Alevi, Dürzi, Hristiyan topluluklarının ve HTŞ’nin saldırıları altında olan halkların sistematik bir şekilde şiddet, zorla yerinden edilme ve “etnik-dinsel temizlik” uygulamalarıyla karşı karşıya kaldıklarına dikkat çeken Fırat, "Yaşananlar, tekçi ve köktendinci bir yönetim anlayışının inşasını hedefleyen politikaların sonucudur. HTŞ ve diğer cihatçı grupların işlediği insanlık suçlarına ilişkin iddialar her geçen gün artmakta; bu ihlaller Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, Uluslararası Af Örgütü, Human Rights Watch, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi ve Suriye İnsan Hakları Ağı tarafından yayımlanan çeşitli raporlarda belgelenmektedir. Başta Aleviler olmak üzere, seküler yaşam tarzını ve düşünceyi benimseyen birçok kişi işlerinden uzaklaştırılmakta, mülksüzleştirilmekte ve ekonomik olarak açlığa mahkûm edilmektedir" ifadelerini kullandı.

'TEHLİKELİ BİR BOYUTA ULAŞMIŞTIR'

Suriye’de yaşanan insani krizin yalnızca Suriye içinde değerlendirilemeyeceğini belirten Fırat, "Baskılara, şiddete ve soykırıma uğrayan halklardan, kadınların ve sivillerin hedef alındığı sistematik saldırılar, uluslararası hukukun ve temel insan haklarının açık ihlali niteliğindedir. Alevi kadınlara yönelik kaçırma, cinsel şiddet ve zorla asimilasyon politikalarına son verilsin! 2025 yılı boyunca çok sayıda Alevi, Dürzi ve Kürt kadın ile kız çocuğu ağır insan hakları ihlallerine maruz kalmıştır. Uluslararası kuruluşların raporları, özellikle Alevi kadın ve kız çocuklarının kaçırılması, cinsiyete dayalı şiddete uğraması, zorla evlendirilmesi ve baskı yoluyla kimliklerinden koparılması riskinin giderek arttığını ortaya koymaktadır. Alevi kadınlara yönelik saldırılar artık son derece tehlikeli bir boyuta ulaşmıştır" diye konuştu.

'BASKILAR MEŞRULAŞTIRILIYOR'

Kadınların maruz kaldığı baskıya dikkat çeken Fırat, "Kadınlara ilişkin 'İslam’ı seçti', 'gönüllü olarak ayrıldı' ya da 'Allah yolunda gitti' gibi söylemlerle kaçırılma ve baskılar meşrulaştırılmaya çalışılmaktadır. Böylece kaçırma, alıkoyma ve kadınlara yönelik şiddet görünmez hâle getirilmektedir. 29 Nisan 2026 tarihinde kaçırılan Betül Süleyman Alluş vakası, bu uygulamaların en çarpıcı örneklerinden biridir. Ailesinden alınan bilgilere göre Betül Süleyman Alluş’un, Ceble’de HTŞ kontrolündeki ve Selefi/Vahhabi anlayışın dayatıldığı bir kız yurdunda veya eğitim merkezinde tutulduğu iddia edilmektedir. Kendi iradesini özgürce ortaya koyup koyamadığı, ailesiyle serbestçe iletişim kurup kuramadığı ve hangi koşullar altında bulunduğu konusunda ciddi endişeler bulunmaktadır. Başta Betül Süleyman Alluş olmak üzere; zulme uğrayan, kaçırılan, cinsel şiddet uygulanan bütün kadınlar için sessiz kalmak yalnızca bir kadının özgürlüğünün gasp edilmesine göz yummak anlamına gelmemekte; aynı zamanda Alevi toplumuna yönelik sistematik baskı politikalarının yaygınlaşmasına da zemin hazırlamaktadır" şeklinde ifadeler kullandı.

TALEPLER

Uluslararası Topluma ve Kadın Örgütlerine Çağrı yapan Fırat devamla şunları söyledi: "Suriye’de yaşananlar yalnızca bir güvenlik sorunu değildir. Bu süreç, halkların var olma, inançlarını özgürce yaşama ve kendi geleceklerini belirleme mücadelesidir. Alevi, Dürzi, Hristiyan ve Kürt topluluklarına yönelik saldırılar, ülkenin çoğulcu yapısını ortadan kaldırmayı amaçlayan baskı politikalarının bir parçasıdır. Uluslararası imza kampanyamıza destek veren kişi ve kurumlarla birlikte aşağıdaki talepleri kamuoyunun dikkatine sunuyoruz:

*Betül Süleyman Alluş ve benzer şekilde kaçırılan, tutsak edilen tüm kadınlar, derhâl özgürlüğüne kavuşturulmalı ve ailelerine teslim edilmelidir.

*Suriye’de başta Alevi kadınlar olmak üzere tüm kadınlara yönelik kaçırma, cinsel şiddet, zorla evlendirme ve ideolojik baskı uygulamalarına son verilmelidir.

*HTŞ ve bağlı silahlı grupların Alevilere, diğer azınlıklara ve özellikle kadınlara yönelik işlediği iddia edilen suçların araştırılması amacıyla bağımsız uluslararası bir soruşturma komisyonu oluşturulmalı ve sahada incelemeler başlatılmalıdır.

*Sivillere yönelik saldırılar ve etnik-dinsel temizlik uygulamaları derhâl durdurulmalıdır.

*İnsan hakları ihlalleri bağımsız mekanizmalar tarafından izlenmeli, sorumlular hakkında etkili adli süreçler işletilmelidir.

*Halkların kendi kaderini tayin hakkına saygı gösterilmeli; azınlıkların güvenliği, eşit yurttaşlık ve temel hakları güvence altına alınmalıdır."

Ortadoğu'nun birçok etnik ve mezhepsel gerilimin merkezi konumunda olduğunu belirten Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, "Son 3 yılda Ortadoğu’da meydana gelen gelişmeler; halklar, emekçiler, kadınlar, çocuklar ve herkes için kritik bir döneme işaret ediyor. Bu sebeple Barış ve Demokratik Toplum süreci, sadece Türkiye açısından değil; aslında tüm Ortadoğu için hayati değerdedir" diye konuştu.

Kürt halkının yok sayılmasının sonucunda Kürt sorununun açığa çıktığına dikkat çeken Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, yaşananlardan sadece Kürtlerin zarar görmediğine dikkat çekti. Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, "Sadece Kürtler yoksullaşmadı ve bedel ödemedi. Ülkenin trilyonlarca dolar değerindeki kaynakları, 'sırf Kürt anasını görmesin, sırf Kürt anadilinde eğitim almasın, konuşmasın' diye heba edildi. Dolayısıyla kaybeden sadece Diyarbakır, Van ve Urfa olmadı; bu karanlık dehlizde kaybeden Edirne de oldu, Trabzon da oldu, Denizli de oldu. İşte Barış ve Demokratik Toplum Süreci, bu kısır döngüye son verecek bir süreç olarak karşımızda durmakta. Hem Hakkari’nin hem de Edirne’nin birlikte kazanacağı tarihsel bir adım olarak değerlendirmekteyiz" diye belirtti.

‘BARIŞI BÜYÜTECEK OLAN HUKUKİ ADIMLARDIR’

İmralı’da tutuklu bulunan Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı çağrıya değinen Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, “PKK’nin de ateşkes, fesih kongresi, silah yakma ve geri çekilme başta olmak üzere kritik hamlelerde bulunduğuna tüm ülke şahit olmuştur. Meclis’in de siyasi partilerin konsensüsüyle 'Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi' komisyonu kurması; ortaya bir 'yapılacaklar raporu' çıkarması elbette çok önemli. Fakat ülkenin en büyük sorunu; sözlerle veya kuru temennilerle çözülecek bir sorun değil. Çünkü modern dünyanın dili, yasalardır, hukuki güvencelerdir. Bugün sürece ivme kazandıracak, barışı büyütecek olan da hukuki adımlardır" dedi.

‘İKTİDAR VE HÜKÜMETİN TAVRI GÜVENİ SARSIYOR’

Meclis’in hazırladığı raporun üzerinden 3 aydan fazla bir zaman geçmesine rağmen adımların atılmadığına işaret eden Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, "Devletin ve hükümetin tavrı, toplumdaki güveni maalesef sarsacak düzeyde. Buna rağmen toplum, sürece büyük bir değer atfediyor; çözüm ve barış istiyor. Bugün süreç kritik bir noktada, süreç artık kritik bir eşikte. Meclis’in tatile gireceği tarih uzak değil. Bu sebeple Meclis’in elini çabuk tutması, sürece olan güveni tesis etmek için gerekli yasal düzenlemeleri bir an önce yapması gerekiyor” diye konuştu.

‘ABDULLAH ÖCALAN'IN STATÜSÜ NETLEŞMELİ’

Abdullah Öcalan’ın statüsünün resmileşmesi gerektiğini söyleyen Gülcan Kaçmaz Sayyiğit konuşmasının devamında şunları söyledi: “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararları uygulanmalı. Bir an önce Sayın Selahattin Demirtaş, Sayın Figen Yüksekdağ ve diğer siyasi mahpuslar özgürlüğüne kavuşmalıdır. Artık halkın iradesine ipotek koyan kayyımlar geri çekilmeli ve demokratik siyaset zemini güçlendirilmeli. Sonuç itibariyle, halkların iradesini temsil eden Meclis derhal devreye girmelidir. Kürt sorunu, ağır insani ve ekonomik bedellerin ödendiği bir sorun. Buna son vermek için Hükümet de barış güvercininin eksik kalan kanadını tamamlamalı. Bunun yolu da bir an önce Meclis’in gerekli yasal düzenlemeyi yapmasından geçmektedir.

SANSÜRE HUKUKİ KILIF

Normal şartlarda basın, toplum adına etkili bir denge ve denetleme mekanizmasıdır; çağdaş demokrasilerde yasama, yürütme ve yargının yanında dördüncü bir kuvvettir. Bu sebeple basın özgürlüğü, bir ülkenin yönetim biçimini yansıtan çok önemli bir kriterdir. Eğer basın özgür değilse toplumun özgürlüğünden de söz edemeyiz, çünkü toplumun hakikate erişimi bu haliyle mümkün olmaz. Bugün Türkiye, dünyada en çok gazetecinin cezaevinde tutulduğu ülkeler liginde görülüyor. Dezenformasyon yasasıyla, sansüre adeta hukuki ve resmi bir kılıf dikildi. Tek bir gün yok ki bir basın emekçisine dava açılmasın, yeni bir erişim engeli getirilmesin.

Özellikle Kürt basını çok ciddi bir baskı ve sansür kıskacında. Baskılar ve gözaltılar, hatta gazetecilere yönelik cinayetler 90’lı yıllarda had safhadaydı. Ama bugün de Kürt basın ve yayın kuruluşları üzerindeki baskılar tamamen bitmiş değil. 90’lı yıllar ile bugünkü baskılar arasında sadece bir yöntem farkı var. Bugün basın emekçilerine yönelik faili meçhul cinayetler olmayabilir; ama Kürt basını bugün ekonomik bir tazyik altında, yargı basın emekçilerine karşı bir silah gibi adeta kullanılıyor. Bu anlamda Dicle Fırat Gazeteciler Derneği ile Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği’nin verilerine ülkenin batısı artık kulak vermeli. Çünkü Yeni Yaşam gazetesi, Ajansa Welat, Jinnews, Azadiya Welat ve Mezopotamya Ajansı başta olmak üzere Kürt basını ile emekçilerinin maruz kaldığı baskılara yönelik somut veriler var. AKP’nin basın özgürlüğü ile Kürt özgür basına yönelik sicili oldukça kabarık olarak karşımıza çıkmaktadır. Ama unutulmamalı ki Mikdad Midhad Bedirhan’dan Celadet Ali Bedirhan’a, Musa Anter ve Gurbetelli Ersöz’lere, oradan da Nagihan Akarsal’lere, Cihan Bilgin’lere, Nazım Daştan’lara taşınan özgür basın geleneği bugün de Türkiye ve Kürdistan’ın her köşesinde hakikatin izinde olmaya devam ediyor. Çünkü özgür basın; zorlu bir mücadelenin ve hakikatte ısrarın adıdır."

Yangının çıkış nedeni araştırılıyor.

ERDOĞAN NE DEDİ?

Meclis’te partisinin grup toplantısında konuşan Erdoğan, İsrail konusunda şu ifadelere yer vermişti: “Filistin'e yönelik işgal ve Filistinlilere yönelik soykırım sistematik bir şekilde devam ediyor. Gazze'de tüm dünyanın gözleri önünde 73 bin masum insan katledilmiştir. Bu soykırım halen hem katliam boyutuyla hem de insanlık dışı tecrit boyutuyla sürmektedir. İnsanlık tarihinin en kanlı soykırımını gerçekleştiren İsrail aynı anda İran'a saldırmış, yetmemiş, aynı anda Lübnan'ı işgal etmeye başlamıştır. Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinin tepkilerine rağmen İsrail, Lübnan'dan çekilmeyi reddetmekte, buradaki kanlı operasyonlarını devam ettirmektedir. 2 Mart'tan bu yana Lübnan'da katledilenlerin sayısı 3 bin 700'e, yaralıların sayısı ise 11 bin 400'e ulaşmıştır.”

Yüzer ile Demir’in Özel’in eski şoförü ve danışma olduğu öğrenildi. Bunun yanı sıra soruşturmada gizlilik kararı olduğu da belirtildi. Gözaltı gerekçesi ise öğrenilemedi.

İslam Alemi’nin 5. Harem-i Şerifi olarak anılan Diyarbakır’da, Sur ilçesindeki Mardinkapı semti tarih meraklılarını adeta bir zaman tüneline taşıdı. Yaklaşık 100 yıl önce çekilen Mardinkapı’dan Mardin’e uzanan yol fotoğrafı ile aynı noktanın dün çekilen görüntüsü yan yana getirildiğinde ortaya çıkan manzara, görenleri derin bir tarih yolculuğuna çıkardı.

Diyarbakır surlarının dört ana kapısından biri olan Mardinkapı, kentin güneyinde yer alıyor. Halk arasında “Tel Kapı” olarak da bilinen bu tarihi yapı, yüzyıllardır şehrin Mardin’e açılan kapısı olma özelliğini taşıyor.

Kapı üzerindeki kitabeye göre Mardinkapı, 909-910 yıllarında Halife Muktedir Billah ile veziri Ali bin Muhameddin’in desteğiyle, Amidli mühendis Ahmed’in marifetiyle onarıldı. Adını da Mardin yoluna açılan kapı olmasından aldı.

BİR ASIRLIK DEĞİŞİM TEK KAREDE

Siyah-beyaz eski fotoğrafta taş döşeli dar yol, surların gölgesinde ilerleyen birkaç yolcu ve dönemin sakin atmosferi dikkat çekiyor. Dün çekilen karede ise aynı yolun modern şehir yaşamıyla bütünleştiği görülüyor. Otomobiller, dükkânlar ve yoğun hareketlilik zamana meydan okuyan surların etrafında yeni bir hayatın kurulduğunu gösteriyor.

Ancak değişmeyen tek şey, Mardinkapı’nın heybeti ve Diyarbakır’ın tarih kokan silueti oldu.

TÜRKÜLERE İLHAM VEREN KAPI

Mardinkapı yalnızca bir geçit değil; Diyarbakır kültürünün de önemli simgelerinden biri. Halk arasında dilden dile dolaşan “Mardin Kapı Şen Olur” türküsüne ilham kaynağı olduğu bilinen kapı, şehrin hafızasında özel bir yere sahip.

Tarihi fotoğrafın yeniden gündeme gelmesiyle birlikte sosyal medyada çok sayıda kullanıcı, “Diyarbakır’ın ruhu değişmemiş”, “Bir kapıdan bir asırlık tarih geçiyor” yorumlarını yaptı.

UNESCO MİRASININ SESSİZ TANIĞI

UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan Diyarbakır Surları’nın bir parçası olan Mardinkapı, bin yılı aşkın geçmişiyle sadece bir mimari eser değil, aynı zamanda medeniyetlerin buluşma noktası olarak kabul ediliyor.

Bir asır arayla çekilen iki kare ise Diyarbakır’ın değişen yüzünü gösterirken, geçmişle bugün arasındaki görünmez bağı da gözler önüne seriyor.

İtalya’nın Lignano Sabbiadoro kentinde verilen uluslararası Hemingway Ödülü’nün kökeni, Nobel ödüllü yazar Ernest Hemingway’in kente yaptığı ziyarete dayanıyor. Hemingway’in, kentin planını hazırlayan mimar Marcello D’Olivo ile dostluğu sırasında haritada seçtiği bölge daha sonra ‘Hemingway Parkı’ olarak düzenlendi. Bu kültürel mirasın devamı niteliğindeki ödül programı ise 1984 yılında başlatıldı.

Edebiyat, düşünce serüveni, röportaj ve çağımızın tanığı kategorilerinde verilen ödülün geçmiş kazananları arasında Slavoj Žižek, Zygmunt Bauman, Richard Sennett, David Grossman, Zadie Smith ve Nobel ödüllü yazar Annie Ernaux gibi önemli isimler bulunuyor.

Burhan Sönmez, ödül töreninin düzenleneceği 27 Haziran’da Lignano Sabbiadoro’ya giderek ‘Çağımızın Tanığı Olmanın Anlamı’ başlıklı bir konuşma yapacak.
Ödülün açıklanmasının ardından değerlendirmede bulunan Sönmez, ödülü “başta Cumartesi Anneleri olmak üzere, özgürlük ve barış yolunda mücadele eden, hapis yatan ve hayatını kaybedenlere” adadığını söyledi.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Burhan Sönmez, insan hakları avukatı olarak çalıştığı dönemde uğradığı bir polis saldırısında ağır yaralandı. Daha sonra siyasi nedenlerle Britanya’ya giden Sönmez, Londra’daki Freedom from Torture merkezinde uzun süre tedavi gördü.
Edebiyat kariyeri boyunca Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Orhan Kemal Roman Armağanı, Václav Havel Ödülü ve EBRD Edebiyat Ödülü gibi önemli ödüllere layık görülen yazarın eserleri 48 dile çevrildi. Beş romanını Türkçe yazdıktan sonra anadili Kürtçede de eserler kaleme alan Sönmez, bir dönem ODTÜ’de edebiyat dersleri verdi.
Halen dünya yazarlar örgütü PEN International’ın uluslararası başkanlığını yürüten Burhan Sönmez, aynı zamanda Cambridge Üniversitesi’nde akademik çalışmalarını sürdürüyor.

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, Diyarbakır’ın Bismil ilçesi ile Urfa’nın Suruç ve Mardin’in Kızıltepe ilçelerinde giderek yaygınlaştığı belirtilen kayıt dışı tefecilik faaliyetleri ve organize suç ağlarının araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne araştırma önergesi sundu.

Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İç Tüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını talep eden Cupolo, yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve finansmana erişim sorunlarının özellikle çiftçi, esnaf ve küçük işletmeleri kayıt dışı borçlanma mekanizmalarına yönelttiğini ifade etti.

Önergede, Türkiye’de gelir-gider dengesinin bozulmasıyla birlikte milyonlarca vatandaşın kredi ve kredi kartı borçlarıyla karşı karşıya kaldığına dikkat çekildi. Resmi finansman kaynaklarına erişimin zorlaşmasının, büyük nakit ihtiyacı duyan üreticileri ve işletmeleri tefecilerin insafına bıraktığı belirtildi.

Cupolo, özellikle verimli tarım arazilerine sahip Bismil, Suruç ve Kızıltepe’de yanlış tarım politikaları, yüksek girdi maliyetleri ve ekonomik kriz nedeniyle üreticilerin ağır borç yükü altında ezildiğini kaydetti. Borçlarını ödeyemeyen çiftçilerin önce tarım ekipmanlarını, ardından da arazilerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldığını vurgulayan Cupolo, sanayi ve tekstil sektöründeki işletmelerin de benzer sorunlar yaşadığına işaret etti.

Önergede, tefecilik faaliyetlerinin yalnızca ekonomik sonuçlar doğurmadığı, aynı zamanda silahlı saldırılar, gasp olayları, tehditler ve zorunlu göçler gibi ciddi toplumsal sorunlara da yol açtığı ifade edildi. Özellikle hasat dönemlerinde borç tahsilatı süreçlerinin şiddet olaylarını artırdığı belirtilirken, topraklarını kaybeden bazı ailelerin güvenlik endişeleri nedeniyle yaşadıkları bölgeleri terk etmek zorunda kaldığı kaydedildi.

Cupolo, mevcut denetim mekanizmalarının yetersiz kaldığını savunarak, tefecilik faaliyetlerinin siyasi, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla araştırılması gerektiğini belirtti. Araştırma sonucunda üreticileri koruyacak kamusal politikaların geliştirilmesi, organize suç ağlarının finansal kaynaklarının ortaya çıkarılması ve mağduriyetlerin önlenmesine yönelik yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

DEM Parti’nin önergesinde, bölgedeki ekonomik ve sosyal tahribatın büyümeden önlenebilmesi için TBMM bünyesinde kapsamlı bir Meclis Araştırması açılması talep edildi.

Koparan'ın ölümünün ardından hem adli soruşturma hem de idari inceleme başlatıldı. Ağrı Valiliği, Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma yürütüldüğünü, İl Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından da müfettiş görevlendirildiğini açıkladı.

Şiddet ve hakaret iddialarını dilekçelere yazmış

Halk TV'de İsmail Saymaz'ın aktardığına göre Koparan, şubat ayında öğretmen olarak göreve başladı. İlk olarak ulaşım ve barınma koşullarının zor olduğu bir köy okuluna atanan Koparan, daha sonra verdiği dilekçelerin ardından ilçe merkezine daha yakın bir okula geçici görevlendirmeyle geçti.

Koparan'ın geçici görevlendirildiği Karakazan İlkokulu'nda okul müdürü Melahat İleri ile sorunlar yaşadığı belirtildi. Nefes'in haberine göre Koparan, İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü'ne verdiği dilekçelerde okul müdürünün kendisine hakaret ettiğini, tokat attığını ve öğrencilere de şiddet uyguladığını bildirdi.

Koparan'ın 17 Nisan'da yaşanan tartışmaya ilişkin tutanağında, okul müdürünün kendisine "çingene", "gerizekalı", "varoş" gibi sözlerle hakaret ettiğini ve iki kez tokat attığını belirttiği aktarıldı. Koparan, saldırının diğer öğretmenlerin araya girmesiyle engellendiğini ve olay sonrası adli makamlara başvurarak şikâyetçi olduğunu ifade etti.

"Ben müdürüm, istediğimi yaparım" iddiası

Nefes'in aktardığına göre Koparan, okulda öğrencilere yönelik şiddeti bildireceğini söylediğinde Melahat İleri'nin kendisini odasından kovduğunu belirtti. Dilekçede okul müdürünün, "Ben müdürüm, istediğimi yaparım, sen sorgulayamazsın. Defol git odamdan" dediği öne sürüldü.

Koparan'ın dilekçelerinde okulda hijyen sorunları yaşandığını, öğretmenlerden özel günler için evde yemek yapmalarının istendiğini, bazı ihtiyaçlar için para toplandığını ve hafta sonları da okula çağrılabileceklerinin söylendiğini anlattığı belirtildi.

Ses kaydı ortaya çıktı

Halk TV yayınında Koparan'a ait olduğu belirtilen bir ses kaydından da bölümler yayımlandı. Koparan'ın kayıtta, okul müdürünün zaman zaman bağırıp çağırdığını, ardından özür dilediğini anlattığı aktarıldı.

Koparan'ın ses kaydında, müfettiş denetimi sırasında okulda evrak eksikliği nedeniyle öğretmenlerin saat 17.00'ye kadar bekletildiğini, kendilerine herhangi bir görev verilmediğini ve okul müdürünün "Servis beni beklemek zorunda, isterseniz taksiyle gidin" dediğini söylediği belirtildi.

Sözcü'nün aktardığına göre de Koparan'ın yakınlarına ulaştırdığı ses kayıtlarında da okul müdüründen gördüğünü öne sürdüğü sistematik baskıyı ve psikolojik şiddeti anlattığı ifade edildi.

Yeniden köy okuluna gönderildi

İsmail Saymaz'ın bildirdiğine göre, okul müdürüyle yaşanan gerilimin ardından Koparan yeniden kendi köy okuluna gönderildi. Bu kararın İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü ve Kaymakamlık onayıyla alındığı belirtildi.

Halk TV yayınında, Koparan'ın köy okuluna ulaşım için her gün taksi kullanmak zorunda kaldığı ve bunun günlük yaklaşık 3 bin liraya mal olduğu da aktarıldı. Eğitim-Sen'in ise Koparan'ın aday öğretmen statüsünde olduğu için mesleğini kaybetme kaygısı yaşadığı değerlendirmesinde bulunduğu belirtildi.

Okul müdürü gözaltında

Yaşananların ardından, hakkındaki şiddet ve mobbing iddialarının odağındaki okul müdürü Melahat İleri gözaltına alındı. Koparan'ın ölümüne ilişkin Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın adlî soruşturması sürerken, İl Millî Eğitim Müdürlüğü'nün idari incelemesi de devam ediyor.

Ağrı Valiliği konuya ilişkin açıklama yaptı

Diyarbakır’ın tarihi mirasının önemli yapılarından biri olan ve asırlar boyunca bölge halkına hizmet veren Sur ilçesindeki yaklaşık 550 yıllık Mardin Kapı Değirmeni, bugün kaderine terk edilmiş durumda. Keçi Burcu’nun hemen dibinde, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Hevsel Bahçeleri girişinin sol tarafında bulunan tarihi yapı, bakımsızlık ve ilgisizlik nedeniyle adeta çöp alanına dönüştü.

Diyarbakır’daki 550 yıllık tarih, çöp alanına döndühttps://t.co/AlvXQneMhB pic.twitter.com/USw8X9kdIg

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 10, 2026

Tarihin ve medeniyetlerin şehri olarak bilinen Diyarbakır’da, yüzlerce yıllık geçmişe sahip değirmenin etrafının atıklarla dolması vatandaşların ve tarih severlerin tepkisini çekti. Bir dönem bölgenin en önemli üretim merkezlerinden biri olan tarihi değirmenin çevresinde bugün plastik atıklar, evsel çöpler ve molozların bulunması, kültürel mirasın korunmasına yönelik soru işaretlerini de beraberinde getirdi.

BİR ZAMANLAR BÖLGENİN CAN DAMARIYDI

Kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte, bulunduğu bölgenin yaklaşık 12 bin yıllık yerleşim geçmişine sahip olduğu kabul ediliyor. Tarihi Mardin Kapı Değirmeni'nin, özellikle 1980’li yıllara kadar Sur ilçesi, çevre mahalleler ve köylerden gelen vatandaşlara hizmet verdiği biliniyor. Yıllarca bölgenin un ihtiyacının karşılanmasında önemli rol üstlenen yapı, bugün ise sessizliğe ve unutulmuşluğa mahkûm edilmiş durumda.

TARİH SEVERLERDEN TEPKİ

Diyarbakır’ın önemli kültürel değerlerinden birinin bu halde bırakılmasına tepki gösteren vatandaşlar, tarihi yapının korunması ve çevresinin temizlenmesi için yetkililere çağrıda bulundu. Özellikle yerli ve yabancı turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği Keçi Burcu ve Hevsel Bahçeleri güzergâhında bulunan değirmenin mevcut görüntüsünün kente yakışmadığını belirten vatandaşlar, tarihi yapının restore edilerek turizme kazandırılmasını istedi.

“TARİHE SAHİP ÇIKILMALI”

Kent sakinleri, yüzlerce yıllık geçmişe sahip yapıların yalnızca taş ve duvardan ibaret olmadığını, aynı zamanda Diyarbakır’ın hafızasını oluşturduğunu ifade ederek, “Bu değirmen yıllarca insanlara hizmet verdi. Bugün ise çöplerin arasında kaderine terk edilmiş durumda. Tarihine sahip çıkmayan toplumlar geleceğini de koruyamaz. Yetkililerin bir an önce buraya el atmasını istiyoruz” çağrısında bulundu.

Etkinliğe, Eşbaşkan Doğan Hatun, Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı Ömer Saman, meclis üyeleri ile çok sayıda çocuk ve aileleri katıldı.

Etkinlikte konuşan Hatun, önümüzdeki yıl yeni Zarokistanlar açmayı hedeflediklerini belirterek “Çocukların geleceği için hizmet edeceğiz” dedi.

Etkinlikte renkli kostümlerle sahneye çıkan çocuklar şarkılar söyledi, halay çekti. Renkli görüntülerin oluştuğu programda, yıl boyunca yapılan çalışmaların yer aldığı sinevizyon gösterimi de gerçekleştirildi.

Firmanın yöneticisi İclal Beşenk, sadece Türkiye'de değil, dünyadaki bütün pirinçlerle karşılaştırdıkları zaman protein oranının yüksek olduğunu, glisemik indeksinin (karbonhidrat içeren bir besinin kan şekerini ne kadar hızlı ve ne kadar yüksek seviyeye çıkardığını ölçen sayısal bir değer) düşük olduğu testlerle ispatlanmış durumda olduğunu açıkladı.

"Üniversitede yapılan hem toprak analizi, hem pirinç analizi, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odasının yapmış olduğu analizler, üreticilerin yapmış olduğu analizler, bizim yapmış olduğumuz analizlerle web sitemizde bulunmakta" diyen Beşenk, "Sonuçlar ise diğer pirinçlerle ile başa baş gittiği, bazı değerlerin yüksek oranda çıktığı gözlendi. Pestisit raporumuz var, ilaçsız bir şekilde. Felsefemiz de bu zaten. Tarladan sofraya doğal bir şekilde tüketmek. Bütün bu analiz sonuçları web sitemizde, sosyal medya hesaplarımızda bulunuyor. Yaptığımız analizler sonucunda bu ürünü gönül rahatlığıyla insanlara tanıtabiliyoruz, satabiliyoruz. Hedef kitlemiz öncelikle şeker hastaları. Tabii ki doktor kontrolünde olmak üzere belirli limitlerde. Sporcular, sağlıklı yaşama önem veren insanlar. Çocuklar, onları sağlıklı büyütmek her ebeveynin istediği şey. Bunu yaptırdığımız analizle sonucunda rahatlıkla satabiliyoruz. İnsanlarda inceledikten sonra bunu gönül rahatlığıyla tüketebilirler" şeklinde konuştu.

Diyarbakırlıların "Xalê Kemal" olarak tanıdığı 77 yaşındaki Kemal Tosun, yarım asrı aşkın süredir üzerinden çıkarmadığı rengarenk geleneksel kıyafetleri, parmaklarını süsleyen çok sayıdaki yüzüğü ve sosyal medyada milyonlara ulaşan halay videolarıyla kentin yaşayan sembollerinden biri olmaya devam ediyor.
Tarihi Sur ilçesinin vazgeçilmez simalarından biri olan Xalê Kemal, Ulu Cami önünde gazetemize yaptığı özel açıklamalarda hem çocukluk ve gençlik yıllarındaki zorlu yaşamı anlattı hem de Diyarbakır’a gelen turistlere ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi.

Diyarbakır efsane ismi Xalê Kemal’den anlamlı mesajhttps://t.co/JSicsljrKG pic.twitter.com/ktjnHAm40J

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 10, 2026

“ÖKÜZLE ÇİFT SÜRDÜK, TIRPANLA HASAT YAPTIK”

Geçmiş yıllardaki yaşam koşullarının bugüne göre çok daha zor olduğunu belirten Xalê Kemal, tarımın tamamen insan ve hayvan gücüyle yapıldığı günleri anlattı.
“Öküzle çift sürdük. Sonra traktörler, kamyonlar, biçerdöverler çıktı. O zamanlar kadınlarımız da büyük sıkıntılar çekiyordu. Buzdolabı yoktu, çamaşır makinesi yoktu. Suyumuzu testilerde saklar, yemeklerimizi topraktan yapılmış ocaklarda pişirirdik. Güneş doğmadan önce eşimiz ve çocuklarımızla birlikte tarlaya giderdik. Tırpanla hasat yapardık. Ama yıllara yenik düştük, yaşlandık. Şimdi hayat çok daha rahat. Özellikle kadınların yaşamı eskisine göre çok kolaylaştı.”

HALAY SEVDASI ÇOCUK YAŞTA BAŞLADI

Bismil’in Heydeli (Işıklar) köyünde doğduğunu anlatan Xalê Kemal, halayla tanışmasının ise çocuk yaşlarda gerçekleştiğini söyledi.

Babası tarafından Diyarbakır’da kendisine diktirilen ilk şalvar ve yeleği unutamadığını belirten Tosun, “Babam ölçümü eliyle karışlayarak almıştı. Terzi de o ölçüyle bana kıyafet dikti. Sonra beni köy meydanındaki düğüne götürdü. Elime iki mendil verdiler ve davul-zurna eşliğinde halaya çıktım. Köylüler üzerime para atınca çok iyi oynadığımı düşündüm. O gün bugündür düğünlerde oynuyorum” dedi.

Bugün yalnızca Diyarbakır’dan değil, Türkiye’nin birçok ilinden davet aldığını belirten Xalê Kemal, “Bismil, Silvan, Hazro ve merkez ilçelerin yanı sıra Türkiye’nin batısından da çağrılıyorum. Uçak biletimi alıp beni düğünlere götürüyorlar. Halay çekmeyi seviyorum” ifadelerini kullandı.

TURİSTLERİN GÖZDESİ OLDU

Yıllar içerisinde Diyarbakır’ın en tanınan simalarından biri haline gelen Xalê Kemal, özellikle yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgisiyle karşılaştığını söyledi.
“Ulu Cami önünde otururken turistler beni görünce fotoğraf çektirmek istiyor. Diyarbakır halkı cömerttir, misafirperverdir. Yabancılara evini açar, herkesi ailesinden biri gibi kabul eder. Ben de turistleri seviyorum” diyen Tosun, Sur esnafına da önemli bir çağrıda bulundu.

“BİR TURİST BİR DÜNYA DEMEKTİR”

Havaların ısınmasıyla birlikte Diyarbakır’a gelen turist sayısında gözle görülür bir artış yaşandığını belirten Xalê Kemal, esnafın ziyaretçilere iyi davranması gerektiğini vurguladı.

“Bir turist bir dünya demektir” sözleriyle dikkat çeken Tosun, Diyarbakır’ın misafirperverlik kültürünün korunması gerektiğini ifade etti.

Konuşmasının sonunda Avrupa’nın birçok ülkesinde bulunan hayranlarına selam gönderen Xalê Kemal, gençlik yıllarında yapılan kışlık hazırlıkları ise Kürtçe seslendirdiği bir türküyle anlatarak sohbeti sonlandırdı.

Renkli kişiliği, geleneksel kıyafetleri ve bitmeyen enerjisiyle Diyarbakır’ın yaşayan kültürel değerlerinden biri olarak görülen Xalê Kemal, hem geçmişin tanığı hem de kentin en sevilen yüzlerinden biri olmaya devam ediyor.

Teknik inceleme sonrasında yeni güzergâh belirlendi

Amedspor yönetimi, kompleks içerisindeki kanalizasyon sisteminde yaşanan işlev sorunlarının giderilmesi talebiyle DİSKİ Genel Müdürlüğüne başvuruda bulundu. Başvurunun ardından bölgede inceleme yapan teknik ekipler, mevcut hattaki kot farkının yeterli eğimi sağlamadığını ve bu durumun zaman zaman geri tepmelere, kötü koku oluşumuna ve işletme sorunlarına yol açtığını belirledi.

eni kanalizasyon hattı şebekeye bağlandı

Saha çalışmalarının ardından hazırlanan proje doğrultusunda eski kanalizasyon hattı iptal edilerek yeni hat imal edildi. Yeni hat, uygun kot ve eğim değerleri gözetilerek şehir kanalizasyon şebekesine bağlandı. Gerçekleştirilen çalışmayla atık suların düzenli ve kontrollü biçimde uzaklaştırılması sağlanarak kompleks içerisindeki altyapı sisteminin işletme güvenliği artırıldı.

Futbol Akademisi yemekhanesi de sisteme entegre edildi

Çalışma kapsamında Amedspor Futbol Akademisi için yeni inşa edilen yemekhanenin atık su gideri de oluşturulan kanalizasyon hattına bağlandı. Böylece hem mevcut tesislerin hem de yeni hizmet birimlerinin atık su altyapısı tek sistem üzerinden güvenli biçimde işletilebilir hâle getirildi.

DİSKİ Genel Müdürlüğü, kent genelinde kurumlar ve spor tesislerinden gelen altyapı taleplerini teknik gereklilikler doğrultusunda değerlendirmeyi ve kalıcı çözümler üretmeyi sürdürüyor.

Önceki gün 5’inci kattaki evlerinin balkonundan düşen 15 yaşındaki Ömer Ateş, ağır yaralandı. Haber verilmesi üzerine olay yerine 112 acil sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Ateş, olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Ateş, hastanede yapılan müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Ateş’in cansız bedeni, otopsi işlemlerinin ardından defnedilirken, olayla ilgili inceleme başlatıldı.

SINIR KAPISINDAKİ SORUNLAR KONUŞULDU

Görüşmede; ticaret hacminin artırılması, turizmin canlandırılması, karşılıklı ziyaretlerin geliştirilmesi ve sınır kapılarındaki sorunların bölge ekonomisine etkileri ele alındı.

Bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik gerçekleşen ziyaretlerinden dolayı Şükrü Cemil ve beraberindeki heyete teşekkür edildi.

İş yerinde henüz bilinmeyen nedenle çıkan yangını fark eden vatandaşların ihbarı üzerine adrese itfaiye, 112 acil sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Ekiplerin müdahalesiyle söndürülen yangında ölen ya da yaralanan olmazken iş yeri kullanılamaz hale geldi.

Yangının çıkış nedeni araştırılıyor.

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Serra Bucak, dün katıldığı Tv programında güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, yerel yönetimlere dikkat çekti. Bucak, geçtiğimiz günlerde Diyarbakır’da düzenlenen Demokratik Yerel Yönetimler Konferası'na mesaj gönderen Abdullah Öcalan’ın "Halkın bütün kararlara dahil edilmesi esas alınmalıdır. Küçük kırtasiyeci akılla belediyeler yönetilmemelidir" ifadesini hatırlatarak, Sayın Öcalan'ın yerel yönetim değerlendirmesi bizim açımızdan güç ve moral vericiydi” dedi. Bucak’ın öne çıkan satır başları şu şekilde:

“TOPLUMU DİNLEYEN POLİTİKAYI İNŞA ETMEYE ÇALIŞIYORUZ”

“Komünler meselesi, bir toplumun yan yana gelmesi, birbiriyle dayanışması ve kolektif zeminde bir üretim içerisinde olmasıdır. Sadece maddiyat temelli üretim değil, aynı zamanda fikirsel üretimin de komünlerde yan yana gelmesidir. Nasıl bir yerel yönetim anlayışı dediğimizde; toplumcu, toplumun fikirlerini esas alan, politikalarını hayata geçirirken toplumu dinleyen bir politikayı anlıyoruz ve bunu inşa etmeye çalışıyoruz.

“ÖZERK BİR ANLAYIŞI KAST EDİYORUZ”

Türkiye hiçbir şeyin yasal güvencesi olmadığı gibi yerel yönetimler de herhangi bir yasal güvence altında değildir. Bizim yerel yönetim anlayışımız, demokratik ve daha fazla yerelin yetkilerinin genişletildiği bir belediyecilik anlayışıdır. Yetkilerin arttırılmasıyla birlikte, kendi içerisinde halk adına harcayacağı bütçeden alacağı kararlara kadar kısmen özerk bir anlayışı kast ediyoruz. 80 milyonluk nüfus ve bu kadar büyük bir ülke, tek bir merkezi noktadan alınan kararlarla yönetilemez. Her bölgenin, her ilin kendine özgü alanları var. Tarımsal üretimden tutalım, coğrafyasına ve iklim meselesine kadar pek çok farklılık var. Türkiye'nin Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'na koyduğu çekince maddeleri ortadan kalkarsa, yetkileri ve bütçesi daha da güçlendirilmiş yerel yönetimlerle kentleri yönetmek mümkün hale gelecektir.”

“HANGİ MEYDANA ÇIKARSANIZ ÇIKIN”

27-28 Haziran'da Öcalan'a özgürlük mitingi yapacaklarmış. Buyursunlar yapsınlar. Sizi 27 Haziran'da hangi meydana çıkarsanız çıkın, Ben Müsavat Dervişoğlu olarak büyük türk milletini arkama alıp Tandoğan meydanına çıkacağım. Sağcısı solcusu, doğulusu batılı, bayrak sevdalısı herkesi, sevdası Türkiye, kaygısı Türkiye'nin geleceği olan herkesi 27 Haziran Cumartesi günü Tandoğan meydanına bekliyorum. O gün bütün Ankara gelincik tarlası olacak.''

Yapılan açıklamada, "Konferans delegasyonunun iradesi doğrultusunda, Demokratik Yerel Yönetimler Tutum Belgemiz yenilenmiş; yerel yönetimlerin temel ilkeleri, çalışma usul ve esasları ile işe alım politikaları, gelecek dönemin ihtiyaç ve hedefleri çerçevesinde yeniden tanımlanarak kabul edilmiştir." ifadeleri kullanıldı.

YAPILAN AÇIKLAMANIN TAMAMI ŞU ŞEKİLDE:

31 Mart 2024 tarihli yerel seçimlerde partimiz, kayyımları bir kez daha büyük yenilgiye uğratmıştır. Her türlü eşitsiz şartlara, hilelere ve gasp çabalarına rağmen 78 belediye ve Kent Uzlaşısı kapsamında elde edilen çok sayıda yerel yönetim kazanımıyla partimiz beklentilerin üstünde sonuç almıştır.

Kayyım salt devletin zor politikalarının bir parçası değil, karşı hegemonya inşa etme arayışıydı. Dolayısıyla kayyım bir yönetim stratejisiydi. Belediyeler aracılığıyla toplumun rızasını almayı ve toplumu özgürlük arayışından uzaklaştırarak hakimiyet kurmayı amaçlayan bu stratejinin yenilgisi, salt belediyelerin geri alınmasından öte toplumun değişim talebinin sandıklara yansıdığı siyasal bir olaydır. Seçim sonuçları, Kürt halkının kendi kendini yönetme iradesine olan bağlılığı göstermiştir. Dolayısıyla halk iradesi, kayyımlar şahsında devreye konulan hegemonik projeyi boşa düşürmüş ve tarihin çöp sepetine göndermiştir.

Halk karşısında yaşadığı ağır yenilgiyi kabullenemeyen norm dışı devlet unsurları hem halka karşı düşmanca tutumunu hem de Barış ve Demokratik Toplum Sürecine zarar vermek üzere belediyelerimize kayyım atamalarını sürdürmüştür.

KAYYUMLARIN KALKMASI GEREKİYOR

Kayyım zihniyetine rağmen Barış ve Demokratik Toplum Sürecinde tarihi gelişmeler yaşandı. Sürecin mimarı Sayın Abdullah Öcalan’ın olağanüstü çabası ve temposuyla birkaç ayda dünyada eşi benzeri olmayan önemli adımlar atılmıştır. Bir buçuk yılını geride bırakan sürecin, bugün itibariyle pozitif barış aşamasına geçişiyle ilgili beklentiler ve umutlar bir eşiğe varmıştır. Bunun için öncelikle Sayın Abdullah Öcalan’ın özgür çalışma ve iletişim koşullarının sağlanması, statüsünün belirlenmesi gerekmektedir. Ardı sıra çerçeve yasa kapsamında özgürlük ve demokratik entegrasyon yasalarının çıkarılarak hayata geçirilmesi, yasal düzenleme gerektirmeyen adımların ise hızla atılması ve daha sonra yeni düzenlemelerle güvence altına alınması gerekmektedir. Bu kapsamda, mevcut kayyımların idari bir kararla geri çekilmesi ve daha sonra da TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun nihai raporunda belirtildiği üzere 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 45. maddesine dayanan kayyım atamalarının ilga edilmesi elzemdir.

BELEDİYE KANUNUNDA EŞ BAŞKANLIK TANINSIN

Eş başkanlık, var oluş nedenlerimizin siyasal biçim kazanmasının en güçlü örneklerinden biridir. Özgürlüğün gerçekleşmesinin başlangıcı kadın özgürlükçü paradigmanın hayata geçirilmesidir. Devrimci ve sosyalist olmanın ilk şartı kadın özgürlükçü paradigmayı yaşamın kılcal damarlarına kadar yaşamak ve gerçekleştirmektir.

Kadın özgürlükçü paradigmanın yaşamsal ve yönetsel kazanımlarının başında eş başkanlık gelmektedir. Özgürlük mücadelemizin öncülüğünü yaptığı eş başkanlık uygulaması zamanla çoğu demokrat, sosyalist, devrimci yapıya örnek olmuş; geniş bir yayılma alanı kazanmış ve bazı kısıtlamalara rağmen devlet tarafından da yasal olarak tanınmıştır. Bu yönüyle hem ideolojik-politik alanda hem toplumsal mücadele hattında hem de devletle mücadele kapsamında eş başkanlık büyük bir kazanımdır.

"ERKEK EGEMEN ZİHNİYETİN KADIN EGEMEN PARADİGMAYA SALIDIRIS OLUYOR"

Son dönemlerde erkek egemenlikli, devletçi, iktidarcı ve baskıcı zihniyetin, kadın özgürlükçü paradigmaya ve bu uğurda büyük bedeller veren mücadelemizin kazanımlarına dönük sistematik saldırıları artmıştır. Bu saldırılara karşı edilgen veya reaksiyoner bir tutum sergilemeyeceğiz. Bilakis mücadelemizin vazgeçilmez bir kazanımı olduğundan hareketle eş başkanlık sistemini Türkiye ve Ortadoğu’da yaşamın her alanına taşıyacağız.

Barış ve Demokratik Toplum Süreci ile girilen yeni aşamada, özgürlük ve demokratik entegrasyon yasalarıyla yerel demokrasiyi güçlendirme ve eş başkanlık sisteminin tüm yasalarda tanınmasını sağlama gibi tarihsel bir sorumlulukla karşı karşıyayız. TBMM’ye ve siyaset kurumuna çağrımız, Belediye Kanunu başta olmak üzere demokratik siyaset ve yerel demokrasiyi ilgilendiren tüm yasalarda eş başkanlık sisteminin tanınmasıdır.

DEMOKRATİK TOPLUM BELEDİYECİLİĞİ

Demokrasi, merkeziyetçiliğin ve devletçi yaklaşımların panzehridir. Fakat demokrasiyi anlamlı ve yaşamsal kılacak metodoloji, onu yerelden ve yerinden örmekle mümkündür. Bu sebeple demokrasinin kök hücresi komündür. Komünün idari ve yönetsel mekânı ise belediyelerdir. Elbette komünü sadece belediyelerle sınırlamak mümkün değildir ama belediyeler ve daha geniş anlamda demokratik yerel yönetimler, toplumda komünal yaşamın örülmesinde ve demokratik toplumun inşasında öncü bir role sahiptir.

Demokratik toplum belediyeciliği, bir halk belediyeciliğidir. Siyaseti ve hizmeti halkla birlikte yapmaktır. Yerelden demokrasiyi yaşamsal kılmaktır. Demokrasinin başlangıcı yerelden olur ve demokratik toplum belediyeciliği bunu gerçekleştirmeye adaydır, taliptir. Demokratik belediyecilik hareketini geliştirmek; kadınlar, gençler, engelliler, farklı kimliklere sahip halklar ve inançlar başta olmak üzere toplumun tüm kesimlerini ihtiyaçları temelinde örgütlemek yerel yönetimlerin görevi ve sorumluluğudur. Eğitim, dil, kültür, sağlık, ekonomi ve ekoloji bu ihtiyaçların başında gelmektedir.

Demokratik toplum belediyeciliği, yeni dönemde bizler açısından temel yol haritasıdır. Bu yolu hangi ilkeler ve esaslar üzerine inşa edeceğimiz ise konferansımızda ortaya çıkan ortak iradeyle şekillenmiştir. Geçmiş dönemin birikimlerini yeni dönem kararlaşmalarımızla buluşturarak halkın beklentilerine güçlü bir şekilde cevap olacağız. Kayyım gaspıyla geçen sekiz yıllık dönemin yarattığı tahribatı onaracak, kaybedilen yılların telafisini gerçekleştireceğiz.

Bu amaçla yeni dönemde, konferansımızın açığa çıkardığı iradeyi esas alarak demokratik katılım ilkesini temel yönetim anlayışımız olarak benimsediğimizi bir kez daha beyan ediyoruz. Halkın belediye ve il genel meclislerinin karar alma süreçlerinde asli özne olduğu kabulüyle, başta katılımcı bütçe çalışmaları olmak üzere komünler kurup; meclisler ve kent konseyleri aracılığıyla halkla birlikte karar alma mekanizmalarını işlevsel hale getireceğiz. Yönetilen değil yönetime doğrudan katılan bir toplum anlayışını büyüteceğiz.

Komün ve kooperatif örgütlenmelerini önceleyen, bu çalışmaları destekleyen ve yaygınlaştıran bir belediyecilik anlayışını pratiğe geçirmek de bu dönemin temel hedeflerinden biridir. “Komün belediyedir, belediye komündür” anlayışıyla her belediyeyi bir komün gibi örgütleyeceğiz. Toplumun bütün kesimlerinin kendisini içinde bulduğu, söz ve karar sahibi olduğu bir yerel yönetim anlayışını komünalist bir kişilik ve yaklaşımla geliştireceğiz. Belediyeleri yalnızca hizmet üreten kurumlar değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmanın ve ortak yaşamın örgütlendiği demokratik alanlar haline getireceğiz.

Türkiye’nin içinde bulunduğu derin ekonomik kriz ve belediyelerimizin karşı karşıya olduğu ekonomik sorunlar göz önünde bulundurulduğunda, kullanılan mevki, makam ve araç-gereçlerin topluma yansıma biçimi daha da büyük bir önem kazanmaktadır. Tüm seçilmişlerimizin yaşamlarında ve pratiklerinde bunlara azami dikkat etmesi; belediye kaynaklarının etkin, verimli ve halk yararına kullanılabilmesi noktasında konferansımız net bir irade ortaya koymuştur.

Özellikle genç nüfus başta olmak üzere ciddi bir işsizlik ve istihdam sorunu yaşanmaktadır. Bu durumun yarattığı toplumsal baskı ve beklenti, çoğu zaman belediyeler üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu beklentilere eşitlikçi, adil ve şeffaf yöntemlerle cevap üretmek yerel yönetimlerin temel sorumluluğudur. Bu nedenle belediyelerimizde işe alım süreçlerinde kura sistemini artık temel bir ilke olarak benimsiyoruz. İstihdam talebinde bulunan tüm yurttaşların, liyakate dayalı fırsat eşitliğine göre değerlendirilmesini ve herkes için daha adil süreçlerin işletilmesini hedefliyoruz.

“Kültürün taşıyıcısı dildir” tespitinden hareketle anadili ve kültür çalışmalarını tüm yerellerde hayata geçireceğiz. Bir yandan çok dilli belediyecilik anlayışıyla hizmet sunarken, diğer yandan yerel dillerin korunmasına, gelişmesine ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlayacağız. Yerellerde halkların kültürel özgünlüklerini esas alan etkinlikler ve çalışmalar gerçekleştireceğiz. Halkların dilini ve kültürünü yaşatacak, bu kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması noktasında üzerimize düşen sorumluluğu yerine getireceğiz.

ZAMAN KAYBEDİLMEDEN YASAL ADIMLAR ATILMALI

Bugün Türkiye ve Ortadoğu’daki krizlerin temelinde aşırı merkeziyetçilik vardır. Oysa bu toprakların binlerce yıllık tarihinde merkeziyetçilik istisna, adem-i merkeziyetçilik ise kuraldır. Merkezi ve yereli yeniden düşünen, ilişkilerini bu toprakların kadim geleneğine bakarak örneklendiren, demokratik toplum paradigmasını yaşamsal kılacak damarları açan bir yeni düzleme ihtiyaç vardır.

Sayın Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihinde yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı”nın çizdiği çerçeve, ulus-devletçi egemenlik paradigmasının aşıldığına ve demokratik siyasete dair tarihi bir mühür niteliği taşımaktadır. Demokratik siyaset stratejisi, demokratik toplum paradigmasının inşa zeminidir. Bu zeminin taşları ise demokratik yerel yönetimler anlayışıyla örülebilir. Demokratik yerel yönetimler, öncü ve inşacı rolünü oynadıkça demokratik toplum hayat bulur. Yerel demokrasi ve demokratik anayasanın geliştirilmesi de demokratik entegrasyonla mümkündür. Demokratik entegrasyonla devlet + demokrasi formülasyonunun hayata geçmesi, aynı zamanda Kürt halkı ve yerel halkların komünal birlikteliğinin zemini olacaktır.

Bunun için zaman kaybetmeden yasal adımların atılması gerekmektedir. Yerel demokrasinin gelişmesi açısından Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’ndaki çekincelerin kaldırılarak, 1921 Anayasası’nın “yerel demokrasi” ruhunun yeniden güncellenmesi elzemdir. Bu güncellemeyle Türkiye’nin kamu yönetiminin daha adem-i merkeziyetçi bir yapıya dönüşümü imkan bulacak ve merkezi yönetimden yerel yönetimlere yetki devrinin gerçekleştirilmesine de olanak sağlanacaktır. Yine Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’ndaki çekincelerin kaldırılması, “Demokratik Yerel Yönetimler Yasası” ve “Demokratik Sivil Toplum Yasası” çıkarılması, demokratik toplum paradigmasının yerleşmesinde ve ulus-devletçi egemenlik paradigmasının tarihe karışmasında belirleyici rol oynayacaktır.

Bu düşüncelerle, “Demokratik Yerel Yönetimlerle Komünal Topluma” şiarıyla düzenlediğimiz Demokratik Yerel Yönetimler Konferansımızın Ortadoğu ve Türkiye halklarına demokratik toplumun inşasında katkı sunmasını diliyoruz.