Bu sonuçla Paşinyan, tek başına hükümet kurma çoğunluğunu elde etti.

Güçlü Ermenistan İttifakı yüzde 23,2 ile ikinci, Ermenistan İttifakı Partisi ise yüzde 9,9 ile üçüncü sırada yer aldı.

Resmi olmayan sonuçlara göre, Kürt toplumunun sevilen ismi Kinyazê Hemid, dördüncü kez Ermenistan Parlamentosu’na girdi.

Bu seçimde Paşinyan’ın iktidar partisinden aday olan Hemid, daha önce 2017, 2018 ve 2021 yıllarında da milletvekili seçilmişti.

30 yıldır Ermenistan Kürtlerinin başkanı

81 yaşındaki Kinyazê Hemid, Ermenistan genelinde tanınan ve hem Kürt hem de Ermeni toplumu nezdinde büyük saygı gören bir şahsiyet.

17 Ocak 1945 tarihinde başkent Erivan yakınlarındaki Abovyan ilçesine bağlı Devexerabe köyünde dünyaya geldi.

Ailesi, 1926 yılında Şeyh Said İsyanı’nın ardından Van’dan göç ederek Ermenistan’a yerleşen 4 bin Kürt aileden biri olan Bruki aşiretine mensuptur.

2007 yılından bu yana Ermenistan Kürtleri Konseyi Başkanlığı’nı yürüten Hemid, ülkede kalan az sayıdaki Müslüman Kürt aileden birinin ferdi olmasına rağmen, Ezidi Kürtler tarafından da lider olarak kabul ediliyor.

Kinyazê Hemid kimdir?

Eğitim hayatındaki başarılarıyla dikkat çeken Kinyazê Hemid, 1952 yılında ortaokulu altın madalya ile bitirdi.

1962 yılında Ermenice öğretmeni olarak iş hayatına atıldı ve daha sonra okul müdürlüğü yaptı. 1964 yılında Ermenistan Devlet Tarım Üniversitesi Ekonomi Bölümü’ne girdi ve buradaki başarısından dolayı üniversitenin Komsomol Örgütü Başkanı seçildi.

Üniversite yıllarında yüksek dereceli Lenin Madalyası alan Hemid, 1978 yılında mezun oldu. Ayrıca 1965-1967 yılları arasında Marksizm-Leninizm Enstitüsü’nde eğitim gördü. 1969 yılında başladığı Erivan Devlet Üniversitesi’ndeki eğitimini ise 1974 yılında tamamladı.

Kinyazê Hemid ve eşi Tamila’nın bir oğlu ve bir kızı bulunuyor.

Kızları Narin Nadirova tanınmış bir şahsiyet ve Amedspor Yönetim Kurulu üyesiyken, oğulları Hemid Rusya’nın Krasnodar kentinde yaşıyor. Hemid çiftinin çok sayıda torunu ve torun çocuğu bulunuyor.

AK Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Sait Yaz, Diyarbakır–Şanlıurfa Yolu, Elazığ Yolu ile Seyrantepe Yolu üzerinde yaşanan trafik sorunlarını gündeme getirerek, sosyal medya hesabından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na resmi bir mektup gönderdiklerini açıkladı. AK Parti Diyarbakır Milletvekili, Mehmet Sait Yaz, şu ifadelere yer verdi:

“GÜNDEMDE TUTMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

“Diyarbakır–Şanlıurfa Yolu, Elazığ Yolu ile Seyrantepe Yolu üzerinde yaşanan trafik yoğunluğunu ve vatandaşlarımızın günlük yaşamını olumsuz etkileyen sorunları, Sayın Bakanımıza resmi bir mektupla bir kez daha arz ettik. Mevcut akıllı kavşak uygulamalarının tek başına yeterli olmadığı; ambulansların, itfaiye araçlarının, öğrencilerimizin ve çalışan vatandaşlarımızın zaman zaman ciddi gecikmeler yaşadığı hususuna dikkat çekerek, Diyarbakır’ın artan ulaşım ihtiyacına cevap verecek, uzun vadeli ve kalıcı çözümler kapsamında köprülü kavşak projelerinin hayata geçirilmesi yönündeki beklentimizi tekrar ifade ettik. Diyarbakır’ımızın ihtiyaçlarını ilgili makamlar nezdinde gündemde tutmaya devam edeceğiz.

BBC’nin kapsamlı araştırmasıyla bu olay ayrıntılandırrıldı. BBC ekibi geçen yılın Ağustos ayında Federe Kürdistan Bölgesi’nin Ranya kentinde yaptığı araştırmada, bazı ailelerle görüştü ve bölgedeki insan kaçakçılığına dair çarpıcı sonuçlara ulaştı.

BBC’nin edindiği bilgiye göre, geçen yaz İngiltere’ye götürülmek üzere yola koyulan 300’den fazla göçmen kaçırıldı, işkence gördü ve zorla organlarının alınmasıyla tehdit edildi.

Tamamı Irak Kürdistan Bölgesi’nden olan gençler, Libya’da bir milis grubu tarafından esir alındı. Milisler, ailelerinden her birinin 5.000 dolar fidye talep etti ve ödeme yapılmazsa rehinelerin böbreklerinin alınacağı tehdidinde bulundu.

BBC ekibi daha sonra serbest bırakılan bazı rehinelerle görüştü ve zorla rehin alma operasyonlarının gerçekleştiğini gösteren fotoğraflara ulaştı.

Eski tutsaklar işkence izlerini gösterdi ve yaklaşık 180 kişinin bir hücreyi paylaştığı, çok sıkışık koşullarda tutulduklarını söyledi. En az bir rehinenin öldüğü biliniyor ve kaç kişinin hala esir olduğu belirsiz.

AKTİF KAÇAKÇILIK AĞLARI

Milis güçlerinin göçmenleri Libya üzerinden Akdeniz kıyısına götürmesi gerekiyordu. Ancak göçmenlerin yolculuğunu organize eden Federe Kürdistan Bölgesi vatandaşı insan kaçakçısı Noah Aaron ile ödeme konusunda bir anlaşmazlık çıkmıştı. Aaron şu anda Fransa’da ayrı ayrı işlediği kara para aklama ve kaçakçılık suçlarından dolayı 10 yıl hapis cezasını çekiyor.

Rehien olayına ilişkin ayrıntılar ise, BBC’nin geçen ay tutuklanan bir başka kaçakcı Kardo Jaf ile ilgili araştırması sırasında ortaya çıktı.

İki kaçakçının geçmişte birlikte çalıştığına inanılıyor. Her ikisi de Kürdistan Bölgesi’nin Ranya kentinde ve İngiliz düşünce kuruluşu Chatham House’un raporuna göre bu bölge “aktif kaçakçılık ağlarıyla dolu.”

Şubat ayında, BBC’nin bir araştırma ekibi Ranya’da Kardo Jaf hakkında araştırma yaparken, bir adam oğlunun Libya’da rehine alınanlardan biri olduğunu söyledi.

Adam Aaron’ın kaçakçılık çetesinin, Kuzey Afrika üzerinden Akdeniz’i geçerek Avrupa’ya ulaşmayı içeren İngiltere’ye yolculuğu organize etmek için ailesinden binlerce dolar aldığını aktardı.

LİBYA: KAÇAKÇILARIN ROTASI – FİDYE: PARA VEYA BÖBREK

Libya’nın büyük bir kısmı rakip milislerin kontrolünde ve kaçakçılık şebekeleri onların işbirliğine dayanıyor.

2025 yazında, Kürdistan Bölgesi’nden Libya’ya uçakla gelen göçmen grupları art arda korunaklı bir yerleşkeye götürülerek hapsedildi.

Milisler daha sonra her rehine için 5.000 dolar talep etti ve Aaron’ın önceki bir anlaşma için bu parayı ödemediğini iddia etti. Aileler, paranın hızlı bir şekilde teslim edilmemesi durumunda ödemenin “böbrekle” alınacağı konusunda uyarıldı.

Libyalılar ayrıca rehinelerin fotoğraflarını ve videolarını da gönderdi; bunların çoğu şiddet içerikliydi. Birinde, genç bir adama böbreğinin alınması için doktora götürüldüğü söylenirken filme alınmıştı.

Ranya’da BBC’ye konuşan rehinelerden birinin babası fidyeyi ödediğini söyledi. Oğlu, Irak hükümeti tarafından organize edilen bir uçakla Ocak ayında evlerine geri gönderilen 110 rehine arasındaydı. Ancak, oğlunun esaret altındayken gönderdiğini söylediği bir fotoğraf gösterdi; fotoğrafta, zorla organ alınmasından kaynaklandığından şüphelendikleri açık bir yara izi vardı.

Bir süre sonra, benzer telefon fotoğrafları gösteren düzinelerce kişi daha ortaya çıktı. BBC bunları İngiltere’deki bir uzmana gösterdi ve uzman, izlerin böbrek ameliyatı sırasında yapılan kesiklerle tutarlı göründüğünü söyledi.

Bu arada rehinelerin çoğu serbest bırakıldı. Bazı aileler fidye bedelini hemen ödedi, ancak Kürt yetkililer diğer rehinelerin iç organlarıyla ödeme yapmış olabileceğinden şüpheleniyor.

Kürdistan Bölgesel Hükümeti İçişleri Bakanlığı’nda üst düzey bir yetkili olan Hemn Merany’ye göre, risklere rağmen Kürdistan’dan Avrupa’ya yasadışı göçmen akışı durmadı.

Diyarbakır Kent Konseyi Spor Meclisi, sporun kent yaşamına etkilerini farklı boyutlarıyla ele almak amacıyla “Spor, Kent Kimliği, Ekonomi ve Toplumsal Barış” başlıklı bir panel düzenliyor.

13 Haziran Cumartesi günü ÇandAmed (Sezai Karakoç) Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek panelde, sporun kent ekonomisine katkıları, kent kimliği ve aidiyet duygusunun oluşumundaki rolü, sporda ayrımcılıkla mücadele, yerel ve merkezi spor politikaları ile Diyarbakır’ın spor kenti olma potansiyeli masaya yatırılacak.
Akademisyenler, yerel yöneticiler, spor yöneticileri, sivil toplum temsilcileri ve meslek kuruluşlarının katılımıyla düzenlenecek etkinlikte, sporun yalnızca saha içindeki karşılığının değil, toplumsal barışın güçlendirilmesi, ortak yaşam kültürünün geliştirilmesi ve kentsel kalkınmaya sunduğu katkıların da değerlendirilmesi hedefleniyor.

İLK OTURUMDA AMEDSPOR VE SÜPER LİG GÜNDEMİ

Saat 13.30’da başlayacak ilk oturumun moderatörlüğünü Kayapınar Belediye Eşbaşkanı Cengiz Dündar yapacak.

Oturumda, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya, “Süper Lig ile Birlikte Diyarbakır Ne Kazanır?” başlıklı sunumuyla sporun kente ekonomik ve sosyal etkilerini değerlendirecek.

Amedspor İstişare Kurulu Başkanı Metin Kılavuz ise “Amedspor Sadece Bir Kulüp mü? Kent Kimliği, Aidiyet ve Toplumsal Temsil” başlıklı konuşmasında kulübün kent açısından taşıdığı anlamı ele alacak.

Sosyolog Seher Akçınar Bayar ve Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Felat Bozarslan da “Sporda Ayrımcılığa Karşı Ortak Mücadele: Irkçılık, Nefret Söylemi ve Toplumsal Dayanışma” konusunu tartışacak.

SPOR POLİTİKALARI VE KENT VİZYONU ELE ALINACAK

Saat 15.00’te başlayacak ikinci oturumun moderatörlüğünü Diyarbakır Kent Konseyi Genel Sekreteri Selvi Tunç üstlenecek.

Gençlik ve Spor İl Müdürü Cenk Öztekin, merkezi spor politikaları ile Diyarbakır’ın potansiyeline ilişkin değerlendirmelerde bulunacak. Diyarbakır Büyükşehir

Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanı Baran Yılmaz ise yerel yönetimlerin spor politikalarının kent yaşamına etkilerini aktaracak.

Dicle Üniversitesi BESYO Müdür Yardımcısı Nihat Mızrak, üniversite-spor-kent iş birliğinin önemine dikkat çekerken, Amedspor Kulüp Başkanı Nahit Eren “Kulüpten Kente: Sporun Ortak Gücü ve Ortak Sorumluluğu” başlıklı sunum yapacak.

Panelin son bölümünde Spor Meclisi Yürütme Kurulu Üyesi Akif Savaş, “Diyarbakır Bir Spor Kenti Olabilir mi? Yeni Vizyon, Yeni Yol Haritası” başlıklı konuşmasıyla kentin spor alanındaki geleceğine ilişkin görüşlerini paylaşacak.

Etkinlik, genel değerlendirme ve kapanış oturumunun ardından sona erecek.

ÖZEL: HAKKIMI HELAL ETMİYORUM

“Dört koldan saldırı altındayız. Seçim sonucunu tanımamak ve kongrelerin iptal edilmesi CHP'nin iç işi değil. AKP yargı kollarıyla, Türkiye'de hiçbir seçilmişin koltuğunun garantisi yok artık. Mesele, CHP’yi bütün kimliği ile ortadan kardırma ve Erdoğan'ı rakipsizleştirme meselesidir. Hem Ferdi'nin ölüm yıl dönemde bize bunu yaşatanlar, genel merkeze o kara günü yaşatanlara şu kadarcık hakkım varsa helal etmiyorum.

“SUİKAST YAPANLAR O BİNADA GEZİYOR”

Partime saygımdan ağzımı açmıyorum ama o binada bugün Kemal Bey'e Çubuk'ta organize linç girişimi yapılırken yanında duran Murat Emir yok. Ama 1980 öncesi 7 TİP'li genci öldüren Haluk Kırcı'nın ekibi, 12’nci kattan genel başkan katından selam veriyorlar objektiflere. Kemal Bey, Şavşat'ta saldırıya uğradığında kirpinin içinde onunla olan Seyit Torun yok orada. Kemal Bey'e ateş açılırken, kirpinin içine girerken Kemal Bey'in üstüne kapanan Seyit Torun'u iki kolundan tutup attılar o binadan dışarıya. 'Ya hapse gireceksin ya AK Parti'ye katılacaksın' dendiğinde dimdik duran belediye başkanlarımız yok orada. Ama 'Bir sonraki operasyon şu CHP'li belediyeye' deyip belediye başkanlarının kendilerine, ailelerine haysiyet suikastı yapanlar, o haberleri yapanlar o binada geziyorlar.

KILIÇDAROĞLU: ARINACAĞIZ

Şuna inanmanızı istiyorum, her şeyi sizin için yapıyorum. Her şeyi bu ülkenin güzel insanları için yapıyorum. Sizleri utandırmayacağım asla. Hakkı ve hukuku her ortamda savunacağım. Türkiye'nin ve bölgenin sorunlarına akılcı çözüm üreten tek parti CHP'dir. CHP kurultayları düşüncelerin özgürce ifade edildiği kurultaydır, bir şenlik kurultaydır. CHP kurultaylarında para, çıkar olmaz. Çünkü bu parti Mustafa Kemal'in, İnönü'nün, Ecevit'in partisidir. Arınacağız, arınacağız; kirlilikten arınacağız. Temiz siyaset yapacağız. Kirli olanların tamamının işine son vereceğiz. Bu parti devlete yön çizen bir partidir. Devlet kuran devlet inşa eden partidir. Ahlakı dokularına kadar koruyan, çalışkan partidir. Beraber özveri ile çalışacağız.

"BÖYLE BİR ŞEYİ BU PARTİ KABUL ETMEZ"

CHP tarihini hiçbir döneminde pavyonlarda kurultay pazarlıkları yapılmadı. Bunu söylediğim için eleştiriyorlar. Ahlak, ahlak. Erdem erdem. Adalet adalet. Temizlik temizlik. CHP bunları kendi dokularına işledi. Adaletin olmadığı yerde, sevginin olmadığı yerde düzen olmaz. Ben sana para vereyim sen bana oy ver. Böyle bir şeyi bu parti kabul etmez. İradesini para ile satanlar bu partide yer alamazlar. Bu partide yokturlar ve olmayacaklardır.

"BU DEVLETİN ÇIKARLARINI CHP SAVUNMAYACAKSA KİMLER SAVUNACAK"

Bu milletin hakkını hukukunu yiyen beşli çetelerden hesap sormazsam namerdim. Uyuşturucu baronlarından, hesap sormazsam namerdim. İradesini para ile alıp satanlardan bu partiyi kurtarmazsam namerdim. Dış dünyada büyük değişimler var; Hürmüz'ün ne kadar değerli olduğunu hepimiz biliyoruz, CHP bu konuda ne söylüyor. Bu devletin çıkarlarını CHP savunmayacaksa kimler savunacak. İşçinin emekçinin hakkını CHP savunmayacak da kimler savunacak.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 1 Ekim 2024 tarihinde TBMM'nin yeni yasama yılı açılışında DEM Partili milletvekilleriyle tokalaşması ve ardından Abdullah Öcalan'ın "Barış ve Demokratik Toplum" adını verdiği sürecin başlamasıyla birlikte Diyarbakır'da turizmde dikkat çekici bir hareketlilik yaşandı. 2025 yılında yaklaşık 1,5 milyon turistin ziyaret ettiği kentte, bu yıl ziyaretçi sayısının daha da artması bekleniyor. Yoğun talep nedeniyle turizm acenteleri sezonu uzatma kararı alırken, kentteki oteller, restoranlar ve tarihi mekanlarda da önemli bir canlılık gözleniyor.

BARIŞ SÜRECİ KENTİN TURZMİNİ ETKİLEDİ

Gazetemiz Güneydoğu Ekspres'e konuşan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya ile Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Mezopotamya Bölge Temsil Kurulu Başkanı Serdar Baturay, kentte yaşanan ziyaretçi artışının bölgede oluşan barış ve çözüm atmosferiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.

“DİYARBAKIR TURİZMDE HAK ETTİĞİ PAYI ALAMIYOR”

Diyarbakır’ın halen de turizmde hak ettiği payı alamadığını dile getiren DTSO Başkanı Mehmet Kaya, “Diyarbakır, sonuçta Yukarı Mezopotamya'nın en önemli merkezlerinden biridir. Yaklaşık 12 bin 500 yıllık bir tarihten ve bugüne kadar bilinen 33 medeniyete ev sahipliği yapmış bir kentten söz ediyoruz. Buna rağmen turizmden hak ettiği payı aldığını söylemek mümkün değil” dedi.

“ÇATIŞMANIN OLDUĞU YERE İNSANLAR SEYAHAT ETMEZLER”

İnsanların çatışmaların devam ettiği bölgelere seyahat etme konusunda çekimser davrandığını belirten Kaya, “Bunun birçok nedeni olmakla birlikte, en önemli sebeplerden biri bölgede yaşanan çatışmalar ve çevre coğrafyadaki savaş ortamıdır. Turizm sektörü, güvenlik algısından en fazla etkilenen alanların başında gelir. Özellikle dış turizm açısından bu durum ciddi sorunlara yol açar. İnsanlar doğal olarak çatışmaların yaşandığı bölgelere seyahat etmek konusunda çekimser davranırlar” diye konuştu.

“BÖLGEDE GÜVEN ORTAMI OLUŞTU”

Süreçten dolayı bölgede yeni bir güven ortamının oluştuğunu ifade eden Kaya, “Ancak barış süreciyle birlikte yaklaşık 16 aylık dönemde herhangi bir can kaybının yaşanmaması, çatışmaların sona ermesi ve sürece ilişkin farklı kesimlerden olumlu açıklamaların yapılması, bölgede yeni bir güven ortamı oluşturdu. Bu durum, Türk-Kürt çatışmasının sona ereceği ve Kürt sorununun çözümüne yönelik olumlu bir algının güçlenmesine katkı sağladı” diye konuştu.

“EN ÇOK TURİZM SEKTÖRÜ OLUMLU ETKİLENDİ”

Barış sürecinden en çok etkilenen sektörün turizm olduğuna dikkat çeken Kaya, şunları ifade etti:

“Bu gelişmelerden en hızlı etkilenen sektör ise turizm oldu. Çünkü sanayi yatırımları daha kalıcı ve uzun vadeli adımların atılmasını bekler. Sanayiciler, bölgeye yatırım yaptıklarında 50-100 yıllık planlamalarla hareket ederler ve olası bir çatışma ortamında yatırımlarını kısa sürede geri çekme şansları yoktur. Bu nedenle kalıcı barışın tesis edilmesi onlar açısından büyük önem taşır.

“EN KÜÇÜK BİR BARIŞ İKLİMİ BÖLGEYİ ETKİLER”

Turizm ise daha esnek ve hızlı hareket eden bir sektördür. Küçük bir güven ve barış iklimi oluştuğunda bile insanlar bölgeyi ziyaret etmeye başlar. Nitekim geçen yıla kıyasla özellikle iç turizmde yaklaşık yüzde 100'e varan bir artış yaşandığını görüyoruz. 2025 yılı verilerine baktığımızda Diyarbakır'ın 1,5 milyonu aşan ziyaretçi sayısına ulaştığını görüyoruz.

“YATIRIMLAR DA ARTTI”

Bunun yanı sıra otel sektöründeki yatırımların artması, yeni otellerin açılması ve turizm ruhsatlı restoranların çoğalması da bu olumlu tablonun devam edeceğine yönelik güvenin göstergeleridir. Diyarbakır, yılın yaklaşık sekiz ayında turistlerin rahatlıkla açık havada gezebileceği iklim koşullarına sahiptir. Bu avantaj da turizmin gelişimini destekleyen önemli unsurlardan biridir.

“TURİST SAYISI KISA SÜREDE 10 MİLYONU DA BULABİLİR”

Turizm geliştikçe ve çatışmaların yeniden başlamayacağı yönündeki güven pekiştikçe ziyaretçi sayısı daha da artacaktır. Buna paralel olarak yatırımlar da hız kazanacaktır. Bu süreçte turist sayısının kısa süre içerisinde 5 milyon hatta 10 milyon seviyelerine ulaşması mümkündür.

“ODA OLARAK YOĞUN ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYORUZ”

Öte yandan dış turizm de barış ortamından en hızlı etkilenecek alanlardan biridir. Bu konuda biz de oda olarak yoğun çalışmalar yürütüyoruz. Son iki yıldır Berlin'de düzenlenen turizm fuarlarına katılarak seyahat acenteleri ve hava yolu şirketleriyle görüşmeler gerçekleştiriyoruz. Bölgenin tarih ve kültür turizmi açısından büyük bir potansiyele sahip olduğunu, uluslararası turizm aktörlerinin de çatışmaların tamamen sona ermesi halinde buraya düzenli seferler yapmak konusunda istekli olduklarını gözlemliyoruz.

“ÇÖZÜM SÜRECİNİN SONUÇLARININ YANSIMALARINI ŞİMDİDEN GÖRÜYORUZ”

Sonuç olarak Kürt sorununun çözülmesi ve çatışmaların sona ermesi, en büyük olumlu etkiyi turizm sektöründe gösterecektir. Nitekim bunun ilk sonuçlarını ve olumlu yansımalarını bugünden görmeye başlamış durumdayız.

Son dönemde Diyarbakır inanılmaz bir turist yoğunluğuyla karşı karşıya olduğunu vurgulayan TURSAB Mezopotamya Bölge Temsil Kurulu Başkanı Serdar Baturay ise, “Özellikle Kurban Bayramı'nda bölgede ivme kazanan bir turist ağırlaması gerçekleştirdik. Turizm denince insanın aklına birinci dereceden güvenlik gelir. Yakın dönemde bir kez daha güvenlik ve turizmin birbirine bağlantısı bir kez daha gündeme geldi. Örneğin normal şartlarda Dubai inanılmaz bir turist ağırlaması yapıyordu ama son dönemlerde bölgemizde çıkan olumsuz savaş şartları nedeniyle turistler Dubai'ye gidemez oldu” dedi.

“SÜREÇ DOĞRUDAN ETKİ YAPTI”

Çözüm sürecinin turizme doğrudan etki yaptığını dile getiren Baturay, “Gelişmeler doğrultusunda değerlendirildiğinde çözüm sürecinin de turizme doğrudan büyük katkısı var. Bölge yıllarca merak edilen, özlenilen gidilmesi gereken bir bölge olmasına rağmen insanlar bu güvenlik sorunları nedeniyle çekiniyorlardı. Çözüm süreciyle birlikte sporun, tarihin, gastronominin, kültürel değerlerin ön plana çıkması sonucu turist akınının devam etmesi, sezonun uzamasına da etki ediyor. Turist akını esnafımıza, otellerimize, seyahat acentelerimize, turizm paydaşlarının hepsine iyi yönde yaradı. Aslında baktığınız zaman turizmle uğraşan kentler ve insanlar mutlu insanlar oluyorlar. Bu düşünceyle mutlu insanlar yaratmak, mutlu kentler yaratmak için turizmi, güvenliği ve ulaşımı ön plana çıkarmak lazım” diye konuştu.

“TURİZM SÜRECİ ÇOK İYİ GİDİYOR”

Turizm sürecinin çok iyi gittiğini ifade eden Baturay, son olarak şunları söyledi:

“Şu anda kentimizin güvenliği açısından rahatlık var. Ulaşım olarak uçak seferleri, toplu taşımalar, turlar, grup ve münferit rezervasyonlar olsun çok iyi gidiyor. Önümüzdeki 4-5 yıl içerisinde Mezopotamya'nın yatak sayısının çok daha artacağını, turizmden hak ettiği payı alacağını ön görüyorum. Çünkü Diyarbakır, turizm değerleri olarak inanılmaz bir seviyeye gelmiş durumda. Ben yakın zamanda bölgemizin en büyük gelir kaynağının turizm olacağına ve turizmin mutluluğunun ise buradaki insanlara yansıyacağını düşünüyorum. Bunun için herkesi Mezopotamya'yı keşfetmeye davet ediyorum.”

Erdoğan, "Karar alma aşamasından uygulama safhasına kadar sınır ötesi operasyon süreci, Türkiye'nin bağımsızlığını teyit eden bir rol üstlenmiştir." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Terör örgütlerine karşı çok yönlü mücadele yürütürken diğer taraftan sınır ötesi harekatlarla ülkemizin güney sınırları boyunca güvenlik hattı oluşturduk.” diye konuştu.

SÜRECE DEĞİNDİ

Erdoğan, konuşmasına şöyle devam etti:

"Irak ve Suriye harekatlarımız, ülkemizin tepesine yerleştirilen cam tavanı parçalayarak güvenlik paradigmamızda yeni bir dönemi başlatmıştır.

"Terörsüz Türkiye süreci bir güvenlik politikasının ötesinde ülkemizin yeni yüzyılına ilişkin stratejik devlet vizyonunun adıdır."

"Süreç hedeflerimizle uyumlu şekilde başarıya ulaştığında iç cephemizi güçlendirmekle kalmayacak, milletin önünde yeni kapıların açılmasına vesile olacaktır."

"Türkiye başkalarının senaryolarında rol biçilen bir ülke değil, kendi hikayesini yazan, bölgesinde oyun kurucu aktör haline geldiğini herkese göstermiştir"

"Sadece kendi bekamız için değil dost ve kardeşlerimizin huzur, barış ve istikrarı için de bizim güçlü olmak dışında bir seçeneğimiz yoktur"

YAPAY ZEKAYI HEDEF ALDI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Yapay zekayı etik, hukuki, toplumsal ve stratejik boyutları olan bir güvenlik meselesi olarak ele almak, ülkemiz için tercihten öte zorunluluktur." dedi.

Erdoğan, "Türkiye harp sahalarını en iyi okuyan, değişen güvenlik paradigmasını ilk fark eden ve kendini buna erkenden hazırlayan ülkelerden biri olmuştur." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Devletimizi, Türkiye düşmanlarına maşalık yapan FETÖ'vari yapılardan temizleyerek sızıntıların ve içeriden sabotajların önüne geçtik." ifadelerini kullandı.

Gazeteci Ferit Aslan'ın sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada kombinelerin stattaki yenilemeler nedeniyle geciktiğini söyledi.

KOMBİNELER KISA SÜREDE SATIŞA SUNULACAK

Başkan Eren, stadyumda yerleşkesinde yapılması düşünülen ve projeleri hazırlanan fiziki değişiklikler nedeniyle kombine satışlarının yapılamadığını, kısa sürede Gençlik ve Spor Bakanlığına sundukları projelerin onaylanması ile kombine satışına başlayacaklarını söyledi.

“Vallahi biz de dinledik, şaşırdık. Nasıl oluyor? Sen 90 yaşına dayanmışsın. Belki de 90’ı da geçmişsin. Yeri geldiği zaman da diyorlar, “biz Türkiye’nin aydınlık yüzüyüz”. Öyle diyor bu Koç ailesi. Ama gerçekten o söz konusu fıkra, zaten diyorlar böyle bir fıkra da yok." diyen Karasu, bunun bilinçli bir politika olduğunu söyledi.

Bu anlatılan fıkraların Kürt düşmanlığı üzerinden kurgulandığını belirten Karasu şunları söyledi:

Uydurulmuş. Kürt düşmanlığının, Kürt karşıtlığının uydurduğu bir fıkradır. Öyle bir fıkrayı kimse bilmez. Biz yeni duyuyoruz. Bu kadar Kürt karşıtlığı, Kürdü geri gören. Ya Türkiye’de Kürtler de var. Senin komşun değil mi? Bu zaten Kürdü yok saymak. Senin için Kürt yok. Böylelikle rahatlıkla bunu söyleyebiliyor. Türkiye’nin bir başbakanı da yanında kahkaha atıyor. Eski başbakanı, AKP’li. Hem de Erdoğan’ın en has adamı. Bu nasıl oluyor? Yanında bir kadın var, o da kahkahayla gülüyor. Düşünmüyor ki orada bir kadına hakaret var. Bir kadın bilinci bile yok. Evet, Türkiye’deki bu sistem kadın bilincinin de önünü alıyor. Bunu tekil bir olay olarak görmemek lazım.

Aslında Rahmi Koç, Türkiye’deki bir zihniyeti açığa vurmuş, patlatmıştır. Ne olduğunu ortaya koymuştur. Tabii ki bundan 100 yıllık Kürt politikası, Kürt soykırımı politikası sorumludur, işte son 25 yıla yakın neredeyse iktidarda olan AKP sorumludur. Bu nasıl anlayış? Bilmem itiraz etmiş AKP’liler. AKP’nin en has adamı yanında gülüyor. Bir de bu. Niye değiştiremediniz 25 yıl toplumdaki zihniyeti? Onların da sorumluluklarını görmeleri gerekiyor. Herkesin… Kürt kadınına, Kürt insanına böyle yaklaşılabilir mi? Kahkaha atıyor eski başbakanı. Diyecek ya bu nedir, sen ne yapıyorsun? Bir yanlışlık oldu. Hatta öyle bir fıkradan sonra, akıllı olan birisi diyebilirdi; bütün kameraları kapatın. Silin bu fıkrayı diyebilirdi.

Ama bu bir tekil olay değil, bir zihniyettir. Filmler yapılıyor, diziler yapılıyor. Her zaman Kürt geridir, ilkeldir. Dizilerle o Kürt algısı yaratılıyor. Bir şey bilmez, anlamaz, cahildir. Bu Türkiye’deki sanat ve edebiyatın da ne kadar geri kaldığını, gerici olduğunu gösteriyor. Onlar yaratıyor, en fazla da diziler, filmler yaratıyor.

"KÜRTLERE YÖNELİK KAPSAMLI BİR SALDIRIDIR"

Sanıyorum Kemal Tahir miydi? Kimindi? Bu Amasya’da, o tarafta geçen bir roman, Kürtler de var orada. Şöyle bir şey söylüyordu, hatırlıyorum onu hep. Romanda Kürtleri kastederken diyordu, “bunların hiç kafasını kaldırmasına müsaade etmeyecek, hep kafasına vuracaksın ki, dilenmesinler”. Evet, bu romanda vardı. Bunu tekil olarak görmemek lazım. Bu gerçekten Kürtlere yönelik kapsamlı bir saldırıdır. Ya da 100 yıllık zihniyetin yaratıldığı işte budur. Biz biraz da Kürt sorununun çözümü derken, Türkiye değişsin, Demokratik Cumhuriyet olsun derken bunu söylüyoruz. Bu zihniyet kalksın, bu anlayış kalksın.

Şimdi bir de kompleks var, belki de bilinçli yapıyorlar. Kompleks var. Niye? Kürt kadını şu anda dünyada öncü, özgürlük mücadelesinde öncü, Ortadoğu’da öncü, Türkiye’de kadın özgürlük çizgisinin, kadın hareketinin gelişmesinde Kürt kadınları öncü. Geri kalan Türkiye toplumundaki kadın gerçeği. Hâlâ Türkiye toplumundaki kadın gerçeği, gerçekten hâlâ erkek egemenliğinin baskısı altında. Erkek egemenlikçi zihniyet çok fazla. Kürt kadını bunu kırdı. Özgürlük mücadelesini geliştirdi. Türkiye’deki kadın hareketlerini de etkiledi. Bu, sanki Türk devletinde kompleks yaratmış. Türkiye’nin belli kesiminde kompleks yaratmış. Nasıl bunun üstünü örteriz? Kürtlerin bu özgürlük gelişimini, bu duruşunu, artık Kürtlerin en ilerici yüzünü, en özgürlükçü yüzünü, en demokratik yüzünü böyle nasıl kapatırız biçiminde. Bir kompleksin, hatta belli ki bir özel savaş planlamasının sonucu. O kadar dizi yapılıyor, film yapılıyor. Hep hâlâ Kürtler geri, Kürtler şey, Kürtler sizin filmlerinizin, dizilerinizin geri karakterinin sembolü müdür? Hâlâ bunun sürdürülmesi, Türkiye’deki sanatın, edebiyatın, kültürün durumunun ne halde olduğunu gösterir. Tamam, devlet içinde bu olabilir, siyasi olabilir. Ama sanat, edebiyat var. Biraz bundan kurtulması lazım. Kurtulmuyor.

"BU ÖYLE BASİT BİR OLAY DEĞİL"

Ben de mahkûm ediyorum. Bu böyle basit bir olay değil. Sorun Rahmi Koç olayında değil. Sorun bir özürle geçiştirilecek bir durum da değil. Sorun, Türkiye’deki durumu ifade ediyor o. Türkiye’deki toplumda hangi zihniyet yaratılmış; bunu ifade ediyor. Sorun bu. Bu nedenle de bir yönüyle de Rahmi Koç, bu toplumun bir gerçeği. Kendi toplumsal gerçeğini, Kürde yaklaşımın nasıl olduğunu ortaya koymuştur. Öyle anlamak lazım.”

“BURADA UMUTLU BEKLEYİŞ VAR”

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, Zorluoğlu, "Tabii silahın olmasını burada kimse istemiyor. Silahların bırakılması ve toplumsal zeminin oluşturulması Diyarbakır’da ciddi bir karşılık buldu. Toplum kesimlerinin kahir ekseriyeti bunun olumlu şekilde sonuçlanmasını arzu ediyor. Burada umutlu bir bekleyiş var" dedi.

“İKİ TARAF İÇİN DE EMPATİ YAPMAK LAZIM”

Bölgenin yaşadığı acılara empatiyle yaklaşılması gerektiğini ifade eden Zorluoğlu, "İstanbul ve Trabzon penceresinden burada yaşayanları birebir bilmiyoruz. Bölge çok büyük acılar yaşadı. Meseleye empati yoluyla da bakmak lazım. İki taraf için de empati yapmak lazım" ifadelerini kullandı.

“MEKANİZMALAR DEVREDE”

Zorluoğlu, devlet kurumları ve vatandaşların uzun yıllar boyunca ağır acılar yaşadığını belirterek, "Devletin kurumları, memurları çok büyük acılar yaşadı. Buradaki vatandaşlar 40 yıldır çok büyük acılar gördü. Dolayısıyla şimdi bütün bunları düzeltecek mekanizmalar devrede" diye konuştu.

"GERİ DÖNÜLEMEZ BİR SÜREÇ”

Sürece karşı ihtiyatlı ve mesafeli yaklaşan kesimlerin de bulunduğunu belirten Zorluoğlu, buna rağmen süreci "geri dönülmez" olarak nitelendirdi. Zorluoğlu, "Ama bu geri dönülmez bir süreç duruyor. İki sebeple. Birincisi, zaten devlet bu süreci başlatmadan önce yurt içinde terör varlığını bitirdi. Teknolojik imkânlarla birlikte kafalarını çıkardıkları anda tepede bunları imha edecek teknolojiler var. Bu geçmişte yoktu" dedi.

“MÜCADELE SİVİL TOPLUM ZEMİNİNE KAYACAK”

Normalleşmenin kısa sürede tamamlanmayacağını söyleyen Zorluoğlu, "Buradaki mücadele biraz daha siyasal zemine, sivil toplum zeminine kayacak. Biz de bunu arzu ediyoruz. Normalleşme hemen olmaz. 40 yılda buraya gelinmişse, 5-10 sene daha normalleşmesi için zamanın geçmesi lazım" ifadelerini kullandı.

ZORLUOĞLU’NDAN MAFYA VE ÇETELEŞME UYARISI

Zorluoğlu, geçiş döneminde doğru adımlar atılması ve rehabilitasyon süreci başlatılması gerektiğini belirterek, terör sonrası ortaya çıkabilecek yeni risklere dikkat çekti.

Zorluoğlu, "Terör ortadan kalktıktan sonra onun yerine geçebilecek mafya, çeteleşme, uyuşturucu gibi oluşumlara müsaade edilmemeli; büyük projelerle desteklenmeli. Devletle birlikte sivil toplum örgütleri de sürece dâhil olmalı. İnsanların kimliğiyle değil, ortak değerler üzerinden destekler olmalı. Bütün bakanlıkların, STK’ların, yerel dinamiklerin dâhil olduğu bir yapı kurulmalı. Bu olmazsa süreç istediğimiz sonucu vermez" dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığına bağlı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, tarafından verilen resmi ilana göre; Diyarbakır’ın Bağlar, Çınar ve Kayapınar İlçesinde bulunan 13 muhtelif arsa için 24 Haziran tarihinde ihaleye çıkılacak.

Kardeş şehir olmanın koşulları ve süreci ve Türkiye’de belediyelerin kardeş şehir ilişkisi kurabilmesi için genel olarak şu adımlar izlenir:

Öncelikle iki belediye arasında karşılıklı istek oluşur. Belediye meclislerinde kardeş şehir kararı alınmasının yanında gerekli idari ve hukuki izin süreçleri tamamlanır. Bundan sonra taraflar bir kardeş şehir protokolü imzalar. Bu protokolle kültür, eğitim, turizm, çevre, şehircilik, gençlik ve ekonomi gibi alanlarda ortak çalışmalar yürütülür.

Diyarbakır’da güncel ve resmi verilere göre 2 şehir ile kardeş şehir protokolü imzalanmıştır.

Bunlardan biri, Aralık 2025 yılında imzalanan Fransa'nın Bretanya (Bretagne) bölgesinin başkenti Rennes, diğeri de 2026 yılında kardeş şehir olunan Filistin'in Batı Şeria bölgesinde bulunan Yatta şehridir.
Rennes, tarihi yarı ahşap evleri, köklü Breton kimliği ve büyük öğrenci nüfusuyla öne çıkan dinamik, güvenli ve canlı bir orta ölçekli şehirdir. Paris'e trenle 2 saat uzaklıktadır. Rennes'in şehir merkezi nüfusu yaklaşık 248.180'dir. Kentsel alan ve banliyöleri kapsayan daha geniş metropol bölgesi (Rennes Métropole) nüfusu ise yaklaşık 790.000 kişiye ulaşmaktadır. Köklü müzeler ve kültür merkezleri ile birçok sanatsal faaliyete ev sahipliği yapmanın yanı sıra, yeşil ve tarihi dokusu ile yaşam kalitesi yüksek ve yaklaşık 60.000 kişi ile bir öğrenci şehri olarak bilinir. Fransanın 11. Büyük kentidir. Rennes şehri; teknoloji, otomotiv, ileri düzey eğitim ve idari hizmetlere dayanan çok çeşitli bir ekonomiye sahiptir

Yatta, yoğun savaşın yaşandığı bir bölge olmanın yanında tarihi ve köklü bir şehirdir. Yatta, Filistin'in Batı Şeria bölgesindeki El Halil valiliğinde yer almaktadır. Yaklaşık 80.000 kişilik nüfusa sahip olan bu şehir, özellikle tarım ve hayvancılıkla öne çıkan, zengin bir geçmişe ve stratejik öneme sahip yerleşim merkezidir. Yatta şehrinin temel geçim kaynakları tarım, hayvancılık, yerel ticaret, el sanatları ve dışarıda (İsrail işgücü piyasasında) çalışan işçilerden oluşmaktadır. Bölge halkının önemli bir bölümü geçimini sağlamak için bu alanlara bağımlıdır. Savaşın şiddetli olması nedeniyle protokol online imzalanmıştır. Bu protokoldeki temel amaç, İşbirliği anlaşması; yerel yönetim uygulamaları, kültürel ve sosyal alanlarda tecrübe paylaşımı ile iki halk arasındaki dayanışmanın geliştirilmesini sağlamaktır.

Çıkılması yasak olmasına rağmen Dağkapı Meydanı karşısındaki tarihi burca çıkan iki genç, metrelerce yükseklikte adeta ölümle burun buruna geldi. Burcun en üst noktasına çıkan gençler, meraklı bakışlara aldırış etmeden birbirlerinin fotoğraflarını çekip uzun süre öz çekim yaptı.

Aşağıdan geçen vatandaşlar, gençlerin dikkatsiz hareketlerini korku dolu gözlerle izlerken, olası bir düşme tehlikesine karşı büyük endişe yaşadı. Rahat tavırlarıyla şaşkınlık yaratan gençler, çevrede bulunanların tepkisine rağmen tehlikeli davranışlarını sürdürdü.

Tarihi surların üzerinde dakikalarca kalan iki genç, herhangi bir olumsuzluk yaşamadan aşağı inmeyi başardı. Ancak yaşananlar, hem tarihi yapılardaki güvenlik önlemlerini hem de gençlerin can güvenliğini yeniden gündeme getirdi.

"Bir fotoğraf uğruna hayatlarını tehlikeye attılar" yorumlarına neden olan olay, meydandaki vatandaşların hafızasında korku dolu anlar bıraktı.

Dün gece saatlerinde Yapı Kredi Bankası'nın Sur ilçesindeki şubesine silahlı saldırı gerçekleştirilmişti.
Olayla ilgili başlatılan inceleme sürüyor.

Öte yandan Yapı Kredi Bankası'nın da bünyesinde bulunduğu Koç Holding Yönetim Kurulu Şeref Başkanı Rahmi Koç, geçtiğimiz günlerde Kürt kadınlar üzerinden bir açıklama paylaşmış ve tepki görmüştü. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı Rahmi Koç hakkında soruşturma başlatmıştı. Rahmi Koç, daha sonra ifadelerinden dolayı özür dilemişti.

Diyarbakır’da özellikle insan yoğunluğunun fazla olduğu bölgelerde kaldırım işgallerine karşı başlatılan çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere alt kademe belediye zabıta ekipleri, vatandaşların kaldırımları rahat ve güvenli şekilde kullanabilmesi amacıyla denetimlerini sürdürüyor.

Diyarbakır’da kaldırımlar yayalara geri veriliyorhttps://t.co/NcTAUfeHqs pic.twitter.com/OfZBxjxcGB

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 9, 2026

Dağkapı ve Gazi Caddesi’nde önceki gün gerçekleştirilen çalışmaların ardından ekipler, bugün de Bağlar ilçesindeki Gürsel Caddesi’nde esnafı ziyaret etti. Yapılan görüşmelerde, kaldırımların yayaların kullanımına uygun şekilde boşaltılması yönündeki talep esnafa iletildi.

Zabıta ekipleri, esnafın uygulamayı memnuniyetle karşıladığını ve çalışmalara destek verdiğini belirtti. Yetkililer, kaldırım işgallerinin önlenmesine yönelik denetim ve bilgilendirme faaliyetlerinin kentin diğer bölgelerinde de sürdürüleceğini ifade etti.

CANI GÖNÜLDEN DESTEKLİYORUM

Kendilerinin huzuru içinde çok önemli bir çalışma olduğunu söyleyen Cemal Taş, “20 yıldır burada esnafım. Bağlar ve caddelerinin kaderi bu olmasa gerek. Belediyelerimizin başlattığı bu yeni çalışmayı canı gönülden destekliyorum. Tüm esnaf arkadaşlarımı da bu çalışmaya uymaya davet ediyorum” dedi.

BU ARTIK BİR ÇİLEYE DÖNDÜ

Bu çilenin bitmesi gerektiğini ifade eden çevre sakinlerinden Mustafa Biçer, “Uzun yıllardır bu civarlarda yaşıyorum. Eşim ve çocuğumla şöyle gönül rahatlığıyla çıkıp dolaşamıyoruz. Sur’da, Dağkapı’da ve burası Bağlar dört yolda zaman geçirmek neredeyse mümkün olmuyor. Bu durum adeta biz yayalar için bir çile dönmüş durumda. Doğrusunu söylemek gerekirse, esnafın bu uygulamaya uyacağını çok sanmıyorum ama umarım yanılırım” diyerek tepkisini dile getirdi.

Kent estetiğini korumayı ve yayaların yaşamını kolaylaştırmayı amaçlayan uygulamanın önümüzdeki günlerde daha geniş bir alanda devam etmesi bekleniyor.

Kavurucu sıcaklardan korunmak isteyen vatandaşlar parklar, ağaç altları ve gölgelik alanlarda vakit geçirmeyi tercih etti. Bazı vatandaşlar ise güneşin etkisinden korunabilmek için şemsiye kullanarak sokaklarda yürüdü.

Yüksek sıcaklıklar yalnızca insanları değil hayvanları da etkiledi. Kent merkezindeki birçok hayvanın gölgelik alanlara sığındığı ve su kaynaklarının çevresinde toplandığı görüldü.

Öte yandan, sıcak havanın etkisiyle, bulantı, kusma, halsizlik ve sıcak çarpması şikayetleriyle çok sayıda vatandaş sağlık kuruluşlarına başvurdu.

Sur ilçesi tarihi Anzele havuzuna akın eden çocuklar sıcak havanın etkisinden kurtulmak için havuz çevresinde yoğunluk oluşturdu.

Kısa Dalga'da yer alan habere göre teklifin gerekçesinde, TBMM bünyesinde kurulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’yla resmiyet kazanan “Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki zemine kavuşturulması gerektiği belirtiliyor. Metinde, silahsızlanma ve örgütlerin tasfiyesi için “gerçekçi ve denetlenebilir” bir yasal çerçeve oluşturulmasının amaçlandığı ifade ediliyor.

Ancak teklifin en kritik yönü, yalnızca fesih kararı alan ve silah bırakan örgütleri değil, fesih kararı almamış olsa bile uzun süredir eylem yapmadığı veya örgütsel kapasitesini kaybettiği değerlendirilen örgütleri de kapsaması. Bu hüküm, düzenlemenin yalnızca PKK’nin silah bırakması ihtimaline yönelik olmadığını, geçmişte şiddet eylemleriyle gündeme gelen ancak son yıllarda aktif silahlı faaliyeti kamuoyuna yansımayan örgütler bakımından da sonuç doğurabileceğini gösteriyor.

“Münfesih sayılan örgüt” tanımı ne getiriyor?

Teklifte iki ayrı kategori oluşturuluyor: “Feshedilen terör örgütü” ve “münfesih sayılan terör örgütü”.

“Feshedilen terör örgütü”, fesih kararı alarak silah bıraktığı, cebir ve şiddet yöntemini terk ettiği ve terör eylemlerine başvurmadığı tespit ve ilan edilen örgüt olarak tanımlanıyor.

“Münfesih sayılan terör örgütü” ise daha geniş bir kapı açıyor. Buna göre bir örgüt, resmi olarak fesih kararı almamış olsa bile kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 10 yıldır terör eylemlerine başvurmamışsa ya da üye sayısı ve örgütsel teşkilatlanması bakımından örgütsel vasfını ve eylem kabiliyetini yitirmişse “münfesih sayılan terör örgütü” kabul edilebilecek.

Bu tanım, yasa teklifinin Hizbullah açısından tartışılmasının ana nedenini oluşturuyor. Çünkü Türkiye Hizbullahı, 1990’lar ve 2000’lerin başında çok sayıda cinayet, kaçırma, işkence ve silahlı eylemle anılan; 2000 Beykoz operasyonu ve sonrasındaki yargılamalarla büyük ölçüde tasfiye edildiği kabul edilen bir örgüt. Buna karşın devletin resmi kayıtlarında “Hizbullah Terör Örgütü” ibaresi kullanılmaya devam ediyor.

Dolayısıyla teklif yasalaşırsa, Hizbullah’ın “fesih kararı almış” bir örgüt olarak değil, “münfesih sayılan terör örgütü” kategorisi üzerinden gündeme gelmesi ihtimali doğabilir.
Kararı kim verecek?

Teklif, bu tespitin yargı organları tarafından değil, Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulacak “Gözlem ve Tespit Kurulu” tarafından yapılmasını öngörüyor.

Kurul; Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında İçişleri, Adalet, Milli Savunma ve Dışişleri bakanlıklarının belirleyeceği bakan yardımcıları ile MİT Başkanlığı’nın belirleyeceği başkan yardımcısından oluşacak.

Kurul, feshedilen örgütleri takip edecek; münfesih sayılan örgütler bakımından ise resen, ilgililerin talebi üzerine ya da mahkemelerin başvurusu üzerine tespit yapabilecek. Kurulun olumlu raporu Cumhurbaşkanı’na sunulacak; konu Milli Güvenlik Kurulu’nda görüşülecek ve MGK tavsiye kararı üzerine Cumhurbaşkanı uygun görürse örgüt “feshedilmiş” veya “münfesih sayılmış” olarak ilan edilecek.

Bu model, belirleyici yetkiyi büyük ölçüde yürütme organına bırakıyor. Bir örgütün bu kanun kapsamına girip girmeyeceği konusunda mahkemelerin değil, Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulacak kurulun, MGK’nın ve nihai olarak Cumhurbaşkanı’nın kararı esas alınacak.

Üyelik, yöneticilik, yardım ve propaganda dosyaları duracak

Teklifin 7. maddesi, kapsam içine alınan örgütlerle ilgili en geniş hukuki sonucu doğuruyor.

Buna göre, feshedilen veya münfesih sayılan örgütlerin üyeleri, kurucuları ve yöneticileri hakkında TCK 314. madde kapsamında başlatılmış soruşturma ve kovuşturmalarda durma kararı verilecek. Aynı şekilde bu örgütlere bilerek ve isteyerek yardım ettiği iddia edilen kişiler ile örgüt propagandası yapmakla suçlananlar hakkında da soruşturma ve kovuşturmalar duracak.

Kesinleşmiş mahkûmiyetlerde ise infaz henüz başlamamışsa infaza başlanmayacak; infaz devam ediyorsa durdurulacak.

Bu kişiler üç yıl denetimli serbestliğe tabi tutulacak. Üç yıllık süre içinde üst sınırı beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç işlemezlerse haklarında soruşturma yürütülenler için kovuşturmaya yer olmadığı kararı, dava açılmış olanlar için düşme kararı verilecek. Mahkûmiyet kararı bulunanların cezaları infaz edilmiş sayılacak ve mahkûmiyet kararları bütün hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kalkacak.

Bu hüküm, Hizbullah bakımından özellikle örgüt üyeliği, yöneticiliği, yardım ve propaganda suçlamalarıyla açılmış veya sonuçlanmış dosyalar açısından doğrudan sonuç doğurabilir.

Ağır suçlar için de infaz indirimi kapısı

Teklifin asıl tartışma yaratacak bölümü ise 8. madde. Bu madde, 7. madde kapsamı dışında kalan terör suçları nedeniyle verilen cezaların infazını düzenliyor.

Metne göre, kanunun yürürlüğe girmesinden sonra teslim olan kişiler hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında 10 yıl, müebbet hapis cezalarında 7 yıl, süreli hapis cezalarında ise cezanın üçte biri cezaevinde geçirilmişse salıverilme mümkün olacak.

Daha önce hükmü kesinleşmiş olanlar veya yargılaması devam edenler bakımından ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında 15 yıl, müebbet hapis cezalarında 10 yıl, süreli hapis cezalarında ise cezanın yarısı cezaevinde geçirilmişse salıverilme öngörülüyor. Üstelik metinde, bu salıverilme için “iyi halli olup olmadıklarına bakılmaksızın” ifadesi yer alıyor.

Bu kişiler beş yıl denetimli serbestlik altında tutulacak. Bu süre içinde üst sınırı beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç işlemezlerse cezaları infaz edilmiş sayılacak ve mahkûmiyet kararları bütün hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kaldırılacak.

Bu düzenleme, yalnızca örgüt üyeliği suçlarını değil, örgüt kapsamında işlendiği kabul edilen daha ağır terör suçlarını da etkileyebilir. Metinde insan öldürme, kaçırma, işkence, ağır yaralama gibi suçlar için açık bir istisna getirilmemesi, Hizbullah dosyaları açısından en kritik hukuki tartışmayı doğuruyor.

Çünkü Hizbullah yargılamalarının bir bölümü yalnızca örgüt üyeliğiyle sınırlı değil; öldürme, kaçırma, işkence ve silahlı saldırı gibi ağır suçlamaları da içeriyor. Teklif bu haliyle yasalaşır ve Hizbullah “münfesih sayılan örgüt” kapsamına alınırsa, bu dosyalarda ağırlaştırılmış müebbet dahil infaz indirimi tartışması gündeme gelebilir.

Hizbullah açısından neden kritik?

Türkiye Hizbullahı, 1990’lı yıllarda özellikle Güneydoğu’da PKK ve Kürt siyasi hareketiyle çatışmaları, faili meçhul cinayetler, kaçırmalar ve işkenceyle öldürme olaylarıyla gündeme geldi. 17 Ocak 2000’de İstanbul Beykoz’da yapılan operasyonda örgüt lideri Hüseyin Velioğlu öldürüldü; örgütün üst düzey isimleri yakalandı. Operasyonlar sonrası çok sayıda “mezar ev” ortaya çıkarıldı.

24 Ocak 2001’de Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan ile beş polis memurunun öldürülmesi de kamuoyunda Hizbullah dosyasının en ağır başlıklarından biri olarak hafızaya kazındı.

Hizbullah’ın daha sonraki yıllarda silahlı eylem kapasitesini büyük ölçüde kaybettiği, örgütün çevresindeki bazı yapıların sivil toplum ve siyaset alanına yöneldiği yönünde değerlendirmeler yapıldı. Mustazaflar Derneği’nin kapatılmasının ardından 2012’de Hüda Par'ın kurulması da bu tartışmaların merkezinde yer aldı. Hüda Par ise kendisinin herhangi bir yasa dışı örgütle bağlantısı olmadığını savundu.

Bu nedenle Hüda Par tarafından sunulan teklifin, “münfesih sayılan örgüt” hükmüyle Hizbullah bakımından sonuç doğurup doğurmayacağı kritik bir soru haline geliyor.

Hüda Par'ın TBMM’ye sunduğu yasa teklifinde örgütün adı yazmıyor. Ancak teklif incelendiğinde Türkiye'nin yakın tarihinde bu tanıma en çok uyan dosyalardan biri Hizbullah davaları.

2000 yılındaki Beykoz operasyonundan sonra açılan ana davada örgütün üst düzey isimleri yargılandı. 188 cinayet suçlamasıyla açılan dosyada çok sayıda sanık ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Sanıklar arasında Edip Gümüş, Cemal Tutar, Fuat Balca, Mahmut Demir, Kemal Gülşen, Abdülkerim Kaya, Mehmet Varol, Mustafa İpek, Sinan Yakut ve Şehmus Kınay gibi isimler bulunuyordu. Bu isimlerin önemli bir bölümü 2011 yılında uzun tutukluluk süreleri nedeniyle tahliye edildi. Tahliyeler Türkiye'de büyük tartışma yarattı. Çünkü cezaevinden çıkanlar sıradan örgüt üyeleri değil, Hizbullah'ın üst düzey isimleri olarak bilinen kişilerdi.

Tahliye edilenlerin büyük bölümünün ortadan kaybolduğu, haklarında yeniden yakalama kararları çıkarılmasıyla ortaya çıktı. Özellikle Edip Gümüş ve Cemal Tutar yıllarca Türkiye'nin en çok aranan Hizbullah yöneticileri arasında yer aldı. Edip Gümüş ve Cemal Tutar hakkında verilmiş bir beraat kararı bulunmuyor. Ancak kamuoyunda bu iki ismin beraat ettiği yönünde yanlış bir algı var. Oysa durum böyle değil.

Edip Gümüş ve Cemal Tutar hakkında Hizbullah ana davasında verilen mahkûmiyet kararları ortadan kalkmadı. 2011 yılında yaşanan tahliyeler beraat nedeniyle değil, uzun tutukluluk sürelerine ilişkin yasal değişiklik nedeniyle gerçekleşti. Edip Gümüş ve Cemal Tutar halen firari. Irak'ta veya Suriye'de bulundukları yönünde iddialar var. Sahte kimlikle Türkiye'de yaşadıkları da öne sürülen iddialar arasında. Haklarında geçmişte yakalama kararları çıkarılan Edip Gümüş ve Cemal Tutar'ın bugün İçişleri Bakanlığı'nın Terörden Arananlar sisteminde yer almaması ise dikkat çekiyor.

Terörden arananlar listesi

İçişleri Bakanlığı'nın Terörden Arananlar sisteminde kırmızı, turuncu ve gri kategorilerde aranan 16 Hizbullah mensubu bulunuyor.

Bunlar arasında ana dava sanıkları Fuat Balca, Mahmut Demir ve Kemal Gülşen'in yanı sıra Haşim Alabalık, Necmettin Şanlı, Şener Dünük, Emin Ekici, Kemal Şanlı, Ramazan Elmas, Ahmet Bozkır, Ahmet Yeşil, Burhan Kılıç, Ejder Arpa, Hakkı Aslan, Hamit Kaya ve Lokman Pirizade de yer alıyor.

Arananlar listesinde bulunan isimlerin önemli bir bölümü, Hizbullah ana davasında, Ali Gaffar Okkan ve beş polis memurunun öldürüldüğü suikast dosyasında, Gonca Kuriş cinayetinde, mezar ev soruşturmalarında ve çok sayıda işkence ile infaz dosyasında adı geçen kişilerden oluşuyor.

Hizbullah cinayetleri ve davaları

1990-1995 Hizbullah'ın özellikle Diyarbakır, Batman, Mardin ve çevre illerde etkisini artırdığı dönem. Örgüt, başta PKK sempatizanları olmak üzere çok sayıda kişiyi kaçırmak, işkence yapmak ve infaz etmekle suçlandı.Bu yıllarda çok sayıda kişi kayboldu, faili meçhul cinayet dosyaları birikti.

1996-1999 Mezar evler ve infazlar: Güvenlik güçlerinin operasyonları sırasında örgüte ait çok sayıda hücre evi ortaya çıkarıldı. Kaçırılan kişilerin günlerce sorgulandığı, işkence gördüğü ve öldürüldüğü iddiaları kamuoyuna yansıdı. Örgütün adı "domuz bağı" yöntemiyle gerçekleştirilen infazlarla anılmaya başladı.

Temmuz 1998 Gonca Kuriş kaçırıldı: İlahiyatçı ve kadın hakları savunucusu Gonca Kuriş Mersin'de kaçırıldı. Aylarca kendisinden haber alınamadı.Daha sonra ortaya çıkan örgüt kayıtları ve soruşturma dosyaları, Kuriş'in Hizbullah tarafından kaçırıldığını, sorgulandığını ve öldürüldüğünü ortaya koydu.

17 Ocak 2000: Beykoz Operasyonu: İstanbul Beykoz'da Hizbullah'ın merkez yapılanmasına yönelik operasyon düzenlendi. Örgüt lideri Hüseyin Velioğlu operasyon sırasında öldürüldü. Edip Gümüş ve Cemal Tutar yakalandı. Ele geçirilen arşivler, Türkiye'nin en büyük terör soruşturmalarından birinin başlamasına yol açtı.

Ocak 2000 Gonca Kuriş'in cenazesi bulundu: Beykoz operasyonunda ele geçirilen bilgiler doğrultusunda yürütülen soruşturmada Gonca Kuriş'in cesedi bulundu. Cinayet, Hizbullah dosyasının en sembolik olaylarından biri olarak kayıtlara geçti.

24 Ocak 2001 Ali Gaffar Okkan suikastı: Diyarbakır Emniyet Müdürü Ali Gaffar Okkan ve koruma polisleri silahlı saldırıda öldürüldü. Saldırıda Okkan ile birlikte beş polis memuru yaşamını yitirdi. Suikast, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde devlet görevlilerine yönelik en ses getiren terör saldırılarından biri olarak kayıtlara geçti. Soruşturma ve yargılama süreçlerinde saldırı Hizbullah dosyalarıyla ilişkilendirildi.

2000-2009 Hizbullah ana davası: Beykoz operasyonundan sonra açılan ana davalarda örgütün üst düzey isimleri yargılandı. İddianamelerde 188 cinayet suçlaması yer aldı. Çok sayıda sanık hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları verildi.

2011 Tartışmalı tahliyeler: Uzun tutukluluk sürelerine ilişkin düzenleme nedeniyle Hizbullah ana davasının çok sayıda sanığı tahliye edildi. Tahliyeler Türkiye'de büyük tartışma yarattı. Edip Gümüş ve Cemal Tutar'ın da aralarında bulunduğu bazı isimler daha sonra kayıplara karıştı.

2018 sonrası yeniden yargılamalar ve tahliyeler:AYM ve adil yargılanma hakkına ilişkin tartışmaların ardından bazı Hizbullah hükümlüleri yeniden yargılama süreçlerinden yararlandı. Çok sayıda hükümlü cezaevinden çıktı.

Diyarbakır İnşaat Yapı Malzemeleri Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Asım Asan ile kentte esnaflık yapan Selim Fidan, Diyarbakır-Şanlıurfa karayolu üzerinde yürütülen yol çalışmalarıyla ilgili taleplerini Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) iletti.

“YATIRIMLAR MEVCUT TRAFİK SORUNUNA ÇÖZÜM GETİRMİYOR”

Başvuruda, Silvan Bulvarı’na kadar uzanan yaklaşık 18 kilometrelik güzergahta devam eden ulaşım yatırımlarının mevcut trafik sorunlarını çözmede yetersiz kaldığı yönündeki vatandaş görüşlerine yer verildi. Özellikle trafik yoğunluğunun yüksek olduğu noktalarda köprülü kavşakların yapılmasının gerekli olduğu belirtilirken, bu yatırımlar yerine tercih edilen “akıllı kavşak” uygulamalarının vatandaşlar arasında eleştirilere neden olduğu öne sürüldü.

“KAMU KURUMLARI TARAFINDAN YOĞUN KULLANILAN DÜZERGAH”

Asan ve Fidan, söz konusu güzergahın yalnızca şehir içi ulaşım açısından değil, kamu hizmetlerinin etkin şekilde yürütülmesi bakımından da stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. Esnaflar başvuruda, yolun Dicle Üniversitesi Hastaneleri, çeşitli eğitim kurumları, Özel Harekat Şube Müdürlüğü, AFAD Diyarbakır İl Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile birçok kamu kurumu tarafından yoğun olarak kullanıldığına dikkat çekti.

“ACİL DURUMLARDA MÜDAHALE SÜRELERİ OLUMSUZ ETKİLENİYOR”

Ayrıca ambulans, itfaiye, emniyet ve diğer acil müdahale ekiplerinin de güzergahı sıklıkla kullandığı belirtilen başvuruda, mevcut trafik yoğunluğu ve kavşak düzenlemelerinin yetersizliğinin acil durumlara müdahale sürelerini olumsuz etkileyebileceği kaydedildi.

“UZUN VADELİ PROJELER HAYATA GEÇİRİLSİN”

Başvuruda, Diyarbakır halkının devlet tarafından gerçekleştirilen yatırımları desteklediği ifade edilirken, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve şehrin gelecekteki ulaşım ihtiyaçlarını karşılayacak uzun vadeli projelerin hayata geçirilmesi beklentisi dile getirildi.

“KAMU KAYNAKLARI DAHA ETKİN KULLANILSIN”

Başvuruda, bölgenin mevcut ve gelecekte oluşabilecek trafik yükü göz önünde bulundurularak köprülü kavşak gibi kalıcı ve yüksek kapasiteli ulaşım çözümlerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtilerek, ulaşım yatırımlarının yeniden incelenmesini ve kamu kaynaklarının daha etkin kullanılmasına yönelik tedbirlerin alınması talep edildi.

“BİZ BU OYUNU BOZARIZ”

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Kılıçdaroğlu, şöyle dedi:
"Mahkeme salonlarında da söyledim bugün buradan bir kez daha ilan ediyorum:

Topyekün halk ayaklanması çığırtkanlığı yaparak bu partinin öz evlatlarını birbirine düşman etmek isteyenler bilsin ki; o kirli emellere asla geçit vermeyeceğiz! İç karışıklık yaratma çabaları, sadece dış müdahale heveslilerine zemin hazırlar. Biz bu oyunu bozarız!

Şimdi kavga değil, omuz omuza durma vaktidir. Bütün yol arkadaşlarımı, bu köklü çınarın evlatlarını sükunete ve akla davet ediyorum. Gün, baba ocağına sahip çıkma günüdür! Tüm partililerimizi, ve yüreği bu ülke için çarpan her bir yurttaşımızı, saat 14.00’te omuz omuza bir grup toplantısı gerçekleştirmek üzere Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezimize, yani Baba Ocağımıza çağırıyorum. Biz biriz ve birlikteyiz."

Proje kapsamında öğrencilerin kütüphaneleri daha aktif kullanmaları, okuma kültürünün yaygınlaştırılması ve farklı ülkelerden öğrenciler arasında kültürel etkileşimin artırılması hedeflendi.

8 ay boyunca devam eden proje kapsamında kütüphanelerde drama etkinlikleri, şiir dinletileri, "Kahramana Mektup" yazma çalışmaları, yazar söyleşileri ve kitap bağış kampanyaları düzenlendi. Bu kapsamda Diyarbakırlı yazar Abdullah Aren Çelik öğrencilerle bir araya gelirken, düzenlenen kitap bağış kampanyasıyla Yenişehir ilçesindeki 100. Yıl İlkokulu bünyesindeki kardeş sınıfa kitap desteğinde bulunuldu. Uluslararası iş birliğiyle yürütülen proje sayesinde öğrenciler hem okuma alışkanlıklarını geliştirdi hem de farklı kültürlerden akranlarıyla etkileşim kurma fırsatı buldu.