Görüşmenin önemli gündem başlıklarından biri, GGC tarafından ruhsatsız silahlanma ve organize suç örgütlerine dikkat çekmek amacıyla başlatılan “Susma! Sokaklar çetelere ve ruhsatsız silahlara teslim edilemez” kampanyası oldu.

GGC heyeti, kampanyanın amacı ve toplumda ruhsatsız silahlanmaya karşı farkındalığın artırılmasının önemine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Görüşmede ayrıca Diyarbakır’da yaşanan gelişmeler ve kentin gündemindeki konular hakkında karşılıklı görüş alışverişinde bulunuldu.

Diyarbakır İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Tarık Hekimoğlu GGC’nin yürüttüğü kampanyaya ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, basına destek vermeye ve GGC ile iş birliğine her zaman açık oldukları ifade etti.

‘TUTUMUMUZU SÜRDÜRECEĞİZ’

Sürecin başından beri izledikleri tutumu teklifin komisyon ve genel kurul görüşmelerinde de sürdüreceklerini belirten Özel “Bundan sonraki süreçte arkadaşlarımız komisyonda gerekli katkıyı sağlayacak. Genel kurulda ilk günden beri takındığımız tavra uygun olarak davranacağız. Ama bu vakitten sonra kanun teklifine imza atma gibi bir niyetimiz yok. Tarih önünde, tutanaklar önünde sözümüzü söyleyeceğiz” diye konuştu. Meclis Komisyonu’nun raporunu anımsatan Özel, ortak raporun demokratikleşme önerilerinin de hayata geçirilmesi konusunu hem komisyonda hem de genel kurul görüşmelerinde gündeme getireceklerini, diğer partilerin de bu konuda irade beyanı yapmasını talep edeceklerini belirtti.

Özel, teklife genel kurulda ne oy vereceklerinin sorulması üzerine ilk günden itibaren süreçteki tutumlarının devam edeceğini belirterek “Bu meselenin Meclis zemininde çözülmesine yönelik tutumumuzu sürdüreceğiz” dedi.

‘KURTULMUŞ DEMOKRATİKLEŞME ADIMI ATABİLİR’

Özel, demokratikleşme adımları konusunda somut neler yapılabileceğine ilişkin soruya karşı da teklif Meclis’e gelene kadar birçok adım atılabileceğine dikkat çekti. Bu durumdan örnekler veren Özel “Bu Meclis’in başkanı o günkü oturumu yönetmeye kendi gelebilir. Oturumun başında Can Atalay kararını okutup, onu çıkartabilir. O gün buraya gelmeden önce İçişleri Bakanlığı belediye başkanlarını görevine iade edebilir. Şimdi biz imzamızın arkasındayız, tüm kötülüklere rağmen. Bu ülkede bir daha şehit cenazesi olmaması için, bunca zorluğa rağmen işin arkasındayız” ifadelerini kullandı.

DEMOKRATİLEŞME

Özel, demokratikleşme adımları için de “Biz iç içe dedik. Kim imzasına ne kadar sahip çıkacak göreceğiz. O 7’nci maddeyle ilgili adımlar atılmalıdır. O zaman kayyımlar da iade edilecek, demokratikleşme adımları da atılacak, Demirtaş da siyasi tutuklular da çıkacak. Herkes bunların gereğini yapacak. Bu millet sözünü tutanı da sözünden döneni de bilir. Hiçbir zaman parça kırdırmadım, son dakika da kırdırmam” diye konuştu.

Öte yandan Özel, kendisi hakkında hazırlanan son fezlekeyi de değerlendirdi. Özel, Meclis’te tüm partilerin gruplarının fezlekenin içeriğinin paylaşılmasına tepki gösterdiğine dikkat çekerek “Bütün grupların takındığı tutum çok değerlidir. Bu Meclis tarihinde yapılmayan bir şey yapılıyor. Sırf AKP’ye siyasi avantaj sağlamak, Yeni Parti Genel Başkanı’na itibar suikasti yapmayı planlayanların yaptıkları iştir” dedi.

Deprem ilçe merkezinde de hafif hissedilirken olumsuz bir durumun bildirilmediği öğrenildi.

Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

İsviçre'nin Zürih kentindeki Rückkehrzentrum Oberhalden Finkenried geri gönderme merkezinden yaklaşık 2 yıldır yaşayan Bahar Yalçınkaya, dün Türkiye’ye henüz bilinmeyene bir nedenle iade edildi. 5 yaşında ve 15 aylık bebeği bulunan Bahar Yalçınkaya hakkında sanal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek, “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla bir dosyası olduğu belirtildi. İade sürecinin ardından dün mahkemeye çıkarılan Bahar Yalçınkaya, “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla tutuklandı. Bahar Yalçınkaya, 15 aylık bebeğiyle Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi’ne konuldu.

Açıklamada, "Taraflar çocukları korumalı, sağlık hizmetleri, eğitim, güvenli su ve gıda başta olmak üzere temel mal ve hizmetlere erişimlerini güvence altına almalı, ayrıca ihtiyaç sahibi çocuklara güvenli, hızlı ve engelsiz insani yardım ulaştırılmasını sağlamalı ve kolaylaştırmalıdır" ifadelerine yer verildi.

UNICEF Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölge Direktörü Edouard Beigbeder, "Her gün ortalama bir çocuğun ölümüne yol açan ateşkes, çocuklara karşı sorumluluğunu yerine getirmiyor. Yüzlerce çocuğun daha yaralandığı, bunların çoğunun durumunun ağır olduğu Gazze'de çocuklar, kendilerine vadedilen şiddetin sona ermesini hala bekliyor" dedi. Son günlerde yapılan açıklamaların, ateşkesin bir sonraki aşaması için bir yol haritası ortaya koyduğunu ifade eden Beigbeder, "Bu yol haritası, düşmanlıkların sona erdirilmesi ve insani yardımın artırılması yönündeki adımları içeriyor. Bu, yeni bir umut ve çocukların öldürülmesinin nihayet durdurulması için bir şans sunuyor" diye konuştu.

Beigbeder, "Gazze'deki çocuklar için sınav basit. Öldürmeler duracak mı? Yardım onlara yeterli miktarda ulaşacak mı? Hastaneler yeniden açılacak ve su akacak mı? Çocuklar eylül ayında okula güvenli bir şekilde dönecek mi? Çocuklar daha önce de vaatler duymuştu. Bu kez, anlaşmalar eyleme dönüşmeli" dedi.

Gazze Şeridi'ndeki Filistin Hükümeti Medya Ofisi, Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesten bugüne kadar geçen yaklaşık 300 günde İsrail ordusunun, 4 bin 91 kez ihlal gerçekleştirdiğini ve saldırılarda 1254 Filistinlinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

Doğan’ın konuşmasından satırbaşları şöyle:

KANUN TEKLİFİNİ EŞ GENEL BAŞKANLARIMIZLA BİRLİKTE DÜN İMZALADIK

Bildiğiniz üzere çerçeve yasa, kod yasa, kök yasa olarak tartışılan yasa nihayet Meclis gündemine geldi. Bu kanun teklifinin partimiz açısından anlamını, kapsamını, olanaklarını, tamamlanması gereken yönlerini ve bundan sonra yapılması gerekenleri değerlendireceğimiz bir basın toplantısıyla karşınızdayız. Biz de günlerdir bitmeyen toplantılar silsilesinden çıkıp sizlerle gelişmeleri paylaşıyoruz. Bugün de öyle bir anın içinden çıkıp geldik. Bu kanun teklifi çeşitli isimlerle adlandırılıyor olsa da “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla Meclis’in gündemine geldi. Bu kanun teklifini Eş Genel Başkanlarımız, DEM Parti İmralı Heyeti, MYK üyesi vekil arkadaşlarımız, Grup Başkanvekillerimiz, Grup Yönetimi üyesi arkadaşlarımız, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyelerimiz, Adalet Komisyonu üyelerimiz ve en büyük bileşen partimiz DBP’nin Eş Genel Başkanları dün imzaladı.

İMZA ORTAK YAŞAM İÇİN MÜCADELE EDENLERE HAYIRLI OLSUN

Kanun teklifi önemli ancak bu teklife atılan imzanın bizim için çeşitli anlamları var. Bir kere temsil ettiğimiz siyasal gelenek açısından ilk defa bir kanun teklifine imza atıyoruz. DEM Parti ilk defa bir kanun teklifini imzalıyor. Bunun özellikle altını çizmek istiyorum. Dün Eş Genel Başkanlarımızın imzalardan sonra yaptığı ilk değerlendirmede de ifade ettiği gibi 86 milyon için önemli bir yasa teklifiyle karşı karşıyayız ve bu sıradan bir imza değil, ortak geleceğimiz için atılmış bir imza. Türkiye'de demokratik bir birlikte yaşam için atılmış ilk imzalar. Böyle bir önemi ve değeri de var. DEM Parti olarak hepimize, tüm Türkiye'ye, ortak yaşam için mücadele edenlere hayırlı olsun diyoruz. Uğurlar getirsin, barışı kalıcı hale dönüştürsün.

BARIŞ ARAYIŞININ SOMUT BİR ÇIKTISIYLA KARŞI KARŞIYAYIZ

Bu imza ve yasa teklifi partimiz açısından silahlı çatışma zemininden hukuk ve demokratik siyaset zeminine geçişte yeni bir dönemin ilk adımı. Yol uzun, yol meşakkatli, yol kolay değil. İniş çıkışları elbette olacak. Bunun farkındayız. Doğrusal bir düzlemde ilerleyemeyeceğini zaten doğası gereği biliyoruz. Bu konuda gerekli farkındalığı yaratmak için de çaba sarf ediyoruz. Olası riskleri minimize etmek, ortadan kaldırabilmek, bunlar için tedbirler geliştirebilmek için sayısız çağrı yaptık, görüşme yaptık, istişarede bulunduk. Geldiğimiz aşamada on yıllardır süren mücadelenin, ödenen bedellerin, yaşanan kayıpların, yürütülen müzakerelerin ve barış arayışlarının somut bir çıktısı ve sonucuyla karşı karşıyayız. Barış içinde yaşamak için emek veren, işkence tezgâhlarından geçen, karanlık gecelerde ve sabahın şafağında kaybedilen, hapsedilen, sürgün edilen, can veren Türk, Kürt ve Türkiye'de yaşayan tüm halklardan insanın, genç ömrün, yarıda kalmış hayatın sözleri, hatıraları ve onurlu duruşları da yine aklımızda, yüreğimizde mıh gibi duruyor. Hangi etnik aidiyetten olurlarsa olsun Türkiye'nin ortak geleceği için mücadele etmiş ve bu uğurda can vermek durumunda kalmış insanları sevgi, saygı, minnet ve şükranla anıyorum.

BİRLİKTE SÖZ SÖYLEMEYE VE BU SÖZÜN GEREKLERİNİ BİRLİKTE EYLEMEYE DAVET EDİYORUZ

Barış süreçleri kolay değil. Bir andan bahsetmiyoruz, yalnızca bir zaman diliminden bahsetmiyoruz, bir dönemden de bahsetmiyoruz. Bu anın içinden geçiyoruz, tarihsel bir dönemin içinden geçiyoruz. Cumhuriyetin 2. yüzyılında geleceği birlikte inşa etme yolunda bütün bu adımlar atılıyor. Barışı kurmak zaten kendi başına bir süreç. Biz o yüzden Barış ve Demokratik Toplum Süreci olarak adlandırıyoruz bu süreci. Bir inşa süreci bu. O yüzden birlikte söz söylemeye ve bu sözün gereklerini birlikte eylemeye davet ediyoruz. O yüzden ortak mücadeleyi büyütmemiz, yan yana gelişleri artırmamız gerektiğini her defasında ısrarla vurguluyoruz. Bunun için mücadele ediyoruz.

ELEŞTİRİLERİMİZİ YAPACAĞIZ, ÖNERİLERİMİZLE SÜRECİ GÜÇLENDİRECEĞİZ

Bir gün, bir an ya da bir dönemle sınırlı olmayan siyasi ve hukuki bir inşa sürecinin ilk kapısı aralandı. On yıllara yayılan çatışmaların ardından barışa giden yolun çok aşamalı olması da kaçınılmaz. Böyle dönemlerde atılan adımları ne olduğundan büyük göstermek ne de küçümsemek, görmezden gelmek, eksikleri nedeniyle değerini zayıflatmak doğru bir yaklaşım olur. Eksiklerini elbette söyleyeceğiz, eleştirilerimizi tabii ki yapacağız. Önerilerimizle süreci güçlendirmeye çalışacağız. Hep söylediğimiz üzere eleştiriler, öneriler, yapıcı katkılar bu süreci zayıflatmaz; aksine güçlendirir, kalıcı hale gelmesi için gereken mekanizmaların ortaya çıkmasını sağlar. Partimiz barış ve demokrasi mücadelesini kesintisiz bir biçimde yıllardır ağır bedellerle sürdürüyor. O yüzden bugün geldiğimiz aşamada ortaya çıkan olanağı gören, sorumluluğu üstlenen ve her adımı bir sonrakinin başlangıç adımına dönüştüren kurucu bir siyasal kararlılıkla bu mücadeleyi sürdürmeye devam edeceğiz. Yasa teklifinin önemi, kapsamının yaratacağı siyasi ve hukuki olanaklar bu açıdan da değerli.

YASA TEKLİFİ BİR BAŞLANGIÇ, BU KAPIYI ARDINA KADAR ORTAK MÜCADELEYLE AÇMALIYIZ

Bu düzenleme bütün sorunları bir anda çözen bir nihai düzenleme değil, bir başlangıç. Bir anda Türkiye'yi demokratikleştirecek bir yasal düzenlemeden de bahsetmiyoruz. Böyle sihirli bir etkiyle Kürt sorununu da çözmeyecek. Tüm bunlar bizim ortak mücadelemize bağlı bundan sonra. Ama tüm bunlar için çok kritik bir kapı aralandı. Bu kapıdan girmeli, bu kapıyı ardına kadar ortak mücadeleyle açmalıyız. İşte bu nedenle ilk günden beri diyoruz ki Barış ve Demokratik Toplum Sürecinin esas öznesi barış ve demokrasi mücadelesi verenlerdir. Bu mücadele onların omuzlarında yükseldi bugüne kadar, bundan sonra da onların omuzlarında yükselmeye devam edecek. Bu ilk adım saatler, günler, aylar süren istişarelerin sonucunda ortaya çıktı. Tabii ki görüş ayrılıkları vardı ki bu da sürecin doğası gereği kaçınılmaz bir durum. Elbette farklı fikirler konuşuldu, tüm bunlar tartışıldı. Neticede karşımıza çıkan yasa teklifi ve bu teklife yaklaşımla ilgili yapıcı katkı gösteren bir çaba sarf edildi.

YASA TEKLİFİ HUKUKİ ZEMİNİN İLK TAŞI, BUNDAN SONRA DEMOKRATİK DÜZENLEMELERE İHTİYACIMIZ OLACAK

Tüm siyasi partilere partimiz adına teşekkür etmek isteriz. Yalnızca siyasi partiler değil toplumsal dinamikler de süreci bugüne getirdi. Aslında geç kalınmış olsa da bu yeni başlangıç çok önemli. Başlangıç, tekrar ediyorum. Bu adımı eksikleri dolayısıyla küçümsemek, görmezden gelmek, reddetmek yerine eksiklerini toplumsal mücadeleyi büyüterek en geniş siyasal uzlaşı ve kararlılıkla tamamlama çağrısı yapıyoruz. Bu teklif ortak geleceği birlikte kurabileceğimiz hukuki zeminin ilk taşı. Bundan sonra tarihsel değerinin doğru anlaşılması ve uygulanması için ardından gelecek demokratik düzenlemelere tabii ki ihtiyacımız var. Nitekim buna doğrudan ve açık bir şekilde yasa teklifinin gerekçesinde de gönderme yapılıyor.

DEM PARTİ SÜRECİN DEMOKRATİKLEŞME DOĞRULTUSUNDA İLERLEMESİ İÇİN KURUCU BİR SORUMLULUK ÜSTLENECEK

Teklif hakkında son derece haklı kaygılarla çeşitli değerlendirmeler de yapılıyor. Olması gerektiği gibi kimi pozitif, kimi eleştirel. Ancak biz parti olarak diyoruz ki içinde bulunduğumuz anda sorulması gereken temel soru bu teklifin tek başına bütün beklentileri karşılayıp karşılamadığından ziyade, önümüzde açılan tarihsel imkanı nasıl değerlendireceğimiz ve nasıl bir yolu birlikte inşa edeceğimiz. Yine teklifin kapsamı çok tartışılıyor. Teklif hukuki belirsizliği tabii ki sonsuza kadar sürdürmemeli. Teklif bir yol açıyor, ülkeye dönüş yolu açıyor. Ülkeye dönmek, silahlı çatışmadan demokratik hayata geçmek ilk kez ayrıntılı ve öngörülebilir bir hukuk prosedürüne bağlanıyor. Onlarca yasa yapıldı Türkiye'de bugüne kadar. Geçmişte çıkarılan düzenlemelerin bir bölümü bireysel kopuş, etkin pişmanlık, itiraf veya bilgi verme anlayışı üzerine kurulmuştu ve hiçbiri soruna çare olmadı. Aksine çözümsüzlüğü derinleştirdi, aksine acıları artırdı. Ancak ilk kez bu teklif örgütün feshi ve silahsızlanması sonrasında ortaya çıkan kolektif durumu düzenleyen bir yaklaşım içeriyor ve biz bu yaklaşımı önemsiyoruz. İnsanları onur kırıcı bir pişmanlık ilişkisine zorlamak yerine, dayatmacılık yerine, çatışmanın sona ermesinin hukuki sonuçlarını tanımlayan bir yasa teklifinden bahsediyoruz. Tabii ki ülkeye dönüşler yalnızca sınırı geçip gelmek değil. Elbette bunun da gerekleri var. İşte bu yüzden de çeşitli mekanizmalar öngörüyor. Biz bunun çağrısını daha önce de yapmıştık. Gerekirse yeni kurullar oluşturulsun sürecin ivme kazanması için, süreçte oluşabilecek risklerin bertaraf edilebilmesi için demiştik. Bunları yaparken de korkulardan özgürleşmeliyiz demiştik. Bu açıdan bazı kurulları öngörüyor olması yasanın yine o hukuki belirsizlikleri giderebilecek bir önem taşıyor. Dinamik bir süreçten bahsediyoruz, gerekçesinde de var. DEM Parti'nin sorumluluğu dün olduğu gibi bugün de demokratik siyasetin temel öznelerinden biri olarak Meclis’te gerekli hukukun kurulmasına katkı sunmak, toplumun temel talep ve kaygılarını bu siyasal alana taşımak, uygulamayı denetlemek ve sürecin demokratikleşmesi doğrultusunda ilerlemesi için kurucu bir sorumluluk üstlenmektir.

BİR DAHA AYNI ACILARIN YAŞANMAMASI İÇİN BU SORUMLULUĞU ORTAK BİR BİÇİMDE PAYLAŞMALIYIZ

Ancak yine ilk günden beri söylediğimiz bir konu var, yaptığımız bir çağrı var. Bu yalnız DEM Parti’nin sorumluluğu değil. Bu tüm siyasi partilerin sorumluluğu, farklı toplumsal kesimlerin aynı zamanda sorumluluğu. Türkiye'de ortak bir demokratik gelecek inşa etmek için çaba sarf eden herkesin sorumluluğu. Farklı düşünebiliriz, aynı yerlerden bakmıyor olabiliriz, farklı acıların özneleri olabiliriz. Ancak bir daha bu acıların yaşanmaması için, ülkede çatışmaların tamamen ve kalıcı bir biçimde sona ermesi için, önümüzdeki yüzyılı birlikte inşa edebilmek için bu sorumluluğu ortak bir biçimde paylaşmalıyız. Konuşarak, diyalog kurarak çözemeyeceğimiz bir sorunun olmadığını hem siyaset kurumuna hem topluma ispat etmek, gündelik hayatta bunun somut emarelerini yaratmak başta tabii ki siyasi kararlılık gerektiriyor, ancak toplumsal mücadeleyi de zorunlu kılıyor.

BU YASA DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN ÖNÜNÜ AÇACAK SİYASAL İKLİME GİRİŞİN İLK ADIMI OLACAK

Teklifin bir başka olanağı da var. O yüzden bu yasanın yürürlüğe girmesi çok önemli. Demokratik siyaset alanının genişletilmesi. Gerçekte ne kadar genişleteceği de bundan sonra verilecek mücadeleye bağlı. Ancak demokratik siyaset olanağının genişlemesi partimiz açısından çok önemli. Silahların devreden çıkması yalnızca güvenlik alanında bir değişiklik anlamına gelmez. Bir toplumsal değişim ve dönüşümü, bir zihinsel dönüşümü de gerektirir. Karşılıklı hassasiyetleri gözetmeyi gerektirir. Kapsayıcılık gerektirir. Ötekileştiren, dışlayan, itham eden yaklaşımlardan uzak durmayı değil, bunları tamamen unutmayı ve bunlardan vazgeçmeyi gerektirir. İfade ve örgütlenme özgürlüğünden yerel demokrasiye, anadili haklarından toplumsal adalete kadar birçok talebin şiddet ve güvenlik ekseninden çıkarılarak siyasal zeminde demokratik bir ortamda tartışılabilmesinin önünü açar. Bu imkan kendiliğinden ve doğrudan bir demokrasi sonucu üretmeyecek belki ama demokratikleşme için bir süreç başlatacak ve böylece 86 milyonun eşit bir biçimde soluklanmasını sağlayabilecek. Yine bu bağlamda düşünce özgürlüğünün önünü açacak bir ortama, bir siyasal iklime ihtiyacımız var. İşte bu yasayla bu siyasal iklime girişin de ilk adımı atılmış olacak.

SÜRECİN İLERLEYEBİLMESİ İÇİN SAYIN ÖCALAN’IN KOŞULLARI DÜZELTİLMELİ

Yargı kararlarının bağlayıcı olanlarının bile uygulanmadığı bir anın içinden geçiyoruz. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun raporunun 6. ve 7. maddelerinde tanımlanan AİHM kararlarının uygulanması meselesi. Bunların eksiksiz bir biçimde uygulanması gerekiyor. Bu yasanın gerekçesinde de Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonuna doğrudan atıfta bulunuluyor. Bu imkanı somut bir biçimde konuşabilmemizi, bunun Meclis gündemine gelmesini sağlayan ilk çağrı biliyorsunuz 27 Şubat 2025'te Sayın Öcalan tarafından yapıldı. Sonra bir dizi gelişmelerle ve siyasi kararlılıkla tabii ki bugüne geldik. Sayın Öcalan kamuoyuna açıklanan mesajında, “Henüz her şey çözülmüş değil” diyor. Ancak bir anahtardan bahsediyor ve bunun bir anahtar işlevi oynayabileceğini söylüyor. Sürecin dinamik niteliğine dikkat çekiyor. Dolayısıyla şunu söylemek gerekir ki Sayın Öcalan sürecin esas aktörlerinden. Biz bunu Barış ve Demokratik Toplum Süreci başlamadan önce de ifade ediyorduk. Bunun mücadelesini veriyor, bunun nedenlerini anlatmaya çalışıyorduk. Hala da anlatıyoruz. Anlatıcısı ve savunucusu olmaya da devam edeceğiz tabii ki. Sürecin yol ve ön açıcı öznesi, düzenli ve kesintisiz bir biçimde bu sürece katkı sağlayabilmeli, koordinasyonunda yer alabilmeli. Çalışma ve iletişim koşulları buna göre düzenlenmeli. Sürecin ivme kazanması ve risklerin ortadan kaldırılması için bunun çok önemli bir ihtiyaç olduğunu yeniden hatırlatmak isterim. İlk adımı değerli kılan yolun tamamının alınmış olması değil. Bir yol, bir süreç ve biz bu sürecin içinden geçiyoruz. İlk adımı değerli kılan, bu yolu mümkün hale getiren hangi fikirden, hangi görüşten, hangi dilden, hangi kimlikten, hangi aidiyetten, hangi inançtan olursa olsun herkese ama herkese müteşekkiriz. Bundan sonra da yapılması gereken bu başlangıcı birlikte yaşamın, eşit yurttaşlığın, demokratik siyasetin ve kalıcı barışın kurucu zeminine dönüştürmektir.

PARMAKLAR TETİKTEN ÇEKİLDİ, ŞİMDİ HEP BİRLİKTE BARIŞIN KOŞULLARINI OLGUNLAŞTIRMA ZAMANI

Son olarak biliyorsunuz hep şöyle denildi. Hatta yine Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun raporunda da var. Bölgede örnek bir Türkiye modeli geliştirmek; başarabilmiş, barışı kalıcı hale getirebilmiş, demokratikleşmenin yolunu açabilmiş bir ülke olarak dünya çatışma çözümü literatürüne geçmek istendiği hep vurgulandı. Temennimiz, beklentimiz, mücadelemiz bunun gerçekleşebilmesi için. Çünkü buna hem Türkiye'nin ihtiyacı var hem Ortadoğu'nun ihtiyacı var hem de dünyanın ihtiyacı var. Hepimizin barış içinde yaşama hakkına ihtiyacı var ve bu en temel insan hakkımız. Silahlar sustu, parmaklar tetikten çekildi. Şimdi hep birlikte barışı ve barışın koşullarını olgunlaştırma zamanı. Birlikte olgunlaştırmalıyız bu koşulları. Barış için olanakları birlikte artırmalıyız. Barış süreci aynı zamanda bir empati sürecidir. Kendini karşındakinin yerine koymak ve onu anlamaya çalışmaktır. Acıları yarıştırmak acı getirdi, acıları yarıştırmayalım. Bir daha asla dememek için yaşadıklarımızı unutmayalım. Ancak kaşımak için de hatırlatmayalım. Unutmadan bunları bir daha yaşamamanın mücadelesinin sahipleriyiz. Gündelik hesaplar, siyasi çıkarlar, kişisel çıkarlar, oy kaygıları, siyasi rekabet, parti çıkarları ne yazık ki dünyanın çeşitli çatışma çözümü deneyimlerinde de sorunlu alanlar olarak tespit edilmiş. Bunlardan vazgeçmek gerekiyor. Bunları çok çok aşan bir dönemin içinden geçiyoruz. Ortak bir gelecekten bahsediyoruz. Bu fırsatı güçlendirmeliyiz. Iskalanmasına izin vermemeliyiz. Heba etmek isteyenlere olanak sağlamamalıyız. Bunu da hep birlikte yapmalıyız. Biz bu ciddiyetle yaklaşıyoruz. Devletin, iktidarın, muhalefetin ve bütün kamuoyunun da bu gerçeği bu ciddiyetle düşünmesi ve bu şekilde ele alması hayati bir önem taşıyor.

YENİ DÖNEMİN ANAHTAR KELİMELERİ SORUMLULUK, CİDDİYET, DEMOKRATİK OLGUNLUK VE CESARET OLMALIDIR

Barış ve demokrasi hepimizin ortak ihtiyacı, herkesi güçlendirir. Bölme-bölünme, taviz-tasfiye, yenme-yenilme, inkar-isyan döngüsünden çıkan yeni bir tarihsel hukuki dönemin kapısı aralanıyor. Bu kapıdan birlikte içeri girmeliyiz. Yeni dönemin anahtar kelimeleri sorumluluk, ciddiyet, demokratik olgunluk ve cesaret olmalı. Bu yol siyasi kararlılık ve umutla alınması gereken bir yol. O yüzden dil de en az yasalar kadar kurucu bir özellik taşıyor değerli Türkiye halkı. Biz dilimizi baştan beri barıştan, eşitlikten, özgürlükten, demokrasiden, 86 milyonun tamamını kapsayacak bir şekilde kullanmaktan yana yalnızca bir tavır sergilemedik; buna inanmış bir siyasi geleneği temsil ediyoruz, bunun için mücadele ediyoruz. Bu tarihi eşikte başta iktidar olmak üzere tüm siyasetin de çözümün, barışın, diyaloğun, eşit kardeşliğin, ortak bir arada yaşamın ve geleceğin pozitif ve yapıcı dilini oluşturmasına ihtiyaç var. Yeni kelimelere, yeni sözlere ihtiyacımız var. Bu sözleri birlikte yeniden oluşturmamız için çok güçlü bir fırsat çıktı ortaya. Bunu birlikte daha da kalıcı hale getirmeliyiz. Alacağımız yolu da işte bu dil ve bundan sonra bu dille ilgili tutum önemli ölçüde belirleyecektir. Varsa sorularınız sorularınızı alayım. Yoksa basın toplantısını sonlandıracağım.

SORU: Örgüt fiilen varlığına son verecek dediniz. PKK ve KCK ile bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son vermesi, silah bırakması, buna bağlı olarak da işte PYD, YPG gibi oluşumların aslında fiilen kendine son vermesi anlamına mı geliyor? Bununla ilgili ne anlamalıyız?

Bu bir özel geçiş hukuku yasası. Kendini fesheden örgütün adı PKK ve PKK'nin feshi sonrası gelişmeler neticesinde bugün bu yasa teklifi çıktı ortaya. Dolayısıyla bir özel geçiş hukuku mekanizması öngörüyor kendini fesheden örgüt ve bağlantılı yapıları ile ilgili. Bu bağlantılı yapılar PKK ile ilgili bağlantılı yapılar.

SORU: Yasadan yararlanacak kişi sayısı ile ilgili bir rakam paylaşmanız mümkün mü?

Bu çok merak edilen konu. Ne olacak? Bundan sonrasına ilişkin neler yapılacak ve kaç kişi yararlanacak? Biliyorsunuz yarın itibarıyla komisyon aşamasında olacak yasa teklifi Adalet Komisyonunda. Biz Adalet Komisyonundaki siyasi partilere, Meclis’teki tüm siyasi partilere de sorunuz vesilesiyle bir çağrıda bulunalım. Güçlü bir destek vermelerini bekliyoruz. En geniş siyasal uzlaşıdan bahsettik. Güçlü bir destek ve katılımla bu yasanın Genel Kurula gelmesi çok önemli. Fakat yasadan kaç kişi yararlanacak? Hapishanelerden kaç kişi çıkacak? Avrupa'dan, yurt dışından kaç kişi dönecek? Ya da dönüş mekanizmaları nasıl olacak? Oluşturulacak kurulların koordinasyonu nasıl sağlanacak? Bu gibi pek çok sorunun önümüzdeki günlerde daha net yanıtları olacak. Şimdiden söyleyebileceğimiz rakamlar, verebileceğimiz bilgiler değil bunlar. Bu yasanın kapsamından yararlanabilecekler son derece açık. Bazı isimlerle ilgili siyaset yasağı olacağına ilişkin haberler vardı. Doğru olmadığı bu yasanın kapsamı çıktıktan sonra görüldü. Ama hala kısıtlayıcı tedbirler var. Bunları da eksik buluyoruz. Bunların da önümüzdeki dönemde giderilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

İHD, açıklamasında Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümüne yönelik müzakere sürecini dikkatle takip ettiklerini belirterek, kalıcı toplumsal barışa yönelik gelişmeleri önemsediklerini ifade etti.

TBMM’ye sunulan kanun teklifini “Kürt meselesinin şiddet dışı yöntemlerle ve demokratik yollarla çözümü konusunda önemli bir ilk adım” olarak değerlendiren İHD, sürecin başarılı olabilmesi için evrensel insan hakları standartlarını esas alan kapsamlı bir demokratikleşme programına ihtiyaç olduğunu vurguladı.

YEDİ BAŞLIKTA DEĞİŞİKLİK ÖNERİSİ

İHD yasa tasarısında sürecin ruhuna uygun olmadığını ve uygulamada sorunlara yol açma riski taşıdığını düşündükleri konulara ilişkin görüş ve önerilerini yedi başlıkta kamuoyu ile paylaştı.

Görüş ve öneriler şu şekilde:

1. Kanun Tasarısının 1. Maddesinde Milli Güvenlik Kurulu tarafından yapılacak tespitin zamana yayılmadan ivedilikle yapılabilmesi için bu konuda makul bir süre (en fazla 1 ay gibi) belirlenmesi sürecin hızlı bir şekilde ilerlemesini sağlayacaktır.

SUÇ AYRIMLARI VE KAPSAM GENİŞLETİLMELİ

2. Kanun tasarısının 3. ve 6. Maddelerinde, örgüt militanları arasında suç tipi ve suç tarihi ayrımı gibi kategorik bir ayrım süreçten ve yasanın gerektirdiği beklentiyi karşılamadığını belirtmek isteriz. Bu yasanın bir bütün olarak Kürt Meselesinin neden olduğu tüm yargılamaları/mahkumiyetleri ortadan kaldırması silahsızlanma ve toplumsal barış sürecini hızlandıracaktır.

3. Tasarının 2.maddesi gereğince kapsamı dışında tutulan “kasten öldürme suçu failleri” sadece kategorik bir ayrım yapılması nedeniyle değil, aynı zamanda yargı içtihatlarındaki uygulama nedeniyle de sorunlu bir tasniftir. Zira uygulamada silah kullanmadan da bu suçun faili ve hükümlüsü olunabileceği gibi öldürmeye teşebbüs durumunda da TCK 302.md gereğince hüküm kurulmaktadır. Suç tipi açısından yapılan bu ayrım yasada korunacaksa en azından uygulamada bir krize yol açmaması bakımından yasadaki bu muğlaklık, ölümle sonuçlanmayan öldürmeye teşebbüs şeklinde düzenlenerek giderilmelidir.

SİYASİ YASAKLAR DEMOKRATİK KATILIMI ENGELLİYOR

4. Kanun Tasarının 3. 6. ve 7. Maddelerinde belirtilen yargılama ve mahkumiyet kararlarının ertelenme süresi ile hak yoksunluğu (2 ve 3 yıl siyaset yasağı) süreleri sürecin nihai amacı olan siyasi katılım önünde engel oluşturmaktadır. Silahın yerine ikame edilmek istenen siyasi faaliyetlere katılımın kısıtlanması kabul edilebilir bir tutum değildir. Yasadan yararlanacak olanları siyasetin dışında tutuma çabası başka riskler taşımaktadır. Zaten denetim altında tutulan kişinin ayrıca siyasi faaliyetlerinin de engellenmesi gereksiz ve amaca uygun olmayan bir düzenlemedir.

İZLEME KOMİSYONU’NA SİVİL TOPLUM DA DAHİL EDİLMELİ

5. Kanun Tasarısının 7. Maddesinde belirtilen ve TBMM bünyesinde kurulacak olan “İzleme Komisyonu” siyasi katılıma açık olması, aynı zamanda sivil toplum temsilcilerinin ve çatışma çözümünde uzman kişilerin dahil edilmesi barış sürecine olan toplumsal inanç ve güveni artıracağını düşünmekteyiz.

CEZAEVİNDEKİLER VE YURT DIŞINDAKİLER İÇİN RESEN İŞLEM ÖNERİSİ

6. Yasadan yararlanmak için başvuru koşulu silahlı militanlar açısından makul bir düzenleme olmakla birlikte, yurtdışında bulunanlar ve özellikle hapishanede tutulanlar için hiçbir makul gerekçesi bulunmamaktadır. Bu bakımdan yurtdışında olanlar ve hapishanede bulunanlar için adli ve idari işlemlerin başvuru beklenmeksizin resen yapılmasını önermekteyiz.

BARIŞ AKADEMİSYENLERİ VE KHK’LİLER DE KAPSAMDA OLMALI

7. Fikirleri nedeniyle görevlerine son verilen Barış Akademisyenleri ve irtibat ve iltisak nedeniyle kamudan ihraç edilen kamu personelinin yasa kapsamının dışında tutulmuş olması, adalet duygusunu derinden sarsan bir yaklaşımdır. Barış Akademisyenleri ve kamudan ihraç edilen kamu personeli yasanın kapsamına alınmalıdır.

TBMM’YE ÇAĞRI

İHD, açıklamasının sonunda TBMM Adalet Komisyonu ve Genel Kurulu’na çağrıda bulundu:

“2024 Ekim’de başlayan sürecin nihai bir toplumsal barışa ulaşması konusunda sağduyulu tavrımızın bir gereği olarak; kanun tasarısına karşı belirtmiş olduğumuz bu görüş ve önerilerimizin TBMM Adalet Komisyonu ve Genel Kurulunda yapılacak tartışmalarda dikkate alınmasını ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını yasanın ve sürecin ruhuna uygun bir adım olacağı kanaat ve talebimizi kamuoyuyla paylaşmaktayız. İHD olarak barışa giden yolda çaba sarf etmeye, sürece katkı sunmaya devam edeceğiz.”

Dün TBMM Başkanlığı’na sunulan 12 maddelik “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, Kürt meselesinin çözüm sürecine ilişkin yasal çerçevenin oluşturulmasını amaçlıyor. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşülmesi bekleniyor.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Katledilen 25 kadından 4’ü kendi hayatına dair karar almak istediği için, 3’ü "ekonomik" bahanelerle, 1’i evde "gürültü yapması" bahanesiyle katledildi. Raporda, 17 kadının ise hangi nedenle katledildiği tespit edilemediği belirtildi.

Raporda, katledilen 25 kadından 11’i evli olduğu erkek, 3’ü birlikte olduğu erkek, 2’si tanıdığı biri, 2’si eskiden evli olduğu erkek, 2’si eskiden birlikte olduğu erkek, 2’si akrabası, 1’i babası, 1’i oğlu, 1’i kardeşi tarafından katledildiği kaydedildi

Yine rapora göre kadınların 13’ü evinde, 5’i sokakta, 2’si ıssız bir yerde, 1’i boş arazide katledildi. 4 kadının ise katledildiği yer tespit edilemedi. Ayrıca rapora göre katledilen kadınların 14’ü ateşli silahlarla, 6’sı kesici aletlerle, 3’ü boğularak, 2’si darp edilerek katledildi.

Vivas, kitlesel geçişin ardından 3 bin ile 5 bin arasında göçmenin hala Ceuta’da bulunduğunu belirtti. Ceuta’da kalanlar arasında yaklaşık bin refakatsiz çocuğun bulunduğu tahmin ediliyor. Barınma alanlarının dolması nedeniyle çocukların ve diğer göçmenlerin bir kısmının açık alanlarda kaldığı, gıda ve temel ihtiyaçlara erişimde sorun yaşadığı aktarılıyor.

Diyarbakır Kuyumcular ve Sarraflar Odası Başkanı Özer Sanal'ın altın fiyatlarına ilişkin yaptığı yükseliş tahmini gerçekleşti. Sanal'ın, fiyatların düşüşte olduğu dönemde yaptığı "altın almak için fırsat" değerlendirmesinin ardından altın, bugün son iki haftanın en yüksek seviyesine ulaştı.

Gazetemiz Güneydoğu Ekspres'e daha önce değerlendirmelerde bulunan Başkan Özer Sanal, altın fiyatlarındaki geri çekilmenin geçici olduğunu belirterek vatandaşlara yatırım konusunda önemli uyarılarda bulunmuştu. Sanal, "Bugünkü fiyat seviyeleri altın almak için bir fırsat olabilir. Vatandaşlarımız bu dönemi değerlendirebilir" ifadelerini kullanmıştı.

Aradan geçen sürecin ardından altın fiyatları yeniden yükselişe geçti. Bugün altın, son iki haftanın en yüksek seviyesini gördü. Gelişmeleri değerlendiren Sanal, öngörüsünün gerçekleştiğini belirterek, "Yaşanan altın düşüşünde fiyatların tekrar yukarı doğru seyredeceğini söylemiştim. Nitekim öyle oldu ve şu an altın yükselişte" dedi.

Sanal, altın piyasasında yaşanan hareketliliğin yatırımcılar tarafından yakından takip edildiğini belirterek, piyasalardaki gelişmelerin izlenmeye devam edilmesi gerektiğini ifade etti.

Bu kapsamda Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı gıda denetim birimi ile ilçe belediyelerinin zabıta ekiplerinden oluşturulan gıda denetim koordinasyonu, Çınar ve Çüngüş ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelere yönelik kapsamlı incelemelerde bulundu.

Denetimlerde işletmelerin hijyen şartları, ürünlerin son tüketim tarihleri, muhafaza şartları ve personelin hijyen uygulamaları ayrıntılı olarak kontrol edildi. Ekipler, denetimlerin yanı sıra işletme çalışanlarına iş başında hijyen konusunda bilgilendirme yaparak eğitim de verdi. Çınar ve Çüngüş ilçelerinde gerçekleştirilen denetimler sonucunda, son tüketim tarihi geçmiş ve insan tüketimine uygun olmadığı tespit edilen yüzlerce gıda ürününe, halk sağlığının korunması amacıyla imha edilmek üzere el konuldu. Mevzuata aykırı uygulamaların tespit edildiği işletmeler hakkında gerekli idari işlemler de başlatıldı.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, güvenilir gıda arzını sağlamak ve halk sağlığını tehdit edebilecek riskleri en aza indirmek amacıyla gıda denetim koordinasyonu aracılığıyla yürüttüğü denetimleri 17 ilçenin tamamında sürdürecek.

Trendyol Süper Lig'in yeni ekiplerinden Amedspor'un büyük umutlarla kadrosuna kattığı Nijeryalı golcü Gift Emmanuel Orban, henüz yeşil-kırmızılı formayla resmi maçlarda uzun süre görev almamasına rağmen taraftarın gönlünü fethetmeyi başardı.
Sahadaki enerjisi kadar sosyal medyadaki samimi mesajlarıyla da dikkat çeken yıldız futbolcu, Amedspor camiasına kısa sürede güçlü bir bağ kurduğunu gösterdi.

AVRUPA’NIN KONUŞTUĞU GOLCÜ

17 Temmuz 2002 doğumlu Nijeryalı santrfor Gift Orban, hızı, güçlü fiziği ve yüksek bitiricilik becerisiyle Avrupa futbolunun dikkat çeken genç golcüleri arasında yer alıyor.

NİJERYA’DA BAŞLAYAN HİKAYE, AMED’DE SÜRÜYOR

Futbola ülkesi Nijerya'da Bison FC altyapısında başlayan Orban, 2022 yılında Norveç temsilcisi Stabæk'e transfer oldu. Burada sergilediği etkileyici performans, onu kısa sürede Belçika'nın köklü kulüplerinden Gent'e taşıdı. Gent formasıyla Avrupa kupalarında gösterdiği performans ise kariyerinin dönüm noktası oldu. UEFA Konferans Ligi'nde Başakşehir karşısında yalnızca 3 dakikada attığı 3 gol, Avrupa futbol tarihinin en hızlı hat-trick'lerinden biri olarak kayıtlara geçti. Bu performansıyla Avrupa'nın dev kulüplerinin radarına giren genç forvet daha sonra Lyon, Verona ve Hoffenheim formalarını giydi.

AMEDSPOR’UN BÜYÜK HAMLESİ

2026 yılı Temmuz ayında Alman ekibi TSG Hoffenheim ile yapılan anlaşma sonucunda satın alma opsiyonuyla kiralık olarak Amedspor'a transfer olan Orban, yeşil-kırmızılı kulübün en dikkat çeken transferlerinden biri oldu.

Teknik kapasitesi, patlayıcı hızı ve ceza sahası içindeki etkili bitiriciliğiyle Süper Lig'de fark oluşturması beklenen yıldız oyuncu, Amedspor'un hücum hattına önemli bir güç katacak isimler arasında gösteriliyor.

TARAFTARIN KALBİNİ KAZANDI

Gift Orban'ın Amedspor taraftarını heyecanlandıran sadece futbolu olmadı. Sosyal medya hesabından Türkçe yaptığı paylaşımlarla da yeşil kırmızılı taraftara mesajlar gönderiyor.

"EVİMDE GİBİ HİSSEDİYORUM”

Son paylaşamında, “Kendimi evimde gibi hissediyorum” ifadelerini kullanan Nijeryalı golcü, kısa sürede binlerce beğeni ve yorum aldı. Yeşil-kırmızılı taraftarlar, yıldız futbolcuya sevgi mesajları yağdırırken, paylaşım sosyal medyada geniş yankı uyandırdı.

BEKLENTİLER BÜYÜK

Henüz Amedspor kariyerinin başında olmasına rağmen hem saha içindeki çalışkanlığı hem de taraftarla kurduğu sıcak iletişim sayesinde camianın sevgisini kazanan Gift Orban'ın, yeni sezonda takımın en önemli gol silahlarından biri olması bekleniyor.

İHD, açıklamasında Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümüne yönelik müzakere sürecini dikkatle takip ettiklerini belirterek, kalıcı toplumsal barışa yönelik gelişmeleri önemsediklerini ifade etti.

TBMM’ye sunulan kanun teklifini “Kürt meselesinin şiddet dışı yöntemlerle ve demokratik yollarla çözümü konusunda önemli bir ilk adım” olarak değerlendiren İHD, sürecin başarılı olabilmesi için evrensel insan hakları standartlarını esas alan kapsamlı bir demokratikleşme programına ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Yedi başlıkta değişiklik önerisi

yasa tasarısında sürecin ruhuna uygun olmadığını ve uygulamada sorunlara yol açma riski taşıdığını düşündükleri konulara ilişkin görüş ve önerilerini yedi başlıkta kamuoyu ile paylaştı.

Görüş ve öneriler şu şekilde:

1. Kanun Tasarısının 1. Maddesinde Milli Güvenlik Kurulu tarafından yapılacak tespitin zamana yayılmadan ivedilikle yapılabilmesi için bu konuda makul bir süre (en fazla 1 ay gibi) belirlenmesi sürecin hızlı bir şekilde ilerlemesini sağlayacaktır.

Suç ayrımları ve kapsam genişletilmeli

2. Kanun tasarısının 3. ve 6. Maddelerinde, örgüt militanları arasında suç tipi ve suç tarihi ayrımı gibi kategorik bir ayrım süreçten ve yasanın gerektirdiği beklentiyi karşılamadığını belirtmek isteriz. Bu yasanın bir bütün olarak Kürt Meselesinin neden olduğu tüm yargılamaları/mahkumiyetleri ortadan kaldırması silahsızlanma ve toplumsal barış sürecini hızlandıracaktır.

3. Tasarının 2.maddesi gereğince kapsamı dışında tutulan “kasten öldürme suçu failleri” sadece kategorik bir ayrım yapılması nedeniyle değil, aynı zamanda yargı içtihatlarındaki uygulama nedeniyle de sorunlu bir tasniftir. Zira uygulamada silah kullanmadan da bu suçun faili ve hükümlüsü olunabileceği gibi öldürmeye teşebbüs durumunda da TCK 302.md gereğince hüküm kurulmaktadır. Suç tipi açısından yapılan bu ayrım yasada korunacaksa en azından uygulamada bir krize yol açmaması bakımından yasadaki bu muğlaklık, ölümle sonuçlanmayan öldürmeye teşebbüs şeklinde düzenlenerek giderilmelidir.

‘Siyasi yasaklar demokratik katılımı engelliyor’

4. Kanun Tasarının 3. 6. ve 7. Maddelerinde belirtilen yargılama ve mahkumiyet kararlarının ertelenme süresi ile hak yoksunluğu (2 ve 3 yıl siyaset yasağı) süreleri sürecin nihai amacı olan siyasi katılım önünde engel oluşturmaktadır. Silahın yerine ikame edilmek istenen siyasi faaliyetlere katılımın kısıtlanması kabul edilebilir bir tutum değildir. Yasadan yararlanacak olanları siyasetin dışında tutuma çabası başka riskler taşımaktadır. Zaten denetim altında tutulan kişinin ayrıca siyasi faaliyetlerinin de engellenmesi gereksiz ve amaca uygun olmayan bir düzenlemedir.

İzleme Komisyonu’na sivil toplum da dahil edilmeli

5. Kanun Tasarısının 7. Maddesinde belirtilen ve TBMM bünyesinde kurulacak olan “İzleme Komisyonu” siyasi katılıma açık olması, aynı zamanda sivil toplum temsilcilerinin ve çatışma çözümünde uzman kişilerin dahil edilmesi barış sürecine olan toplumsal inanç ve güveni artıracağını düşünmekteyiz.

Cezaevindekiler ve yurt dışındakiler için resen işlem önerisi

6. Yasadan yararlanmak için başvuru koşulu silahlı militanlar açısından makul bir düzenleme olmakla birlikte, yurtdışında bulunanlar ve özellikle hapishanede tutulanlar için hiçbir makul gerekçesi bulunmamaktadır. Bu bakımdan yurtdışında olanlar ve hapishanede bulunanlar için adli ve idari işlemlerin başvuru beklenmeksizin resen yapılmasını önermekteyiz.

‘Barış Akademisyenleri ve KHK’liler de kapsamda olmalı’

7. Fikirleri nedeniyle görevlerine son verilen Barış Akademisyenleri ve irtibat ve iltisak nedeniyle kamudan ihraç edilen kamu personelinin yasa kapsamının dışında tutulmuş olması, adalet duygusunu derinden sarsan bir yaklaşımdır. Barış Akademisyenleri ve kamudan ihraç edilen kamu personeli yasanın kapsamına alınmalıdır.

TBMM’ye çağrı

İHD, açıklamasının sonunda TBMM Adalet Komisyonu ve Genel Kurulu’na çağrıda bulundu:

“2024 Ekim’de başlayan sürecin nihai bir toplumsal barışa ulaşması konusunda sağduyulu tavrımızın bir gereği olarak; kanun tasarısına karşı belirtmiş olduğumuz bu görüş ve önerilerimizin TBMM Adalet Komisyonu ve Genel Kurulunda yapılacak tartışmalarda dikkate alınmasını ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını yasanın ve sürecin ruhuna uygun bir adım olacağı kanaat ve talebimizi kamuoyuyla paylaşmaktayız. İHD olarak barışa giden yolda çaba sarf etmeye, sürece katkı sunmaya devam edeceğiz.”

Dün TBMM Başkanlığı’na sunulan 12 maddelik “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, Kürt meselesinin çözüm sürecine ilişkin yasal çerçevenin oluşturulmasını amaçlıyor. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşülmesi bekleniyor.

AK Parti Diyarbakır Milletvekili Galip Ensarioğlu, Meclis’e sunulan “çerçeve yasa” ve çözüm sürecine ilişkin Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e değerlendirmelerde bulundu. Ensarioğlu, Türkiye’nin uzun yıllardır devam eden şiddet sorununu diyalog ve demokratik yollarla çözmek için önemli bir aşamaya geldiğini söyledi.

“ŞİDDET DURSUN DİYE 40 YILDIR MÜCADELE EDİYORUZ”

Ensarioğlu, “40 yıldır biz bunun mücadelesini veriyoruz. Bu şiddet nasıl durur, diyalogla bu meselemizi nasıl çözeriz diye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı. Daha önce Oslo süreciyle başlayan çözüm girişimlerinin çeşitli nedenlerle birkaç kez kesintiye uğradığını belirten Ensarioğlu, bölgesel gelişmeler ve Türkiye’nin demokratikleşme sürecinin yeni bir dönemin kapısını araladığını söyledi.

“BU SORUNU KENDİ İÇİMİZDE ÇÖZMEMİZ GEREKİYOR”

Ensarioğlu, “Orta Doğu’daki gelişmeler, Türkiye demokrasisinin geldiği nokta ve silahın, şiddetin artık hiçbir anlamının ve meşruiyetinin kalmadığı bir dönemde, bu sorunu kendi içimizde çözmemiz gerekiyordu” dedi.

“SÜREÇ TÜRK-KÜRT İLİŞKİLERİNDE YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI OLACAK”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Abdullah Öcalan’ın desteğiyle önemli bir aşamaya gelindiğini ifade eden Ensarioğlu, sürecin Türk-Kürt ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini söyledi.

“YASAL DÜZENLEMELER DEVAM EDECEK”

“Bin yıllık kardeşliği, son 100 yılda bozulan Türk-Kürt ittifakının yeniden tesisini, Kürt sorununun çözümüne kapı aralamayı ve Türkiye’de demokratik zeminin güçlenmesini hedefliyoruz” diyen Ensarioğlu, Meclis zemininde yasal düzenlemelerle sürecin ilerletileceğini belirtti.

“BÜYÜK ACILAR YAŞANDI”

Geçmişte yaşanan hak ihlallerine de değinen Ensarioğlu, “Köy yakmalardan, işkencelerden, faili meçhul cinayetlere kadar çok büyük acılar yaşandı” ifadelerini kullandı.

Son yıllarda Kürt dili ve kimliği önündeki yasal engellerin kaldırılması yönünde reformlar yapıldığını savunan Ensarioğlu, sorunun diyalog ve siyasi zemin üzerinden çözülmesi gerektiğini dile getirdi. Ensarioğlu, “Bu, tarihsel bir süreçtir. Türkiye şu anda belki dünyaya da örnek olacak bir çözüm süreci yaşıyor” diye konuştu.

“ÇERÇEVE YASA ÖNEMLİ BİR ZEMİN HAZIRLIYOR”

Çerçeve yasa ile çözüm sürecinin hukuki altyapısının oluşturulduğunu belirten Ensarioğlu, düzenlemenin tüm sorunları bir anda ortadan kaldırmayacağını ancak önemli bir başlangıç sağlayacağını söyledi. Ensarioğlu, “Bununla ne Kürt sorununu tamamen çözüyoruz ne de bütün pürüzleri ortadan kaldırıyoruz. Ama çok önemli bir zemin hazırlıyoruz” dedi.

“YENİ BAŞLIKLAR MECLİS’TE ELE ALINACAK”

Silahlı grupların sürece dahil olması ve silah bırakma sürecinin tamamlanmasının ardından ortaya çıkabilecek yeni başlıkların Meclis’te ele alınabileceğini ifade eden Ensarioğlu, “İhtiyaç gördüğümüz her türlü yasayı, her türlü pürüzü bundan sonra da Meclis zemininde çözebiliriz” şeklinde konuştu.

Belediye Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında ilçe genelindeki 86 köy ve mezrada tarla yolları ulaşıma açıldı. Yapılan düzenlemeler sayesinde biçerdöverlerin tarlalara güvenli ve kolay bir şekilde ulaşması sağlanırken, üreticilerin hasat sürecini daha hızlı ve verimli şekilde yürütmelerinin önü açıldı.

Tarla yollarının kullanıma hazır hale getirilmesiyle çiftçiler, ekinlerini zamanında biçme ve ürünlerini pazara daha rahat ulaştırma imkânı buldu. Çalışmaların özellikle hasat döneminde yaşanabilecek ulaşım sorunlarını önemli ölçüde azaltması bekleniyor.

Silvan Belediyesi yetkilileri, hasat sezonu boyunca üreticilerin yanında olmaya devam edeceklerini belirterek, kırsal mahallelerde tarımsal üretimi destekleyen altyapı çalışmalarının aralıksız süreceğini ifade etti.

CHP Diyarbakır İl Başkanı Av. Sertaç Eke, silahsızlanma sürecine ilişkin hazırlanan çerçeve yasa teklifini toplumsal barış açısından önemli bir başlangıç olarak değerlendirdi. Ancak teklifin hukuk tekniği bakımından ciddi eksiklikler içerdiğini belirten Eke, "Kalıcı barış ancak güçlü hukuk devleti ve demokratik meşruiyetle mümkündür." dedi.

Türkiye'nin uzun yıllardır şiddet ve çatışma nedeniyle ağır bedeller ödediğini ifade eden Eke, silahların tamamen susmasını ve demokratik siyasetin güçlenmesini toplumun ortak beklentisi olarak gördüklerini söyledi. Çerçeve yasa teklifinin bu açıdan olumlu bir adım olduğunu vurgulayan Eke, "Silahsızlanma ve toplumsal normalleşme yönünde atılan her samimi adımı destekliyoruz." ifadelerini kullandı.

"BARIŞIN TEMELİ HUKUK DEVLETİDİR”

Kalıcı barışın yalnızca ceza hukuku düzenlemeleriyle sağlanamayacağını belirten Eke, hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin sürecin asli aktörü olması gerektiğini söyledi.

"Meşruiyetini toplumdan ve Meclis'ten alan bir süreç, hem daha güçlü hem de daha kalıcı olacaktır." diyen Eke, toplumsal mutabakatın demokratik siyaset zemininde inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

"KANUNLAR KİŞİYE YACDS ÖRGÜTE GÖRE YAZILAMAZ”

Kanun teklifinin hukuk tekniği açısından önemli sorunlar barındırdığına dikkat çeken Eke, metinde belirli bir örgütün adına doğrudan yer verilmesinin ileride anayasal tartışmalara neden olabileceğini belirtti.

Eke, "Yasalar belirli kişi ya da yapılara göre değil; soyut, genel ve eşit uygulanabilir kurallarla hazırlanmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.

DENETİM SÜRELERİ VE BAŞLANGIÇ TARİHİNE ELEŞTİRİ

ZTeklifte yer alan 5 ve 10 yıllık denetim sürelerinin ölçülülük ve hakkaniyet ilkeleri bakımından yeniden ele alınması gerektiğini ifade eden Eke, denetim süresi içinde işlenecek herhangi bir suç nedeniyle düzenlemeden tamamen yararlanamamanın adalet duygusunu zedeleyebileceğini söyledi.

Haziran 2005 tarihinin başlangıç olarak belirlenmesini de eleştiren Eke, bu tarihten önce benzer hukuki durumda bulunan kişilerin kapsam dışında bırakılmasının eşitlik ilkesi bakımından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

"KALICI BARIŞIN GÜVENCESİ GÜÇLÜ HUKUKTUR”

Kalıcı Barışın Güvencesi Güçlü Hukuktur"Açıklamasının sonunda sürece destek vermekle birlikte eksikliklerin giderilmesinin demokratik siyasetin doğal bir gereği olduğunu belirten CHP Diyarbakır İl Başkanı Av. Sertaç Eke, şu değerlendirmede bulundu:

"Bizler barışı, hukukun alternatifi değil hukukun güçlenmesi olarak görüyoruz. Silahların tamamen devre dışı kaldığı, demokratik siyasetin tek meşru zemin olduğu, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı ve toplumsal mutabakatın Meclis iradesiyle inşa edildiği bir Türkiye hepimizin ortak hedefidir. Kalıcı barış; şeffaflıkla, güçlü hukukla, demokratik meşruiyetle ve toplumun tamamının güven duyacağı kapsayıcı bir anlayışla mümkündür."

'Çerçeve yasa' kanun teklifinin dün Meclis'e sunulmasının ardından ilk kez bir araya gelen iki liderin, ana gündeminin çerçeve yasa olması bekleniyor.

İLK İMZAYI BAHÇELİ ATMIŞTI

Söz konusu yasa teklifi, dün 360 milletvekilinin ortak imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na resmi olarak sunulmuştu. Sürecin mimarlarından olan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, bu tarihi yasa teklifine ilk imzayı atan isim olarak kayıtlara geçmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve MHP Lideri Bahçeli arasında gerçekleşecek olan bu ikili görüşmenin ana odak noktalarından birinin, çerçeve yasa sonrasında atılacak yeni adımlar olacağı tahmin ediliyor. İki liderin, yasanın Meclis aşaması ve sonrasında izlenecek yol haritasını tüm detaylarıyla masaya yatırması bekleniyor.

TBMM gündemine alınan “çerçeve yasa” teklifini Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e değerlendiren Diyarbakır Baro Başkanı Abdulkadir Güleç, düzenlemenin Kürt toplumunun tüm beklentilerini karşılamadığını ancak çatışmasızlık süreci açısından önemli bir eşik oluşturduğunu söyledi.

SÜREÇ KADEMELİ BİR ŞEKİLDE İLERLEYECEK

Teklifin toplumsal ihtiyacı tam anlamıyla karşılamadığını ifade eden Güleç, buna rağmen olumlu bir düzenleme olduğunu belirterek, sürecin kademeli şekilde ilerlediğini dile getirdi.

YASANIN KAPSAMINA İLİŞKİN BİLGİ VERDİ

Yasanın kapsamına ilişkin bilgi veren Güleç, 1 Haziran 2005 öncesinde işlenen suçlar bakımından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar ile öldürme suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar dışında kalanların düzenlemeden yararlanabileceğini söyledi.

“DÜZENLEME ESAS OLARAK PKK’NİN SİLAHSIZLANDIRILMASI”

Daha önce de özel bir yasal düzenleme yapılması gerektiğini savunduklarını hatırlatan Güleç, teklifin bu niteliği taşıdığını belirterek, “Yasanın birinci maddesinde amacı açıkça ortaya konuluyor. Düzenleme esas olarak PKK’nın silahsızlandırılmasını hedefliyor” dedi.

“KAPSAMDA SORUN YOK”

Teklif kapsamında PKK’nın kurucuları, yöneticileri, üyeleri ve örgütle bağlantılı kişilerin de belirli koşullarla yasadan yararlanabileceğini ifade eden Güleç, cezası 15 yıldan az olanlara 5 yıl, 15 yıldan fazla olanlara ise 10 yıl denetimli serbestlik uygulanmasının öngörüldüğünü belirterek, bu yönüyle herhangi bir sorun görmediğini söyledi.

“MGK KARARININ GECİKMEMESİ GEREKİYOR”

Düzenlemeye ilişkin en önemli belirsizliğin yürürlük süreci olduğunu ifade eden Güleç, yasanın Milli Güvenlik Kurulu’nun örgütün kendini feshettiği tarihe ilişkin karar alması ve bu kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe gireceğini hatırlattı.

“SÜREÇ GEREĞİNDEN FAZLA SÜRERSE SORUN YAŞANABİLİR”

Sürecin ne kadar süreceğinin bilinmediğini kaydeden Güleç, altyapının hazır olup olmadığı konusunda da bilgi sahibi olmadıklarını belirterek, “Eğer süreç gereğinden fazla uzarsa sıkıntılar yaşanabilir. Bu nedenle MGK kararının gecikmeden Resmî Gazete’de yayımlanması gerekir” diye konuştu.

Kararın yayımlanmasının ardından altı ay içinde ilgili mercilere başvurulması halinde, istisna kapsamındaki suçlar dışında kalanların düzenlemeden yararlanabileceğini belirten Güleç, cezaevindekiler, yurt dışında bulunanlar ile haklarında soruşturma veya kesinleşmiş hüküm bulunan binlerce kişinin yasadan faydalanmasının mümkün olacağını ifade etti.

“DEMOKRATİK SİYASETİN ÖNÜ AÇILACAK”

Teklifi “negatif barış” açısından önemli ve somut bir adım olarak değerlendiren Güleç, düzenlemenin silahsızlanmayı ve çatışmaların sona ermesini hedeflediğini söyledi.

Yasanın Kürt meselesinin demokratik çözümünü engellemediğini, aksine bu sürecin önünü açacağını savunan Güleç, hukuk dışına itilmiş çok sayıda kişinin Türkiye’ye dönerek siyaset yapabileceğini, demokrasi mücadelesine katılabileceğini ve demokratik siyasetin güçleneceğini ifade etti.

“Negatif barış” kavramını özellikle kullandığını belirten Güleç, bunun silahların susmasını, çatışmaların sona ermesini ve yeni can kayıplarının önlenmesini hedefleyen bir düzenlemeyi ifade ettiğini söyledi.

“KALICI BARIŞ, YASAL VE ANAYASAL REFORMLARDA”

Kalıcı ve toplumsal barışın ise ancak Kürt meselesinin çözümüne yönelik yasal ve anayasal reformlarla mümkün olacağını dile getiren Güleç, bu düzenlemenin ilerleyen süreçte demokratik çözüm tartışmalarının daha güçlü yürütülebileceği bir zemin oluşturabileceğini kaydetti. Sürecin “pozitif barış”a evrilmesinin de bu adımlara bağlı olduğunu sözlerine ekledi.

Hazro'nun atları şampiyonluğa koşuyorhttps://t.co/yIgQNykoYc pic.twitter.com/5OGXB4DpJB

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 3, 2026