Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

"NATO'NUN BAŞLANGIÇTAKİ KURULUŞ AMACI SALDIRIYA YÖNELİK DEĞİL"

ABD'nin NATO'ya karşı olan şikayetlerinden bahseden Fidan, şunları kaydetti:

"Transatlantiğin iki tarafında da yapılan tartışmalar var biliyorsunuz. Türkiye tam bu zamanda esas itibarıyla Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu liderlikle ve politikamızın ürettiği çıktılarla, esas itibarıyla ittifakın hala geçerliliğini koruduğu, transatlantik aktörlerin ortaya koyduğu, her iki taraftaki aktörlerin de ortaya koyduğu görüş ayrılıklarının aslında bir noktada buluşturulabileceği ve NATO'nun başlangıçtaki kuruluş amacı olan, yani ofansif değil, saldırıya yönelik değil, daha çok savunma ve barışı korumaya, refahı ve huzuru artırmaya yönelik rolünün yeniden aslında bir keşfi oldu. Tabii bunu yapılırken birtakım şeyler var, onu ifade etmek gerekiyor. Birincisi, Amerika'nın haklı olarak şikayet ettiği, NATO'nun uzun yıllardır ‘Avrupa ayağının yükünü ben taşıyorum, artık burada bir yeni düzenlemeye gidilmesi lazım. Çünkü Avrupa devletleri gerçekten müreffeh devletler, Avrupa Birliği kendisinin oluşturduğu büyük bir ekonomik düzen alanı var. Ben bunların güvenliğini sağlarken, ben bunların istifade ettiği sosyal güvenlik imkanlarını kendi halkıma sunamazken, burada benim sağladığım güvenlikle böyle bir hayatın yaşanıyor olması aslında bir politik tartışma konusu idi.' Şimdi bunu külfet paylaşımı diye esas itibarıyla kavramsallaştırdılar. Bu kabul gördü. Ankara Zirvesi'nde de bu kavram olmaktan çıkıp artık pratikte uygulanır bir politikaya döndü. Bu önemli, en önemli çıktısı aslında, somut çıktısı bu. Külfet paylaşımının konsept olmaktan çıkıp artık uygulamaya dönüşülmesi ve bu konuda herhangi bir şekilde tartışmanın artık yapılmaması, o önemliydi."

Savunma sanayii alanının en az savunma unsurları kadar önemli olduğuna dikkati çeken Fidan, "Diğer taraftan gerçekten savunma sanayii alanının en az savunma unsurları kadar, yani askerler kadar, ordular kadar önemli olduğu, destekleyici bir unsur değil artık ana bir unsur olduğu, bütün bu savunma planlamalarının yapılmasında ve stratejilerinin oluşturulmasında o da NATO'nun kayıtlarına ve stratejik doktrinine geçti. En fazla konuşulan konulardan biri dayanıklılık konusu. Yani ordularınızı hazırlıyorsunuz ama ne kadar süreyle mühimmat olacak? Ne kadar süreyle savunma mekanizmaları olacak? Lojistik ne kadar iyi olacak? Bütün bunların hepsi bir kez daha yaşanan savaşlarda görüldüğü için gündeme geldi ve burada yapılan savunma sanayii ile ilgili hem forum, Savunma Sanayii Başkanlığımızın da burada çok ciddi emeği var, onun için de onlara ayrıca teşekkür etmek lazım, hem de politik çerçeve gerçekten çok belirleyici oldu" şeklinde konuştu.

"NATO'NUN GELECEĞİNE BÜTÜN NATO ÜYELERİ BERABER KARAR VERMEK ZORUNDA"

NATO'nun geleceğine bütün NATO üyelerinin beraber karar vermek zorunda olduğunu kaydeden Bakan Fidan, "Tabii bunun çıktıları ve bu sürece giderken oluşan psikolojik atmosfer, siyasi atmosfer çok uzun tartışmalara konu olacak bir alan. Ama yani süremiz kısıtlı olduğu için ben sadece ana başlıkları söylemekle yetinmek istiyorum. NATO'nun geleceğine tabii bütün NATO üyeleri beraber karar vermek zorunda. Şimdi NATO üyelerinden bahsettiğimiz zaman aslında bu da uzun bir tartışma ve bizim gerçekten çok kafa yorduğumuz bir konu; Avrupa güvenliği meselesi. Avrupa güvenliği konusu Avrupa Birliği tarafından mı götürülecek, Avrupa'daki Türkiye'nin de dahil olduğu diğer ülkeler tarafından mı götürülecek? Şimdi aslında Macron'un ortaya attığı NATO'yla ilgili cümlelerin de geri planında yatan temel husus, burada Avrupa'da artık Avrupa Birliği'nin öncülük etmesi. Avrupa Birliği'nin de İngiltere çıktıktan sonra iki önemli gücü kim? Fransa ve Almanya. Almanya ekonomik bir dev söylendiği zaman, Fransa askeri bir dev. Dolayısıyla Fransa'nın aslında öncülük edeceği yeni bir güvenlik alanının aslında olması arzusu veya stratejisini de orada görebiliyoruz" sözlerini söyledi.

"ASLINDA İTTİFAKIN İKİ KANADININ DA BİRBİRİNE GERÇEKTEN İHTİYACI VAR"

NATO ittifakının iki kanadının da birbirine ihtiyacı olduğunu ifade eden Bakan Fidan, "Ama genel itibarıyla Rusya-Ukrayna savaşı, sebeplerinden bağımsız olarak söylüyorum, askeri stratejistler tarafından gerekli dersler çıkartıldığında şu görüldü: Aslında ittifakın iki kanadının da birbirine gerçekten ihtiyacı var. İlk önce Amerika 'Ben yükü gerçekten paylaştırmak istiyorum' dedi, 'hepsini taşımak istemiyorum' dedi. Tamam, Avrupalılar bunu üstlerine aldılar, buradan bir maliyet ödeme var. Çünkü siyasiler için zor bir karar. Sosyal hizmetlerden, temel hizmetlerden kesip savunmaya bütçe ayırmak her iktidarın bir noktada sıkıntıya düşeceği alanlardan biri olabilir özellikle Avrupa'da. Diğer taraftan savunma sanayiinin ilk başta şöyle bir politika vardı dikkat ederseniz iki sene önce, özellikle Sayın Trump ilk iktidara geldiğinde. Deniyordu ki herkes kendi sanayi yeterliliğini kendisi geliştirsin, bu noktada politikalar üretilsin. Tamam, denendi, gidildi. Konu çok ciddi tartışıldı ama gelinen noktada görüldü ki hiç kimse bu ekosistemini tek başına üretmeye uygun değil. Yani şimdi o zaman ne olacak? İttifak üyeleri arasında külfet paylaşımı değil, ekosistemin kurulumu da önemli" ifadelerini kullandı.

"SOĞUK SAVAŞTAN BUGÜNE GELEN BİR SÜREÇ OLDU O DA 2.0'DI, ŞİMDİ 3.0'A GEÇİYORUZ"

Bakan Fidan, "Aslında yaptığımız yan toplantılardan biri, Amerika Dışişleri Bakanı daveti üzerine, dar katılımlı bir toplantıydı bu. Bu savunma sanayiyle ilgili bir ekosisteminin belli başlı endüstriyel gücü olan, sanayi gücü olan müttefiklerin katılımıyla yeni bir politika alanına dönüştürülmesi konusu bence eşit derecede önemli. Yani şunu söylemek istiyorum, aslında NATO klasik manasıyla bakıldığı zaman hani insanların zihninde soğuk savaş haliyle mücessem olmuş bir durumda ama modern zamanlara geldiğiniz zaman olan şu: Evrilen tehditler karşısında ittifakla üye ülkelerin hem askeri kabiliyetlerini hem savunma sanayine ilişkin diğer kabiliyetlerini bir arada tutabilme yeteneğini nasıl yürütürüz sorusuna aradıkları bir cevap. Bunun da kavramsallaştırılması, isimlendirilmesi 3.0'la oldu. 1.0 biliyorsunuz soğuk savaş dönemiydi. Ondan sonra soğuk savaştan bugüne gelen bir süreç oldu o da 2.0'dı. Şimdi 3.0'a geçiyoruz" şeklinde konuştu.

"SÜREKLİ SÜBVANSE ETME HER ÜLKENİN TEK BAŞINA KARŞILAYABİLECEĞİ BİR DURUM DEĞİL"

Sanayinin en önemli iki tane alanından birincisinin tedarik zincirlerinin kesintisiz çalışabilmesi için tedarik zincirlerine başka ülkelerin sağladığı malzemelerin de girdiğine dikkati çeken Bakan Fidan, şunları kaydetti:

"Şu büyük bir başarı. Bu kadar jeostratejik ve küresel sarsıntıların olduğu bir dönemde, kafa karmaşasının, fikir ayrılıklarının, stratejik hedef farklılıklarının olduğu bir dönemde, ittifaka üye ülkelerin bir araya gelerek belli başlı liderlerin önemli pozisyonlar ortaya koyarak, ki Cumhurbaşkanımız bu liderlerden biri, yine belli kavramlar etrafında, hedefler etrafında ittifakın uzlaşması tarihi bir başarı. Onun altını çizmek gerekiyor. Bu kararlar iyi ilerletilirse esas itibarıyla gerçekten çok olumlu etkilerini göreceğimizi düşünüyorum. Sanayinin en önemli iki tane alanından biri, birincisi tedarik zincirlerinin kesintisiz çalışabilmesi ki bu tedarik zincirlerine başka ülkelerin sağladığı malzemeler de giriyor. Bunda sıkıntı olmaması lazım. İkincisi markete erişimde sıkıntının olmaması. Böylesine büyük bir ekosistem ittifaka üye olan ülkeler bir araya geldiğinde bu anlayışla bir savunma sanayii ekosistemi kurarlarsa hem tedarikte hem pazarda sorun olmaz. Dolayısıyla sanayinin kendi kendini yürütme, idame etme yeterliliği ortaya çıkar. Aksi takdirde sürekli sübvanse edilmesi gerekir. Bu sürekli sübvanse etme de her ülkenin tek başına karşılayabileceği bir durum değil."

"SÖZLEŞMELER SAVUNMA SANAYİMİZİN GELECEĞİ AÇISINDAN FEVKALADE ÖNEMLİ"

Savunma sanayii konusunda bütün ülkelerin imzaladığı sözleşmelerin önemine değinen Bakan Fidan, "Dolayısıyla bunu ifade ettiğim gibi çok iyi şekilde planlamak gerekiyor. Bu girişim, bu sizin de ifade ettiğiniz 50 milyar dolarlık bu Türkiye'nin değil, bütün müttefiklerin kendi aralarında yaptığı sözleşmeler. Buna benzer sözleşmeler savunma sanayimizin geleceği açısından fevkalade önemli. Çünkü Türk savunma sanayiine baktığınız zaman bizim için küçük ve orta ölçekli savunma araçları değil, çok yüksek stratejik öneme haiz teknolojiler ve silahlar üzerinde yoğunlaştığını da görüyoruz. Hava savunma sistemleri, füze sistemleri, jet uçakları, yeni nesil, ileri nesil, yine insansız hava araçları, sürü dronları gibi ve siber araçlar gibi. Bunların belli bir kolektif çerçevede yapılabilir olması esas itibarıyla maddi külfeti de azaltır ve savunma direncini de yükseltir" açıklamasında bulundu.

"NATO KARAR ALIRKEN, SOMUT SONUÇLARA BAKMAYI ÇOK SEVİYOR"

NATO'nun karar alırken, somut sonuçlara bakmayı çok sevdiğini ifade eden Bakan Fidan, "Bu noktada bizim ortaya koyduğumuz politikalar gerçekten şu ana kadar ne kadar isabetli sonuçlar üretildiğini gördük. Bir de NATO'nun karar alırken, bu insan doğasında da var, somut sonuçlara bakmayı çok seviyor. Şimdi Rusya-Ukrayna savaşına baktığı zaman orada neye ihtiyacı olduğunu gördü. Türkiye örneğine baktığı zaman bu ihtiyaçların nasıl hayata geçirilebileceğini gördü. Eğer Türkiye tek başına bunları yapıyorsa bir ittifak haydi haydi bunu yapabiliyor, yapabiliyor olmalı aslında düşüncesi şu anda hakim oldu. Yani bir şeyin hayata geçmiş olması onunla ilgili politika üretmesini daha kolay hale getiriyor. Türkiye de bu noktada aslında örneklik teşkil etmesi açısından da NATO'ya çok ciddi bir katkı sunmuş oldu" diye konuştu.

"TRUMP'IN TÜRKİYE'YE RESMİ ZİYARET YAPMASI Kİ BU RESMİ ZİYARETİ TABİİ ZİRVEDEN AYIRMAK GEREKİYOR"

ABD Başkanı Donald Trump'ın ziyaretini NATO Zirvesinden ayrı tutmak gerektiğini ifade eden Bakan Fidan, "Trump'ın Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak Türkiye'ye resmi ziyaret yapması ki bu resmi ziyareti tabii zirveden ayırmak gerekiyor. İlk gün resmi ziyaret oldu 7 Temmuz'da ve yaklaşık 6 saat süren bir diyalog vardı ortada programın tamamında. Gelmeden önce kendisi halka ifade ettiği için bizim artık söylememizde de beis yok, gerçekten Cumhurbaşkanımız olduğu için geldi. Yani onu kendisi söyledi. Bu önemli bir husus. Yani biz çoğu zaman ifade ediyoruz, bazı çevreler bunu anlamamakta ısrar ediyorlar ama Cumhurbaşkanımızın uzun erimli liderliği ve dünya liderleri arasındaki bulunduğu yer, Türkiye'nin imajı bakın neleri beraberinde getiriyor. Bu fevkalade önemli bir şey. Yani bu derece güçlü bir liderlik artık Türkiye'nin milli bir değeri ve bizim bir uluslararası kabiliyetimiz haline geldi. Şimdi bu Türk diplomasisi için muazzam bir katkı. Trump'ın da bunu ifade ediyor olması aslında bunu bir şekilde perçinliyor. Şimdi bu Trump'ın Cumhurbaşkanımıza liderden lidere olan ilişki seviyesinde verdiği önem. Tabii bunun hükümete yansıması var, Amerikan sistemine yansıması var, bize yansıması var. İkili görüşmede her iki lider de Amerika'yla Türkiye arasındaki ilişkilerin her alanda ilerletilmesi konusundaki iradeleri yenilediler. Var olan sorunların kaldırılması, çözülmesi alanındaki iradeler de yenilendi. Bizlere bu konuda büyük işler düşüyor bakanlar olarak, uygun çözümler bulmakla alakalı" dedi.

"BİZ BAŞTAN BERİ HİÇBİR ŞEKİLDE MÜTTEFİKLER ARASINDA YAPTIRIM OLMASINI İSTEMİYORUZ"

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki görüşmelerde konuşulanlardan bahseden Fidan, "Özellikle sanayi alanında iş birliğine ilişkin yeni düşünceler ortaya atıldı. Ticaret alanında neler daha fazla yapılabilir onlar konuşuldu. Daha de önemlisi, Sayın Trump buradayken bölgemizde bizim için son derece önemli olan sorunları görüşme imkanı oldu. Lübnan meselesi, Filistin meselesi, Suriye meselesi, İran'la yürüyen müzakereler ve kuzeyimizdeki Ukrayna'yla ilgili savaş. Bütün bunların hepsinde Türkiye gibi Amerika da başat aktör ve iki liderin bu konuda bir senkronizasyon içerisinde bulunması, bir ortak anlayışla pratik ortaya dökmeleri fevkalade önemli stratejide. Bu görüşmenin bence ikinci önemli ayağı da bölgesel ve uluslararası sorunlarda nerede duruyoruz meselesine liderlerimizin karşılıklı verdiği cevap oldu ve burada oluşturulan anlayış birliği oldu. Beklentimizi aslında Sayın Trump ifade ediyor. Yani biz baştan beri hiçbir şekilde müttefikler arasında yaptırım olmasını istemiyoruz. Bunlar siyasi veya idari kararlar olmamalı. Teknik olarak firmalar, kurumlar alışverişte anlaşırlar, anlaşamazlar o başka bir konu. Ama en başta seçilmiş siyasal liderlik ve işte kongre, bizde parlamento, bu konuda engelleyici bir rol oynamamalı müttefikler arasında" şeklinde konuştu.

"TÜRKİYE'NİN DOSTU OLDUĞU KADAR HASMI DA ÇOK"

Türkiye'nin dostu olduğu kadar hasmının da çok olduğunu söyleyen Bakan Fidan, "Türkiye baştan beri liderliğiyle, parlamentosuyla bu fikirde. Şimdi bu noktada biliyorsunuz uzun bir zamandır bize yapılan ilan edilmemiş ve edilmiş yaptırımlar vardı Avrupa başkentlerinde veya Amerika'da. Bunları sistemli bir şekilde kaldırmaya yönelik çok ciddi diplomatik çalışmalarımız oldu. Çok şükür bunu daha önce başka vesilelerle de söyledim, Avrupa'da artık bunu bir sorun olmaktan çıkardık. Amerika'da idari kararlarla alınabilecek konular da çok şükür sorun olmaktan çıktı. Ama yasayla bağlanmış bir iki tane konu var. CAATSA bunlardan biri. F-35'le ilgili konu da bunlardan biri. Şimdi bu irade burada olduğu sürece iki liderde de biz bakanlıklar olarak bunları çözme konusunda da uygun adımları atıyoruz. İnşallah yakında bir neticeye ulaşacağız, yani bunda bir sıkıntı olmayacağını düşünüyorum. Türkiye'nin dostu olduğu kadar hasmı da çok, sevmeyeni de olabiliyor zaman zaman. Bazı ülkelerin Amerika nezdinde lobi faaliyetlerinde bulunduğunu da açıkçası görüyoruz. Şimdi yani Türkiye'nin bu kadar saygınlık kazandığı, etki ürettiği bir yerde başkaları da farklı şekilde harekete geçiyorlar. Amerikan siyasetinin yine yani Türkiye'nin önemiyle onlara etki eden negatif manadaki aktörlerin çabası arasında bir ikilem içerisinde kalacağı bir sürece giriyoruz. Bunu yönetmek de diplomasinin işi, zaten bizler de bunun için varız. İnşallah bunu daha ileri bir şekilde çözeceğiz" ifadelerini kullandı.

"TÜRKİYE'NİN HİÇBİR KONUDA YAPTIRIMA TABİ OLMAMASI LAZIM"

Türkiye'nin hiçbir konuda yaptırıma tabii olmaması gerektiğini ifade eden Bakan Fidan, "İfade ettiğim gibi yani özellikle ben kendi adıma konuşacak olursam yani bakan olduğum günden itibaren 4-5 tane önemli başlık var benim gündemimde, ödev olarak kendime gördüm. Bir defa Türkiye'nin hiçbir konuda yaptırıma tabi olmaması lazım. Bunun için de bütün kurumlarımızdan nitelikli verileri alıp kim hangi konuda sıkıntı çekiyor onları görmemiz gerekiyordu diğer alanlarda olduğu gibi. Biz bu envanter oluşturmayı tamamladıktan sonra çok sistemli çalışmaya başladık ülkeler nezdinde. Birçok çalışmanın perde gerisinden sessizce yürütülmesi gerekiyor, yani bunları açıktan onları da zor durumda bırakacak belli noktalarda yürütmemek gerekiyordu. Zaman zaman tabii ki bunu açıktan konuştuğumuz anlar da oldu ama çok şükür ifade ettiğiniz ülkeler teker teker bu konuda pozisyonlarını değiştirdiler. Çünkü bizim ortaya koyduğumuz çok ciddi nitelikli bir ortaklık var her alanda. Yani Türkiye güvenilir, güçlü ve bölgesinde etkin bir ülke. Yani böyle bir ülkeyle siz ortak müttefik olmayacaksınız da kiminle olacaksınız" dedi.

Türkiye'nin kendi milli güvenliğinden asla taviz vermeyeceğini ifade eden Bakan Fidan, "İkincisi şu da mümkün, biz tabii bunlara uygun politikalar geliştiriyoruz. Şunu anlamaları gerekiyor: Türkiye kendi milli güvenliğinden asla ve asla taviz vermez. Yani birçok konuda uzlaşabiliriz ama milli güvenliğimiz bizim için birinci derecede önemli bir konu. Eğer biz kendi müttefiklerimizle belli yetenekleri elde etme veya geliştirme konusunda sıkıntı yaşıyorsak biz orada beklemeyiz, biz alternatif alanlara da döner bakarız. Müttefiklerimiz bunu da gördüler, yani aslında Türkiye yani alternatifsiz bir ülke değil. Yani gerçekten artık daha sağlıklı düşünülmesi gerekiyor. Biraz da normal politikanın etkisinden kurtulması gerekiyor. Bakın ben şunu söyleyeyim, özellikle Avrupa parlamentolarında Türkiye'deki siyasal bölünme Avrupa parlamentolarına ithal ediliyor. Bazen bizde muhalefette olan görüş başka bir Avrupa parlamentosunda ve ülkesinde iktidarda olabiliyor. Bu gerçekten çok etkili olabiliyor. Ülke parlamentolarında değil, Avrupa Birliği parlamentosunda da biz bunu görebiliyoruz" diye konuştu.

"F-110 MOTORLARIYLA İLGİLİ KONGRENİN YASAL BİLDİRİM SÜRESİ DÜN İTİBARİYLE DOLDU"

F-110 motorlarıyla ilgili kongrenin yasal bildirim süresinin dolduğunu ifade eden Bakan Fidan, "Dolayısıyla aslında belli yerlerde yüksek stratejiyle iç siyaseti ayırabilme yeteneğini de geliştirmek gerekiyor. Bunu uygun dille ve kavramlarla, stratejilerle karşı tarafa da anlatmak gerekiyor. Başka dış politika organları vardı, konuları vardı, onlarla teati ederek götürdük. Yani F-110 motorlarıyla ilgili kongrenin yasal bildirim süresi de dün itibariyle doldu, yani inşallah bundan sonra bir sonuç çıkmamasını bekliyoruz. Şimdi İsviçre'de Pakistan arabuluculuğuna mutabakat imzalandığında o mutabakata baktığımızda, o 15 maddeye, gerçekten genel ifadelerle yazılmış birçok konu var. Şimdi boğazın açılması meselesi en önemli şartlardan biriydi ve taraflar bu şekilde hareket ettiler. Tabii uygulamada her iki tarafın da farklı anladığını çünkü ben dün Sayın Arakçi'yle bu konuyu çok uzun konuştum. Kendisi arayıp izah etme ihtiyacı da hissetti. Çünkü çatışmaların yaygınlaşma ihtimali de var. Neden onlar ilk önce birkaç gemiye saldırdılar, sonra Amerikalılar da tabii misilleme yaptılar. Yani bu giderek bir yaygınlaşmaya maalesef. Burada boğazdaki geçiş regülasyonunun bir şekilde ortak anlayışa bağlanması gerekiyor. Şu anda detaya girmek istemiyorum, yani kendileri ifade ettikleri için, yani kimlerle hangi aktörlerle görüşecekler. Hafta sonu Umman'da bir araya gelecek Ummanlı mevkidaşıyla Sayın Arakçi. Orada çünkü boğaza baktığınız zaman bir tarafında İran, bir tarafında Umman var" diye konuştu.

İran'ın uluslararası suların 12 mil kendi hakkı olduğunu dikkati çeken Bakan Fidan, "Umman tarafının var, bir de arada kalan yaklaşık 20 mile yakın başka bir alan var. Şimdi hangi alan kullanılacak, nasıl kullanılacak, burada bir şey var, farklılık var. Bunun detayına girmek istemiyorum. Buradan hareketle bir taraf kendinden habersiz bir şey yapıldığını düşündü, öbür taraf da İran geçişi engelliyor dedi ve çatışma başladı. Dün itibariyle yapılan hani iletişim neticesinde taraflar arasında şu anda bir sessizlik sürecine girildi. Ama bunun tekrar bir ortak anlayışa bağlanması gerekiyor. Hafta sonu itibariyle ben bir çözüme ulaşılabileceğini düşünüyorum, bu geçişteki anlayış farklılığının izale edilmesi hususunda. Bu konuda biz kesintisiz çalışıyoruz. Yani hiç dikkatimizden kaçırmadığımız konulardan biri. Bizi çok yakından ilgilendiriyor, direkt etkiliyor. Karadeniz'in güvenliği, seyrüsefer emniyeti sadece milli güvenlik, fiziki güvenlik ile ilgili değil, yani ticaretin direkt etkilendiğini görüyoruz. Giderek şu anda daha artan şiddetle ticari gemilere saldırılar var. Çünkü tam da korktuğumuz oluyor, baştan beri uyardığımız konular, giderek savaş yaygınlaşıyor. Yani bölgesel olarak yaygınlaşıyor, hedef olarak yaygınlaşıyor, yöntem olarak yaygınlaşıyor. Allah korusun daha ileri seviyelere taşınma durumu var" dedi.

"AMERİKAN DEVLET BAŞKANI GELECEĞİ İÇİN PUTİN'İN NEREDE DURDUĞUNU ÖĞRENMEK DE ÖNEMLİYDİ"

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinden bahseden Bakan Fidan, "Ben geçen ay gittiğimde Sayın Putin'le ve diğer Rus meslektaşlarımızla görüştüğümde bu konuları yakından görüşme imkanımız oldu. Tabii Cumhurbaşkanımızın mesajlarını iletme imkanım oldu. Ve aynı zamanda NATO Zirvesi yapılacağı için ve Amerikan Devlet Başkanı geleceği için Putin'in nerede durduğunu öğrenmek de önemliydi. Cumhurbaşkanımız o noktada bir fikir sahibi olmak istediler. Biz yaptığımız görüşmeleri Cumhurbaşkanımıza ifade ettik. O da Avrupalı liderlerle ve Trump'la görüşürken aslında kendi yorumunu yaptı. Yakın zamanda inşallah Cumhurbaşkanımız tekrar Ukrayna konusunda bizi görevlendirdi, Ukrayna'ya da gideceğim. Aynı türden görüşmeleri Ukraynalı muhataplarımızla da yapacağım. Bunu biz yaptığımız zaman aslında şimdi şöyle bir şey var, şimdi Avrupalılar savaşın bir tarafı ama Ruslarla görüşmüyorlar, Ruslar bir taraf ama Avrupalılarla görüşmüyorlar. Tabii iletişim kanalları var ama şimdi bu kadar hayati bir savaşta insanlar mümkün olduğunca fazla kanaldan fazla bilgi alıp kararlarını kesinleştirmek istiyorlar. Tek bir kanala, tek bir ifadeye veya tek taraflı kendi yaptıkları istihbari analizlere bağlı kalmak istemiyorlar" diye konuştu.

"HEM ORGANİZASYONU HEM İÇERİĞİ İTİBARİYLE İNANILMAZ DERECEDE BAŞARILI BİR ORGANİZASYONDU"

Organizasyonla alakalı konuşan Bakan Fidan, "Hem organizasyonu hem içeriği itibariyle inanılmaz derecede başarılı bir organizasyondu, Zirveydi. Fakat program boyunca içerik konuştuk, stratejik boyutunu konuştuk. Şimdi organizasyon boyutuna gelecek olursak, çok sayıda hemen hemen herkesten inanılmaz derecede samimi ve içten tebrikler aldım. Çünkü bütün liderler çok şey, zirvelere gidiyorlar. Ulaşım bir problem, erişim bir problem, konaklama bir problem, basın bir problem, ortam bir problem, ısıtma bir problem, soğutma bir problem, her şey problem olabilir ama insanlar olayın önemine binaen katlanıyorlar, yahu şurada 1,5-2 gün duracağız diyorlar, gidiyorlar. Türkiye bunu gerçekten keyifli bir ortama dönmeyi başardı. Ben şunu görüyorum, arkadaşlarıma da söyledim onu, bu organizasyondaki başarı ve gelenleri mutlu ve rahat hissettirmeyle alınan kararlardaki olumluluk arasında da doğrudan bir bağlantı var. Tabii ki yani hepimiz insanız, psikolojimiz önemli. Olumlu bir ortamda, olumlu bir atmosferde daha olumlu olabiliyorsunuz, reaksiyoner olmaktan kaçınabiliyorsunuz" sözlerini söyledi.

"BEN YEMEKLERLE İLGİLİ ÇOK GÜZEL YORUMLAR ALDIM"

Zirve kapsamındaki liderlerin ulaşımlarından bahseden Bakan Fidan, "Şimdi bizim gerçekten ortaya koyduğumuz bu organizasyonel başarı, birçok arkadaşımızın inanılmaz şekilde çalışmasıyla ortaya, yani binlerce insan var. Şimdi Ankara Valiliği, Ankara Emniyet Müdürlüğü, İçişleri Bakanımız, emniyetimizin diğer yerden getirdiği personel, Jandarma Genel Komutanlığı, yani bütün bunların yani görünmeyen kahraman bu arkadaşlarımız. Yani binlerce polisimiz, jandarmamız buranın güvenliği için, trafiğin problemsiz akması için, hiçbir şeyin aksamaması için gece gündüz çalıştılar. Yani aylardır süren hazırlık çalışmaları var. Keza zirve alanının NATO standartlarına uygun yeniden yapılması, öyle bir yaptı ki arkadaşlar, sağ olsun, Cumhurbaşkanlığımız buna öncülük etti, şu ana kadar yapılan NATO zirve alanlarının hepsini çok fevkinde bir yer oldu. Ben yemeklerle ilgili çok güzel yorumlar aldım, trafikle ilgili aldım, salonlarla ilgili aldım. Dediğim gibi bu paket, yani düşünün, Etimesgut'taki askeri havaalanımız var biliyorsunuz, Hava Ulaştırma Komutanlığına bağlı, onu ufak bir modifikasyonla, Cumhurbaşkanımızın yine ileri görüşlülüğü burada, sadece belli zamanlarda çok sınırlı sayıda ulaştırma uçaklarının kullanıldığı bir yer olmaktan çıkartıp onu bu kadar kritik ve Ankara'nın göbeğine uçak indirebilen bir hale dönüştürdük. Şimdi düşünün, lider geliyor, uçağıyla iniyor, hemen çok güzel bir yerde karşılanıyor, arabasına biniyor, tam 6 dakika sonra zirve alanında. Bunu hiçbir yerde yaşayamazsınız" dedi.

Nöbette konuşan İHD Şırnak Şube Eşbaşkanı Şıvan Sakman, Barış ve Demokratik Toplum Süreci'ne dikkati çekerek "Bir yılı aşkın bir süredir barışa dair bir süreç başlamış durumda. Bu süreç içerisinde PKK tarafından birçok adım atıldı. Artık devletin de sürece uygun yasal düzenlemeleri yapması ve bu düzenlemelerin anayasal güvence altına alınması gerekiyor" dedi.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İrmez, barış talebinin yalnızca Cizre ile sınırlı olmadığını belirterek "Sadece Cizre'de değil, her yerde halkımız ve kurumlarımız alanlara çıkmalı, onurlu bir barış talep etmelidir. Kürt halk hareketi barış için çok şey yaptı ve büyük bedeller ödedi. Bundan sonra üzerimize düşen ne varsa yapacağız. Atılacak adımlar konusunda artık sorumluluk devletin omuzlarındadır. Halkımız onurlu bir barış istiyor ve halkın sözü esas alınmalıdır" diye konuştu.

Barış ve Demokratik Toplum Süreci'nin Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan tarafından başlatıldığını hatırlatan İrmez, "Devletin Sayın Abdullah Öcalan'ın görüşlerini esas alması ve sürecin ilerlemesi için gerekli adımları atması gerekiyor. Halkımızın talebi budur. Son günlerde çerçeve yasaya ilişkin yapılan açıklamalar bizde kaygı yaratıyor. Çözüme yanıt olabilmesi için çerçeve yasanın mutlaka çıkarılması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

'BUGÜN GELECEĞİMİZ İÇİN BURADAYIZ'

Cizre Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ömer Faruk Yıldırım ise barışın herkes için gerekli olduğunu belirterek, "Bugün burada sadece bir nöbet tutulmuyor. Biz geleceğimiz için buradayız. Bu coğrafya çok büyük acılar yaşadı. Artık bu topraklarda barışın ve eşitliğin hikâyesi yazılmalıdır. Barışta kimse kaybetmez. Bu süreç daha fazla uzatılmamalıdır" dedi.

'BARIŞ GELENE KADAR MÜCADELE EDECEĞİZ'

Açığa alınan Eğitim Sen Şırnak Şube Başkanı Adnan Şenbayram, "Barışı, çocuklarını bu topraklara emanet edenler bilir. Barışı 50 yıldır bedel ödeyenler bilir. Bugün görevden uzaklaştırılmış olabiliriz ancak ödenen bedellerin yanında bunun hiçbir hükmü yoktur. Sonuç ne olursa olsun bu ülkeye adalet ve barış gelene kadar mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz" diye konuştu.

Nöbet destek ziyaretinde bulunanların sürece dair değerlendirme ve önerilerini ile son buldu.

ABD Başkanı Donald Trump, sanal medya hesabından İran'a ilişkin açıklamada bulundu. Trump, "İran bizden 'görüşmeleri' devam ettirmemizi istedi. Kabul ettik, ancak ABD ateşkesin sona erdiğini açık bir dille bildirdi" ifadelerini kullandı.

"Sanayi üretimi mayıs ayında beş çalışma günü eksiği nedeniyle yıllık bazda geriledi. Buna karşın, ilk beş ayda takvim etkisinden arındırılmış üretim yıllık yüzde 1 arttı. Yüksek teknolojili üretimdeki yıllık artış mayısta yüzde 7,9 oldu. Uyguladığımız politikalar sayesinde savunma sanayiinde yakaladığımız başarıyı diğer yüksek teknoloji sektörlerine de taşıyarak katma değerli üretim kapasitemizi ve rekabet gücümüzü artırmayı sürdüreceğiz. Katma değer zincirinde üst basamaklara çıkarken, geleneksel sektörlerimizin yaşadığı sıkıntıları da göz ardı etmiyor; üretimi güçlü şekilde desteklemeye devam ediyoruz."

Açıklamada, açılan ateş sonucu Sam Hesenî'nin yaşamını yitirdiği, babası Ehsen Hesenî'nin ise ağır yaralandığı ifade edildi. Yaralı babanın tedavi için Merîwan'a sevk edildiği kaydedildi.

"HERKESE MERHABALAR, SONUNDA BURADAYIM"

İGA İstanbul Havalimanı Genel Havacılık Terminali'nden çıkış yaptıktan sonra kendisini bekleyen araca doğru giderken hayranlarına seslenen Ricky Martin, "Herkese merhabalar, sonunda buradayım. Hepinize çok teşekkür ederim, görüşürüz" dedi.

Olay dün gece meydana geldi. Kimliği belirsiz kişi ya da kişiler tarafından özel Genesis Hastanesine silahlı saldırı düzenlendi. Olayda ölen ya da yaralanan olmazken kurşunlar hastanenin camına isabet etti. Haber verilmesi üzerine olay yerine polis ekipleri sevk edildi. Güvenlik güçleri, şahısların yakalanması için çalışma başlattı.

HUSUMET SONA ERDİRİLDİ

Suruç'taki bir düğün salonunda düzenlenen programa, Ortadoğu Kalkınma ve Barış Derneği Kurucu Başkanı Muhittin Beyaz, AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Ali Cevheri, AK Parti Gaziantep Milletvekili İrfan Çelikaslan, bölgenin önde gelen isimlerinden Şeyh Muhammed Zaid Geznabi ile çok sayıda kanaat önderi katıldı.

Girişimler sonucu Afer Çetin ile Suphi Çetin aileleri arasındaki husumet sona erdirildi. Taraflar, Kur'an-ı Kerim tilaveti ve yapılan duaların ardından el sıkışarak barıştı.

Stoper başta olmak üzere sağ bek ve sol bek mevkilerinde de görev yapabilen 27 yaşındaki Lumbardh Dellova, çok yönlü oyun yapısı ile takımımıza önemli katkılar sağlayacaktır.

Lumbardh Dellova'ya kulübümüze hoş geldin diyor, yeşil-kırmızı formamız altında başarılarla dolu bir kariyer diliyoruz.”

Bir süre asılı kalan pankart üniversite güvenliği tarafından söküldü.

"YANLIŞ ANLAŞILMA OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM"

Hürmüz Boğazı'na ilişkin, "Boğaz'dan geçişin nasıl uygulanacağı konusunda iki taraf arasında bir iletişim eksikliği ve yanlış anlaşılma olduğunu düşünüyorum" diyen Fidan, dün İranlı mevkidaşı ile yaptığı telefon görüşmesinin, kendisine "Sorunun kökenine dair daha derin bir anlayış" kazandırdığını belirtti.
Fidan, çözümün gerilimi düşürmek olduğunu söylediği aktarıldı. Fidan, "Her iki taraf da gerçekten ateşkesi korumak ve barış anlaşmasıyla ilerlemek istiyor. Yine de her zaman bir kaza ihtimali mevcuttur; iletişimsizlikler, provokasyonlar ve misillemeler sebebiyle çok dikkatli olmak zorundayız" diye konuştu.
Bakan Fidan, İsrail'de seçimler yaklaşırken Başbakan Binyamin Netanyahu ve destekçilerinin "Dışarıdan bir düşmana ihtiyaç duyduğunu" dile getirdi ve İsrail'in izlediği politikanın tüm bölge için bir risk oluşturduğu uyarısında bulundu. Fidan, "Netanyahu hükümetinin politikaları sadece bizim için bir sorun değil. Onun politikaları ve hükümeti İsrail için bir yük, bölge için bir yük, uluslararası güvenlik için ise bir yük ve tehdittir" ifadelerini kullandı.
Son dönemdeki söylemlerin Türkiye ile İsrail arasında açıkça bir çatışmaya yol açıp açmayacağı sorusu üzerine Fidan, "Açıkça bir çatışmaya girmek için bir neden yok" yanıtını verdi ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Bir barış ve sağduyu lideri olduğu ve hiçbir tuzağa çekilemeyeceği" yönündeki değerlendirmesini yineledi.

"İSRAİL ŞAM'DAKİ YENİ HÜKÜMETİ İSTİKRARSIZLAŞTIRMAYA ÇALIŞIYOR"

Haberde, Fidan'ın "Avrupa liderlerinin İsrail’in oluşturduğu tehlikeyi fark etmeye başladıklarını ancak bu sorunla başa çıkma yollarını henüz bulamadıklarını belirttiği, Suriye'de kaydedilen ilerlemeyi istikrarsızlaştırma girişimlerinin bu durumu değiştirebileceği uyarısında bulunduğu" aktarıldı.
Fidan, "İsrail'in istikrarlı, iyi, güçlü, gelişen ve kalkınan bir Suriye görmek isteyip istemediğinden emin değiliz" diye konuştu. İsrail'in Şam'daki yeni hükümeti istikrarsızlaştırmaya çalışıp çalışmadığının sorulması üzerine Fidan, "İsrail hükümetinin bölge ülkelerine yönelik geçmiş ve mevcut davranış kalıplarına baktığınızda, evet" ifadelerini kullandı.

Fidan, Barış Kurulu'nun "Soykırımı durdurmada etkili olduğunu" ancak vaat edilen yardımları henüz ulaştıramadığını belirterek, "Planın vaat ettiği sonuçları görme, özellikle insanların yeterli yardım, barınak ve ilaç aldığını görme noktasında, planın bu kısmının henüz tamamen başarılı olmadığını düşünüyorum" değerlendirmesini yaptı. Körfez'deki savaştan dolayı dikkatin başka yöne kaydığını dile getiren Fidan, "İsrail'e Filistinlilerin daha fazla uluslararası insani yardım almasına izin vermesi için uluslararası toplumun daha fazla baskı yapmasına ihtiyacımız var" dedi.

IRAK'TAKİ YENİ YÖNETİM

Irak'taki yeni yönetime ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, ülkenin yeni Başbakanı konusunda temkinli bir iyimserlik içinde olduğunu, ancak orada gerçek bir ilerleme sağlanabilmesi için İran'ın ülke üzerindeki nüfuzunun ele alınması gerektiğini belirtti.
Fidan aynı durumun İran'ın bölgedeki vekilleri olan Hizbullah ve Hamas ile mücadele için de geçerli olduğunu ifade etti.

Fidan şu değerlendirmede bulundu:

"Her ulusun egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün tamamen tanındığı bir duruma geri dönmemiz gerekiyor. İran uzun süredir bu ülkelerde vekiller bulundurarak önleyici bir güvenlik politikası yürüttüğünü iddia ediyor, tıpkı İsraillilerin güvenliklerinin bir parçası olarak bölgenin geri kalanını işgal etmesi gibi.
Bölgedeki her tarafın güvenliğini, siyasi egemenliğini ve toprak bütünlüğünü garanti altına alacak yeni bir güvenlik anlayışına ulaşırsak, bu yeni anlayışla İran'a 'Bakın, kendi köşelerimize çekilebiliriz' diyebilmeliyiz. İnanıyorum ki İran tüm bu gerçekleri anlayacak olgunluktadır.
Bu nedenle, umarız ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına varılırsa, o zaman gerçekten sağlıklı tartışmalara başlayabiliriz. Bu dönemde sorunlarımızı tanımlarken ve iletirken bunlara çözüm bulurken açık, şeffaf ve samimi olmalıyız."

Halide Türkoğlu, güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Halide Türkoğlu, konuşmasında yakın zamanda yaşamını yitiren Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Meclis Başkanı Nevin İl’i ve 10 Temmuz’da Gezi protestolarında öldürülen Ali İsmail Korkmaz’ı andı.

Repak ve Azadbun hareketi tarafından Irak Federe Kürdistan Bölgesi’nin Süleymaniye kentinde düzenlenen “Kürdistan jeopolitiği ve Kadınların Durumu” sempozyumuna dikkat çeken Halide Türkoğlu, “Ortadoğu’nun yangın yerine dönüştüğü bir zamanda böylesi buluşmalar halkların, kadınların birlikteliği açısından büyük bir öneme sahiptir. Nitekim konferanstan çıkan Kürt kadınların birlikteliğini güçlendirme çağrısına bizler de ses veriyoruz. Nerede olursak olalım kadın birliğimizi büyütmek aynı zamanda erkek egemenliğine karşı daha güçlü mücadeleyi büyütmektir” dedi.

Kadınların yaşadığı yoksulluğun üzeri örtüldü’

Kapitalizmin büyük bir çöküş içerisinde olduğunu vurgulayan Halide Türkoğlu, Orta Doğu merkezli yürütülen hegemonya savaşlarının kadınların yaşamını hedef aldığını ve kadınlara karşı bir savaş olduğunu vurguladı. “Dünyayı kendi çıkarları üzerinden yeniden dizayn etmek isteyen bu güçlerin karşısında örgütlü, enternasyonel bir mücadele ile durmak her zamankinden daha fazla ihtiyacımız olan şeydir. Ankara’da gerçekleşen NATO zirvesi gerekçesiyle muhalefete dönük baskılar yaşandı. Bu ülkede kadınlara, gençlere karşı işkence suçu işlendi. Savaş ittifakına karşı itirazını yükselten kadınlar kolluk şiddeti ile karşı karşıya kaldı. Yüzlerce kadın ve genç, ev baskınlarında, sokaklarda yerlerde sürüklenerek gözaltına alındı, tutuklandı. Tüm bunlar ne için yapıldı? Savaş siyaseti üzerinden bir araya gelen askeri ittifakın güvenliğini sağlamak için. Bir diğer utanç verici uygulama ise; protokolün geçiş yollarında halkın yaşadığı yoksulluğun, kadınların yaşadığı yoksulluğun üzeri örtüldü” dedi.

‘Savaşa değil, barışa ihtiyaç var’

Zirvenin sonuç bildirgesinin ittifakın bir kez da savaş ittifakı olduğunu gösterdiğinin altını çizen Halide Türkoğlu, “Daha zirve bitmeden ABD’nin İran’a yönelik saldırı başlatması, sonuç bildirgesini savaş siyaseti üzerinden, savunma sanayisini güçlendirme üzerinden hazırlanması bunun en açık göstergesidir. Bu zirve kapitalistlerin emperyal hayallerinin, bu hayallerin gerçekleştirilmesi için yürütülecek savaşı meşrulaştırılmasının zirvesidir. Biz kadınlar olarak, bir kez daha NATO ve benzer savaş ittifaklarına karşı sözümüzü söylüyoruz. Bu ülkenin savaş ittifaklarına değil kadınlarla ve halklarla barışmaya ihtiyacı vardır. Kadın yoksulluğunu gidermeye, bir arada ortak ve eşit yaşama ihtiyacı vardır. Yıllardır özlemini duyduğu barışa ihtiyacı vardır. Bunun yolu da yöntemi de Barış ve Demokratik Toplumdur.

Demokratik bir cumhuriyetin inşasıdır” diye belirtti.

‘Süreç kadınlar için önemli’

Sürecin kadınlar açısından önemine değinen Halide Türkoğlu, “Bu çağrının gereklerinin yerine gelmesi, barışın toplumsallaşmasına en fazla kadınların ihtiyacı vardır dedik. Çünkü savaşın bedelini ve kaybettiklerimizin acısını en ağır şekilde bilenleriz. Biliyoruz ki barış bir müzakere ve mücadele sürecidir. Müzakereyi yürüten taraflar eşit koşullarda çalışma yürütebilmelidir. 45 gündür Sayın Öcalan ile görüşme olmayışı İktidarın barışa yaklaşımıdır. Halbuki, demokratik siyaset kanallarının açılması, bu tecridin kaldırılması, kök yasaların karşılıklı müzakere ile geç kalınmaksızın çıkarılması en acil gerekliliktir. Bekletme, durağanlaştırma, kamuoyuna gerçek olmayan bilgilerin sızdırılması sürecin güvenliğine zarar vermektedir” şeklinde konuştu.

Kadınlar yarın Meclis önünde buluşacak

Halide Türkoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sürecin üzerinden bir buçuk yıl geçti. Bu süre içerisinde özgürlük hareketi tarafından tarihi adımlar atıldı. Meclis çatısı altında önemli bir komisyon kuruldu. Bu komisyonun raporunda mutabık kalınan maddeler üzerinden harekete geçmek iktidarı ile muhalefeti ile herkesin sorumluluğundadır. Kadınlar bu sürecin kurucu özneleridir. Barışın en büyük inşacıları savunucularıdır. Bu kıymetli sürecin heba edilmesine, durağanlaştırılmasına asla razı gelmeyiz. Barışa giden yolda en önemli adımın atıldığı 11 Temmuz’un yıl dönümünde Barışa İhtiyacım Var Kadın İnsiyatifinin çağrısıyla Meclis kapısı önünde bir kez daha sürecin önündeki engellerin kaldırılması amacıyla bir araya gelinecek. Silahların yakılmasının yıl dönümünde kadınlar barış sözünü Meclis kapısı önünden yükseltecek. Bu sese kulak vermek bu talepleri yerine getirmek meclisin sorumluluğudur. Bizler de DEM Parti Kadın Meclisi olarak farklı inançlardan, kimliklerden, mücadele alanlarından kadınların oluşturduğu ve barış talebini yükselttiği Barışa İhtiyacım Var Kadın İnsiyatifinin çağrısına ses veriyoruz. 11 Temmuz Cumartesi Günü saat 11.00’ de Meclis Dikmen Kapı’da olacağız. Barış talebimizi ortaklaştırarak büyüteceğiz.

‘Cezaevinde 4 kadın mahpus yaşamına son verdi’

Onurlu bir barışın nasıl inşa edileceği noktasında en büyük deneyime sahip olanlar kadınlardır. Onurlu bir barış kadına yönelik şiddet ve katliamların durmasıyla olacaktır. Cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinin son bulmasıyla olacaktır. Siyasi kadın tutsaklar her gün yeni bir infaz yakmayla karşılaşırken adli tutuklu kadın intiharlarının aynı cezaevinde artması hak ihlallerini gözler önüne sermektedir. Sadece son 6 ay içerisinde 4 adli kadın mahpus yaşamına son vermiştir bu cezaevinde. Bu olaylar intihar denerek üzeri örtülemez. Bu şüpheli ölümler tüm boyutlarıyla araştırılmalıdır. Ben buradan açıkça Adalet Bakanlığına sesleniyorum: Kadınların can güvenliğinin sağlanması sizin sorumluluğunuzdadır. Bu konuda derhal bir açıklama bekliyoruz.

Açlık grevindeki Seda Baykan’ın talepleri

Diyarbakır cezaevinde fiili tecrit altında tutulan tutsak Seda Baykan açlık grevinin 100’üncü Gününü geride bıraktı. Seda Baykan, üzerindeki fiili tecrit durumunun kaldırılmasını istiyor. Hasta annesinin rahatça görüşe gelebilmesi için Kandıra Cezaevine sevk talep ediyor. Bunlar yerine getirilemeyecek talepler değildir. Seda’nın taleplerinin yerine getirilmesi için bakanlık derhal harekete geçmelidir.

‘Haziran ayında 29 kadın öldürüldü’

Kadın cinayetlerine değinen, Halide Türkoğlu, şöyle devam etti:

“Bu ülkede adalet kadınlar lehine işlemiyor. Var olan mekanizmalar kadınların yaşamını korumuyor. Sadece Haziran ayı içerisinde 29 kadın katledildi. 14 kadının ölümü kayıtlara şüpheli olarak geçti. Kadınlar ellerinde uzaklaştırma kararı ile öldürülüyor. Yani koruma kararı var ama bu korumayı sağlayan bir uygulama yok. Kadınların yaşamlarını korumak İstanbul Sözleşmesine geri dönmekle mümkündür. Çünkü neredeyse, her gün İstanbul Sözleşmesinin bir uzantısı olan, kadınların yaşamlarını koruyan 6284 sayılı kanunun şu maddesi olmayacak gibi haberler sızıyor. Katiller, failler bu haberlerden, bu yasanın uygulanmayacağından emin bir şekilde iktidardan aldığı cesaretle bu suçları işliyorlar. Başvuru mekanizmaları kadınların gerçek sorunlarını gören bir yerde değil. Kadınlar bu eşitsizliklerle karşı karşıya kalırken LGBTİ+’lara yönelik nefret suçlarına da her gün bir yenisi eklenmektedir.

‘HPV aşısı ulusal aşı programına eklenmelidir’

Bizler bu iktidar kadınlara savaş açmış durumda diyoruz. Kadınlar bu iktidarın hedefi diyoruz. Kadın emeği, kadınların yaşadığı yoksulluk, sömürüyü gidermeye dönük bir derdi yok bu iktidarın. Bu ülkede her 5 kadından sadece 1’i tanımlı bir işte çalışıyor. Birçok ülkede ulusal aşı programına alınan HPV aşısı devletin mali imkânları gerekçe gösterilerek SGK tarafından ödenmemesi kararı veriliyor. HPV aşısı ücretsiz olacak diyerek vaatlerde bulunan bu iktidarın kendisiydi. Ancak gelin görün ki; devletin mali imkânları buna yetmiyor denilerek bir kez daha kadınların sağlığa erişim hakkı engelleniyor. Uyarıyoruz. Kadınların sağlığa erişim hakkı bir pazarlık konusu değildir. Rahim ağzı kanserini önleyen, bilimsel etkinliği kanıtlanmış koruyucu bir sağlık hizmeti olan HPV tüm kadınlara ücretsiz bir şekilde sunulmalıdır. HPV aşısı ulusal aşı programına eklenmelidir. Bizler bunun mücadelesini sonuna kadar vereceğiz.

‘Yeni dönemi inşa edeceğimiz sürece girdik’

DEM Parti Kadın Meclisi’nin bölgesel konferanslar ve merkezi kadın konferansıyla yeni dönem mücadele programını oluşturacağını duyuran Halide Türkoğlu, şunları söyledi:

“Kongre öncesi ‘Kadın özgürlük mücadelesiyle demokratik topluma’ şiarıyla bölgesel konferanslarımızı gerçekleştireceğiz. Bizler gücümüzü, moralimizi, motivasyonumuzu bu zeminlerden büyüyen kadın mücadelemizden alıyoruz. Dünya kadın hareketinden devraldığımız direnişimizle her türlü baskıya rağmen direnmekten, mücadele etmekten, özgür ve eşit yaşam tahayyülünden ve onu inşa etme ısrarımızdan tek bir adım dahi geri atmadık.
Mücadele dolu 3 yılın ardından 20 Eylül tarihinde 5’inci Büyük kongremizi gerçekleştiriyoruz. Her kongre süreci bizler açısından bir yeniden yapılanma sürecidir. Bir önceki kongremizden bu güne yaptıklarımızı, yapamadıklarımızı hep birlikte değerlendireceğimiz, eleştiri-özeleştiri mekanizmamız ile yeni dönemi inşa edeceğimiz bir sürece girdik. Bu kongremizi elbette ki bir önceki kongre yapma aşamalarından çok farklı bir atmosferde gerçekleştiriyoruz. Barış ve demokratik toplum çağrısıyla birlikte gelişen barış umudunun yeşerdiği bir dönemde; dönemin kadın mücadelemiz açısından ihtiyaçlarını gören kurucu bir siyasetin yollarını açacağız. ‘Kadın özgürlük mücadelesiyle demokratik topluma’ şiarıyla bölgesel düzeyde gerçekleştireceğimiz konferanslarımızda süreci kadınlar açısından tüm boyutlarıyla değerlendireceğiz.

‘Kongre hazırlık komisyonu kuruldu’

Konferanslarımızda açığa çıkan tespitler, öneriler ile belirli başlıklarda çalıştaylar düzenleyerek Merkezi kadın konferansımızı buradan çıkan ihtiyaçlar üzerinden gerçekleştireceğiz. 20-21 Ağustos tarihlerinde Ankara’da gerçekleştireceğimiz merkezi konferansımızdan çıkacak kararlaşmalarla yeni dönem mücadele ve kurucu hattımızı en güçlü şekilde örmek için hazırlıklarımızı uzun süredir başlattık. Bu kapsamda sadece kadın meclisinde, kadın meclisi komisyonlarında yer alan kadınlar değil gerçekten bu sürece katkı sunacak farklı mücadele alanlarından kadınlarında yer aldığı yine belediye eş başkanlarımızın yer aldığı kadın kongre hazırlık komisyonumuzu oluşturduk. Genişleme siyasetimize ilişkin de ayrıca özgün çalışmalar yürüteceğiz. Kadın kurumlarıyla, örgütleriyle, farklı inanç ve kimliklerden kadınlarla buluşmalar gerçekleştirerek kadınların kurucu olduğu demokratik bir cumhuriyetin perspektifiyle değişimi-dönüşümü hep birlikte konuşacağız. ‘Kadın özgürlük mücadelesiyle demokratik topluma’ şiarıyla bu süreci kadınların iradesiyle öreceğiz.”

Diyarbakır'ın bereketli topraklarında yetişen ve kendine has aromasıyla Türkiye'nin en değerli yerel ürünleri arasında gösterilen Karacadağ pirincinin işlendiği yaklaşık 300 yıllık tarihi pirinç değirmeni, zamana meydan okurcasına ayakta kalmayı sürdürüyor. Ancak bir dönem bölgenin üretim ve ticaret hayatının önemli merkezlerinden biri olan tarihi yapı, bugün kaderine terk edilmiş durumda.

Diyarbakır’da 300 yıllık tarihi günümüze taşıyan değirmenhttps://t.co/3fF5NivjCz pic.twitter.com/pCXllrQCbd

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 10, 2026

Merkez Sur ilçesine bağlı Mardinkapı semtinden Hevsel Bahçeleri'ne inen güzergâhta, tarihi surların eteklerinde ve Keçi Burcu yakınında bulunan değirmen, özel mülkiyet içerisinde yer alıyor. Günümüzde ahır olarak kullanılan yapı, tüm yıpranmışlığına rağmen taş işçiliği ve görkemli mimarisiyle ziyaretçilerin dikkatini çekmeye devam ediyor.

PİRİNCİN TARİHİ YOLCULUĞUNA TANIKLIK ETTİ

Diyarbakır'a yakın sönmüş volkanik dağ Karacadağ'ın eteklerinde yetişen, lezzeti ve yüksek nişasta oranıyla ün kazanan Karacadağ pirinci, geçmişte bu tarihi değirmende işlenerek sofralara ulaştırılıyordu. Yaklaşık 100 yıl öncesine kadar aktif olarak pirinç değirmeni olarak hizmet verdiği belirtilen yapı, bölgenin tarımsal üretim hafızasının en önemli tanıkları arasında gösteriliyor.

YIKILAN BÖLÜMLERİ ONARILDI

Yılların etkisiyle bazı bölümleri zarar gören tarihi değirmen, mülk sahiplerinin yaptığı kısmi onarımlarla ayakta tutulmaya çalışılıyor. Buna rağmen yapının özgün mimarisi büyük ölçüde korunurken, tarihi dokusu ilk günkü ihtişamını hissettirmeye devam ediyor.

KARACADAĞ’IN BEREKETİNİ GÜNÜMÜZE TAŞIDI

Bugün sessizliğe bürünen taş duvarları arasında yalnızca geçmişin izlerini taşıyan tarihi pirinç değirmeni, bir zamanlar Karacadağ'ın bereketini Diyarbakır'ın sofralarına ulaştıran üretim geleneğinin yaşayan en önemli tanıkları arasında yer alıyor.

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca, önceki gün eski Mardin yolundaki bir kafenin önünde otomobilinin önü kesilerek silahlı saldırıya uğrayan M.İ'nin ölümüne ilişkin başlatılan soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Cinayet Büro Amirliği ekiplerince yakalanan C.K, D.K. ve A.T'nin emniyetteki işlemleri tamamlandı.

Adliyeye sevk edilen şüphelilerden C.K. çıkarıldığı nöbetçi sulh ceza hakimliğince tutuklandı, D.K. ve A.T. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Merkez Sur ilçesi eski Mardin yolundaki bir kafenin önünde otomobilinin önü kesilen M.İ. silahlı saldırıda ağır yaralanmış, kaldırıldığı hastanede kurtarılamamıştı.

UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Diyarbakır'ın tarihi Hevsel Bahçeleri, bir yanda binlerce yıllık geçmişi ve eşsiz manzarasıyla ziyaretçileri büyülerken, diğer yanda kavurucu sıcağın altında yaşam mücadelesi veren tarım işçilerine ev sahipliği yapıyor.

Diyarbakır Surları eşliğinde, 40 derece sıcakta ekmek mücadelesihttps://t.co/GvwaCp2uNf pic.twitter.com/8fCscJXiha

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 10, 2026

Hava sıcaklığının 40 dereceyi bulduğu kentte, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte araçlara binerek tarlalara gelen çoğunluğu kadın tarım işçileri, akşam saatlerine kadar güneşin altında çalışıyor. Tarihi Diyarbakır Surları'nın gölgesinde değil, yakıcı güneşin altında alın teri döken kadınlar, aile bütçelerine katkı sağlayabilmek için zorlu mesailerini sürdürüyor.

Hevsel Bahçeleri'nde çalışan kadınların bir bölümü çevre köylerden gelirken, bazıları ise kent merkezinden her gün kilometrelerce yol kat ederek tarlalara ulaşıyor. Saatler süren ağır çalışma temposuna rağmen işçiler, geçimlerini sağlayabilmek için bu zorlu koşullara katlanmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Tarlalarda dikkat çeken bir başka gerçek ise çocuk yaşta çalışma hayatına atılan genç kızlar oldu. İşçiler arasında bulunan bazı genç kızlar, ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle hiç okula gidemediklerini belirterek, ailelerinin geçimine destek olmak için küçük yaşlardan itibaren tarlalarda çalıştıklarını söyledi.

UNESCO tarafından koruma altına alınan tarihi Hevsel Bahçeleri, doğal ve kültürel mirasıyla dünya çapında önem taşırken, bu kadim topraklarda her gün yaşanan emek mücadelesi de bölgenin görünmeyen yüzünü ortaya koyuyor. Tarihi surların gölgesinde yükselen bu sessiz mücadele, hem ağır çalışma koşullarını hem de eğitimden uzak kalmak zorunda bırakılan çocukların hikâyesini gözler önüne seriyor.

Diyarbakır’ın UNESCO Tarihi Kültür Mirası Listesinde bulunan Hevsel Bahçeleri’nde 40 derece güneşin altında çalışan tarım işçileri, gün boyunca ekmek mücadelesi veriyor. Sabah erken saatlerde, araçlarla tarlaya getirilen kadınlardan oluşan tarım işçileri, akşam saatlerine kadar güneşin altında tarlalarda çalışarak aile bütçelerine katkı sunuyor.

Tarihi Diyarbakır Surları manzarasıyla birlikte çalışan kadınlardan bazıları civar köylerden gelirken bazı işçiler de merkezden tarlaya geliyor. İşçiler arasında bulunan genç kızlar, okula hiç gitmediklerini belirterek, ailelerini geçindirmek için tarlaya gelmek zorunda kaldıklarını söyledi.

Hem kötü koku hem de haşere sorununun giderek arttığını belirten vatandaşlar, özellikle sıcak havalarda durumun daha da vahim hale geldiğini ifade etti. Çevre ve halk sağlığı açısından risk oluşturduğunu söyleyen mahalle sakinleri, yetkililere çağrıda bulunarak boş arazideki çöplerin temizlenmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını istedi.

İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi, 1 Ekim 2024 ile 10 Temmuz 2026 tarihleri arasında ‘Türkiye- PKK Barış Süreci’ ne ilişkin yaşanan gelişmeleri kapsayan 4 ana bölüm ve 8 başlıktan oluşan 21 aylık İzleme Raporu'nu kamuoyuyla paylaştı. Rapora ilişkin sunum yapan İHD Eşbaşkanı Cihan Aydın, Türkiye-PKK barış sürecinde bağımsız bir izleme mekanizmasının bulunmadığını belirterek, bu boşluğu doldurmak amacıyla raporu hazırladıklarını söyledi.

SÜRECİN DURAKLAMA EVRESİNDE OLDUĞU BELİRTİLDİ

Raporda sürecin 4 evrede ele alındığını ifade edilerek, İlk evrenin Ekim 2024-Şubat 2025 dönemini kapsadığı ve kamuoyunun sürece hazırlandığı dönem olduğu, 2’nci evrenin ise Abdullah Öcalan'ın 27 Şubat 2025 tarihli çağrısı, PKK'nin 12 Mayıs 2025'te fesih ve silahlı mücadeleyi sonlandırma kararı ile 11 Temmuz 2025'te gerçekleştirilen silah yakma töreninin sürecin en önemli gelişmeleri arasında yer aldığı, 3’üncü evrenin Ağustos 2025 ile Şubat 2026 tarihleri arasında TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun çalışmaları ile hazırlanan Meclis Raporu'nu kapsadığı, 4’üncü ve son evrenin ise hukuki düzenleme beklentisinin karşılanamaması nedeniyle sürecin ivme kaybettiği vurgulanarak, ‘1 Temmuz 2026 itibarıyla süreç duraklama evresindedir’ tespitine yer verdiklerini belirtti.

MECLİS RAPORU ELE ALINDI

Meclis’te çıkan komisyon raporuna işaret edilen raporda, parti raporları ile komisyon raporu incelendiğinde “sorunu bir ‘terör’ meselesi olarak tanımlayan güvenlik/devlet odaklı yaklaşım” ile “sorunu ‘Kürt meselesi’ olarak tanımlayan hak/kimlik/muhatap odaklı yaklaşım” şeklinde iki temel yaklaşımın ortaya çıktığı kaydedildi.

SİLAHLI ÇATIŞMANIN SONA ERDİ DÖNEMDE GERİLEMELER SIRALANDI

Raporda, 2025 yılı “PKK ile silahlı çatışmanın sona erdiği ama insan hakları, demokrasi, adalet ve temel özgürlükler açısından ciddi gerilemelerin yaşandığı” bir yıl olarak tanımlanırken, bu süre zarfında altı alanda yaşanan gerilemeler şu şekilde sıralandı:
Yargı bağımsızlığı, Demokrasi ve siyasi katılım, İfade ve basın özgürlüğü, Toplanma özgürlüğü, Ayrımcılık ve nefret suçları, Yaşam hakkı.”

SİYASETÇİLERE VE SİVİL TOPLUMA ÇAĞRI

“İHD’nin vardığı sonuç açıktır: silahların susması barış için gerekli ama tek başına yeterli değildir” denilen raporda, kalıcı barış için atılması siyasi karar alıcılara ve sivil topluma çağrıda bulunularak gereken adımlar şu şekilde sıralandı:
“Çerçeve yasa gecikmeden ve takvime bağlı çıkarılmalı, TBMM’nin merkezi rolü kalıcılaştırılmalı, Demokratikleşme reformları sürecin ayrılmaz bileşeni olarak ele alınmalı., Temiz siyaset iktidar–muhalefet ayrımı yapılmadan yürütülmeli, Geçiş dönemi adaleti mekanizmaları kurulmalı., Bağımsız izleme heyetlerine resmî zemin tanınmalı, Bölgesel ve uluslararası boyut sürecin parçası olarak yönetilmeli, Bağımsız izleme kurumsallaştırılmalı, Kapsayıcılık boşlukları giderilmeli, Hakikat, hafıza ve hesap verebilirlik alanında öncü rol üstlenilmeli. Farklı mağduriyet deneyimleri (çatışmada yaşamını yitirenlerin veya yaralananların aileleri, kayıp yakınları, köy boşaltmalarından etkilenenler, işkence mağdurları) çoğulcu bir anlatıyla belgelenmelidir, Hak temelli barış dili güçlendirilmeli, Barış Ankara-merkezli pazarlıklardan çıkarılıp yerelleştirilmeli, Bölgesel ve uluslararası dayanışma ağları güçlendirilmeli.”

ÖCALAN’IN SÜREÇTEKİ AKTÖRLÜĞÜNE YER VERİLDİ

Abdullah Öcalan’ın süreçteki aktörlüğüne dikkat çekilen raporda, “Silahsızlanma kararının örgüt tabanında kabul görmesini sağlayabilecek etkili bir lider olarak değerlendirilmektedir. Çatışma çözümü literatüründe lider aktörler, güven inşası ve alınan kararların uygulanması açısından kritik rol oynayabilmektedir. Bu nedenle sürecin kurumsal bir zeminde yürütülmesi ve ilgili aktörlerin hukuki çerçeve içinde tanımlanması önerilmektedir” denildi.

UMUT HAKKI ÇAĞRISI YAPILDI

İnfaz hukukunda yapılabilecek değişiklikler, “umut hakkı” konusunda adım atılması gerektiğine dikkat çekilen raporda, hukukun üstünlüğü, mağdur haklarının gözetilmesi, toplumsal meşruiyet, şeffaf ve demokratik karar alma süreçlerinin devreye konulması çağrısı yapıldı.

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 3, 2026

Diyarbakır Eğil’de Diagne, Osimhen ve Asensio aynı sokakta buluştuhttps://t.co/ynJqAu0qWL pic.twitter.com/QeYYV4Iz5H