF ŞAMPİYONLAR LİGİ

Ligin ardından play offlara geçilecek. Play offlarda çıkacak bir takım ile final serisine geçilecek. Seyrantepe İdmanyurdu, final serisinde 3 maçın 2’sini kazanması halinde ise UEFA Futsal Şampiyonlar Liginde mücadele edecek.

Sur ilçesinin dar sokakları arasında saklı bir dünya…Cami Kebir Mahallesi’nde yer alan Aşefçiler Çarşısı, yüzyılların biriktirdiği kültürü bugün hala canlı tutuyor.

Halk arasında “Sipahiler Çarşısı” ya da daha samimi bir ifadeyle “Bohçacılar Sokağı” olarak bilinen bu tarihi nokta, sadece bir alışveriş alanı değil, aynı zamanda emeğin, dayanışmanın ve geçmişin izlerini taşıyor.

Diyarbakır’da emek, kültür ve ucuzluğun merkezi: Aşefçiler Çarşısıhttps://t.co/I6bxpgT0y8 pic.twitter.com/wG5agIUdbo

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) April 30, 2026

AŞEFÇİLER İSMİ NERDEN GELİYOR?

Çarşıya adını veren “aşef” kelimesi, bir zamanlar bahçelerde çalışan kadınların yaptığı zahmetli işi anlatıyor. Gün boyu sebze fidelerinin etrafındaki yabani otları temizleyen bu emekçi kadınlar, mesai sonunda kendilerine kalan ürünleri ya da topladıkları şifalı otları getirip burada satıyordu. İşte Aşefçiler Çarşısı’nın ruhu, tam da bu hikâyede saklı: alın teri ve geçim mücadelesi.

HER ŞEY VAR, KALİTELİ VE UCUZ

Bugün çarşıya adım atanları rengârenk bir karmaşa karşılıyor. Tezgahlarda taze sebze-meyveden sakatata, tekstilden beyaz eşyaya kadar yok yok.
Yeni evlenecek çiftler için çeyiz ürünleri, çocuklar için oyuncaklar, evler için süs eşyaları… Kısacası bir hanenin ihtiyaç duyabileceği her şey bu dar sokakta hayat buluyor.

DAR GELİRLİNİN VAZGEÇİLMEZ MERKEZİ

Aşefçiler’i farklı kılan bir diğer unsur ise kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin hala burada yaşatılması. Esnafın ustalığı, ürünlerin çeşitliliği ve fiyatların erişilebilirliği, özellikle dar gelirli vatandaşlar için burayı vazgeçilmez kılıyor.

Çarşı, uzun yıllardır “en ucuz alışverişin adresi” olarak hafızalara kazınmış durumda. Günün ilk ışıklarıyla birlikte hareketlenmeye başlayan çarşı, akşamın karanlığıyla birlikte yavaş yavaş sessizliğe bürünüyor.

Aşefçiler Çarşısı, modern alışveriş merkezlerinin gölgesinde kalmaya direnen, geçmiş ile bugünü aynı sokakta buluşturan nadir yerlerden biri olarak yaşamaya devam ediyor.

Diyarbakır’da sağlık çalışanları, Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi önünde bir araya gelerek sağlıkta şiddeti protesto etti. Amed Sağlık Platformu bileşenleri olan Sağlık Emekçileri Sendikası, Diyarbakır Hekim-Sen İl Temsilciliği ve Diyarbakır Tabip Odası’nın ortak çağrısıyla düzenlenen basın açıklamasına çok sayıda sağlık emekçisi katıldı.

29 Nisan akşamı hastanenin acil servis sarı alanında görev yapan bir hekimin hasta yakınları tarafından darp edilmesi üzerine basın açıklaması yapıldı. Sağlık çalışanları, saldırıya uğrayan meslektaşlarına destek verirken, olayın münferit olmadığına ve sağlıkta şiddetin giderek arttığına dikkat çekti.

Sağlık Emekçileri Sendikası Amed Şube Eş Başkanı Yıldız Ok Orak, yaşanan saldırının “göz göre, göre sürdürülen bir sistemin sonucu” olduğu ifade ederek, sağlık alanında gerekli önlemlerin alınmadığını vurguladı.

Orak, sağlıkta şiddetin önlenmesi için caydırıcı yasal düzenlemelerin yapılması, sağlık kuruluşlarında güvenlik önlemlerinin artırılması ve acil servislerdeki yoğunluğun azaltılması çağrısı yaptı.

Diyarbakır Hekimsen İl Temsilcisi Haçım Hizol ise yalnızca kınama mesajlarının yeterli olmadığını belirterek, taleplerin karşılanmaması nedeniyle 4 Mayıs Pazartesi günü bir günlük iş bırakma kararı aldıklarını açıkladı.

Gruptaki 8 maçta 6 galibiyet 2 mağlubiyet alan Bağlar takımı Ağrı Gençlik Spor kulübünün ardından gurubunu 2. Sırada tamamlayarak adını Türkiye son 16 turuna yazdırdı.

BURSA TAKIMI İLE KARŞILAŞACAK

Türkiye geneli 5 grupta toplam 29 takımın mücadele ettiği Erkekler Bölgesel Basketbol Liginde Bağlar Belediyespor 29 takım içerisinde Genel klasmanı 5. Sırada tamamlayarak 12.sıradaki WEST BURSA spor kulübüyle 1.Tur Son 16 turunda eşleşti.

İLK MAÇINA 2 MAYISTA DEPLASMANDA ÇIKACAK

West BURSA spor ile çeyrek Finale kalma mücadelesi verecek olan Bağlar Belediyespor ilk maçına 2 Mayısta Bursa Tofaş Arena’da çıkacak ardından rövanş için 10 Mayıs’ta Diyarbakır Köşkler Spor salonunda parkeye çıkacak.

Turu geçen takımlar finale çıkacak. Finalde çıkan takımlar arasından 1 takım ise TFF 1. Lige yükselecek.

MAÇLAR BUGÜN OYNANIYOR

Maç programı şu şekilde:

16.00 AKEDAŞ Kahramanmaraş İstiklalspor-Mardin 1969 (Merkez Spor Kompleksi)

16.00 Adana 01 FK-Seza Çimento Elazığspor (Ali Hoşfikirer)

17.00 Aliağa Futbol-Muşspor (Aliağa Atatürk)

20.00 Kızılkaya Tarım Şanlıurfaspor-Muğlaspor

RÖVANŞ 4 MAYISTA

Rövanş karşılaşmaları 4 Mayıs Pazartesi günü oynanacak ve turu geçen ekipler finale yükselecek.

Gruplarda final maçları, tek karşılaşma eleme sistemiyle tarafsız sahada yapılacak.

Heyelan ve çığ nedeniyle ulaşıma kapanan İslamköy Mahallesi’ne bağlı Ağdat Mezrası yolu, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Kulp Belediyesine bağlı yol yapım ekiplerinin koordineli çalışması sonucu yeniden ulaşıma açıldı. Ekipler, bölgede yürüttükleri çalışmalar kapsamında yolu temizleyerek güvenli geçişi sağladı.

Yaylak Mahallesi’nde de benzer şekilde heyelan ve çığ nedeniyle kapanan yolda müdahale çalışmaları devam ediyor. Ekipler tarafından başlatılan yol temizleme çalışmaları aralıksız sürdürülürken, ulaşımın en kısa sürede yeniden sağlanması hedefleniyor.

Büyükşehir Belediyesinin çalışmaları, kırsal mahallelerin ulaşım güvenliğini kalıcı biçimde sağlamak amacıyla planlı şekilde sürecek.

ANNE VE BABANIN DNA ÖRNEKLERİ ALINDI

Tunceli'de 5 Ocak 2020'den bu yana kayıp olan Munzur Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü 2. sınıf öğrencisi Gülistan Doku soruşturması kapsamında, Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talebi üzerine Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'na yazı yazılarak Gülistan Doku'nun annesi ve babasının DNA örneklerinin alınması istendi.

ALINAN ÖRNEKLER VALİNİN OĞLUNUN DNA'LARI İLE KARŞILAŞTIRILACAK

Talebin ardından Ergani ilçesinden Diyarbakır'a gelen Gülistan Doku'nun anne ve babasının DNA'ları Adli Tıp Kurumundan alındı. Alınan örneklerin, dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel'in oğlu Mustafa Türkay Sonel'in aracındaki izlerle karşılaştırılacağı öğrenildi.

Diyarbakır’da yaşayan 7 çocuk babası Ali Yıldırım, 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri sonrası yaşadığı süreçte büyük bir mağduriyetle karşı karşıya kaldığını belirterek yetkililere çağrıda bulundu.

Diyarbakır’da evi yıkıldı, TOKİ konut verdi sonra geri aldıhttps://t.co/kgNjnrsNfv pic.twitter.com/sekbjVFgFp

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) April 30, 2026

Yıldırım, depremde Merkez Bağlar ilçesi Yunus Emre Mahallesi’nde bulunan evinin ağır hasar alarak yıkıldığını söyledi. Afetin ardından devlet tarafından başlatılan Toplu Konut İdaresi Başkanlığı konut başvurusuna 4 Temmuz 2023’te başvurduğunu ifade eden Yıldırım, kura sonucunda kendisine konut çıktığını ve evinin dahi belirlendiğini anlattı.

“EVİM BELLİYDİ, GİDİP GÖRDÜM, AMA ELİMDEN ALINDI

Kurada isminin çıkmasının ardından kendisine 2. Etap GB-3 Blok 1. katta daire tahsis edildiğini belirten Yıldırım, “Evi birkaç kez gidip gördüm. Hatta temizlik için malzeme bile götürdüm. Ama bina henüz tamamlanmamıştı. Buna rağmen daha sonra bu hakkım geri alındı” dedi.

GEREKÇE: ÜZERİNE KAYITLI BAŞKA EV VAR

Yetkililerin, aynı bölgede adına kayıtlı başka bir ev bulunduğu gerekçesiyle tahsisi iptal ettiğini aktaran Yıldırım, bu duruma şöyle tepki gösterdi:
“Bahsedilen evde oğlum yaşıyor. Oğlum evlendi eşiyle birlikte orada yaşıyor. Ancak 7 çocuğum 11 kardeşim var. Çocuklarımın bütün mal varlıkları benim adıma kayıtlı. Benim evim de yıkıldı, ortada fiilen bir mülk yok. Üstelik bina tapusuzdu. Buna rağmen vergilerimi düzenli ödedim ve mülkiyetimi belgeledim.”

“DÜRÜST DAVRANDIM, CEZALANDIRILDIM”

Aynı durumda olan bazı kişilerin farklı yollarla haklarını koruyabildiğini öne süren Yıldırım, kendisinin ise şeffaf davrandığı için mağdur edildiğini ifade ederek, “Benim durumda olan komşularım vardı, adlarına kayıtları evleri başkalarının adına tapuladılar. Ben hiçbir şeyi gizlemedim. Ama dürüst davrandığım için elimdeki hak alındı. Bu vicdani değil” diye konuştu.

HİÇ BİR DESTEKTEN YARARLANMADI

Deprem sonrası verilen kira yardımı ve diğer destekleri, ihtiyacı olmadığı için kabul etmediğini belirten Yıldırım, tek talebinin kazandığı konutun kendisine teslim edilmesi olduğunu anlattı.

“800 KİŞİ AYNI DURUMDA”

Kendisi gibi yaklaşık 800 kişinin benzer mağduriyet yaşadığını iddia eden Yıldırım, başta Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere tüm yetkililere seslenerek,
“Biz sadece hakkımız olanı istiyoruz. Kurada çıkan evlerimizin geri verilmesini talep ediyoruz.” talebinde bulundu.

Yaşadığı mağduriyetin ailesini derinden etkilediğini sözlerine ekleyen Yıldırım, yıllarca biriktirerek aldığı evin yıkıldığını, ardından hak kazandığı yeni evin de elinden alınmasının büyük bir adaletsizlik olduğunu dile getirdi.

Diyarbakır sokaklarında dolaşırken yalnızca taş duvarların, dar sokakların ya da kadim tarihinin değil, dilin de kendine has bir karakteri olduğunu fark edersiniz. Bu şehirde insanlar bazen en sert eleştirilerini bile öyle dolaylı, öyle ince bir iğneyle yapar ki; karşı taraf neye uğradığını birkaç saniye gecikmeyle anlar. İşte bu sözlü kültürün en çarpıcı örneklerinden biri: Pişmiş kelle gibi ne gülisen? Bu sözün nerden geldiğini taş sokaklarda araştırdık.

Diyarbakır’da iğneli mizah: Pişmiş kelle gibi ne gülisen?https://t.co/4UmwI3uEMb pic.twitter.com/MrBcdj9Xkm

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) April 30, 2026

Diyarbakır’ın en eski çarşısı olarak bilinen Aşefçiler Çarşısında, “Pişmiş kelle gibi ne gülisen?” sözünün kökünü ve nerden geldiğini oradaki esnafa sorduk.
İlk bakışta kulağa komik gelen bu ifade, aslında Diyarbakır’ın kendine özgü mizah anlayışını ve ince alay geleneğini birlikte taşıyor. Peki, bu söz nereden geliyor?

KELLENİN HİKÂYESİ: MUTFAĞIN İÇİNDEN DİLE

Diyarbakır mutfağında sakatatın yeri ayrıdır. Özellikle kuzu ve koyun gibi küçükbaş hayvanların her parçası değerlendirilir. Bunların arasında “kelle” dediğimiz hayvan başı da önemli bir yere sahip. Ancak bu kellenin sofraya gelmeden önce ilginç bir dönüşüm süreci var.

Kesimden sonra hayvanın başındaki tüyler ateşle yakılır. Bu işlemden sonra ortaya, derisi gerilmiş, dişleri açıkta kalmış, adeta “gülüyormuş” gibi görünen bir yüz çıkar. İşte bu görüntü, Diyarbakır halkının keskin gözlem gücüyle birleşince dile bir benzetme olarak yerleşmiş.

GÜLMEK Mİ, SIRITMAK MI?

“Pişmiş kelle gibi gülmek” aslında saf bir gülüşü tarif etmez. Daha çok, yersiz gülmeyi, duruma uygun olmayan bir sırıtışı, biraz da “neye güldüğü belli olmayan” ifadeyi anlatıyor. Yani bu söz, doğrudan hakaret etmek yerine, karşı tarafın davranışını küçümseyen ama bunu mizahın arkasına saklayan bir ifadedir.

DİYARBAKIR USULÜ LAF SOKMA SANATI

Diyarbakır’da insanlar çoğu zaman ağır sözler yerine böyle imalı ifadeleri tercih eder. Çünkü burada lafın sertliği değil, zekâsı makbuldür. Birine “ayıp ediyorsun” demek yerine, tek bir cümleyle hem güldürüp hem düşündürmek daha değerlidir.

“Pişmiş kelle gibi ne gülisen?” de tam olarak bu geleneğin en çarpıcı ürünü. Hem görsel bir benzetme içeriyor hem de söyleniş biçimiyle hafif bir sitem barındırıyor.

MİZAHIN İÇİNDEKİ GERÇEK

Bu tür deyimler sadece güldürmek için değil, aynı zamanda toplumsal davranışları düzenlemek için de kullanılır. Yersiz gülmenin hoş karşılanmadığı bir ortamda, doğrudan azarlamak yerine böyle bir sözle uyarı yapılır. Ve belki de bu yüzden, yüzlerce yıldır değişmeden kullanılıyor.

Diyarbakır’da bir gün biri size dönüp “Pişmiş kelle gibi ne gülisen?” derse, alınmadan önce bir durup düşünmekte fayda var. Çünkü o sözün içinde hem bir mutfak hikâyesi, hem bir halk zekâsı, hem de ince bir uyarı gizlidir. Kısacası, “Pişmiş kelle gibi ne gülisen?” sözünde olduğu gibi Diyarbakır’da sadece yemekler değil, sözler de ateşte pişerek kıvamını buluyor.

Son haftada ligi 2. Tamamlayan takım da Erzurumspor’un ardından Süper Lig’e çıkan 2. Takım olacak.

AMEDSPOR YARIN IĞDIR'A GİDECEK

Amedspor’da hazırlıklar devam ediyor. Çalışmalarını Diyarbakır’da sürdüren Amedspor, cuma günü maçın oynanacağı Iğdır’a geçecek ve kampa girecek. Bu önemli maç öncesi maçın hakemleri de belli oldu.

Karşılaşmayı Üst Klasman hakemi Ali Yılmaz yönetecek. Ali Yılmaz son olarak Amedspor’un 1-0 kazandığı Vanspor maçını yönetmişti. Yılmaz’ın yardımcılıklarını Mehmet Ali Vardar ve Batuhan Bıyıklı yapacak. Dördüncü hakem ise Samet Yağcı olacak.

Belediye Meclis Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen eğitim, eğitmen Handan Coşkun tarafından verildi. Programda, toplumsal cinsiyet kavramı çok boyutlu bir çerçevede ele alınırken, toplumsal cinsiyetin özgürleşmesi, eşitlik ve eşitsizlik ilişkileri, kadın üreme sağlığı gibi başlıklar ele alındı. Eğitimde ayrıca, toplumsal cinsiyet perspektifinin yerel yönetim politikalarına nasıl yansıtılabileceği, hizmet üretiminde kapsayıcılığın nasıl güçlendirileceği ve kurumsal düzeyde bilincin açığa çıkması için hangi yöntemlerin izlenmesi gerektiği üzerinde duruldu.

Katılımcı yöneticilerin aktif katılım sağladığı eğitimde, teorik bilgilerin yanı sıra pratik uygulama örnekleri ve saha deneyimleri de paylaşıldı.

Eşbaşkan Bucak, belediye yöneticilerinin bu tür eğitimlere katılmasının önemli olduğunu belirterek, eğitim çalışmalarına önem verdiklerini söyledi. Eğitimin yaşamın her alanında sürmesi gerektiğini vurgulayan Eşbaşkan Bucak, bu anlayışın belediyelere de yansıtılması gerektiğini ifade etti.

Diyarbakır’ın Kulp İlçesine bağlı Yaylak köyü çevresindeki ağaç kesimleriyle ilgili DEM Partili Milletvekili Serhat Eren hazırladığı soru önergesini, Meclis’e verirken, Diyarbakır Barosu Çevre Komisyonu Başkanı Ahmet İnan da, “Ağaç kesimlerinin gençleştirme mi, yoksa kaçak tahribat mı? Bunu yerinde inceleyip takipçisi olacağız” dedi.

Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı Yaylak köyü çevresinde ağaç kesimi iddiaları büyüyor. Hem Ahmet İnan’ın sahadaki açıklamaları hem de Serhat Eren’in Meclis’e taşıdığı soru önergesi, bölgedeki tartışmayı yeniden alevlendirdi.

Diyarbakır’da tartışma yaratan ağaç kesimihttps://t.co/ZeHYATgzgH pic.twitter.com/0TjCLVyEsD

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) April 30, 2026

“AĞAÇ KATLİAMI OLURSA KABUL ETMEYİZ”

Diyarbakır Barosu Çevre Komisyonu Başkanı Ahmet İnan, bölgede geçen yıldan bu yana süren kesim faaliyetlerine dikkat çekerek, yaptıkları incelemelerde çelişkili bilgilerle karşılaştıklarını söyledi. Köylülerle yapılan görüşmelerde kesimlerin “gençleştirme” amacıyla yapıldığının ifade edildiğini aktaran İnan, bazı yurttaşların ise kesimlere tepki gösterdiğini belirtti.

İnan, “Her sene gençleştirme yapıldığı söylendi. Ancak bazı köylüler ağaçların kesilmemesi gerektiğini ifade etti. Eğer burada bir ağaç katliamı söz konusuysa bunu kabul etmeyiz. Bu yıl kesilen ağaçlarla ilgili de yeniden şikayette bulunacağız ve yerinde inceleme yapacağız” dedi.

KONU MECLİS GÜNDEMİNDE

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren ise aynı bölgedeki kesim iddialarını Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıdı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması istemiyle verilen soru önergesinde, bölgede “izinsiz ve kaçak ağaç kesimi” yapıldığı iddialarının ciddi boyutlara ulaştığı vurgulandı.
Eren, köylülerden gelen bilgi ve görüntülere dayanarak kesilen ağaçların kamyonlarla bölgeden çıkarıldığını, bu durumun ekosisteme zarar verdiğini belirtti. Ağaç kesimlerinin su kaynakları, mera alanları ve biyolojik çeşitlilik üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ifade etti.

Serhat Eren, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması amacıyla verdiği önergede şunları sordu:

11 KRİTİK SORU

*Eren’in önergesinde Bakanlığa şu başlıklar soruldu:
*Son iki yılda kaç ihbar yapıldı, ne tür tespitler yapıldı?
*2024-2026 arasında kaç denetim gerçekleştirildi?
*2020-2026 arasında Diyarbakır’daki kaçak kesim verileri neler?
*Kesimlere yönelik cezalar ve yasal dayanakları nedir?
*Orman koruma personeli ve teknik kapasite yeterli mi?
*Kaçak kesimlere karşı hangi operasyonlar yapıldı?
*2026 yılı için özel bir eylem planı var mı?
*Kesim yapılan alanlarda yeniden ağaçlandırma planı nedir?
*Uydu, drone ve ihbar sistemleri aktif olarak kullanılıyor mu?
*Maden ve enerji projeleri için “kümülatif etki” değerlendirmesi yapıldı mı?

Diyarbakır ve Iğdır başta olmak üzere cumartesi günü bütün bölge Amedspor maçına kilitlenecek. Iğdır’da Amedspor takımı şampiyonluk için sahaya çıkacak. Binlerce kişi destek için Iğdır’da olacak.

“Amedspor’un maçının olduğu gün Iğdır’da hava durumu nasıl olacak?” sorusu Iğdır’a gidecek olanların en çok merak ettiği konulardan biri. Diyarbakır ile Iğdır arasında ciddi iklimsel farklılıklar olduğu için herkesin hava durumuna göre dikkat etmesi bekleniyor.

IĞDIR’DA GÜZEL BİR HAVA BEKLİYOR AMEDSPOR’U

Meteorolojinin verilerine göre Iğdır’da 15 ile 22 arasında günde içerisinde sıcaklık değerleri değişecek. Yüksek yerlerde hafif bir yağış beklense de maç saatinde bir yağış beklenmiyor. Diyarbakır’dan Iğdır’a gidecek olanlar sıcaklık değerlerinin anlık değişebileceğini bilerek giyinirlerse anlık hava değişimlerinden çok etkilenmezler.

DİYARBAKIR’DA SICAKLIK 19-21 DERECE ARASI

Sadece Iğdır’da değil Diyarbakır’da da 2 farklı noktaya kurulacak dev ekranlarla maç izlenecek. Bir haftaya yakındır aralıksı yağan yağmurun ardından Cumartesi havanın Diyarbakır’da nasıl olacağı da merak konusu.

DİYARBAKIR’DA HAFİF YAĞIŞ BEKLENİYOR

Diyarbakır’da cumartesi sıcaklık ortalaması 19 ile 22 derece arasında değişecek. Maç saatinde bir yağış beklenmiyor. Amedspor taraftarlarını Diyarbakır’da güzel bir hava bekliyor. Gün içerisinde zaman zaman hafif yağış olsa da dışarı çıkılmasına engel olacak bir yağış beklenmiyor. Şampiyonluk ile birlikte on binlerce kişi büyük bir keyifle dışarı çıkıp kutlamalara katılabilir.

Bölge genelinde hava durumu geçtiğimiz haftaya göre daha güzel olacak. Bazı yerlerde hafif yağış beklense de genel olarak dışarıya çıkmaya engel bir hava durumu yok.

ÇOCUKLARLA DOSTLUK KURACAK DANIŞMANLAR OLACAK

Okullarda meydana gelebilecek zorbalığı önlemek amacıyla öğrenci konseyleri ve öğrenci liderlik grupları oluşturulacak. Eğitim müfredatına zorbalıkla mücadele ve çatışma çözme becerileri yerleştirilecek. Okullarda mutlaka "Empati ve Sosyal Beceriler" dersi okutulacaktır. Tüm öğrencilerin aktif rol alacağı program, tüm okullarda zorunlu hale getirilecek. Okullarda koridor, teneffüs alanları ve okul çevresindeki zorbalık alanları kameralarla, gözaltında tutulacak. Güvenlik görevlileri de bu alanlarda bulunacaklar.
Öğrencilerin kendi sorunlarını paylaşabilecekleri, güvenli ve istedikleri an erişebilecekleri bir bildirim ve destek sistemi oluşturulacak.

ALO ZORBALIK HATTI

Çocukların Okul içinde veya dışında çocukların karşılaşacakları zorbalık olaylarını, kolayca bildirebileceği telefon, mobil uygulama veya çevrimiçi platformlardan oluşan özel yardım hatları oluşturulacak.

ÇOCUKLAR ÖFKE KONTROLÜNÜ ÖĞRENECEK

Çocuklar arasında, şiddete meyilli veya zorbalık yapan çocuklar için de her şeyden önce empati, sosyal beceri ve öfke kontrolünü baz alan özel eğitim programları uygulanacak. Muhtemel risk altında olan öğrencilerin erken belirlenmesi amacıyla ve bu öğrencilerin davranışlarını izlemeye yönelik kontrol listeleri geliştirilip bu öğrenciler uzman desteğine yönlendirilecek. Şiddeti önleyeme yönelik çağrı sistemi geliştirilecek. Çocuklar telefon veya tabletleri yoluyla, tek tuşla yakınları veya yetkililere konum bilgisi göndererek, dijital olarak acil destek talep edebilecek.

ERKEN MÜDAHALE SİSTEMİ

Eğitim kurumlarında 'dijitanaliz' uygulaması kullanılarak çocukların dijital risk durumları tespit edilecek ve erken müdahale mekanizması aktive edilecektir.
Sosyal medya ve dijital platformlarda, çocukları hedef alan dijital zorbalık içeriklerinin hızlıca tespit edilmesine yönelik, yapay zekâ destekli bir erken uyarı sistemi kurulacak.

Tüm, dijital platformlarda, çocukların 7 gün 24 saat ulaşıp Sağlık Bakanlığı denetiminde çalışan psikolojik destek hizmetleri oluşturulacak.

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) 1. Lig’de mücadele eden Amedspor, Süper Lig’e çıkma hedefiyle sezonun son lig maçında 2 Mayıs Cumartesi günü Iğdırspor’a konuk olacak. Karşılaşma, Amedspor’un Süper Lig’e çıkma şansı açısından büyük önem taşıyor.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, deplasmanda oynanacak Iğdırspor-Amedspor maçının heyecanını kentteki taraftarlarla buluşturmak için Park Orman ile Kayapınar ilçesindeki Kent Meydanı’na dev ekran kuracak. Futbolseverler, bu iki noktada maçı canlı olarak izleyerek Amedspor’un Süper Lig yolundaki kritik mücadelesine ortak olacak.

AMEDSPOR ŞAMPİYONUK MAÇINA ÇIKIYOR

Iğdırspor-Amedspor karşılaşması, 2 Mayıs Cumartesi günü saat 16.00’da Iğdır Şehir Stadı’nda oynanacak. Amedspor, 1. Lig’de Erokspor ile eşit puana sahip bulunurken, karşılaşmadan alınacak sonuç Süper Lig’e çıkma hedefi açısından belirleyici olacak.

EŞ BAŞKANLAR BAŞARI DİLEDİ

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun, kenti temsil eden Amedspor’un futbolcularına ve teknik ekibine başarılar diledi.

Diğer Bölgelerde kurulacak dev ekran yerleri ise şöyle:

· Cizre’de Cizre Belediyesi Öğretmen evi arkasında bulunan İftaiye alanı

· Yine Şırnak’ta Silopi Belediyesi tarafından Newroz alanı

· Nusaybin’de Nusaybin Belediyesi Barış Parkında

· Muş’ta Varto Belediyesi tarafında Varto Meydanı

· Van’da Başkale Belediyesi tarafından Hakkari Konferans Salonu

· Diyarbakır’ın Bismil İlçesinde bulunan Kardeşlik Parkı

· Erganililer, bu kritik şampiyonluk maçını izlemek için TOKİ Kapalı Semt Pazarı’nda bir araya gelecek.

1 Mayıs da tam olarak böyledir. Emekçinin alın terinin görünür olduğu, emeğin sadece ekonomik değil aynı zamanda insani bir değer olduğunun hatırlandığı bir gündür.

19. yüzyılda özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde işçiler günde 12–16 saat çalıştırılıyordu. Buna karşılık, ‘8 saat çalışma, 8 saat dinlenme, 8 saat insan gibi yaşama’ bir talepte bulundular. Bu talep doğrultusunda, 1 Mayıs 1886’da ülke genelinde yaklaşık 350 bin işçi greve çıktı. Eylemlerin merkezi ise Chicago oldu. 4 Mayıs 1886’da Haymarket Meydanı’nda yapılan gösteri sırasında kalabalığa doğru bir bomba atıldı. Ardından polis ateş açtı. Birçok insan öldü.
Paris’te 1889 yılında yapılan İkinci Enternasyonal kongrede, ‘1 Mayıs, tüm dünyada işçilerin birlik, mücadele ve dayanışma günü olarak’ karar alındı.
Dünyanın birçok yerinde olduğu gibi Türkiye’de de 1 Mayıs’ın hikâyesi sancılı, inişli çıkışlı bir geçmişe sahiptir.

Bu topraklarda emek mücadelesi çoğu zaman görünmez kılınmak istenmiş, emeğin sesi kimi dönemlerde bastırılmıştır. Buna rağmen işçiler, emekçiler ve onların yanında duranlar her seferinde yeniden sözünü söylemenin bir yolunu bulmuştur. Su akar yolunu bulur misali, gerçeklerin o inatçı kavramının özel bir fotoğrafıdır da aynı zamanda 1Mayıs.

Türkiye’de 1 Mayıs’ın serüveni, aslında devlet ile toplum arasındaki ilişkinin de bir aynasıdır. Kimi zaman coşkuyla kutlanan, kimi zaman yasaklanan, kimi zaman da gerilimle anılan bir gün olmuştur. Uzun yıllar boyunca bu günün ‘tehlikeli’ görülmesi, emeğin örgütlü gücünden duyulan tedirginliğin bir göstergesi değil miydi?

Oysa 1 Mayıs, çatışmanın değil; adaletin, eşitliğin ve insanca yaşam talebinin günüdür. Emekçinin hakkını savunması, daha iyi çalışma koşulları istemesi, güvenceli bir yaşam talep etmesi neden bir tehdit olarak algılanır?
Bu sorunun cevabı, aslında Türkiye’de emek meselesine nasıl bakıldığını da açıkça ortaya koyar.

‘Çocuk işçilerin’ içinde bulundukları durumu, kadın emeğinin yüce olması gerektiğini, alın teri - göz nurunun kutsallığını, herkesin insanca yaşam koşullarında yaşamasını’ savunmak, kim ve ne için tehdit olsun ki?

Cevap veriyorum; ‘az insanla çok iş yapanlar, düşük harcama ile çok kar elde etmek isteyenler, sömürebildikleri kadar sömürmenin tadına varanlar, üç günlük dünyadan bir gün çekip gideceklerini hesaba katmayanlar ve toprağın her türlü kutsallığının yanında, bir gün ‘göz de doyuracağından’ bihaber olanlar için ciddi bir tehdittir 1 Mayıs.

Dünyada, ‘Haymarket Olayı ve 1891 Fourmies Katliamı’ Mayıs tarihlerinin en kanlı olaylarının başında geldi. Türkiye’de ise 1912 yılında Osmanlı döneminde, cumhuriyet dönemine gelindiğinde ise 1935 yılında çeşitli isimlerle kutlanmaya başlandı. Ama 1977’deki Taksim Katliamı ile birlikte yasaklı yıllar başladı. 2009 yılında resmi bayram olarak kabul edildi. Bu günlere gelene değin, bi çok insan hayatını kaybetti maalesef.

Bugün geldiğimiz noktada 1 Mayıs’ın resmi bayram olarak kabul edilmesi elbette önemli bir adımdır. Bu, devletin emeği tanıması ve bu güne sembolik de olsa bir değer atfetmesi anlamına gelir. Ancak resmi tatil ilan etmek tek başına yeterli değildir. Önemli olan, o günün ruhunu anlamak ve yaşatmaktır.

Eğer 1 Mayıs sadece bir ‘izin gününe’ indirgenirse, o zaman bu tarih içi boşaltılmış bir kabuğa dönüşür. Oysa 1 Mayıs; iş cinayetlerinde hayatını kaybedenlerin, güvencesiz çalıştırılanların, emeği karşılığını bulmayanların sesi olmalıdır. Bir günlüğüne hatırlanan değil, yılın her gününe yayılan bir bilinç haline gelmelidir.

Bir işçinin alın teri, bir öğretmenin sabrı, bir sağlık çalışanının uykusuz gecesi, bir çiftçinin toprağa verdiği emek… Hepsi aynı zincirin halkasıdır. Ve bu zincirin en zayıf halkası koptuğunda, toplum da yara alır.

Türkiye’de hâlâ milyonlarca insan uzun çalışma saatleri, düşük ücretler ve güvencesizlikle mücadele ediyor. Bu gerçeklik ortadayken, 1 Mayıs’ın sadece sembolik bir gün olarak kalması, emek mücadelesine yapılacak en büyük haksızlıklardan biridir. Belki de asıl mesele şudur: 1 Mayıs’ı kutlamak mı, yoksa anlamak mı önemlidir? Çünkü anlamadan kutlanan her değer, zamanla bir ritüele dönüşür ve içeriğini kaybeder. Oysa bu gün, geçmişten bugüne uzanan bir emeğin, direnişin ve dayanışmanın mirasıdır. 1 Mayıs, sadece işçinin değil, toplumun vicdanıdır.

O vicdanı diri tutmak ise sadece bir günün değil, bir duruşun meselesidir.