Aralarında Sendika Genel Başkanı Gökay Çakır ve Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu'nun da olduğu yaklaşık 80 işçi bakanlık önünde 3'üncü kere gözaltına alındı.

İtalyan Carabinieri polis teşkilatından yapılan açıklamada, olayın ardından itfaiye ile polis ekiplerinin bölgeye sevk edildiği bildirildi. Basın mensuplarına konuşan yetkililer, olay yerindeki çalışmaların sürdüğünü belirtirken, patlamanın nedenine ilişkin henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Olayda can kaybı ya da yaralanma olup olmadığına ilişkin de henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

İtalyan basınında yer alan haberlerde, patlamanın meydana geldiği tesisin Almanya merkezli savunma şirketi KNDS’ye ait olduğu belirtildi. Tesiste kara ve deniz savunma sistemlerinde kullanılan orta ve büyük kalibreli mühimmatların üretildiği kaydedildi.

İmralı Heyeti’nin ilerleyen saatlerde açıklama yapması bekleniyor.

Yolda trafik kontrollü olarak sağlanırken, uzun araç kuyrukları oluştu. Trafik kaza yapan aracın olay yerinden kaldırılmasının ardından normale döndü. Hurdaya dönen araç çekici yardımıyla olay yerinden kaldırıldı.

Kazaya tanık olan Eren Yerdelen, "Siyah bir araç süratli bir şekilde 150-160 kilometre hızla refüje çıktı. Bariyerlere doğru çarptı. Bu yol çok tehlikeli. Her hafta 1-2 kere kaza oluyor. Yetkililerin buna bir çözüm bulması lazım. Yaralılar vardı, ambulansla hastaneye götürüldüler. Daha sonra polis ekipleri gelerek güvenlik önlemleri aldı. Şu anda trafiği açıyorlar" diye konuştu

Öte yandan, ortalığın adeta savaş alanına döndüğü kaza yeri havadan görüntülendi.

Görüşmeye ilişkin Amedspordan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın daveti üzerine, Trendyol Süper Lig’e yükselen kulüplerin başkan, teknik direktör ve futbolcularının katılımıyla Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir buluşma gerçekleştirildi.

Buluşmaya Kulüp Başkanımız Nahit Eren, Asbaşkanımız Şengül Saruhanoğlu, Teknik Direktörümüz Besnik Hasi ile futbolcularımız Mehmet Yeşil ve Cem Üstündağ katıldı.

Gerçekleştirilen görüşmede başkanlarımız, teknik direktörümüz ve futbolcularımız tek tek söz alarak, sporun birleştirici, dayanışma ve barış duygularını güçlendirmesindeki rolüne vurgu yaparak, yeni sezonun tüm kulüplerimiz açısından başarılı, centilmence ve fair-play ruhu içerisinde geçmesi temennisinde bulundu.

Heyetimiz, sporun dostluk, kardeşlik ve dayanışma duygularını güçlendiren yönünün tribünlere de yansımasının önemine dikkat çekerek, Trendyol Süper Lig 2026-2027 sezonunun tüm kulüplerimiz için hayırlı ve başarılı olması dileğinde bulundu.

Yeni sezonun tüm kulüplerimiz için hayırlı ve başarılı geçmesini diliyor, nazik davetleri için Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür ediyoruz.”

İhbar üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Saldırıda araçta bulunan M.G. olay yerinde hayatını kaybetti, 1 kişi yaralandı.

Yaralı, ambulansla Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.

Polis ekiplerince olayla ilgili 5 şüpheli gözaltına alındı.

Toplantıda konuşan Basın İlan Kurumu Diyarbakır Bölge Müdürü Murat Yürekli, İşbaşı Eğitim Programı'nın daha önceki yıllarda da uygulandığını belirterek, yeni protokolün yerel basının istihdam yükünün azaltılması açısından önem taşıdığını söyledi. Ankara'da ilgili kurumların katılımıyla imzalanan protokolün Türkiye genelinde kayıtlı bin 75 gazete ve internet haber sitesini kapsadığını belirten Yürekli, Diyarbakır Bölge Müdürlüğü'ne bağlı 7 ilde toplam 42 gazete ve internet haber sitesinin bulunduğunu ifade etti.

Bingöl İŞKUR İl Müdürü Cevdet Baycuman ise program kapsamında basın sektöründe 9 aya kadar destek sağlandığını belirterek, program kapsamındaki meslek gruplarının genişletildiğini söyledi. Asistan, foto muhabiri, uzman muhabir, sorumlu yazı işleri müdürü, editör, haber editörü, sayfa editörü, internet editörü, gazete ve dergi düzeltmeni ile haber redaktörü gibi görevlerde 9 aylık İşbaşı Eğitim Programı uygulanabileceği belirtildi. Programdan yararlanacak iş yerlerinde en az 5 sigortalı çalışanın bulunması gerektiği kaydedildi.

Program süresince katılımcıların iş yerinde mesleki eğitim alacağı, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile sağlık sigortalarının İŞKUR tarafından karşılanacağı, emeklilik priminin ise yatırılmayacağı bildirildi. 9 aylık programın ardından işverenlerden istihdam taahhüdü alınacağı ve programdan yararlanan kişinin en az 9 ay daha çalıştırılması gerektiği ifade edildi. Böylece destek kapsamında toplam 18 aylık bir istihdam sürecinin oluşturulmasının hedeflendiği belirtildi.

Programa dahil edilecek çalışanlarda ise yeni alınacak kişinin son bir yıl içerisinde aynı iş yerinde çalışmamış olması, son bir ay içerisinde sigortalı olarak çalışmamış olması ve belirlenen akrabalık şartlarını taşımaması gerektiği aktarıldı.

Toplantıya, Basın İlan Kurumu Diyarbakır Bölge Müdürü Murat Yürekli, Bingöl İŞKUR İl Müdürü Cevdet Baycuman ile kentte faaliyet gösteren yerel gazete ve internet haber sitesi temsilcileri katıldı.

Kaza, Çatalçeşme Mahallesi’nde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, 23 ABY 616 plakalı hafifi ticari araç, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kaldırıma çarptı. Kazada 1 kişi yaralanırken, çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Yaralı, olay yerinde yapılan ilk müdahalenin ardından ambulansla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Polis ekipleri, kaza yerinde inceleme yaptı.

Dünya'dan yaklaşık 26 bin ışık yılı uzaktaki Sagittarius A* kütleçekim kuvvetiyle milyonlarca yıldızı ve gezegeni yörüngesinde tutuyor. Ancak kara deliğin yakınındaki yoğun radyasyon ve diğer sert koşullar, tozun oluşmasını ve moleküllerin varlığını sürdürmesini son derece güçleştiriyor.

Ancak NASA'nın öncülüğünde geliştirilen James Webb Uzay Teleskobu'yla (JWST) IRS 3 isimli yaşlı bir yıldızı inceleyen gökbilimciler şaşırtıcı bir durumla karşılaştı.

Ömürlerinin sonuna yaklaşan yıldızlar, güçlü yıldız rüzgarlarıyla uzaya gaz ve madde saçıyor. Bu malzeme zamanla kozmik toza, kozmik toz da yeni yıldızlarla gezegenlerin yapıtaşlarına dönüşebiliyor. Sagittarius A*'dan sadece 0,55 ışık yılı uzaktaki IRS 3 de böyle bir yıldız. 72 milyon yaşında olduğu tahmin edilen yıldız, ömrünün sonuna yaklaştığı için son derece büyük, soğuk ve parlak hale gelmiş durumda. Öte yandan bilim insanları süper kütleli kara deliğe bu kadar yakın bir yıldızın etrafına madde yayıp yayamayacağından emin değildi.

Köln Üniversitesi'nden Florian Peißker liderliğindeki araştırmacılar, JWST'nin Orta Kızılötesi Aracı'nı (Mid-Infrared Instrument / MIRI) kullanarak yıldızın kızılötesi ışığını analiz etti. Daha önce IRS 3'ü çevreleyen gaz örtüsünde yüksek miktarda karbon olduğu öne sürülüyordu. Ancak yeni gözlemler, ortamın oksijen açısından zengin olduğunu gösterdi. Gökbilimciler, silikon ve oksijenden oluşan silikat tozuna ait iki güçlü kızılötesi sinyal tespit etti. Ekip daha sonra gelişmiş simülasyon modellerinden yararlanarak ışığın farklı türdeki kozmik toz örtülerinden nasıl geçebileceğini test etti. Ardından bu modelleri esas alarak IRS 3'ü çevreleyen gaz örtüsünün gerçek doğasını ortaya çıkardı.

YOĞUN RADYASOYNA RAĞMEN VARLIĞINI SÜRDÜRÜYOR

Bulgulara göre IRS 3, her yöne doğru yaklaşık 0,15 ışık yılı uzanan bir kozmik toz tabakasıyla çevrili. Yıldızın yakınında sıcaklık yaklaşık 925 dereceye ulaşırken zarfın dış katmanlarında ortalama eksi 175 dereceye kadar düşüyor. Ayrıca araştırmacılar, ilk kez IRS 3 gibi bir yıldızı çevreleyen örtü içinde su bulunduğuna dair güçlü işaretler de saptadı. Bulguları yayınlayan Macarena Garcia Marin, "Su tespit edilmesi bilhassa heyecan verici çünkü moleküler maddenin yoğun radyasyonun hakim olduğu bir ortamda varlığını sürdürebileceğini gösteriyor" dedi.

Bu bulgu, yıldızların süper kütleli bir kara deliğin çok yakınında bile çevrelerine madde saçmayı sürdürebildiğini gösteriyor. Bulgular, yaşlı yıldızların zorlu ortamlarda bile galaksi merkezlerine toz sağlamada önemli bir rol üstlenebileceğine işaret ediyor.

Çermik’in doğa harikalarından biri olan Miyalan ve Şeyhandede Şelalesi, son dönemde çevreye duyarsız bazı ziyaretçilerin bıraktığı çöplerle gündeme geldi. Doğal güzelliğiyle bölgenin önemli değerleri arasında yer alan alanın, gelişigüzel atılan çöpler nedeniyle kötü bir görüntüye bürünmesi tepki çekiyor.

Diyarbakır Şeyhandede Şelalesi çöplüğe döndühttps://t.co/qUHvWPAtrY pic.twitter.com/N07qbt9VSa

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) August 13, 2026

Doğayla iç içe vakit geçirmek ve eşsiz manzaranın tadını çıkarmak için bölgeyi ziyaret eden vatandaşlar, çöplerin çevreye bırakılmaması konusunda duyarlılık çağrısında bulunuyor.

Şeyhandede Şelalesi’nin yalnızca Çermik’in değil, tüm bölgenin ortak doğal değerlerinden biri olduğuna dikkat çekilirken, “Doğayı ziyaret ettiğimiz gibi temiz bırakalım” çağrısı yapılıyor.

Yetkililerin ve ziyaretçilerin daha duyarlı olması beklenirken, doğal güzelliklerin gelecek nesillere temiz ve korunmuş şekilde aktarılabilmesi için herkesin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerekiyor.

Doğaya bırakılan her çöp, yalnızca bugünün değil, yarının güzelliğinden de çalıyor.

Meclis’te kabul edilen “Çerçeve Yasa”ya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SAMER Genel Koordinatörü Yüksel Genç, yasa çıkana kadar toplumda sürece yönelik yüksek düzeyde bir güvensizlik bulunduğunu söyledi. Genç, saha gözlemleri ve elde edilen verilerin, Türkiye toplumunun demokratik ve hukuki reformların hayata geçirilmesine yüksek düzeyde onayladığını ortaya koyduğunu belirtti.

“ÇERÇEVE YASA METNİ ÇOK ZOR KOŞULLARDA ORTAYA ÇIKTI”

SAMER Genel Koordinatörü Yüksel Genç, Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çerçeve Yasa, ilk yasa ve itiraf etmek gerekir ki silahların bırakılmasına dair bir hukuk rejimi kurma girişimi. Ancak buna henüz “barışın kurucu yasası” demek erken ve güç. Öncelikle, çok zor koşullarda ortaya çıkmış bir yasa metni olduğunu bilmek gerekiyor.

Son 19 ay içerisinde bu yasa metninin çıkması için çok fazla müzakere, karşılıklı tartışma ve hatta yer yer tecridin gündemleştiği pozisyonlar yaşandı. Sayın Bahçeli, PKK’nin silah bırakma ve fesih kararını mayıs ayında açıklamasının ardından, “bir kanat tamamlandı, sıra ikinci kanatta” diyerek iktidara, silahsızlık ve fesih kararına denk düşecek, bunu pratikleştirecek bir hukuki düzenleme çağrısında bulundu. Ancak o günden bugüne Bahçeli’nin bu çabalarının karşılık bulması güç oldu. İmralı’da Sayın Öcalan’ın müzakere ve diyalog koşulları da bu anlamda yer yer kilitlendi.

“BU YASA SİLAHLAR ÜZERİNE KURULAN BİR YASA”

Ekim ayında Meclis’in açılmasıyla birlikte, pozitif hukuk temelinde barış sürecine geçişin yasalarının yapılması tartışması başladı. O günden bugüne yaklaşık 11 aylık bir süreçten söz ediyoruz. 11 ay sonra pozitif hukuk değil ama belki “negatif barış”ın hukuki sürecine önemli bir giriş yapıldı. Çünkü negatif barış, silahların sustuğu anı ve artık silahların kullanılmayacağına dair güçlü iradeyi temsil ediyor; bunun hukuki ayağını oluşturuyor. Bu yasa da esas olarak silahlar üzerine kurulu bir yasa metni.

Peki, bu yasa neden 11 ay içinde çıkmadı? Bahçeli’nin geçen yılın mayıs ayından beri “ikinci kanadın sırası” diyerek ifade ettiği hukuki düzenleme, neden yasama ve yürütme erki nezdinde pratik bir karşılık bulmadı?

Bununla ilgili çok fazla spekülasyon yapmak mümkün. Ancak benim kanaatimce, süreç bir devlet projesi, hatta bir devlet kararı olmakla birlikte, iktidar kendi ajandasını uygulamayı tercih etti. Bu ajandanın da aynı zamanda bir devlet politikası olduğunu bilmek gerekiyor.
Devletlerin bazı konulardaki siyasetlerini tek bir plan üzerinden kurmadıkları kanaatindeyim. Yılların politika tecrübesinden öğrendiğim bir şey açısından söylüyorum: Aslında Bahçeli’nin tutumu da bir devlet politikası olarak ortaya çıkıyor. AK Parti iktidarının tutumu da bir devlet politikası olarak ortaya çıkıyor. Ancak bu politikalar içerisinde birbirinden farklı öncelikler olduğu görülüyor.

“BUNUN TEMELİNDE NE VAR?”

Hükümet, uluslararası sahada ve Ortadoğu’da kendi ajandasına uygun sonuçlar ortaya çıkana kadar içteki süreci bir nevi bekletti.
Suriye’de HTŞ yönetiminin kurulması, Rojava’daki süreç, İran meselesi ve NATO toplantısının Ankara zirvesi gibi gelişmelerin tümü, AK Parti iktidarının kafasındaki Türkiye’nin bölge vizyonuyla uyumlu biçimde, Türkiye’nin bölgesel rolüne ilişkin yol temizliği niteliğinde bir pozisyon içerdi.

Bunlar tamamlanmadan sürece dönmek istememiş görünüyor. Hatta iktidarın yer yer şu izlenimi verdiğini düşünmek mümkün: Ortadoğu’da gelişecek imkan ve olanaklara ve Batı bloğuyla kurduğu ilişkinin ortaya çıkaracağı güce bağlı olarak bu süreci hiç işletmeme ihtimalini bile gündemde tutmuş olabilir.
Ancak son NATO toplantısı, Ortadoğu’daki gelişmeler ve küresel dünyanın ortaya çıkardığı çatışma riskleri Türkiye’nin jeopolitik önemini daha fazla öne çıkardı. Fakat bu jeopolitik önemin sonuç doğurmasının ve Türkiye’nin Ortadoğu’daki pozisyonunu güçlendirmeye yönelik hedeflerinin, Kürt meselesinde şiddetin bitirilmesini zorunlu kıldığı bir noktaya gelindi.

Ve bundan sonra bu yasal düzenleme, yani Çerçeve Yasa ortaya çıktı.

“İKTİDARLAR ÇOK AZ ŞEY VEREREK DEFTERİ KAPATMAYI TERCİH EDERLER”

Bu yasa metninin kolay ortaya çıkmadığını düşünüyorum. Buna rağmen iktidarlar, bu tür çatışma çözümü süreçlerinde karşı gücü mümkün olan en az şeye razı etmeyi; mümkünse hiçbir şey vermeden, en fazla da çok az şey vererek defteri kapatmayı tercih ederler. AK Parti iktidarı da yasal düzenlemeler ve bu sürece ilişkin beklentiler etrafındaki tartışmaları, bana kalırsa, büyük ölçüde bu anlayışa uygun biçimde yürüttü.

Örneğin, yapılan açıklamalardan anlıyoruz ki devlet adına İmralı’da görüşenler, mart ve mayıs aylarında aslında belli mutabakatlara ulaşmışlardı. Buna rağmen yasa çıkmadı. Çünkü iktidar, bana kalırsa, mart ve mayıs aylarında ortaya çıkan mutabakatın da altında bir yasal çerçeveyle süreci yürütmeyi düşündü.
Oysa başlangıçta düşünülen yasal çerçevenin yalnızca silahların bırakılmasına odaklanan bir düzenleme olması gerekmiyordu. Aynı zamanda demokratik çözümü mümkün kılacak, demokratik siyasete geçişi sağlayabilecek bir barış yasasına giriş niteliği de taşıması gerekiyordu. İlk konuşulanların bağlamı buydu.
Ancak bütün bu süreç içerisinde belli ki çetin müzakereler ve tartışmalar yürütüldü. Bu süreç boyunca Öcalan’ın dışarıyla bağı da kapatıldı. Mart ve mayıs ayındaki görüşmelerin askıya alınması, İmralı Heyeti’nin görüşmelere gidememesi ve mayıstan 20 Temmuz’a kadar yaşanan süreç, bana göre, bu çetin müzakere döneminin bir parçası olarak okunabilir.

“ÇETİN BİR MÜZAKERE VE KARŞILIKLI DİRENÇ SÜRECİ YAŞANDI”

Hatta iktidarın, müzakere aktörü olarak seçtiği liderliği yalnızlaştırmayı ve bazı şeylere razı etmeyi bir konsept olarak yürüttüğü dahi düşünülebilir. “Pazarlık” kavramı belki buraya tam oturmuyor; ama ortada gerçekten çetin bir müzakere ve karşılıklı direnç süreci olduğunu söylemek mümkün.

Dolayısıyla önümüzdeki bu yasanın kolay ortaya çıkmadığını görmek gerekiyor. Çok ciddi bir müzakere, diyalog ve karşılıklı direniş sürecinin sonucunda, belki de metnin daha makul bir noktaya gelmesini sağlayan bir mücadele içerisinde ortaya çıktığını düşünüyorum. Bazılarına yasa çok kolay çıkmış gibi gelebilir. Oysa bunun böyle olmadığını görmek gerekiyor.

İmralı’nın, bu süreci büyük ölçüde yalnız yürütmek durumunda kaldığını; Sayın Öcalan’ın da bu süreçte çok ciddi biçimde zorlandığını tahmin etmek mümkün. Buna rağmen ortaya çıkmış bir metinden söz ediyoruz.

Üstelik mesele yalnızca yasanın içeriğiyle de sınırlı değil. Bazıları bu yasanın içeriğini bir barış yasası olarak, yani barışı kuran bir yasa olarak görmeyebilir. Ancak yasanın içeriği ne olursa olsun, devletin bir direniş örgütüyle karşı karşıya gelip müzakereler yoluyla yasal bir sonuç üretmek durumunda kalmış olması başlı başına önemli bir gelişmedir.

“METİN ÇOK GÜÇLÜ DİRENİŞ NİTELİĞİ TAŞIYOR”

Bu durum, Kürt meselesindeki yüz yıllık inkar, isyan ve bastırma döngüsünde bir halkanın kırılmasına ve dolayısıyla bu döngünün yeniden üretilmesinin önüne geçilmesine vesile olabilecek güçtedir. Kürt meselesinin silahtan, şiddetten ve çatışmadan arındırılmasına ilişkin çok güçlü bir giriş niteliği taşıyor. İçeriği ne olursa olsun, yasanın böyle bir yanı var. Bunu da görmek gerekiyor.
Yeni

Şimdiye kadar Kürt isyanlarının liderlerinin İstiklal Mahkemeleri ya da ağır olağanüstü mahkemeler süreçlerinden geçirilerek idam edilmesi ve isyanların bastırılması, sonraki isyanların gerekçesini ve temelini oluşturuyordu. Bugün bu halkada yaşanabilecek bir kırılma, yani bastırma, imha ve idam sehpası üzerinden sonuçlandırma biçiminin terk edilmesinin de önünün alınmasına vesile olabilir.

Elbette bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, yasanın uygulanma biçimiyle ve gerekçede belirtilen ilk yasa olma vasfının ortaya çıkardığı taahhüdün devamının yerine getirilmesiyle çok yakından ilgili olacak.

Kaldı ki bu yasanın “ilk yasa” olarak tanımlanmış olması da bir devlet taahhüdü olarak okunmak zorunda. Çünkü belli ki mevcut yasanın hem silahların tümden bertaraf edilmesi hem de Kürt meselesinin çözümüne dönük demokratik bir siyaset ortamının kurulması açısından yetersiz olduğunu onlar da gayet iyi biliyorlar. Bu nedenle girişte bunun bir “ilk yasa” olduğunu söylemek ve devam yasalarıyla sürecin sürdürüleceğine ilişkin bir gelecek taahhüdünde bulunmak durumunda kalmışlar.
Bütün bu bağlamları birlikte düşünmek gerektiği kanaatindeyim.

“1999’DA BARIŞ GRUPLARI OLARAK GELDİĞİMİZDE HERHANGİ BİR YASAL GÜVENCEMİZ YOKTU”

Peki, bu yasa aynı zamanda bizim için neden çok önemli? Bunun daha kişisel bir tarih bağlamı da var. Ona da değinmek gerekiyor.
1999’da barış grupları olarak geldiğimizde herhangi bir yasal çağrı ve güvencemiz yoktu. Herhangi bir siyasal iradenin taahhüdü ve güvencesi de bulunmuyordu. Sayın Öcalan’ın çağrısıyla, Kürt meselesinde silahsız mücadele döneminin başlayabileceğini ve PKK’nin silah bırakabileceğini göstermek gibi bir iyi niyet adımıyla sürece geldiğimizi hatırlamak gerekiyor.

Tüm bu güvencesizlikler içerisinde çok zorlu bir yürüyüşle o adımı tamamladık ve Kürt meselesinde bugün tartışılan konseptin o dönemde gerçekleşmesi için uğraştık. Bunun bedeli tabii ki ağır oldu. Her şeyden önce cezaevlerine girdik. Çünkü barış için ne yasal bir zemin ne de iktidarın ve siyasal iradenin böyle bir taahhüdü vardı.

Ayrıca iktidar, Kürt meselesinin siyasal ve barışçıl çözümü konusunda henüz bazı konseptleri ve iknaları oluşturamamıştı. Olayı hala klasik mantık içerisinde, yenilgi ve zafer bağlamında ele alıyordu. Ne yazık ki hala klasik bastırma döngüsünün bastırma aşamasıyla uğraşıyordu. Buna rağmen biz barış çalışmalarımızı yürüttük; hem cezaevinde hem de çıktıktan sonra bu çabayı sürdürdük.

Bugün de Kürt meselesinde demokratik, siyasal ve sivil alanın korunmadığının, güvence altına alınmadığının en büyük kanıtlarından biri, bizim Kürt meselesinde barış ve çözüm tartışmalarını içeren makalelerimizin, analizlerimizin ve barış çalışmalarımızın yargılama konusu yapılmış olmasıdır. Ben de yine bu nedenle tutuklandım.

“HER SİYASAL REJİM KRİZİNDE İLK HEDEF ALINAN KESİMLERDEN BİRİYİM”

Türkiye her krize, özellikle de siyasal rejim krizine girdiğinde, ilk hedef alınan kesimlerden biri olmaya başladık. Yargılanan şeyler de çoğu zaman bizim Kürt meselesinde çözüm ve barış taleplerimizi ya da bunların nasıl gerçekleşebileceğine ilişkin önerilerimizi içeren yazılarımız oldu. Dolayısıyla tam bir güvencesizlik içerisinde, cezaevi süreci sonrasını da üstlenen, demokratik siyasetin bedelini ödeyerek ona alan açmaya çalışan bir yerde durduk.

“2009’DA GELEN GRUP BİRKAÇ AY SONRA GERİ DÖNDÜ”

Biz hem siyasal iradenin taahhüt ve güvencesinden hem de hukuk güvencesinden yoksunduk. 2009’da Mahmur’dan gelen gruplar ise Sayın Öcalan’ın Oslo süreci dönemine de denk gelen tartışmaların içerisinde geldi.

İktidarla yapılan görüşme ve diyalogların sonucunda, ilgili dönemin hükümetinin siyasal taahhüdü üzerinden gelişen bir süreç söz konusuydu. Ancak buna rağmen gelenler, bir süre sonra ulusalcı damarların kışkırtması ve savaş rantının hala memlekette para ettiği bir ortamda bundan çıkar sağlayan kesimler tarafından hedef alındı. Çok hızlı bir biçimde, o dönem “çadır mahkemeleri” adı altında yargılamalara tabi tutuldular. Bu insanlar birkaç ay sonra yargılama ve tutuklama süreçleriyle karşı karşıya kaldılar ve sonunda çıkıp gittiler. Güvencesizliği reddettiler.

“ŞİMDİ ÜÇÜNCÜ BİR AŞAMADAYIZ”

Şimdi üçüncü bir aşamadayız. Bugün siyasal iradenin de taahhüdü var, devletin de taahhüdü var. Bütün yetersizliğine rağmen yasal bir zemin de kurulmaya çalışılıyor.

Şunun için bunları anlatıyorum; bugün oluşan bu zeminin kendisi, aynı zamanda 27 yıllık mücadelenin bir sonucudur. Daha da geriye götürürsek, aslında 1993’teki barış sürecinden bu yana ortaya konulan çabanın bir sonucudur.

O yüzden burada yalnızca ortaya çıkan sonucun içeriği değil, bu çabaların kendisinin karşılıklı olması, anlamlı bir noktaya gelmesi ve bir evreye ulaşmış olması da kıymetlidir. İnsanlar bunu unutuyor. Ne yazık ki Kürt meselesinde her evre için çok büyük bedeller ödemek zorunda kalınıyor. Her bozulan evreden bir sonrakini başarabilmek için çok büyük bir siyasal güç ve direnç göstermek gerekiyor.

Bu defaki sürecin bozulmaması ve yeni, daha büyük bir siyasal dirence ve yeni bedellere mecbur kalınmaması bugün herkesin sorumluluğundadır. Bunu bilmek gerekiyor.

“KAYYUM ATANAN BELEDİYELERİN İDATESİ BİR YASAL METİNLE İLGİLİ MEVZUATA EKLENMESİ GEREKİR”

Bu sürecin ayrıca güçlendirilmesi açısından, yasanın onaylanması ya da tespit süreçlerinin tamamlanmasının beklenmesine gerek olmadan, çok hızlı bir biçimde başından beri yol temizliği ve güven artırıcı önlemler olarak değerlendirilen adımlar atılabilir. Kayyum atanmış belediyelerin iadesi ve bundan sonra kayyum atamalarını güçleştiren bir yasal metnin ilgili mevzuata eklenmesi bunların başında geliyor.

Bu konu başından beri tartışılıyor. Çünkü demokratik siyasete gireceksiniz; ancak siz temsil siyasetini bile koruyamıyorsunuz. Temsil hakkınız çok hızlı bir biçimde ortadan kaldırılabiliyorken bu süreç nasıl ilerleyecek? Bu nedenle, bundan bağımsız olarak kayyum atanmış bütün belediyelerin çok hızlı bir biçimde iade edilmesi sağlanmalı. Bu, bütün bu yasal hükümler yürürlüğe girmeden önce, sürecin iklimini değiştirmek ve toplumu hazırlamak açısından yapılması gereken bir adımdı.
Aynı şekilde, cezası bitmiş olmasına rağmen hala çeşitli komisyonlar ve benzeri garip, gayrihukuki uygulamalar nedeniyle tahliye edilemeyen insanların tahliye edilmesi; hasta tutukluların serbest bırakılması gerekiyor. Bunlar mevcut yasalar çerçevesinde yapılabilecek şeyler.

Sivil toplum alanının rahatlatılması, mahkemelerin cezalandırıcı değil, hak ve özgürlükleri koruyucu bir anlayışla yeniden kendisini konumlandırması da çok hızlı bir biçimde gerçekleştirilebilir. Bunun yanı sıra medya ve siyaset dilinin toplumu buluşturucu bir biçimde yeniden kurulması için herhangi bir yasal düzenlemeye ya da başka bir şeye ihtiyaç yok.

AYM KARARLARI UYGULANMALI

Yine AYM kararlarının uygulanması gerekiyor. Selahattin Demirtaş, TİP Milletvekili Can Atalay, Osman Kavala gibi pek çok kişiyle ilgili AYM tarafından hak ihlali olarak değerlendirilen tutuklama ve yargılama süreçlerine ilişkin kararların uygulanarak gereğinin yerine getirilmesi gerekiyor. Bunların yeni bir yasaya ihtiyaç duyulmadan, mevcut hukuk çerçevesinde yapılması mümkün. Bütün bu adımlar, sürecin ortamını ve toplumsal iklimini inanılmaz ölçüde farklılaştırabilir.

“YASA ÇIKANA KADAR İNSANLAR SÜRECE KARŞI BİR GÜVENSİZLİK BELİRTİYORDU”

Bu yasa çıkana kadar insanlar sürece dönük yüksek bir güvensizlik belirtiyordu. Şimdi ise saha gözlemleri ve veriler, Türkiye toplumunun demokratik hukuk reformlarına ve az önce saydığımız pek çok reformun mutlaka yapılması gerektiğine yüksek düzeyde onay verdiğini gösteriyor. Dolayısıyla Türkiye toplumunda demokratik ve hukuki reformlara ilişkin güçlü bir toplumsal onay ve meşruiyet var. Ancak bu reformları hayata geçirecek siyasi iradeye yönelik güven oldukça zayıftı. Özellikle sürecin, Meclis aşaması tamamlanana kadar bir yasanın çıkıp çıkmayacağı konusunda ciddi bir temkinlilik ve güvensizlik söz konusuydu.

“DEMOKRATİK REFORMLARA YÖNELİK YÜKSEK BİR ONAY VAR”

Yine, çıkacak yasanın Meclis Komisyonu raporunda vadedilenlerin yalnızca bir kısmını kapsayacağı yönünde bir beklenti ve öngörü vardı. Gözlemlerimiz ve raporlarımız da bu tabloyu ortaya koyuyordu. Dolayısıyla toplumda sürece karşı bir güvensizlik varken, barışa, toplumsal ve demokratik reformlara yönelik yüksek bir onay söz konusuydu.

Şimdi ise yasanın çıkması ve 19 ay sonra Meclis'te, hiç değilse bu yasa üzerinden, bütün siyasi iradenin ve Meclis iradesinin birlikte tartıştığı bir ortamın toplum tarafından izlenebilmesi, insanların süreç hakkında hiç olmadığı kadar fazla bilgilenmesine yol açtı. Bir yasanın ortaya çıkabilmiş olmasının yarattığı temkinli güven, beraberinde “Nasıl uygulanacağını görmek istiyoruz” diyen, hala ihtiyatlı ama önceye göre daha umutlu bir profil ortaya çıkardı. Bir eşiğin aşılmak üzere olduğuna inananların sayısında da belirgin bir artış yaşandı.

Bundan sonraki süreçte, uygulamaya bağlı olarak, 19 ay boyunca yeterince yapılmayan toplumsallaştırma ihtiyacının daha da artacağı görülüyor. Bütün bunlar, yasanın içeriğinden bağımsız olarak ortaya çıkan ve çıkardığı pozitif veriler.

“KÜRT TOPLUMU NE İSTEDİĞİ KONUSUNDA OLDUKÇA BİLİNÇLİ”

Buradan şunu söyleyebiliriz; Kürt toplumu aslında ne istediği konusunda oldukça bilinçli. Türkiye'de demokratik reformlara ilişkin sorular sorulduğunda toplumun genelinde yüksek bir destek görülüyor. Ancak bunun Kürt meselesiyle ilişkisi sorulduğunda daha temkinli, biraz daha düşük bir destek ortaya çıkıyor. Çünkü toplum, Kürtler üzerinden antidemokratik, hukukun cezalandırıcı ve güvenlikçi bir bağlamda işletilmesine o kadar alışmış durumda ki, bu konuda Kürtler tam tersine bir seyir izliyor.

Kürt toplumu, Türkiye'nin demokratik hukuk reformlarına ve demokratikleşmeye olan ihtiyacını hem Kürt meselesinin çözümünün kanallarını açmak hem Türkiye'de ortak yaşamı güvence altına almak hem de daha demokratik bir Türkiye'de birey olarak var olabilmek açısından önemli görüyor ve tercih ediyor.

Dolayısıyla toplumların durduğu yere göre soruların yanıtlarının alt kırılımları değişebiliyor. Ancak hepsinin ortaklaştığı temel nokta aynı, demokratik reformlara duyulan ihtiyaç.”

Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Meclis'ten Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne doğru yola çıkan DEM Parti İmralı Heyeti, "Sayın cumhurbaşkanından sonra bizim hızlı bir şekilde Sayın Öcalan ile bir görüşme gerçekleştirmemiz gerekiyor" dedi.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İmralı Heyeti, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek üzere Meclis'ten yola çıktı. Heyet, Meclis Başkanlığı Binası E Blok önünde bulunan gazetecilerin sorularını yanıtladı. Ardından heyet Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne doğru hareket etti.

'SÜREÇ ZAMANA YAYILMAMALI'

Gazetecilere açıklama yapan Pervin Buldan, şunları söyledi: "Cumhurbaşkanı ile bugün bir görüşme daha gerçekleştireceğiz. Yasanın hemen ertesinde belli konuları görüşmek üzere bir araya geleceğiz. Birkaç başlığımız var; Yazılı açıklamada ifade etmeye çalışacağız. Elbette yaşananların beklenti ve olması gerekenlerin hepsi bu başlıklar arasında olacak. Belli bir aşamadan sonra her aşamasında görüşmeler yapılıyor ama şimdi başka bir aşamaya geçildi. Yasanın Meclis'te oylanmasının ardından görüşmenin kıymetli olduğunu ifade etmek istiyoruz. Süreç hızlı bir şekilde ilerlemeli. Zamana yayılmadan sürecin enfekte edilmesini istemeyiz. Böyle bir şeye izin verilmemesi gerektiğini düşünüyoruz. Yol alınması gerektiğini düşünüyoruz. Umarız en kısa zamanda sonuca ulaşırız.”

'FİKİR VE ÖNERİLERİMİZİ İLETECEĞİZ'

Arından konuşan Sancar ise barışın zorlu bir yol olduğunu belirterek, şunları söyledi: "Barış hukuku bu yolu sağlıklı yürümenin de zeminini oluşturur. Meclis'te tarihi bir mutabakta kabul edilen yasa barış hukukunun temel taşı oldu. Barış hukukunun başka unsurlara da ihtiyacı vardır. İlk önemli adımın uygulanması gerekiyor. Uygulanma aşaması ve bu adımın nasıl uygulanacağı konusunda görüş alışverişinde bulunacağız. Bizim fikirlerimiz önerilerimiz var onları da ileteceğiz. Barış hukukunun diğer unsurlarını da nasıl bir yol haritası oluşturması gerektiğine dair fikirlerimizi de paylaşacağız.”

'SÜRECİN EN KISA ZAMANDA TAMAMLANMASI GEREK'

Ardından yasanın uygulanmasına ilişkin soruya cevap veren Sancar, "Kanun kurulların oluşturması gerektiğini belirtiyoruz. Çıkan yasa kurumsallaşmanın da temel unsurlarını içeriyor. Bunların da hızla devreye girmesi gerekiyor. Sürecin kurumsal ve hukuki zeminde ilerlemesinin ilk adımı kurulların oluşturulmasıdır. MGK’nin de karar vermesi ve bu kararın resmi gazetede yayınlanmasıyla olacaktır. Bu sürecin en kısa sürede tamamlanması gerektiğini söylüyoruz ve bu konuyu da cumhurbaşkanıyla görüşeceğiz" dedi.

'ABDULLAH ÖCALAN İLE HIZLICA GÖRÜŞMEMİZ GEREKİR'

Gazetecilerin "İmralı Adası’na gidecek misiniz?" sorusu üzerine tekrar söz alan Pervin Buldan, "İmralı ziyareti de planlanacak. En kısa zamanda adaya gitmeyi planlıyoruz" dedi. Pervin Buldan, "Sayın cumhurbaşkanından sonra bizim hızlı bir şekilde Sayın Öcalan ile bir görüşme gerçekleştirmemiz gerekiyor. Belki daha sonrasında Meclis başkanımız Numan beyle bir görüşme yapabilriz. Çünkü bir izleme kuruluna da ihtiyaç var bu dönemde. Meclis'te kurlacak olan bir izleme kurlu ile ilgili bir görülme gerçekleştirebiliriz. Siyasi partilerle rutin olan görüşmelerimiz devam eder. Planlanmış bir şey yok. MGK kararı beklenmeden AYM ve AİHM kararları bir an önce uygulanması konusundaki düşüncelerimiz önemli büyük bir beklenti var toplumda. Bunların hayata geçmesini elbette ki söyleyeceğiz. Önemli bir başlık olarak önümüzde duruyor. İdari ve hukuki düzenlemelere ihtiyaç var. İzleme kurulunu Meclis tatile girse bile Numan bey isterse yapabilir" ifadelerini kullandı.

Görüşme 16.00'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde başlayacak.

Yasanın kendilerinin de beklentilerini tam anlamıyla karşılamadığına dikkati çeken Doğan, "Ama değersizleştirmemeli, beklentileri karşılaması için mücadele etmeli. Eksiklerine, yetersizliklerine rağmen kalıcı çözüm için önemli bir adımdır. Yasanın uygulanması için kurulların oluşturulması, onların çalışmaya başlaması gerekir. Bunlar önümüzdeki günlerde netleşecek başlıklardır" dedi.

"Kaybedecek vaktimiz yok, hukuki ve idari süreçler en kısa sürede hayata geçirilmeli" uyarısı yapan MHP lideri Devlet Bahçeli'ye de benzer bir şekilde zamanlama uyarısında bulunan Doğan, "Bugün İmralı heyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşecek ve tabii ki son gelişmeler değerlendirilecek. Zamana yayıldıkça riskler artabiliyor. Sürecin 'enfekte' olmaması için gereken her şey gerektiği süre içerisinde bir an önce yapılmalı, uygulanmalı" diye konuştu. Çerçeve yasa kapsamında Selahattin Demirtaş'ın tahliye olma ihtimaline ilişkin soruya da yanıt veren Doğan, "Ne Demirtaş'ın ne Figen Yüksekdağ'ın ne de hakkında AİHM ve AYM kararları bulunan diğer tutsakların içeride tutulması için yeni bir yasal düzenlemeye gerek var. Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda bu konuda ortak raporu var. Bir saniyeden bile daha fazla içeride tutulmamalılar" dedi.

Sürecin ilk hukuki adımı olan düzenlemenin yasalaşmasının ardından ilk kritik zirve, bugün Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ile DEM Parti İmralı heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar arasında gerçekleşecek.

DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan da görüşme öncesi, çerçeve yasa sonrası partisinin ilk değerlendirmesini aktarmak için basın toplantı düzenledi. Partisinin kongre çalışmalarına ilişkin bilgi veren Doğan, kongrenin 6 Eylül tarihinde Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde yapılacağını açıkladı. Doğan'ın, Külliye'deki kritik görüşme öncesi gündeme ilişkin yaptığı açıklamasından satır başları şöyle:

"100 yıllık meselede ilk kez hukuki bir adım var"

Yasa hazırlık aşamasında katkı sunan herkese teşekkür ederiz. Değerini zaman içinde , uygulama başladığında ve sonrasında çok daha iyi göreceğiz. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, yakın zamanda ilk kez böyle bir yasa teklifini konuştuk. Saatler, aylar süren görüşmeler sonra yasa geçti. Çerçeve yasa, dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine 467 oy çıktı. Ortak bir amaç için verildi. Toplumsal barış, toplumsal bütünlşmeyi güçlendirmek ve barış çabalarını kalıcılaştırmak için verildi. Biz de ilk kez temsil ettiğimiz siyasi geleneğimizde böyle bir yasaya oy verdik.

Bütün sorunları çömzen nihai bir sonuç olmasa da yeni siyasi ve hukuki imkanlar yaratıyor. Kapsamlı bir çözümnün ilk adımı, ilk aşaması olarak tarihsel önem taşıyor. Eksikler nedeniyle bu yasaya sırt çevirmek ve reddetmemek gerekiyor. Ne 'yasa çıktı Kürt sorunu ve demokrasiye dair sorunlar çözüldü' yaklaşımı doğru olur ne de 'her talebi karşılamıyor yaklaşımı' doğru olur. Kürt sorununun demokratikleşmesinde önemli bir adım atıldı. İlk defa somut şekilde hukuki mekanizmanın işlediği yasa sürecine girdi Türkiye. 100 yıllık meselede ilk kez hukuki bir adım var.

"Bu, gizli ajandaların olduğu bir süreç değil"

O yüzden birlikte yürümeyi, birlikte mücadele etmeyi teklif ediyoruz. Bu yüzden 'evet' dedik ve bu yüzden bu yönlü uygulamaları böyle karşılamak gerektiğine inanıyoruz ve bunu sıkça tekrar ediyoruz. Yeter ki yapıcı olsun. Yeter ki katkı sunsun. Yeter ki kategorik reddiyeler içermesin. Yeter ki eski reflekslerden arınmış yeni bir birlikte oluşturabilmeye dönük eleştiriler olsun. Bakınız sürece karşı çıkan, ancak yalnızca 'güvenlikçi reflekslerle' karşı çevrelerin argümanları üzerinden isterseniz bir değerlendirme yapalım değerli Türkiye halkları. Şöyle diyenler var: 'Bu süreç devleti zayıflatır. Bir gizli pazarlık yürütülüyor. Bir al-ver süreci. Gizli ajandalar var. Bizden saklanan bize söylenmeyenler var.' Aylardır şunu ifade ediyoruz. Bu bir al-ver süreci değil. Bu, gizli ajandaların olduğu bir süreç değil. Bu, 86 milyonun geleceğini ilgilendiren ve önümüzdeki yüz yılı birlikte kazanmamızı sağlayacak bir süreç diyoruz. Ancak buna rağmen bu argümanlarda ısrar edenlerin haklı gerekçeleri olduğunu tarih bize tecrübelerle farklı şekilde ortaya koyuyor ve böyle söylemiyor.

Bakınız 40 yıldır süren, hatta 52 yıldır süren çatışma bu devleti güçlendirdi mi? Hayır güçlendirmedi. Eğer güçlü olsaydı çatışmayla güçlenseydi ne olurdu? Bir demokrasiden bahsederdik bugün. Güçlü bir ekonomiden bahsederdik bugün. Krize saplanmış bir Türkiye demokrasisi ya da ekonomisi üzerine analizler yapıyor olmazdık ya da buna çareler arıyor olmazdık. O yüzden, binlerce insanın eli yüreğinde, milyonlarca eve ateş düştü bu sebeple. Parlanmış ateşi söndürmek istemek ancak güçlü ve demokratik bir ülke yaratarak mümkün olur.

"Eksiklerine rağmen kalıcı çözüm için önemli bir adım"

Çatışma bu yüzden kalıcı bir şekilde sonlanmalı. O yüzden sonlandıracak her adım bizim için değerli. Eksiklerine, yetersizliklerine rağmen önemli bir adımdır. Eli yüreğinde annelerin acısını hafifletmek, daha hiçbir annenin eli yüreğinde yaşamamasını sağlamak için hepimiz sorumluluk hissetmeliyiz. Ortada kendini feshetmiş, stratejik olarak silahlı mücadeleyi bitirdiğini ilan etmiş, silahlarını yakarak imha etmiş bir örgüt var. Şimdi bu örgüt için bir yasal çerçeve oluşturuluyor. Bunun hukuki sonuçlarını düzenleyecek bir çerçevede Nerede bir taviz var? Bu döngüden çıkmak gerekiyor.

'Yenme yenilme. Bölme bölünme. İnkâr, imha, isyan. Ya da ret.' Bunları geride bırakmak gerekiyor artık. Yeni dönemin yeni kelimeleri olmalı. O yüzden karşısında duranların da artık yeni argümanlara ihtiyaçları var. Aksi takdirde öne sürdükleri her şey ne yazık ki yalnızca hamaset olarak algılanır, siyasetsizlik olarak algılanır, sürece kategorik karşıtlık olarak algılanır ve esasa dokunmayan, reddeden, çatışmaya, kana ne yazık ki gözyaşının akmasına dönük bir gayret olarak algılanır. Böyle algılanmaması için yeni siyasetler üretmek, yeni siyaset üretmek gerekiyor.

"Hiçbir zaman ayrılıkçı bir talep dile gelmedi"

Mesela sürecin hiçbir yerinde hiçbir zaman ayrılıkçı bir talep dile gelmedi. Oysa bazıları çıkıp ne diyorlar? Sanki böyle bir ülke bölündü bölünecek gibi bir takım propagandalar yapmaya çalışıyorlar. Bunların karşılığı yok. Bir ayrılık talebi yok. Aksi ne? Yalnızca güvenlikçi yöntemlerle ya da operasyonlarla çözülürmüş gibi bir takım argümanlar öne sürenler var. Bu yöntem 40 yıl kesintisiz bir şekilde denendi. Sonuç vermedi. Çatışma üretti. Sorunu derinleştirdi. Üstelik sorunun karakterini de değiştirdi. Uluslararasılaştırdı. O yüzden güvenli ülke çatışmanın nedenlerini ortadan kaldırmaya karar vermiş ve bu yönlü adım atmak için siyasi irade ortaya koymuş ülkedir. Bu da hukukla, siyasetle, diyalogla, müzakereyle mümkün. İçinden geçtiğimiz sürece böyle bakmak gerekiyor. Ve dünyada silahlı çatışmaların büyük çoğunluğu da diyalog ve müzakereyle ancak sona ermiş süreçlerdir.

'Daha önce denendi başarısız oldu, nasıl güveniyorsunuz' diyenler var. Onlara da bir cevap verelim. Doğru. Başarısız olmuş ve akamete uğramış yıllarda süreçler yaşadı Türkiye. Tüm taraflar akamete uğramış süreçlerden ders çıkarmalı. O yüzden bu süreç kalıcı bir biçimde özellikle hukukla çerçevelenmeli. Dersler de belli. Yasa, yasanın uygulanması, takvimi, toplumsal dayanışmanın arttırılması, bunun güçlendirilmesi; bugün geldiğimiz aşamada adım adım hayata geçirilmeye çalışılıyor. istenilen hızda olmasa da zaman zaman inişleri çıkışları olsa da doğrusal bir hatta ilerlemesi, bazen durağan bir hal bazen daha tempolu bir hal alsa da bunun bir şekilde rayına oturması için, ritminde ilerleyebilmesi için çaba sarf ediliyor. Bu çabayı görmezden gelmemek gerekiyor. Şimdi bakınız yasa var. İzleme için Meclis var, Meclis'in iradesi var.

"Beklentilerimizi tam karşılamıyor ama mücadele etmeli"

Yasa bizim beklentilerimizin tamamını karşılıyor mu? Hayır, bizim de beklentilerimizin tamamını karşılamıyor. Peki tek bir yasa hepimizin tüm beklentilerini karşılayabilecek güce sahip olabilir mi? Bu da gerçekçi bir yaklaşım değil. Rasyonel olan ki bunu ilk söyleyen partide biziz. Beklentilerimizin tamamını karşılamadığı için bu yasayı değersizleştirmemeli. Beklentilerimizi karşılayabilecek hale dönüştürmek için ortak mücadeleyi arttırmak gerekiyor. Binlerce insana tahliye yolunu açacak, özgürlük yolunu açacak. Yine bir o kadar insanın dönüşünü sağlayabilecek. Yurt dışından gelişleri sağlayabilecek yasadan bahsediyoruz. Türkiye'deki iklimi değiştirme potansiyeli taşıyan bir yasadan bahsediyoruz.

Bir de 'temel haklar yine erteliniyor' diyenler var, 'yasa kapsamında yok' diyenler de var. Evet, bu yasa kapsamında yok. Ancak bu yasanın, çatışmadan demokratik siyasete geçiş hukukunu oluşturma yasası olduğunu akılda tuttuğumuzda işte bu temel haklar, talepler Türkiye'nin demokratikleşmesine dair sorunlar dile getirildi. 'Düzenleme yapısal sorunlara dokunmuyor' diyenlere de son bir söz söylemek istiyorum bu başlıkta ve bağlamda. Biliyorsunuz, uygulama için bir teyit tespit mekanizması ve çeşitli kurullar öngörülüyor. Bu kurulların oluşturulması onların çalışmaya başlaması tüm bunlar önümüzdeki günlerde netleşecek başlıklar.

"Barış bir ihtimalden çok daha fazlası artık"

Barış çok değerli bir imkan ve bu ilk adımla ilk kez bir ihtimalden çok daha fazlası artık. Daha önce yine bu kürsüden barış artık yalnızca bir ihtimal değil demiştik. Bugün üzerine yasayla birlikte şöyle bir ekleme yapıyoruz. Bir ihtimalden çok daha fazlası.

"Zamanlama riski" uyarısı

Bugün İmralı heyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşecek ve tabii ki son gelişmeler değerlendirilecek. Ancak takvime ilişkin, yasada da olduğu gibi bir teyit, tespit ve Milli Güvenlik Kurulu kararından sonraki bir zamana işaret ediliyor. Biz bir an önce uygulamaya geçilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Zamana yayılmaması gerekiyor. Zamana yayıldıkça riskler artabiliyor. Kamuoyunun aşina olduğu kavrama dönüştü; 'sürecin enfekte' olmaması için gereken her şey gerektiği süre içerisinde yapılmalı, uygulanmalı, beklentiler bu anlamda karşılanmalı.

Demirtaş ve Yüksekdaş açıklaması

Hızla yasayla ilgili çalışmalar yapılacaktır. Ne Demirtaş'ın ne Yüksekdağ'ın içeride kalmasının gerektirecek bir hukuki neden yok. Bunu açık açık her zaman ifade ettik. Bir daha vurgulamak isterim. Siyasi nedenleri ortadan kaldırmak için bir sürecin içerisindeyiz. Ne Demirtaş'ın ne Yüksekdağ'ın ne de hakkında AİHM ve AYM kararları bulunan diğer siyasetçilerin ve tutsakların içeride tutulması için yeni bir yasal düzenlemeye gerek var. Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda bu konuda ortak raporu var. Tüm siyasi partilerin altına imza attıkları rapor bu. Mesela bağlayıcılığı bulunan bu yargı kararlarını hayata geçirmektir. Bir saniyeda bile daha fazla içeride tutulmamalı. Demirtaş ve Yüksekdağ çoktan tahliye olmalıydı."

Asayiş Şube Müdürlüğü ekiplerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda, saldırıyı gerçekleştirdikleri belirlenen S.K., M.E. ve M.V.A. isimli 3 şüpheli gözaltına alındı. Emniyetteki işlemleri tamamlanan şüpheliler, daha sonra adliyeye sevk edildi.

Hakim karşısına çıkarılan 3 şüpheli, mahkeme tarafından tutuklanarak cezaevine gönderildi. Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

MARMARA BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: KAF'ın kuzey kolu Marmara Denizi'nin içinden geçerken, güney kolu İzmit Körfezi'nden başlayıp Sapanca Gölü, Adapazarı, Geyve, Pamukova üzerinden devam eder. Gemlik ve Bandırma da bu güney kolunun etkisi altındadır.

En Riskli İller: İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bursa, Balıkesir, Çanakkale (doğu kesimi).
En Riskli İlçeler: İstanbul'da Adalar, Avcılar, Bakırköy, Beylikdüzü, Küçükçekmece, Maltepe, Pendik, Tuzla, Zeytinburnu; Kocaeli'de Gölcük, İzmit, Gebze, Derince; Sakarya'da Adapazarı, Akyazı, Hendek, Sapanca yüksek riskli ilçeler arasındadır.

EGE BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: Bölge, Gediz Grabeni (Manisa, Turgutlu, Salihli), Büyük Menderes Grabeni (Aydın, Nazilli, Söke) ve Küçük Menderes Grabeni gibi çöküntü alanlarını çevreleyen faylarla doludur. İzmir çevresinde ise Tuzla Fayı, Seferihisar Fayı ve İzmir Fayı gibi önemli kırıklar bulunur.
En Riskli İller: İzmir, Aydın, Manisa, Denizli, Muğla, Kütahya, Uşak.
En Riskli İlçeler: İzmir'da Bayraklı, Bornova, Buca, Karşıyaka, Konak, Seferihisar; Aydın'da Efeler, Nazilli, Söke, Kuşadası; Manisa'da Merkez, Turgutlu, Salihli, Akhisar; Denizli'de Merkezefendi, Pamukkale en riskli ilçelerdir.

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: DAF, Ölü Deniz Çatlağı'nın kuzey devamıdır. Hatay (Amik Ovası), Kahramanmaraş (Pazarcık, Türkoğlu), Adıyaman (Gölbaşı), Malatya (Pütürge), Elazığ (Sivrice), Bingöl (Karlıova) boyunca uzanır.

En Riskli İller: Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Erzincan

En Riskli İlçeler: Hatay'da Antakya, Defne, Samandağ, Kırıkhan; Kahramanmaraş'ta Dulkadiroğlu, Onikişubat, Elbistan, Pazarcık; Adıyaman'da Merkez, Gölbaba, Besni; Malatya'da Battalgazi, Yeşilyurt, Doğanşehir; Elazığ'da Sivrice, Palu yüksek riskli ilçelerdir. Erzincan Merkez de KAF üzerindeki konumuyla son derece risklidir.

İÇ ANADOLU BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: En önemli yerel faylar Tuz Gölü Fay Hattı (Cihanbeyli'den Aksaray'a uzanır) ve Eskişehir Fay Hattı'dır. Ayrıca Ankara'nın kuzeyi KAF'ın etkisi altındadır. Kayseri'de Erciyes ve Ecemiş fayları bulunur.

En Riskli İller (Bölge İçindeki Faylar Nedeniyle): Konya (Tuz Gölü Fayı), Eskişehir, Ankara (Kuzey kesimleri, KAF'a yakınlık), Kayseri (Erciyes Fayı), Aksaray.
En Riskli İlçeler: Konya'da Cihanbeyli, Ereğli; Eskişehir'de Merkez ilçeler (Tepebaşı, Odunpazarı); Ankara'da Şereflikoçhisar, Evren (Tuz Gölü Fayı'na yakın), Kızılcahamam (KAF'a yakın); Kayseri'de Merkez ilçeler, Develi en riskli yerlerdir. Kırşehir, Nevşehir ve Yozgat'ın büyük bölümü daha düşük risklidir.

AKDENİZ VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ

Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bindirme Kuşakları ve Deniz Altı Riski taşımaktadır.

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: Akdeniz'de Helenik-Kıbrıs Yayı deniz altındadır. Isparta Açısı'ndaki yerel faylar önemlidir. Güneydoğu'da ise Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı, bölgenin kuzey sınırını oluşturur ve Şırnak, Siirt üzerinden Van'a doğru uzanır.

En Riskli İller

Akdeniz: Hatay , Adana (doğu kesimi), Osmaniye, Burdur, Isparta (Isparta Açısı), Antalya (kıyı kesimleri). Mersin görece daha düşük risklidir.
Güneydoğu Anadolu: Kahramanmaraş, Adıyaman , Diyarbakır (kuzey kesimi), Şırnak, Siirt, Batman (kuzey kesimi). Şanlıurfa ve Mardin'in güneyi daha düşük risklidir.
En Riskli İlçeler: Adana'da Ceyhan, Yumurtalık, İmamoğlu; Burdur ve Isparta Merkez; Antalya'da kıyı şeridi (Alanya, Manavgat); Diyarbakır'da Lice, Kulp; Şırnak'ta Merkez, Uludere en riskli ilçelerdir.

KARADENİZ BÖLGESİ

Fay Hatları ve Geçtiği Yerler: Kuzey Anadolu Fay Hattı, bölgenin güney sınırını oluşturur. Düzce, Bolu, Gerede, Çerkeş, Ilgaz, Tosya, Merzifon, Niksar, Reşadiye, Erzincan boyunca uzanır. Karadeniz sahili boyunca da Karadeniz Bindirme Fayı bulunur.

En Riskli İller : Düzce, Bolu, Karabük, Çankırı (kuzey), Amasya, Tokat, Erzincan, Bayburt.

En Riskli İlçeler: Düzce Merkez, Kaynaşlı, Gölyaka; Bolu Merkez, Gerede; Karabük Merkez; Tokat'ta Erbaa, Niksar, Reşadiye (KAF üzerindeki en aktif segmentlerden biri); Amasya'da Merzifon; Erzincan Merkez en riskli yerlerdir. Sahil şeridinde ise Bartın Merkez (1968 depremi) gibi alanlar dikkat gerektirir.

Her yıl sezon döneminde çalışmak için şehir dışına çıkan aşçı Abdurrahman Aytaç, bu yıl artan maliyetler nedeniyle farklı bir kente giderek çalışamadı. Diyarbakır’da da iş imkanlarının sınırlı olduğunu belirten Aytaç, geçimini sağlamak için kendi işini kurmaya karar verdi.

Sur ilçesinde küçük bir dükkân kiralayan Aytaç, “pilavı orada hazırlayarak müşterilerime sunuyorum. Diyarbakır’da, henüz bu kültür gelişmiş değil. Ama zamanla olacak diye düşünüyorum. İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde insanların pilav için sıraya girdiğine hepimiz tanık olmuşuzdur. Satışlar henüz istediğim seviyede olmasa da işimi severek yapıyorum” dedi.

Aytaç, “Kendi dükkânımda özenle ve müşterinin memnun olacağı şekilde hazırladığım pilavı, dileyene sade dileyene de tavuk eti ekleyerek sunuyorum. Diyarbakır’da pilavı en ucuz ve en lezzetli olarak ben yapıyorum, bunu da iddia ediyorum” ifadelerini kullandı.

Ellerinde çocuklarının fotoğrafları ile 3 Eylül 2019 yılından itibaren nöbet tutan aileler, bu yasa ile birlikte umutlarının iyice arttığını dile getirdi. Evladı Mahmut için eski HDP binası önündeki evlat nöbetini kararlılıkla devam ettireceğini söyleyen Bedriye Uslu, "Mahmut için her gün buranın yolunu tutuyorum. Hiçbir zaman umudumu Allah'tan kesmedim. Hep umutluydum. Biliyordum devletimiz güçlüdür. Her zaman diyordum Allah'ın izniyle, devletimizin gücüyle inşallah bunlarda vicdana gelecekler. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'dan, Devlet Bahçeli'den Allah razı olsun. Terörsüz Türkiye sürecini başlattılar. Bizim için çok iyi oldu. Çok sevinçliyiz. Acaba çocuklarımızı görebilecek miyiz? Umudumuzu hiçbir zaman kesmemiştik. 16 yıldır ben oğlumu göremiyorum, kayıptır, haber alamıyorum. Mahmut oğlum sen beni görüyorsan, duyuyorsan gel. İlk sen adım at, herkesten önce gel. Yeter artık bu dava boştur. Müslüman Müslümana nasıl silah doğrultur. Benim 2 oğlumda askere gitti aslan gibi askerliğini yaptı. Sen gittin ne için gittin. Hiç kimse bize karışmamış oğlum geri dön yeterdir. Bizimde bu çilemiz bitsin, şeker, tansiyon hastasıyım. Yeter, Mahmut dünya gözüyle seni bir kere göreyim. Güvenlik görevlilerimize teslim olun. Bu dava bitsin bizde evimizde rahat edelim. Bu Türkiye hepimize yeter. Bu güzel bayrak hepimizin üstünde dalgalanıyor" dedi.

Oğlu Bayram için evlat nöbeti tutan anne Ayten Elhaman, 7 yıldır HDP il binası önünde olduğunu söyledi. Elhaman, "İnşallah Allah'ın izniyle çocuklarımıza kavuşacağız. Sevinçliyiz, her sabah bir umutla buraya geliyoruz anne ve babalar olarak. Ben oğluma buradan çağrı yapmak istiyorum. Bayram, oğlum beni görüyorsan, duyuyorsan kaçıp gel. Bütün gençlere sesleniyorum dağda ne işiniz var kaçıp gelin. Allah razı olsun Cumhurbaşkanımızdan, Bahçeli'den. Bu terörsüz Türkiye'yi başlatmışlar. İnşallah Allah'ın izniyle devletimizin gücüyle çocuklarımızı alacağız, almadan gitmeyeceğiz. Umutluyuz, buradayız. 7 yıldır almadan gitmeyeceğiz dedik ve inşallah evlatlarımızı hepimiz alacağız. 81 evlat annelerine kavuştu. İnşallah bizde kavuşacağız. Çocuklara sesleniyorum. Hiçbir ceza almayacaksınız kaçıp gelin, güvenlik güçlerimize teslim olun. Bu neyin savaşıdır. Gelsinler hepimiz bir olalım. Bu topraklar hepimize yeter, bu bayrak hepimize yeter. Bu barış 81 ilin barışı olur inşallah. Anneler artık ağlamasın. Evlatlar dağlara, taşlara gitmesin, toprağın altına girmesinler. Annelerinin kucağına gelsinler" ifadelerini kullandı.

Ramazan Üçdağ'ın babası Recep Üçdağ ise, yıllardır kararlılıkla sürdürdükleri mücadelenin sonunda mutlu sona ulaşacaklarını aktardı. Üçdağ, "Bu süreçte yaklaşık bir yıl önce Cumhur ittifakı ortağı Devlet Bahçeli ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan Terörsüz Türkiye projesini başlattılar ve bu proje çok güzel bir şekilde ilerliyor. Eminim ki biz evlatlarımıza kavuşacağız. Benim burada tüm çocuklara çağrım şudur; artık bırakın silahı, gelin teslim olun hiçbir şekilde ceza yoktur. Burada mutlu mesut hep beraber yaşayalım" şeklinde konuştu.

Pazar günü saat 21.30'da oynayacak maçın orta hakemi Halil Umut Meler olurken yardımcıları ise Süleyman Özay, Mustafa Savranlar ve Emre Kargın oldu.

HALİL UMUT MELER DAHA ÖNCE AMEDSPOR'UN BİR MAÇINI YÖNETTİ

Halil Umut Meler, Süper Lig kariyeri öncesinde Amedspor'un (o dönemki adıyla Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor) 12 Nisan 2015 tarihinde oynadığı Diyarbakır BB - Gölbaşıspor karşılaşmasını yönetti.

Spor Toto 2. Lig Kırmızı Grup kapsamında Seyrantepe Stadı'nda oynanan bu mücadelede Amedspor Gölbaşıspor'u Mansur Çalar'ın 2 golü ve Yusuf Yağmur'un 1 golü ile 3-0 mağlup etti.

HALİL UMUT MELER ERZURUMSPOR'UN DA 6 MAÇINI YÖNETTİ

Süper Lig Dönemi (3 Maç) 09.12.2018: Erzurumspor 1 - 3 Yeni Malatyaspor

24.02.2019: Ankaragücü 2 - 1 Erzurumspor

20.12.2020: Beşiktaş 4 - 0 Erzurumspor

TFF 1. Lig ve Alt Lig Dönemi (3 Maç)

03.12.2023: Erzurumspor 1 - 1 Gençlerbirliği

09.04.2025: Erzurumspor 1 - 0 Çorum FK

09.02.2026: Sakaryaspor 1 - 2 Erzurumspor

Bu sezon Süper Lig'e yükselen Amedspor, Arca Çorum FK ve Erzurumspor sezon öncesi Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı ziyaret edecek.

Süper Lig'e yükselen 3 takım sezonun hemen ardından ziyaret için talepte bulunmuştu ancak yoğunluktan dolayı görüşme bugüne alındı.

AMEDSPOR BAŞKANI ZİYARETTE YER ALACAK

Amedspor Başkanı Nahit Eren, bazı yöneticiler, teknik ekip ve sporculardan da bazılarının ziyarette olması bekleniyor.

Bugün gerçekleşecek ziyarete ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ve kulüpler tarafından açıklama yapılması bekleniyor.

Ulusal basından bazı gazeteciler de yapılacak görüşmeyi sosyal medya hesaplarından duyurdu.

2 BAKAN DA MAÇI İZLEYECEK

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ile birlikte Diyarbakır'da Amedspor-Erzurumspor maçını izleyecek.

Bakan Çiftçi, "Sporun barış ve kardeşliğe aracılık etmesini arzu ettiğimiz için bu maçı takip edeceğiz" dedi.

Hazro'nun atları şampiyonluğa koşuyorhttps://t.co/yIgQNykoYc pic.twitter.com/5OGXB4DpJB

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op