9 yaşında mesleğe başlayan 35 yıllık tescilli hasır bilezik ustası Şaban Şükrüoğlu, zanaatın inceliklerini ve sektörde yaşanan sorunları anlattı.

Hasır bileziğin Diyarbakır’a özgü ve tescilli bir ürün olduğunu ifade eden Şükrüoğlu, piyasada son dönemde çıkan döküm hasır bileziklere karşı vatandaşları uyararak, “Hasır bizelik tek, tek elde penseyle işlenir.

Eğilse de, kırılsa da tamir garantisi vardır. Şimdi ise makinede tek parça halinde döküm hasırlar yapılıyor. Kırıldığı zaman ise tamiratı yapılmıyor. Dikkat edilmesi gerekir” dedi.

Kuyumculuk başka tezgâhtarlık başka diyen Şükrüoğlu, “Kişniş kolye, telkari ve diş kolye yapıyorum. Özel sipariş gelirse altın da gümüş de işliyorum. Kırık parçalarının bile birebir aynısını el işiyle yapıyorum.

Eskiden Diyarbakır'da bu işi yapan 4 usta vardı, sıra gelmesi için 3 ay, 6 ay falan veriyorduk. Sonra çıraklar ayrılıp dükkan açtı” diye konuştu.

KUYUMCULUK BÖLÜMÜ AÇILSIN

Mersin ve Midyat'ta ki Üniversitelerde kuyumculuk bölümleri olduğunu ifade eden Şaban usta, Diyarbakır Dicle Üniversitesinde de kuyumculuk bölümü açılması için yetkililere çağrıda bulundu.

Bağcılar Mahallesi Karanfil 7 Caddesi’nde asfalt yapımı sonrası deforme olan kaldırımlar onarılıyor. Bölgede 1084, 1085, 1077, 106, 1071 sokaklarda kaldırım yenileme ve onarım çalışmaları devam ediyor.

Yürütülen çalışmalar kapsamında, yıpranan, onarıma ya da yenilenmeye ihtiyaç duyulan kaldırımlar yenilenerek kullanım açısından daha işlevsel hale getiriliyor.

Gülistan Doku’nun aradan geçen 6 yıla rağmen akıbetinin hala aydınlatılmadığının belirtildiği önergede, “Etkin ve şeffaf yürütülmeyen soruşturma süreci boyunca ortaya çıkan ciddi ihmaller, delillerin yeterince değerlendirilmemesi ve kamuoyunda oluşan güçlü şüpheler adalet arayışını büyütmüştür” denildi.

Önergede, Gülistan Doku’nun yakın arkadaşı Rojwelat Kızmaz’ın kaybolduktan kısa bir süre sonra şüpheli şekilde yaşamını yitirmiş halde bulunmasının, yalnızca bir kayıp varakası olarak değerlendirilemeyeceği belirtildi.

Olası bağlantıların ortaya çıkarılması talebi

Son dönemde ortaya çıkan yeni bilgiler, tanık beyanları ve delillerin, iki dosya arasında bağlantı olabileceğine dair iddiaları güçlendirdiğine yer verilen önergede, “Özellikle Rojwelat Kızmaz’ın telefonunda tespit edilen çizimler, kamuoyuna yansıyan itiraflar ve soruşturmalar kapsamında talep edilmesine rağmen ulaşılamadığı belirtilen HTS kayıtları, olayların tüm yönleriyle yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Gerçeklerin ortaya çıkarılması ve varsa sorumluların açığa çıkarılması devletin temel yükümlülüğüdür. Meclis Araştırması önergemiz Gülistan Doku’nun kaybedilmesi ile Rojwelat Kızmaz’ın şüpheli ölümü arasındaki olası bağlantıların ortaya çıkarılması, soruşturmalardaki ihmallerin tespit edilmesi, delillerin akıbetinin araştırılması ve iddia edilen örtbas mekanizmalarının açığa çıkarılması amacı taşımaktadır” denildi.

Önergede, yaşananların tüm yönleriyle araştırılması ve gerçeğin açığa çıkarılması için Meclis’in sorumluluk alması istendi.

Diyarbakır’da sanayi siteleri, yediemin otoparkları ve kentin çeşitli noktalarında yıllardır atıl durumda bulunan hurda, yanmış ve ağır hasarlı araçlar hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli bir sorun olarak gündemdeki yerini koruyor. Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan Diyarbakır 4. Oto Sanayi Sitesi Yönetim Kurulu Başkanı Muhsin Erdoğmuş, kent genelinde terk edilmiş araçların oluşturduğu sorunlara dikkat çekerek, bu araçların ekonomiye kazandırılması için kapsamlı bir çalışma başlatılması çağrısında bulundu.

Diyarbakır’da atıl araç alarmı: Metruk yapılar kadar tehlikelihttps://t.co/PdpXCuuyYb pic.twitter.com/R9tSKGmlZs

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 25, 2026

“SANAYİLERDE CİDDİ ALAN İŞGALİ VAR”

Erdoğmuş, özellikle sanayi sitelerinde uzun süredir bekleyen araçların ciddi alan işgaline neden olduğunu belirterek, “Bu araçlar yalnızca görüntü kirliliği oluşturmuyor, aynı zamanda güvenlik ve sosyal açıdan da risk teşkil ediyor. Kontrolsüz alanlara dönüşen bu bölgeler zaman, zaman gençlerin kötü alışkanlıklara yönelmesine zemin hazırlayabiliyor” dedi.

KENTTEKİ ARAÇLARIN YÜZDE 2 İLA 3’Ü ATIL DURUMDA

Kentte trafiğe kayıtlı araçların yaklaşık yüzde 2 ila 3’ünün eski model, ağır hasarlı veya fiilen kullanılmayan araçlardan oluştuğunu ifade eden Erdoğmuş, birçok araç sahibinin tamir maliyetinin aracın değerini aşması nedeniyle araçlarını sanayide terk ettiğini ve bu araçların yıllarca bulunduğu yerde kaldığını söyledi.

“BİRÇOK YERDE ATIL ARAÇLAR VAR”

Sorunun yalnızca sanayi siteleriyle sınırlı olmadığını vurgulayan Erdoğmuş, yol kenarları, boş araziler ve yediemin otoparklarında da çok sayıda aracın bekletildiğini belirtti. Bu araçların aslında önemli bir ekonomik değer taşıdığına dikkat çeken Erdoğmuş, gerekli işlemler tamamlandıktan sonra geri dönüşüm süreçlerine dahil edilerek ekonomiye kazandırılabileceklerini ifade etti.

“ARAÇLARIN TOPLANACAĞI BİR MERKEZ OLUŞTURULSUN”

Terk edilmiş araçların tespiti için sanayi yönetimleri, Emniyet Müdürlüğü, Trafik Şube Müdürlüğü, Vergi Dairesi ve ilgili kurumların ortak çalışma yürütmesi gerektiğini belirten Erdoğmuş, ilk aşamada araçların toplanacağı merkezi bir alan oluşturulmasını önerdi.

“ATIL ARAÇLAR YENİDEN EKONOMİYE KAZANDIRILSIN”

Araçların mülkiyet durumları, vergi borçları, haciz kayıtları ve diğer hukuki süreçlerinin incelenmesi gerektiğini kaydeden Erdoğmuş, bu sayede hem kamu alacaklarının tespit edilebileceğini hem de yıllardır atıl halde bulunan araçların yeniden ekonomiye kazandırılabileceğini söyledi.

“EKONOMİK KAYBA NEDEN OLUYOR”

Yediemin otoparklarında bekleyen araçların zamanla hurdaya dönüştüğünü belirten Erdoğmuş, bu durumun araç sahipleri, alacaklılar ve kamu açısından ekonomik kayıplara neden olduğunu ifade etti.

“KALICI YASAL DÜZENLEMELER YAPILSIN”

Sorunun kalıcı çözümü için yasal düzenleme yapılmasının önemine de değinen Erdoğmuş, bölge milletvekilleri ile ilgili kurumların konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıması gerektiğini söyledi.

TERK EDİLMİŞ ARAÇLAR METRUK YAPILAR GİBİ TEHLİKELİ

Terk edilmiş araçların metruk yapılar gibi değerlendirilmesi gerektiğini savunan Erdoğmuş, “Nasıl ki metruk binalar güvenlik ve asayiş açısından risk oluşturuyorsa, uzun süre terk edilmiş araçlar da benzer sorunlara yol açıyor. Bu konuya yalnızca trafik veya sanayi sorunu olarak değil, çevre, güvenlik ve ekonomi açısından bütüncül bir yaklaşımla bakılmalıdır” ifadelerini kullandı.

ORTAK HAREKET EDİLMELİ

Erdoğmuş, Diyarbakır’da ve Türkiye genelinde bulunan binlerce atıl durumdaki aracın ekonomiye kazandırılması için kamu kurumları, yerel yönetimler, sanayi siteleri ve siyasi temsilcilerin ortak hareket etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesindeki Ulu Camii’nin arkasında bulunan ve yüzyıllardır ilim merkezi olarak bilinen Zinciriye Medresesi, bugün de dini ve fen eğitim faaliyetleriyle dikkat çekiyor. Risale-i Nur Cemaatinin eğitim çalışmalarını yürüttüğü tarihi medresede, Kur’an, tecvid ve Osmanlıca dersleri verilerek kadim ilim geleneği yaşatılıyor.

Diyarbakır’da, 800 yıllık medresede ilim geleneğihttps://t.co/LKeL2tvfP8 pic.twitter.com/LsiJLYo4Cc

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 25, 2026

Medrese sorumlusu Süleyman Yolyürüyen, tarihi yapının sadece geçmişin bir mirası olmadığını, aynı zamanda günümüzde de aktif bir eğitim merkezi olarak hizmet verdiğini söyledi.

“BURAYA GELENLERE KİTAP HEDİYE EDİYORUZ”

Medreseyi ziyaret eden vatandaşlara çeşitli dini yayınlar hediye ettiklerini belirten Yolyürüyen, özellikle namaza yeni başlayacak kişilere rehberlik eden eserler dağıttıklarını ifade etti. Yolyürüyen, “Medresemizi ziyarete gelen misafirlerimize namaza başlatan kitaplar ve çeşitli eserler hediye ediyoruz. Burada yetişkinlere yönelik talim ve tecvid dersleri veriliyor. Gelen genç kardeşlerimizin önemli bir kısmı imam hatip ve ilahiyat öğrencilerinden oluşuyor. Ayrıca belirli bir seviyeye ulaşmış yetişkinlere de eğitim veriyoruz. Amacımız Kur’an-ı Kerim’in doğru okunmasını öğretmek ve dini bilgileri sağlam bir temele oturtmak” dedi.

BÜTÜN EĞİTİMLER ÜCRETSİZ VERİLİYOR

Medrese sorumlusu Süleyman Yolyürüyen, kendi verdiği Kur’an, tecvid ve Osmanlıca dışında, Arapça, Farsça, İngilizce, Risale i Nur ile SİYER derslerinin de düzenlenen kurslarla farklı hocalar tarafından ücretsiz olarak verildiğini aktardı.

“SADECE DİNİ DEĞİL, FEN İLİMLERİ DE ÖĞRETİLİYOR”

Zinciriye Medresesi’nin köklü geçmişine dikkat çeken Yolyürüyen, yapının Artuklular döneminde inşa edildiğini ve asırlar boyunca önemli alimlerin yetiştiği bir merkez olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:

“1199 yılında Artuklular tarafından inşa edilen Zinciriye Medresesi, sadece dini ilimlerin okutulduğu bir yer değildi. Burada dini eğitimlerin yanı sıra fen ilimleri de öğretiliyordu. 1198 yılından Cumhuriyet dönemine kadar medrese olarak faaliyetlerini sürdürdü. Bu mekânda çok önemli alimler yetişti ve bölgenin ilim hayatına yön verdi.”

TARİHİ MEDRESEDE EĞİTİM GELENEĞİ SÜRÜYOR

İslam âleminde önemli bir yere sahip olan Diyarbakır Ulu Camii’nin yanı başındaki tarihi medrese, bugün de Kur’an eğitimi almak isteyen gençler ve yetişkinler için kapılarını açık tutuyor. Yüzyıllar boyunca ilim ve irfan merkezi olarak hizmet veren Zinciriye Medresesi, geçmişten günümüze uzanan eğitim geleneğini yaşatmaya devam ediyor.

Evinizin merkezinde gölge bir sığınak kurun

Tüm odaları aynı anda serin tutmanın zorlukları göz önüne alınarak, gün ışığına en az maruz kalan ve kapısı kapanabilen küçük bir odanın serin alan olarak belirlenmesi tavsiye ediliyor. Bu odada elektronik alet çalıştırılmaması, perdelerinin sürekli kapalı tutulması ve kapısının diğer odalara açılmaması, günün en sıcak saatlerinde aile bireyleri için rahatlatıcı bir kaçış noktası yaratıyor.

Uyku alanlarının iklimlendirmesini doğru yapın

Kavurucu havalarda sağlıklı bir uyku için yatak odalarının özel olarak hazırlanması gerekiyor. Gündüz boyunca bu alanların camlarının ve panjurlarının sımsıkı kapalı tutulması büyük önem taşıyor. Dışarıdaki ısı düştüğünde, genellikle sabahın erken saatleri veya gece yarısı, karşılıklı pencereler açılarak ortamdaki hapsolmuş sıcak hava tahliye ediliyor. Sentetik yorganlar yerine hava geçirgenliği yüksek olan ince keten veya pamuklu tekstil ürünlerinin kullanılması gece terlemelerini azaltıyor.

Güneş bariyerleri ve nem kontrolü

Doğrudan güneş alan batı ve güney cepheli pencereler, ışığı içeriye hapsederek sera etkisi yaratıyor. Bu yüzeylerin açık renkli çarşaflar veya kalın stor perdelerle kapatılması ışık enerjisini dışarı yansıtıyor. Bununla birlikte fırın, ocak ve benzeri teknolojik aletlerin yaydığı gizli ısının evin geneline yayılmaması için bu donanımların kullanımının sınırlandırılması gerekiyor. Gündüz saatlerinde çamaşır kurutma veya uzun sıcak duşlar gibi evin nemini artırıp havayı ağırlaştıran eylemlerin de serin vakitlere bırakılması öneriliyor.

Edinilen bilgilere göre, Ergani istikametinden Diyarbakır yönüne seyir halinde olan E.A. yönetimindeki 44 EC 343 plakalı pikap, Dereboyu Mahallesi Çakmaklı mevkiinde henüz belirlenemeyen bir nedenle sürücüsünün kontrolünden çıktı. Savrulan araç takla atarak durabildi. Kazayı görenlerin ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda ambulans ve trafik ekibi sevk edildi. Sağlık ekipleri, yaralılara olay yerinde ilk müdahaleyi yaptıktan sonra ambulanslarla hastaneye kaldırdı. Tedavi altına alınan yaralıların sağlık durumlarıyla ilgili incelemelerin sürdüğü öğrenildi.

Diyarbakır’da Pikap takla attı: 1’i çocuk 7 yaralıhttps://t.co/uW6J9YHwBu pic.twitter.com/Snun05VtqP

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 25, 2026

Kaza nedeniyle bölgede kısa süreli trafik yoğunluğu yaşanırken, güvenlik güçleri olay yerinde gerekli önlemleri aldı. Takla atan pikapta büyük çapta hasar meydana geldi.

BU UYGULAMA İLK KEZ BAŞLATILDI

Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzm. Dr. Furkan Kangül, EBUS sistemini ilk kez başlattıklarını vurguladı. Kangül, "Bu yöntem, normal bronkoskopi ucuna ultrason probu eklenerek hava yolları içerisinden girilmesi ve hava yolu çevresindeki yapıların görüntülenmesi esasına dayanır. Bu sayede büyümüş lenf nodlarını ve kitleleri ayrıntılı şekilde değerlendirebiliyor, aynı zamanda bu bölgelerden biyopsi alma imkanı elde ediyoruz.

İleri düzey girişimsel pulmonoloji yöntemlerinden biridir. Bu yöntem sayesinde hastalarımızın ileri merkezlere sevk edilmesinin önüne geçmiş bulunuyoruz. Alınan biyopsilerle akciğer kanseri tanısı koyabilme imkanına erişiyoruz. Bunun yanında evreleme yapılmasına imkan sağlarken, tüberküloz, sarkoidoz ve lenfoma gibi çeşitli akciğer hastalıklarının tanısında da önemli katkılar sunmaktadır. Daha önce mediastinoskopi olarak adlandırılan invaziv bir yöntem kullanılmaktaydı. Göğüs cerrahları tarafından uygulanan bu yöntem cerrahi bir girişim gerektiriyordu. Bu prosedür hem hastaların hastanede yatış süresini uzatıyor hem de belirli riskler taşıyordu. Bu nedenle minimal invaziv bir yöntem olan EBUS'u uygulamaya başlamış bulunuyoruz. Daha önce bu işlem için hastalarımız dış veya ileri merkezlere sevk edilirken, artık bu hizmet hastanemizde verilebilmektedir" şeklinde konuştu.

Aldağ, ''İşimi severek yapıyorum. Öğrencileri kendi adıma eğitime teşvik etmek istedim. Onların başarılarını ödüllendirmek için böyle bir kampanya yaptım. Bizler ebeveynler olarak her zaman onların yanındayız'' dedi.

Diyarbakır Kuyumcular ve Sarraflar Odası (DİKO) Başkanı Özer Sanal, kuyumculara destek için olay yerine gelirken kuyumcuların artık hedef olarak görülmemesini istedi.

CHP’de mutlak butlan kararı sonrası başlayan tartışmalar sürerken, Özgür Özel’in yeni bir parti kurabileceğine ilişkin iddialar, siyaset gündemindeki yerini koruyor. Parti içinde yaşanan gelişmelerin gölgesinde Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden genel başkanlık koltuğuna oturması tartışma yaratırken, Diyarbakır’daki CHP yöneticileri ve yurttaşlar sürece ilişkin görüşlerini paylaştı.

“BÖLÜNME AŞAMASINDAYIZ”

Mali Müşavir ve CHP Diyarbakır eski il başkanı Mehmet Şerif Doğru, yıllardır partiye gönül vermiş bir vatandaş olduğunu ve her kademesinde görev aldığına dikkat çekerek, “Özellikle iktidara yakınlaşmışken CHP içinde yaşanan gelişmeler sonucu, bu duruma düşmesi çok üzücü bir durum. Bölünme aşamasındayız. CHP’ye haksızlık edildi. Aklıselim davranıp partinin bölünmesinin engellenmesi gerekiyor. Bu ikili karmaşa ortadan kaldırılmalı. Özgür Özel’in yeni bir parti kurmasına karşıyım. Parti içinde mücadele etmek lazımdı. Bu durumda halkın umudu da kırılıyor” dedi.

“YENİ PARTİ KURULURSA, BİRİNCİ PARTİ OLMA YOLUNDA DEVAM EDECEK”

CHP Merkez Kayapınar İlçe Başkanı Hamza Dengiz ise kayyum ve butlan kararını doğru bulmadığını ifade ederek, “Bu durumun önce çözüme kavuşup ve partinin kongreye gitmesi lazım. Türkiye’nin asıl meselesi olan Kürt sorunu çözümünün devam etmesini istiyorum. CHP’deki ‘butlan’ mevzusunun gündemi de işgal ettiğini düşünüyorum. CHP’deki mevcut durum Türkiye’de aktif bir muhalefetin yok olmasına ve mevcut sorunların çözümünde aksilik yaratmasına sebep oluyor. Türkiye’de birinci olmuş bir partinin geçmiş pratiklerde çok fazla başarı elde etmemiş bir yönetim tarafından tekrar ele geçirilmesi bu partinin ister istemez hızına engel oldu. Yeni parti kurulursa da yine aynı hızla ve aynı güçle Türkiye’nin birinci partisi olma yolunda devam edecek” diye konuştu.

“DİYARBAKIR’DA YAKALADIĞIMIZ İVMEYİ KAYBETMEK İSTEMİYORUZ”

Kayapınar İlçe Kadın Kolları Başkanı Aysel Kızıl da, mutlak butlan kararını memnuniyetsizlik ile karşıladıklarını belirterek, şunları söyledi:

“CHP’nin bölünmesinin, muhalefetin yararına bir olay olarak geliştiğinin farkındayız. Meseleyi tamamen siyasal olarak düşünüyoruz. Diyarbakır’da kazandığımız ivmeyi kaybetmeyi istemiyoruz. Bizim örgütümüz de kenetlenmiş durumda. Yaşanan gelişmeler bizi etkilemiyor ve çalışmalarımız devam ediyor. CHP’nin asla bölünmesini istemiyorum. ‘Birleşe birleşe kazanacağız’ sloganımız kendi partimizdeki iç dinamiklerimizi de etkiliyor. Birliğimizi beraberliğimizi koruyup yürümek istiyoruz.”

“ADAMCILIK ÜZERİNDEN SİYASET BIRAKILSIN”

Yıllardan beri CHP içerisinde faaliyet yürüten Avukat Sertaç Eke, CHP’de yaşanan gelişmelere ilişkin birlik ve dayanışma içinde yürütülmesi gerektiğinin altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:

“Hiçbir CHP’li partide yaşanan kaotik ve tartışmalı ortamdan memnun değil. Bir an önce bu sürecin dayanışma ve bütünleşmeyle sonuçlanmasını herkes beklemekte. Bu nedenle CHP’lilere düşen görev ortamı gerekecek olan açıklamalardan uzak duran, partide bütünlüğü ve birliği sağlayacak söylemlerle bu süreci katkı sunması noktasında bir irade koyması gerektiğini düşünüyorum. Bu nedenle Özgür bey, Kemal bey, ve Ekrem bey üzerinden tartışma yürütülmesi ne partiye ne de ülkeye bir katkı vermez. Herkes adamcılık üzerinden siyaseti bırakıp ilkeler ve dava bilinci üzerinden bu süreci yürütmeli.”

SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ELE ALINDI

Toplantıda yerel ve bölgesel basının mevcut durumu, sektörde yaşanan sorunlar, beklentiler ve dijital yayıncılığın gelişimi ele alındı. Ayrıca, internet haber sitelerin karşılaştığı sorunları ve çözüm önerileri de gündemde yer aldı. BİK, resmi ilan ve reklama ilişkin yürüttüğü çalışmaları değerlendirdi.

YEREL BASININ SORUNLARI ANLATILDI

Toplantının ilk oturumlarında yerel ve bölgesel medya kuruluşlarının karşılaştığı ekonomik zorluklar, resmi ilan ve reklam süreçleri ile sektörde yaşanan güncel gelişmeler kapsamlı şekilde değerlendirildi. Katılımcılar, sahada yaşadıkları sorunları ve çözüm önerilerini paylaşırken, yerel medyanın sürdürülebilirliğini güçlendirecek adımlar üzerine görüş alışverişinde bulundu.

BİK toplantısı gün boyu devam ederek, sektörün geleceğine ilişkin fikir alışverişinde bulunulması bekleniyor. Gazete ve internet haber sitesi temsilcileri, toplantının mesleki dayanışmayı güçlendireceğini ve ortak sorunların çözümüne katkı sunacağını ifade etti.

Cumhuriyet Halk Partisi içinde son dönemde büyük yankı uyandıran ve parti içi hukuki tartışmaları alevlendiren "mutlak butlan" kararı nedeniyle gözler yeniden Kemal Kılıçdaroğlu ile Özgür Özel arasındaki liderlik rekabetine çevirdi. Siyasetin nabzının yüksek attığı Diyarbakır’da, Özgür Özel’in yarın kente yapacağı ziyaret öncesi Güneydoğu Ekspres mikrofonunu halka uzattı.

Özgür Özel’in Genel Başkanlık koltuğuna oturması halinde partinin daha iddialı bir konuma geldiğini düşünenlerin sayısı oldukça yüksek. Vatandaşlar, Özel’in söylemlerini daha dinamik ve kapsayıcı bulduklarını ifade ederken, "mutlak butlan" gibi hukuki hamlelerle partinin enerjisinin içeriden tüketilmeye çalışılmasına tepki gösterdi.

"Kemal Kılıçdaroğlu mu, Özgür Özel mi?" sorusuna Diyarbakır sokaklarından gelen yanıtlar, parti içi muhalefet ve liderlik tartışmalarına dair mesajlar verildi.

Sokakta mikrofon uzattığımız yurttaşlar şöyle konuştu:

“Siyaset ileriye doğru yürür, Kılıçdaroğlu ile artık yol yürünmez, Diyarbakır kararını vermiştir. Kılıçdaroğlu, o babasının oğlu ise çıkar halkın içerisinde gezer.

Diyarbakır'a gelsin. ona verdiğim oy anasının ak sütü gibi helal olmasın. Bırakın Kemal Kılıçdaroğlu’nu Özgür Özel tabii ki.” Kimileride ne Özel ne Kılıçdaroğlu bizim için tek lider Selahattin Demirtaş’dır” diye cevapladı.

Diyarbakır sokakları, CHP liderliği konusunda mevcut yönetime tam destek vererek Kılıçdaroğlu’na net bir şekilde "kırmızı kart" gösterdi.

Küresel kriz senaryolarının rafa kalkması etkili oldu

Diyarbakır'daki istasyonlara kadar uzanan bu indirim silsilesinin çıkış noktası, uluslararası petrol borsalarıdır. Brent petrol varil fiyatlarında yaşanan istikrarlı geri çekilme, doğrudan Türkiye'deki rafineri maliyetlerini düşürdü. Konuyu değerlendiren uzmanlar, bilhassa İran cephesinde beklenen jeopolitik gerginliklerin yaşanmaması ve küresel arz zincirinde herhangi bir kopma ihtimalinin ortadan kalkmasının bu düşüşü hızlandırdığını belirtiyor. Petrol piyasalarındaki bu iyimser hava ve arz güvencesi, iç piyasadaki motorin maliyetlerini ucuzlatmaya devam ediyor.

Vatandaş indirimin tamamını neden göremiyor?

Rafineri düzeyinde yapılan hesaplamalar devasa bir maliyet düşüşüne işaret etse de, Diyarbakırlı sürücülerin istasyonlarda göreceği indirim daha makul seviyelerde olacak. Sektör yetkilileri bu durumun eşel mobil sisteminden kaynaklandığını vurguluyor. Devletin fiyat dengesini gözetmek için kullandığı bu mekanizma, hesaplanan büyük indirimin bir parçasını vergi olarak absorbe ediyor. Bu nedenle, küresel çaptaki petrol düşüşünün tamamı pompa fiyatlarına yansıtılamıyor ve vatandaşın hissedeceği indirim oranı sınırlı kalıyor.

Büyük kentlerdeki fiyat barometresi

Yeni indirim kararının ardından Türkiye'nin farklı bölgelerinde ortaya çıkacak fiyat seviyeleri de uzmanlar tarafından değerlendirildi. Benzer oranlardaki geçmiş indirim hareketleri baz alındığında, motorin litre fiyatının cuma günü İstanbul'da 66 lira seviyelerine ineceği tahmin ediliyor. Ankara pazarında fiyatların 68 liranın altında, İzmir'de ise 69 liranın aşağısında şekillenmesi bekleniyor. Diyarbakır'daki dağıtım firmalarının nakliye maliyetlerinin de dahil edileceği güncel ve kesin pompa fiyatları, cuma gününün ilk ışıklarıyla birlikte araç sahiplerinin bilgisine sunulacak.

‘Acaba bu ayna büyülü mü, içinde başka aynalar da mı saklı?’ sorusuyla başlayan ‘Kırmızı Ayna’, insanın yaşam ile ölüm, gerçek ile hayal ve uyanıklık ile rüya arasında sıkışıp kaldığı o ince çizgiyi konu alıyor.

Uluslararası PEN Başkanı Burhan Sönmez’in yeni romanı, hafızanın derinliklerine uzanan atmosferik anlatımıyla dikkat çekiyor. Sislerin içindeki bir gemi gibi ilerleyen eser, okuru hafızanın karanlık denizlerinde dolaştırırken, bekleyiş, kayıp ve ölüm temalarını da merkezine alıyor.

‘Her aynanın bir sırrı vardır. Bu yüzden herkesin kendine ait bir aynası olmalı; her zaman yanında taşıyacağı bir ayna’ sözleriyle romanın temel metaforunu kuran Sönmez, aynayı bireysel hafızanın ve insanın iç dünyasının sembolü olarak kullanıyor.

Romanları yaklaşık 50 dile çevrilen Burhan Sönmez, Türkçe yazdığı beş romanın ardından Kürtçe eserler vermeye başladı. ‘Kırmızı Ayna’, yazarın Kürtçe kaleme aldığı ikinci roman olarak edebiyat dünyasındaki yerini alıyor

KAMP YARIN SONA ERİYOR

Amedspor'un yıldız adayları 4 gündür Diyarbakır'da kampta bulunuyor. Burada her gün yapılan antrenmanlarda Amedspor hocaları eşliğinde hünerlerini sergiliyor.

SONUÇLAR KAMPTAN SONRA AÇIKLANACAK

Yarın kamp sona eriyor. Kampın sona ermesi ile birlikte seçilecek futbolcular Amedspor Akademi tarafından açıklanacak. Seçilemeyen sporcular ise Amedspor Akademi tarafından yakından takip edilecek.

Diyarbakır Suriçi’nin tarihi sokaklarında 46 yıldır aralıksız makine sesi yankılanıyor. 1980 yılında açtığı dükkânın kepengini devlet memurluğu yaparken bile tek bir gün kapatmayan 66 yaşındaki Vedat Usta, yarım asırlık zanaatını ve değişen Diyarbakır’ı anlattı.

Bugüne kadar yüzlerce sanatçıya gömlek diken Vedat Usta, çırak bulamamaktan ve mesleğin son temsilcisi olmaktan dertli.

ÖLÜRSEM BU KEPENK BİR DAHA AÇILMAYACAK

Vedat Usta’nın en büyük kırgınlığı, gözü gibi baktığı ve mülkü kendisine ait olan 46 yıllık dükkânını devredecek kimseyi bulamaması. Gençlerin eski mesleklere mesafeli durduğunu belirten usta, kendi çocuklarına bile zanaatını miras bırakamamaktan yakınıyor.

Şimdiki kuşakla kendi çocukluğu arasında dağlar kadar fark olduğunu söyleyen Akyıldız, zanaatın bitme noktasına gelmesini internet dünyasına ve aile terbiyesindeki değişime bağlıyor.

Akyıldız, “Biz 8 yaşında ilkokula giderken siyah önlüklerimizi çıkarır dükkâna koşardık. Şimdi gençlere 'Gel çalış, meslek öğren' diyorsun sokakta geziyorlar çalışmıyorlar.

Markaya 5 Bin TL veriyorlar, biz burada bin 500 TL’ye dikiyoruz. Zanaatkarlar can çekişiyor” diye kaydetti.

Yeni neslin hazır giyim ve marka algısı yüzünden zanaatın değerini anlamadığını vurgulayan Vedat Usta, dükkânına gelenlerin sadece eski kuşaklar olduğunu dile getirdi.

Kürt meselesinin çözümüne dair bir süreç yürüyor. Geldiği aşama itibariyle yasal düzenlemelere dair adımların atılması yönünde beklentiler var. Kürt meselesinin çözümü derken ne anlamalıyız?

Meselenin köküne inmek ve kökten çözmek hepimizin arzu ettiği bir şeydir. Hepimizin arzu ettiği ve toplumun büyük kısmının beklentisi bence bu olmalıdır. Biz saltanatı sona erdirdik. Cumhuriyete geçtik. Fakat maalesef cumhuriyetimizi bir türlü demokratik yapamadık. AK Parti kurulurken ki ben onun programını yazanlardan biriyim, sonuç bölümünde şöyle bir cümle var: ‘Cumhuriyetimiz binlerce yıllık tarihimiz içerisindeki en büyük kazanımlarımızdan birisidir. Cumhuriyeti demokrasiyle taçlandırmak varlık sebebimizdir.’ Bu hakikaten önemli bir hedefti. Çünkü cumhuriyet kurulduktan sonra farklılıkları yok saymayı tercih etti. Daha doğrusu böyle bir tutum tercih edilmiştir. Bütün özgürlükler güvenlikçi politikalara feda edilmiştir. AK Parti’yi kurarken, ‘Eski Türkiye olmayacak’ sloganıyla ortaya çıktık.

Kastettiğiniz eski Türkiye nasıldı ve sizin farkınız ne olacaktı?

Eski Türkiye'de ötekine saygı yoktur. Maalesef ırkçılık her yerde ve her taraftaydı. Ülkeyi oluşturan bütün renkleri tek renk olarak görme veya tek renge dönüştürmek gibi çok zorlayıcı ve insani olmayan bir tutum vardı. Ama AK Parti, bunu değiştireceğini söyledi. Sayın Erdoğan'ın Diyarbakır'da ‘Kürt meselesi vardır ve bu benim de meselemdir’ şeklindeki ifadesi, o zaman derin devlet katmanlarına çok olumsuz yansıdı ve buna karşı çok ciddi rahatsızlıklar ortaya kondu. Bu refleks sahipleri, AK Parti'nin kapatılmasına kadar meseleyi götürdü. 2008'de biliyorsunuz gazete küpürlerinden oluşan bir iddianame hazırlanarak, AK Parti kapatılmaya çalışıldı. AK Parti’nin ilk 10-11 yılında demokratik cumhuriyeti oluşturma çabası vardı. Bir hukuk devleti olma, tam demokrasiye geçme çabası. Avrupa Birliği ile üyelik prosedürü yürüyordu. ‘İşkenceye sıfır tolerans’ deniyor vs.

Ama 15 Temmuz darbe kalkışmasından sonra ittifaklar da değişince, iktidar eski Türkiye kodlarına dönmeye başladı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve ondan önce meydana gelen bazı gelişmelerden sonra bugün de maalesef otokratik, totaliter bir cumhuriyete hızla yelken açmış gidiyoruz. Böyle bir durumda Kürt meselesinin çözülmesinin gündeme gelmesini, çok değerli buluyoruz. Ama açık söyleyeyim, olup bitenler Kürt meselesinin çözümüne yönelik bir sürece işaret etmiyor. Bu daha çok ‘terör’ meselesini sona erdirmeye yönelik bir süreçtir.

Neden böyle olduğunu düşünüyorsunuz?

Kürt meselesinin çözülmesi için Türkiye'nin gerçek manada bir hukuk devleti olması lazım. Türkiye'nin gerçek manada bir demokrasisi olması lazım. İnsan hak ve özgürlüklerin, basın hürriyetinin gerçek manada yaşandığı, ötekileştirmenin olmadığı bir ülke olması lazım. Daha da önemlisi insanların adaletin tadına varması lazım. Böyle bir Türkiye olursa Kürt meselesi kendiliğinden çözülür. PKK meselesini Abdullah Öcalan ve Kandil ile görüşerek, belki silahları susturabilir ve palyatif tedbirler üretebilirsiniz. Geçici vadede her şey süt limanmış gibi görülebilir ama ben bunu çim biçmeye benzetiyorum. Çimi biçersiniz, mevsim müsaitse, su da varsa, şartlar oluşursa o yeniden yeşermeye devam eder. Bakın PKK yokken de Kürt meselesi vardı. Abdullah Öcalan yokken de Kürt meselesi vardı. Dêrsim meselesinin olduğu dönemde bunların hiçbirisi yoktu mesela. Netice itibariyle bu dediklerimin yapılması da mevcut iktidarın acaba işine gelir mi?

Peki bu durumu sadece iktidarın yaklaşımı olarak mı değerlendiriyorsunuz?

Tabii ki. Bakın, olanla olması gerekeni birbirinden ayıralım. Olması gereken, bu meselenin kök sorunlarına inerek çözülmesidir. Ama mevcut olan, meseleyi ‘terör’ meselesine indirgemektir. ‘Terör’ meselesine eğer sebep olarak bakarsanız yanılırsınız. Bu bir sonuçtur. AK Parti kurulduğu zaman programında Kürt meselesine şöyle bir teşhis koymuş, çözümü de önermişti: ‘Terörün sonuç olduğunu unutan her yaklaşım, sadece baskı ile çözüm üretmeye yönelir. Oysa bu terörü daha çok güçlendirir. Bu nedenle terörü sona erdirmenin yolu, temel hak ve hürriyetlere saygılı bir devlet yaklaşımı ile ekonomik kalkınmayı ve güvenliği aynı bütünün parçaları olarak ele almaktan geçer. Bürokratik otoriter devlet anlayışına yaslanan çözümler, sadece asayiş mantığına dayandığı için uzun vadede sorunları daha da derinleştirmektedir. Buna karşılık demokratik devlet anlayışı çerçevesindeki yaklaşımlar, ilk anda endişeyle karşılansa da uzun vadede milletimizin birlik ve bütünlüğünü pekiştiren sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle bölgedeki sorunlar aynen kalacak demektir. Sadece ekonomik kalkınma politikaları ile tam bir çözüme kavuşturulamayacağı gerçeği yanında bütün bunların üstünde kültürel farklılıkları demokratik hukuk devleti ilkesi çerçevesinde tanıyan yaklaşımların etkili olması gerektiği anlayışına ulaşılması sorunun çözümünde önemli bir adımdır.’

Bu yaptığım alıntı Ak Parti’nin programındaki 'Doğu Ve Güneydoğu' başlıklı bölümden alınmadır. Merak edenler partinin web sitesine girip daha detaylı bakabilir. Şimdi soruyorum, uzun vadede sorunlar derinleşti mi? Evet derinleşti. Çünkü tam da burada ifade edildiği gibi meseleye bürokratik otoriter devlet anlayışı ile yaklaşıldı.

AK Parti madem ki daha 2001’de Kürt meselesinin teşhisini koymuş ve tedavisini de önermiş, o zaman bürokratik otoriter devlet yaklaşımını bırakacaksınız. Demokratik, demokratik hukuk devleti anlayışını devreye sokacaksınız. Bu işi o zaman halledebilirsiniz.

Bürokratik otoriter devlet anlayışı karşısında gerçek bir çözüm için nasıl bir yaklaşım olmalıdır?

Bugün çözüm süreci diyoruz görüntüde, demokratik devlet anlayışını faaliyete geçirmeye çalışıyoruz. En azından böyle bir niyet var. Ben de endişelerim olsa da bu süreci alkışladım ve bu süreç başlarken, birinci çözüm sürecinin her zerresinde bulunan biri olarak desteklediğimi açıkladım. İyimserim ama ihtiyatlı ve kaygılı bir iyimserlik içerisindeyim. Çünkü daha önce sütten ağzım yandığı için yoğurdu üfleyerek yiyorum. Kültürel farklılıkları, demokratik hukuk devleti ilkesi çerçevesinde tanıyan yaklaşımlar olması lazım.

AK Parti madem ki daha 2001’de Kürt meselesinin teşhisini koymuş ve tedavisini de önermiş, o zaman bürokratik otoriter devlet yaklaşımını bırakacaksınız. Demokratik devlet, demokratik hukuk devleti anlayışını devreye sokacaksınız. Kültürel farklılıkları tanıyacaksınız. Güvenlik ve özgürlük dengesini koruyacaksanız bu işi o zaman halledebilirsiniz.

Süreç bağlamında yaşanan gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Size göre şu an nasıl bir aşamada?

Meclis’te bir komisyon kurulmasını çok önemli buluyorum. Komisyon raporunu beğenmemekle birlikte böyle bir komisyon raporunun yayınlanması, bir yol haritasının belirlenmiş olmasını da çok değerli buluyorum. Abdullah Öcalan'ın 'evet' demesi, Kandil'in 'evet' demesi, silahlı unsurların sembolik de olsa bir niyet beyanı olarak silah yakmasını da çok değerli buluyorum. Ancak geldiğimiz noktada ben sürecin çok yavaş yürüdüğünü, karınca yürüyüşüyle devam ettiğine inanıyorum. Hayırlı işlerde acele etmek lazım. Çünkü birileri işin içerisine fitne sokabilir ve bu iş allak bullak olur.

Herkes hukuk önünde eşittir. Herkes anayasal vatandaşlık bağıyla devletine bağlıysa hür ve çok saygın bir vatandaştır. Herkesin anadili annesinin sütü kadar helaldir ve meşrudur. Herkes anadilini konuşabilmeli, herkes anadiliyle müzik yapabilmeli, yayın yapabilmeli, bununla ilgili eğitim alabilmeli. Medeni ülkeler bu işi nasıl yapıyor? Demokratik hukuk devleti olan ülkeler bunu nasıl yapıyor? Biz de bunu böyle yapabiliriz. Bu ülkedeki gayrimemnun olan insanları, memnun insanlar haline getirirsek hepimiz huzurlu oluruz. Aksi takdirde bu huzursuzluk, bu kaos, bu kavga farklı isimler altında şekil değiştirerek devam eder.

AKP’nin kuruluş programında Kürt meselesi ile ilgili teşhisi ve çözümü koyduğunu söylediniz. Ama sizin deyiminizle ilk 10 yıldan sonra makası değiştirdi ve eski Türkiye kodlarına geriş dönüş yaşandı. Ne oldu da bu değişikliğe gidildi size göre?

Özellikle, Gezi olayları, 17-25 Aralık'ta olanlar, 15 Temmuz'da yaşananlarla birlikte Sayın Erdoğan maalesef makas değiştirdi ve eski Türkiye'nin reflekslerini, eski Türkiye'nin anlayışını yeniden hakim kılmaya başladı. Bu doğru değildi. 2010'da bir referandum yapıldı. Burada muhalefetin de kendini sorgulaması lazım, özellikle ana muhalefet partisinin. O referandumda 26 maddelik bir anayasa değişikliği yapıldı. Yargı ile ilgili olarak HSK'nin vs. oluşması ile ilgili olarak AK Parti'nin Meclis'ten geçirdiği teklifte şu vardı; her yargı üyesi, her hakim, her savcı birisine oy verecekti. Böylelikle çoğulcu, tekçi olmayan, tek bir grubun hakimiyetine dayanmayan bir yargı yönetimi, bir yargı üst yapısı ortaya çıkacaktı. O zaman YARSAV, tabii yargıda çok güçlü olduğunu düşündüğü için ‘nasılsa bizim lehimize, bizim listemiz geçer’ şeklinde bir yaklaşım sergiledi ve CHP’yi de onlar manipüle etti. CHP, Anayasa Mahkemesi'ne gitti. Anayasa Mahkemesi doğru olana müdahale etti. Seçimde bir liste kazandı. O zaman Gülenci grubun da içerisinde bulunduğu hükümete yakın olan grupların oluşturduğu bir liste ortaya çıktı. Bu grup, hükümetten de güç alarak yargıda yeniden maalesef hoş olmayan, bağımsız ve tarafsız yargının ruhuna aykırı bir tutum içerisine girdi.

Peki eskiden yargının tarafsız ve bağımsız olduğunu düşünüyor muydunuz?

Yargı Türkiye'de hiçbir zaman tarafsız ve bağımsız olmadı. Eskiden militan Kemalist bir yargı vardı. Yeni yargı, hükümeti de arkasına alarak bu sefer karşı tarafa yüklenmeye başladı. Eğer adaletin ruhu, bağımsızlığı, tarafsızlığı bozulursa, o memlekette hiçbir şey doğru olmaz.


Sayın Erdoğan isterse kesinlikle Kürt meselesi çözülür. Rahatlıkla çözüm üretebileceğimiz bir dönemdeyiz. Ama hükümetin meseleyi böyle uzun zamana yayması, bu işi aheste aheste götürmesini doğru bulmuyorum.

Sizce süreç neden yavaş ilerliyor?

Sayın Erdoğan şu anda gücünün zirvesindedir. İsterse, iradesini ortaya koyarsa kesinlikle Kürt meselesi çözülür. Birinci çözüm sürecinde, CHP'den MHP'ye kadar bütün muhalefet AK Parti karşısında bir cephe oluşturdu. Ama bugün iyi olan taraf şu; buna en çok karşı olan Sayın Devlet Bahçeli, bugün ‘kurucu önder’ diyor, ‘bu iş çözülmeli’ diyor. Niyetini okumuyorum, hangi niyetle derse desin bir kere bu işe en çok karşı olan kişi olarak bu süreci başlatan kimse olmasını, meselenin çözümü için büyük bir şans olarak görüyorum. Ana muhalefet partisi de bir karşı duruş sergilemiyor. CHP, ulusalcı ve Kemalist refleksleri baskın olan bir siyasal partidir. Ancak bu meselede eski tutumundan vazgeçmiş görünüyor. Bu açıdan en rahatlıkla çözüm üretebileceğimiz bir dönemdeyiz. Ama hükümetin meseleyi böyle uzun zamana yayması, bu işi aheste aheste götürmesini ben çok doğru bulmuyorum.

Bakın, daha önce Doğu ve Güneydoğu'da DDKD, DHKD vardı, Rızgarî vardı, Ala Rizgarî, Kava vardı. Vardı da vardı… Onlar yok oldu. Arkadan PKK geldi. PKK biter, arkasından korkarım ki başkası gelir. Bunun çaresi, Türkiye'de hukuk devleti ve kamil bir demokrasinin tesis edilmesidir.

Birinci “çözüm” sürecinde AKP Sözcüsüydünüz. Sürecin her aşamasında yer aldığınızı da söylediniz. O dönemin dinamikleri ile şimdiki sürecin dinamiklerini ele aldığınızda nasıl farklılıklar var? İktidarın bugünkü tutum ve perspektifle Kürt sorununu çözemeyeceğini belirttiniz. Bunu sürecin yavaş götürülmesine mi bağlıyorsunuz yoksa başka referanslarınız mı var?

Birinci çözüm sürecinde, Türkiye'yi bir hukuk devleti, gerçek bir demokrasi yapmaya çalışan, laikliği olması gerektiği yere oturtmaya çalışan, çoğulculuğa önem veren, bir Avrupa Birliği perspektifi olan, özgürlükleri kesinlikle asayişçi ve güvenlikçi politikalara feda etmeyen bir iktidar vardı. Bu iktidar, Türkiye'nin bu can alıcı meselesini çözmek istiyordu. Fakat karşısında statükocu ve vesayetçi güçler, büyük çapta Avrupa Birliği meselesine, çoğulculuğa karşı olan, Kemalist Cumhuriyet'in reflekslerini ortaya koyan ekipler vardı. O zaman ulusalcılar da milliyetçiler de çözüm sürecine karşıydı. Fakat bugün onların hepsi aynı potada birleşmiş durumda. Ama bugünkü iktidar, çok ciddi bir Avrupa Birliği perspektifi olan, hedefi olan bir iktidar değil. Türkiye'de hukuk devletiyle ilgili çok ciddi sıkıntılar, sakatlıklar var. Bunu kendisine çok da dert yapmayan bir iktidar var. Türkiye kağıt üzerinde demokratik bir devlettir. Avrupa Parlamentosu’nun son olarak yayımladığı çok geniş bir raporu var. Türkiye masaya yatırılmış ve Türkiye ile ilgili ne yazık ki hiç de hoş olmayan ifadeler kullanılmış. Bir çeyrek asır sonra bu noktaya gelmemeliydik.

AP’nin raporu çokça gündemde oldu. Raporda, Türkiye’ye, hukuk devleti, insan hakları, demokratik standartlar, basın özgürlüğü ve temel haklar alanındaki eksiklikleri gidermesi çağrısı yapıldı. Süreçle ilgili de oyalayıcı olduğu ve bunun süreci daha kırılgan hale getirdiğine yer verilmişti. Bu rapor ne anlama gelir Türkiye açısından?

Mevlana'nın, ‘İyi bir dostu olanın aynaya ihtiyacı yoktur’ diye bir sözü var. O ülkeler dost mudur, düşman mıdır, o ayrı bir konu. Ben meseleye dost-düşman ikilemi üzerinden bakmıyorum. Dost yüzünüze ayna tutandır. Eğer aynadaki görüntünüz iyi değilse, ayna ve aynayı tutana kızmak yerine görüntünüzü düzeltmeniz gerekir. Bu rapor bu anlama geliyor.

Hukuk, demokrasi, bireysel özgürlükler, yasaklar, yolsuzluklar, basın hürriyeti, şeffaflık, hesap verebilirlik vb. karnemiz kırıklarla dolu olduğu için bu anlayış Kürt meselesini çözemez, kalıcılığı olmasa da terör meselesini çözebilir diyorum. Çünkü Kürt meselesinin çözülmesi için gerçek bir hukuk devleti ve demokrasi olması lazım. Dikkat ederseniz başından beri bunu ısrarla vurguluyor ve tekrar ediyorum. İktidar, ‘Bir medeni ülke, demokratik ülke, hukuk devleti olan ülke nasıl olacaksa benim ülkem de öyle olacak’ diyebilmeli ve bu iradeyi ortaya koyabilmeli.


'2 trilyon dolar teröre harcandı' deniliyor. Bunları ekonomiye harcasaydık Türkiye farklı bir yerde olurdu. Birbirimizi hırpalamanın anlamı yok. Bunun için de kardeşlik hukuku gerekir. Tek tipçiliği dayatarak Kürt meselesini çözemezsiniz.

*Peki bu irade ortaya konulmuyorsa o zaman ne yapmalı? Türkiye’de zaten gerçek anlamda bir demokrasi ya da hukuk devleti anlayışı olsaydı, o zaman Kürt meselesi diye bir mesele olmayabilirdi. Ya da ülkede bir demokrasi sorunu olmazdı. Bu bakımdan şu anda yürütülen bu süreç zorlukları, handikapları olmakla beraber Türkiye’nin demokratikleşmesi için ya da sorunun çözümü için bir basamak ya da ön açan bir adım olamaz mı?

Tabii ki bir adım olabilir. Yani bir şeyi büsbütün elde edemezseniz onu büsbütün terk etmek de doğru değil. ‘Nasılsa Türkiye demokratikleşemiyor, o zaman PKK silah bırakmasın, çatışma devam etsin’ diyenlerden değilim. Bir tek insanın bir damla kanının akmasını isteyen normal insan olamaz. Cumhurbaşkanı yardımcısı '2 trilyon dolar teröre harcandı' diyor. Eğer biz bunları ekonomiye harcasaydık, ülkemizin kalkınmasına harcasaydık, sağlığa, eğitime, sosyal güvenliğe harcasaydık, Türkiye farklı bir yerde olurdu. O zaman aklımızı başımıza alacağız, şapkayı önümüze koyup aklıselimle meseleleri ele alacağız. Duygularımızı aklımızın önüne geçirirsek hiç bir meseleyi çözemeyiz. Tabii ki duygusuz olmayacağız ama yola aklın rehberliği ile devam etmek zorundayız.

Oturup diyeceğiz ki, kardeşim Tony Blair nasıl bu işi çözdüyse biz de öyle çözeceğiz. Tony Blair, ‘Oy kaybıma da yol açsa, siyasi geleceğime de mal olsa, bu işi çözme iradesi ortaya koyuyorum’ dedi. Sinn Fein lideri Gerry Adams ile oturdu. Elbette bu çok kolay olmadı ama IRA meselesi, bir 100 yıllık meseleydi ve bitti. Bunun için birbirimizi hırpalamanın anlamı yok. Bunun için de kardeşlik hukuku gerekir. Tek tipçiliği dayatarak, hukuk devleti olmadan, yargı bağımsız olmadan Kürt meselesini çözemezsiniz.

Çatışmasızlık döneminde süreci başarıya götürmek için sadece iktidarın değil muhalefetinde daha etkili olması gerekmiyor mu?

Şu anda iktidar, MHP ile bir koalisyon yürütüyor. Bunlarla olmaz değil. Bugün eğer Türkiye’nin her meselesiyle iktidar ilgileniyorsa, bu konuyla da birinci derecede elbette iktidar ilgilenecek. Muhalefet de elini taşın altına koyacak. Ancak süreç yönetimi, işin tabiatı gereği hükümetin sorumluluğundadır. Cumhuriyet Halk Partisi, ülkenin üçte birinden fazlasının oyunu alıyor. Her gün dayak attığın kişiyle müzakere yapamazsınız. Muhalefete, özellikle CHP’ye karşı iktidarın yargı üzerinden olan tutumunu da tasvip etmiyorum. Orada hırsızlık ve yolsuzluk yoktur iddiasında değilim. Ama hukuk devleti herkese, her partiye eşit yaklaşır.

CHP’ye dönük “mutlak butlan” kararında politik bir istismar var mı? Bu hamlenin sürece etkisinin olacağını düşünüyor musunuz?

Sürece olumsuz etkisi tabi ki olur. CHP'nin komisyon raporuna baktığımızda, daha çok kendisine atılan dayaklardan söz ediyor. Her gün dayak attığınız kişiye, ‘gel oturup müzakere yapalım ‘dediğiniz zaman sizi samimi bulmazlar. Mutlak butlan meselesine gelince, Anayasanın 79. maddesi bellidir. Siyasi partilerin genel kurulları ile ilgili, kongreleri ile ilgili veya kurultaylar ile ilgili yetkili merci seçim kurulları ve Yüksek Seçim Kurulu’dur. Siz 3,5 yıl önce yapılmış olan bir kurultayı, Asliye Hukuk Mahkemesi'ne götürüyorsunuz ve böyle bir karar veriyorsunuz.

Bu ne anlama gelir, neyin önünü açar?

Bundan sonra hiçbir siyasi parti istediği gibi yola devam edemeyecek anlamına gelir. Bir Asliye Hukuk Mahkemesi kararı sizi felç edebilir. CHP haklı mıydı, haksız mıydı? Ekrem İmamoğlu'yla Özgür Özel bazı hileler, hurdalar yaptılar mı? İşin içinde para pul döndü mü? Ben meselenin bu tarafında değilim. Bakın usul esastan önce gelir. Yanlış bir usulle sağlam bir esasa varamazsınız. Anayasa Mahkemesi'nin yetkisinde olan bir meseleyi tutup da bir Asliye Hukuk Mahkemesi’ne verirseniz, kusura bakmayın bu Türkiye'de bir alışkanlık haline gelir ve Türkiye'deki siyasi hayat bundan ciddi anlamda olumsuz etkilenir.

‘İç cepheyi güçlendirelim’ diyorlar ya, ben o cephe kelimesini eskiden beri reddediyorum. İç bünyeyi güçlendireceğiz. Cephe bir savaş terimidir. Cephe kelimesi Türkiye'de ne zaman gündeme gelmişse, Türkiye bundan kaybetmiştir. Türkiye'nin bağışıklık sistemini güçlendireceğiz. Türkiye'nin bağışıklık sistemini güçlendirmenin yolu, ona buna dayak atmak değil. Gayrimemnunu memnun hale getirmektir. Cumhuriyet kurulurken gayrimüslimler, Aleviler, Kürtler, mütedeyyin, dindar insanlar ötekileştirilmiş. AK Parti hükümeti döneminde başta başörtü meselesi olmak üzere dindar insanlar üzerindeki baskı büyük çapta kalktı. Bu sefer biz şimdi Laik, Kemalist, CHP ve CHP'nin uzantılarını bunun içine koyduk. İlle de birini ötekileştirerek ülkeyi kamplara ayırmak, kutuplaştırmak zorunda mıyız kardeşim?

Şuan süreçle ilgili bir “çerçeve yasa” tartışması var. Meclis tatile girmeden önce getirilmesi yönünde beklentiler var. Bu “çerçeve yasa” nasıl olmalı?

Dünyanın her yerindeki çatışmaların karakteri farklıdır. Yani diyelim ki BASK örneği bize birebir uymaz. IRA örneği bize birebir uymaz. Ama bunların hepsinden çıkarılması gereken ortak dersler ve ortak paydalar var. Eğer siz bir şeyi çözmek istiyorsanız eski ezberlerinizi tekrar etmeyeceksiniz. Eskiyi elinizin tersiyle bir kenara itip, beyaz sayfa açmazsanız, yola devam edemezsiniz. Devlet hiçbir zaman intikamcı ve öç alıcı bir mantıkla hareket etmez, hukuk devleti böyle değil. Eğer parlamentosundan karar çıkaracaksa; gerçekten bu işi çözmeye yönelik bir karar çıkarması lazım. Bana sorarsanız bu işin ideali nedir? Kürt meselesini kökünden çözüme kavuşturmak bir demokratikleşme perspektifini ortaya koymaktan geçer. Türkiye gerçek manada demokrasi olursa bir daha bu arızalara dönmeyiz.

Bakın, son 10 yılda Türkiye'de 3 milyon 93 bin kişiye ‘terör’den dolayı soruşturma açılmış. 527 bin kişi mahkemelerce ‘terörist’ olarak cezalandırılmıştır. Allah aşkına bu yenilir yutulur bir şey mi? Bir memlekette eğer 3 milyon terörist zanlısı varsa ve 500 küsur bin de mahkeme kararı ile ‘tescilli terörist’ varsa o ülkede yaşanır mı? Önüne gelene ‘terörist’ diyorsunuz. Rakibinizi yok etmek istiyorsanız, onu karalamak istiyorsanız, onun sözünü etkisiz hale getirmek istiyorsanız ona ya ‘Kürtçü’ diyorsunuz ya ‘PKK'lı’ diyorsunuz ya ‘FETÖ'cü’ diyorsunuz. Türkiye'nin bu mantığı terk etmesi lazım.

Dağdakiler ne olacak? Onların liderleri konumundaki Kandil'deki ekip ne olacak? Abdullah Öcalan ne olacak? DEM Parti’den olup da ‘terörle irtibatlı, iltisaklı’ bilmem ne diye içeriye attıklarınız ne olacak? Elbette, suç işlemiş, insanların kanına girmiş kimselerle ilgili verilecek kararla, sadece sempati duyan insanlara uygulanacak muamele farklı olur. Bunun hukukta karşılığı var. Bunu oturup formüle edebilecek uzmanlarımız, teknokratlarımız, akademisyenlerimiz fazlasıyla var. Yeter ki çözüm iradesi ortaya konulsun.


Osmanlı döneminde Kürdistan eyaleti vardı. Kürtçülük de yoktu, Türkçülük de yoktu. İran'daki Kürtlerin kazanımını, Suriye'deki Kürtlerin statü elde etmesini Türkiye'nin kaybı olarak görmememiz lazım. Bu mantık doğru bir mantık değil.

”Suça karışanlar” hakkında hukuk bağlamında farklı bir muamele olmalı dediniz. Çatışma sürecinde devletinde işlediği suçlar var. CHP üzerinden Dêrsim örneğini verdiniz ama AKP döneminde de Roboskî yaşandı. Bu sadece bir örnek. Yine haksız yere uzun yıllardır cezaevinde tutulan insanlar var. Devlet tarafından işlenen suçlar ve haksızlıklar konusunda da hukuksal bağlamda bir muamele olması gerekmiyor mu?

Bir kere gerçeklerin ortaya çıkması için tarafsız ve bağımsız bir yargının olması gerekiyor. Roboskî meselesi meydana geldiği zaman ben AK Parti sözcüsüydüm. Çıktım dedim ki; ‘Bu meselede eğer bir hata varsa, bir ihmal varsa, bir kusur varsa, bir kasıt varsa bunun gereği yapılacak ve bu insanların hakları gasp edilmeyecek. Bu insanların haklarının zayi olmasına kesinlikle müsaade edilmeyecek.’ Benden sonra dönemin Başbakanı, şimdiki Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan, ‘Bu vatandaşlarımızın haklarının Ankara'nın karanlık dehlizlerinde kaybolmasına müsaade etmeyeceğiz’ dedi.

Sonra ne oldu?

Araştırmalar yapıldı, askeri mahkemeye sevk edildi ve bir tek insan bundan dolayı ceza almadı ve öldürülen bu insanlar maalesef hem toplumsal vicdanında hem de ailelerin yüreğinde birer yara olarak kaldılar. ‘Biz burada yanlış yaptık’ diyebilmek çok mu zordur? Büyük devlet, hatalarıyla yüzleşebilen, yanlışlarını itiraf edebilen, yapılmış olan haksızlıkları rehabilite edebilen, gerekirse tazmin edebilen devlettir. 'Pardon' demekle de olmaz bu iş. Geçenlerde Ahmet Türk, Kürdistan kelimesini kullanmış. Kıyamet koptu. Bu nasıl bir mantıktır ya? Bu ifade Türkiye açısından şu anda bir coğrafi nitelemedir. Özbeklerin yaşadığı yere Özbekistan deniyor. Taciklerin yaşadığı yere Tacikistan, Türkmenistan, Kazakistan deniyor. Kürtlerin yaşadığı yere Kürdistan desen ne olur? Mesela İran'da Kürdistan diye bir eyalet var. Bu kıyametin kopmasına mı yol açıyor? Bir kere korkularımızla yüzleşeceğiz. Ben şu anda Türkiye’de eyalet sistemi tartışmasını açıyor değilim. 81 vilayete ayrılmamız bölücülük mü? Yok. Mesela Osmanlı döneminde Kürdistan eyaleti vardı. Kürtçülük de yoktu, Türkçülük de yoktu.

Türkiye'deki bazı insanların, Kürtlerin kazanımlarını kendi kayıpları olarak görmemesi lazım. Mesela İran'daki Kürtlerin bir konum kazanmasını Türkiye'nin kaybı olarak değerlendirmememiz lazım. Suriye'deki Kürtlerin bir statü elde etmesini Türkiye'nin kaybı olarak görmememiz lazım. Irak'takilerini görmememiz lazım. Bu mantık doğru bir mantık değil. Bu kardeşlik hukukuna da aykırı bir mantıktır.

Sürecin yavaş ilerlemesinin bir nedeninin Erdoğan’ın oy hesabı yaparak, Bahçeli’ye göre daha geri de durması olarak değerlendiriliyor. Siz ne diyorsunuz bu konuda?

Sayın Bahçeli'nin partisi ideolojik bir partidir. Sayın Bahçeli ne derse desin, o kitle arkasındadır. AK Parti bu kadar ideolojik bir parti değil. Yani orada da tabii ki bir çekirdek ideoloji var ama daha çok kitle partisi olma özelliği gösterdiği için AK Parti daha kılık kırk yararak yaklaşmak zorundadır. Kılı kırk yararak yaklaşmak, çok sağlam adımlar atmak, hata yapmamak için dikkatli olmak başkadır; ürkek, korkak, tereddütlü olmak ve tereddütlerini bütün ülkeye mal etmek gibi, tereddütlerinin faturasını bütün ülkeye ödetmek gibi bir tavır içerisinde olmak daha farklıdır. Sayın Erdoğan’ın, ‘Gerekiyorsa Türkiye kazansın, ben kaybedeyim’ demesi lazım.

Süreçle ilgili Bahçeli ve Erdoğan arasında bir görüş ayrılığının olduğunu düşünüyor musunuz?

Elbette olduğunu düşünüyorum. Sayın Bahçeli meseleye bodoslama daldı. Kimsenin beklemediği ileri şeyler söylüyor. Ama Sayın Erdoğan'ın orada olduğunu düşünmüyorum. Kaldı ki bu süreç başlarken de Sayın Bahçeli'nin, Erdoğan'a ve AK Parti'ye biraz emrivaki yaparak bu işi başlattığını düşünüyorum.

Cumhuriyetin demokratikleşmesi, süreçle birlikte daha sık gündeme geldi. Bir açıklamanızda, bir hukuk devletinin yüzleşmekten korkmaması gerektiğini belirterek, Tunceli’nin adının Dêrsim olarak değiştirilmesi ve yüzleşme çağrısı yaptınız. Demokratikleşmek adına cumhuriyet ne ile yüzleşmeli?

Siz madem Dêrsimi açtınız oradan hareket edelim. Sayın Erdoğan partisinin grup toplantısında Dêrsim’de yaşanan fecaatı, o katliamı dile getirdi. ‘Devlet adına özür dilenmesi gerekiyorsa ben özür diliyorum’ dedi. Ancak o özürden sona yapılması gerekenler yapılmadı. Takdir edersiniz ki kuru özür insanları tatmin etmez. Bu özür dilendiği zaman iktidar, müesses nizamdan dolayı ileri adımlar atamazdı ama bugün atabilir. O katliamı CHP yaptı. CHP'nin bugüne kadar bununla ilgili bir öz eleştirisine rastlamadım. Aksine yıllar yılı da Dêrsim CHP’ye oy verdi, veriyor. CHP'nin de oturup şapkasını önüne alıp, ‘ya biz ne yaptık, bu yaptığımız yanlıştı’ demesi lazım. İktidarın suçunu, günahını gündeme getiriyorlar da biraz da kendi günahlarını, suçlarını, tarihte yaptıkları hataları da gündeme getirsinler.

Sorumuz ‘Nasıl bir cumhuriyet istiyoruz?’ olmalı. Biz şimdi Suriye, Libya, İran, Irak, Çin, Kuzey Kore vs. gibi mi cumhuriyet olacağız? Yoksa Fransa, İtalya, İsviçre gibi mi? İngiltere Krallık, Belçika Krallık, Hollanda Krallık, İsveç Krallık, Norveç, Danimarka, İspanya, Japonya gibi birer Krallık mı? Hüseyin Çelik olarak demokratik bir cumhuriyette yaşamak istiyorum. Ama tercih demokratik bir monarşiyle otokratik-totaliter bir cumhuriyet arasında ise ben şahsen adı geçen demokratik krallıklarda yaşamayı bu otokratik totaliter cumhuriyetlerde yaşamaya tercih ederim. Mesele isminin ne olduğu değil. Mühim olan Anayasada ne yazdığı, sizin parti programınızda ne yazdığı veya sizin meydanlarda ne söylediğiniz değil, neyi ne kadar uyguladığınız, neyi nasıl hayata geçirdiğinizdir.

Diyarbakır Eğil’de Diagne, Osimhen ve Asensio aynı sokakta buluştuhttps://t.co/ynJqAu0qWL pic.twitter.com/QeYYV4Iz5H

ÖZEL HABER-Mehmet TÜRK