ABD merkezli CNN International, Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz trafiğine ilişkin geçici bir öneri taslağı hazırladığını öne sürdü. Haberde, öneri kapsamında boğazdaki deniz trafiğinin iki ayrı koridordan yürütülmesinin ve her iki güzergahın da açık tutulmasının planlandığı iddia edildi. Habere göre, güneyde yer alacak deniz koridoru Umman karasularında bulunacak ve burada ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan savaş öncesindeki seyrüsefer düzeni korunarak gemilerin serbest geçişi sağlanacak.

Kuzeyde, İran karasularından geçecek rotayı kullanacak gemilerin ise önceden İran makamlarından izin alması gerekecek. Ancak, taraflar arasında sağlanacak muhtemel anlaşma kapsamında bu güzergahı kullanacak gemilerden herhangi bir geçiş ücreti veya hizmet bedeli alınmayacağı belirtildi.

"İRAN VE UMMAN, TEKNİK VE SİYASİ GÖRÜŞMELERİ SÜRDÜRME KONUSUNDA ANLAŞTI"

Umman ile İran, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüseferin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülmesine yönelik teknik ve siyasi görüşmelerin sürdürülmesi konusunda anlaşmaya varıldığını bildirdi. Umman Haber Ajansı'ndan sosyal medyada paylaşılan açıklamada, "Umman ve İran, son dönemde yaşanan gelişmelerin ortaya çıkardığı durum ve sonuçlar ışığında Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferin güvenliğini ve serbestisini sağlamak amacıyla Maskat'ta görüşmeler gerçekleştirdi. İki taraf, uluslararası hukuka uygun olarak gerekli mutabakatlara ulaşmak amacıyla hem teknik hem de siyasi düzeyde görüşmeleri sürdürme konusunda anlaştı" denildi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyet, Hürmüz Boğazı'ndaki son duruma ilişkin başlıkları ele almak üzere Umman'ın başkenti Maskat'a resmi ziyaret gerçekleştirmişti. Arakçi, Ummanlı mevkidaşı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi ile bir araya gelmişti.

Saldırıların ardından Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, sanal medya hesabından açıklamalarda bulundu. Başkentin balistik füzelerle hedef alındığını kaydeden Kliçko, Sviatoşınski bölgesinde konut dışı bir yapının isabet aldığını, Darnitski bölgesinde bir trafo merkezinde yangın çıktığını ve Solomyanski bölgesinde üç katlı bir ofis binasının yandığını bildirdi.

Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi tarafından yapılan açıklamada, Kiev genelinde çıkan yangınlara müdahale edildiği ve saldırılarda biri çocuk olmak üzere toplam 10 kişinin yaralandığı bilgisi paylaşıldı.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Sezon öncesindeki ilk hazırlık maçına çıkan iki takımın mücadelesinde FC Dinamo Batumi’ye galibiyeti getiren golleri 6. dakikada Vordy Mara ile 65. dakikada Junior Maurides kaydetti.

Teknik Direktör Besnik Hasi yönetimindeki Amedspor mücadeleye Mustafa Burak Bozan, Mehmet Yeşil, Amadou Cisse, Kahraman Demirtaş, Ermal Krasniqi, Cem Üstündağ, Ryan Raveloson, Diaa Saba, Daniel Moreno, Berk Özdemir ve Florent Hasani ilk 11’iyle başladı.

İki takım da karşılaşmanın ilk yarısında ideal kadrolarına yakın bir 11 ile mücadele ederken, ikinci yarıda ise genç futbolculara ve yedek oyunculara şans verildi.

"YENİ BİR YOL AÇACAĞIZ"

Yeni parti kuracağının sinyallerini de veren Özgür Özel, şunları söyledi:

"Adana'dan sesleniyorum; kimse korkmasın. Ne acele edip yanlış yapacağız ne de geç kalıp umutları umutsuzluğa çevireceğiz. Size söz veriyoruz; çok yakında ya bir yol açacağız ya bir yol bulacağız. Çok yakında ya partimizde yeniden partimizi geri alacak bir yolu bulacağız ya da sizi hiç üzmeden yeni bir yol açacağız. Benimle birlikte bu yolu yürümeye var mısınız?"

Özel, daha sonra merkez Seyhan ilçesine geçip Toros Caddesi'nde vatandaşlarla bir araya geldi.

New York Times (NYT) gazetesinin konuya ilişkin haberinde, Khanna'nın 90 dakika boyunca bölgeden ayrılmasına izin verilmediği ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin hakaretlerine maruz kaldığı aktarıldı. Haberde, Khanna'nın kendisini çaresiz hissettiğine dair ifadelerine ve "Bir Amerikan kongre üyesini 90 dakika boyunca çaresiz hissettirebiliyorlarsa, işgal altındaki Filistinlilerin her gün nasıl hissettiklerini bir düşünün" sözlerine yer verildi.

Khanna'nın ABD'de 2028 seçimleri için Demokrat Parti'nin potansiyel başkan adayı olduğuna dikkat çekilen haberde, ABD'de önceden başkan adaylarının İsrail'e destek vermek için bölgeye geldiği; fakat son dönemde oluşan İsrail karşıtlığı nedeniyle ABD'li siyasetçilerin Tel Aviv yönetimine eleştirilerini dile getirmek için bölgeyi ziyaret ettiği vurgulandı.

Habere göre, Khanna, işgal altındaki Batı Şeria'da gözlemlediklerinin siyasi görüşlerini ve belki de başkan adaylığını şekillendireceğini, Filistinlilerin haklarının kampanyasının ana odak noktası olacağını belirterek, "Aday olup olmamamdan bağımsız olarak Amerika'nın her köşesine gidip onların hikayelerini ve Batı Şeria'da yaşananları anlatacağım" dedi.

Sanatçıların konserleriyle devam eden festivalde ilk olarak Onur Demirci sahne aldı. Alevi deyiş ve nefesleri ilgiyle dinlenen genç sanatçısın ardından Yusufcan Aykut’un seslendirdiği deyişleriyle coşkulu anlar yaşandı.

Daha sonra sahneye çıkan Sanatçı Gökhan Erol ise çeşitli Alevi bölgelerinden eserler seslendirdi. Çocuklara hediyelerin de dağıtıldığı festivalde verilen araların ardından müzik eşliğinde halaylarla devam etti.

Festivalin 3. Gün programı ise şöyle;

Yer: Köy Yaylası

12.00: Açılış konuşmaları

12.30: Çocuk etkinliği (yüz boyama ve uçurtma şenliği)

12.45: Davul-zurna eşliğinde halaylar

13.30: Şenol Akdağ konseri

15.00: Gönüllü köylülerin sahne performansları

16.30: Turan Tan – Mey dinletisi

17.30: Gülenur Bozdemir konseri

18.30: Davul-zurna eşliğinde halaylar

19.00: Fotoğraf sunumu

19.00: Yusuf Çiçek konseri

21.00: Festivalin kapanışı

‘MUHARREM AYI ZALİME BİAT ETMEYENLERİN ADIDIR’

Programın açılışında kısa bir konuşa yapan PSKAD Meletî Şube Başkanı Latife Ulutaş, “ Hepinizi Pîr Sultan Abdal’ın inancı ve direnci ve Hüseyni duruşuyla selamlıyorum. Bugün burada sadece bir aşure lokmasını paylaşmak için değil, binlerce yıllık bir inancı, bir direniş geleneğini ve bir hakikat geleneğini yaşatmak için bir araya gelmiş bulunuyoruz” dedi.

“Muharrem Ayı, matemdir ama teslimiyet değildir” diyen Latife Ulutaş, “Muharrem Ayı acıdır ama umuttur. Muharrem Ayı, Kerbela’da susuz bırakılan ama zalime biat etmeyenlerin, ‘hak bildiğim yoldan dönmem’ diyenlerin adıdır. Hüseyin bize yalnızca yas bırakmadı. Onurlu yaşamayı, haksızlık karşısında susmamayı ve zalimin karşısında dimdik durmayı miras bıraktı” diye konuştu.

Yapılan konuşmanın ardından Kürtçe ve Türkçe deyişler okundu. Aşure lokmasına katılan gençler, Semaha durdu.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturma kapsamında aralarında Hüseyin Can Güner'in de bulunduğu 36 kişi hakkında gözaltı kararı vermişti. Sabah saatlerinde şüphelilerin adreslerinde arama ve el koyma işlemleri yapılırken 29 kişi gözaltına alınmış, Güner'in yurt dışında bulunması nedeniyle gözaltı işlemi Ankara'ya dönüşünün ardından gerçekleştirilmişti.

‘TOPLUM MERKEZLERİ DAYANIŞMA MEKÂNLARIDIR’

Açılış programında konuşan KCDK-E Eşbaşkanı Zübeyde Zümrüt, Kürt halkının örgütlü mücadelesinin önemine dikkat çekerek, toplum merkezlerinin sadece birer dernek değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal dayanışma mekânları olduğunu belirtti.

Siyasetçi Nursel Aydoğan ise yaptığı konuşmada, Avrupa’da yaşayan Kürtlerin birlik içinde hareket etmesinin önemine vurgu yaparak, yeni merkezin bölgedeki çalışmalara önemli katkılar sunacağını söyledi.

Etkinlik, Kürt sanatçı Cewat Merwanî’nin verdiği konserle devam etti. Merwanî’nin seslendirdiği eserler eşliğinde halaylar çekilirken, katılımcılar açılışın coşkusunu hep birlikte yaşadı.

Rüsselsheim Kürt Toplum Merkezi’nin bundan sonraki süreçte kültürel etkinlikler, eğitim çalışmaları ve toplumsal dayanışma faaliyetlerine ev sahipliği yapması hedefleniyor.

İhbar üzerine, bölgeye Orman İşletme Şefliği ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Yangın, ekiplerin müdahalesiyle yaşam alanlarına ulaşmadan söndürüldü.

Yetkililer, Zhejiang genelinde tedbir amacıyla tahliye edilen kişi sayısının 1,7 milyonu aştığını açıkladı. Zhejiang'a komşu Fujian eyaletinde ise 100 binden fazla kişinin tahliye edildiği bildirildi. Böylece Bavi Tayfunu nedeniyle iki eyalette tahliye edilenlerin toplam sayısı en az 1,8 milyona ulaştı.

Beklenen tayfunun yol açabileceği hasar ve güvenlik risklerine karşı limanlarda ve Zhejiang eyaletinin kırsal kesimlerinde önlemler artırıldı. Limanlarda faaliyetler durdurulurken, konteynerler sabitlendi, gemiler güvenli sulara çekildi. Dağlık bölgelerde ise gölet, rezervuar, dere yatakları ve heyelan riski taşıyan alanlarda denetim ve izleme çalışmaları sürdürülüyor.

Zhejiang eyaletine bağlı Linhai kentinde de yaklaşık 200 işçinin, sel riskine karşı kullanılacak kum torbalarının hazırlanmasına yönelik çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi. Kentte 10 Temmuz itibarıyla 80 bin kum torbasının hazırlandığı, kritik noktalarda ise 24 saatlik nöbet ve devriye uygulaması başlatıldığı aktarıldı.

Çinli yetkililer, tayfundan etkilenmesi beklenen bölgelerin yakınlarına arama-kurtarma ekipleri ile gerekli teçhizatın sevk edildiğini; sel, heyelan ve diğer muhtemel afetlere karşı ekiplerin 24 saat hazır bekletildiğini bildirdi.

TAYVAN’DA 87 KİŞİ YARALANDI, EN AZ BİN 200 UÇUŞ İPTAL EDİLDİ

Tayvanlı yetkililer ise olumsuz hava şartları nedeniyle 87 kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralanmaların büyük bir kısmının motosiklet veya bisikletten düşme veya nesne çarpması sonucu yaşandığı belirtildi.

Tayvan yönetimi ayrıca, güvenlik önlemleri doğrultusunda büyük kısmı dağlık bölgelerde olmak üzere 14 binden fazla kişinin güvenli bölgelere tahliye edildiğini bildirmişti. Olumsuz hava şartları bölgede ulaşımı da olumsuz etkilemiş, ülkede 920'si dış hat, 280'i iç hat olmak üzere en az bin 200 uçuşun da iptal edildiği kaydedilmişti.

Filipinler’de 17 kişi hayatını kaybetmişti

Şiddetli rüzgarların etkisini gösterdiği Tayvan ve Japonya’da henüz herhangi bir can kaybı yaşanmazken Filipinler’de ise şiddetli yağışlar nedeniyle 17 kişinin hayatını kaybettiği bildirilmişti.

Çin medyası, Bavi Tayfunu'nun yarın sabah saatlerinde Çin'in 10 milyon nüfuslu doğu kenti Wenzhou'dan karaya çıkmasının beklendiğini duyurmuştu.

Kürt böreğinin mucidi olarak bilinen Rengo Mehmet Alkan’ın anısını yaşatmak amacıyla Bingöl’ün Kiğı ilçesine bağlı Bilece (Bilice) köyünde büst açılışı gerçekleştirildi.

Düzenlenen törende, Alkan’ın doğduğu köyde yapılan büstün açılışıyla, yalnızca bir ustanın değil aynı zamanda bölgenin kültürel hafızasının da gelecek kuşaklara aktarılması hedeflendi. Etkinlik kapsamında köyde çeşitli buluşmalar ve kültürel programlar da düzenlendi.

İSTANBUL’A UZANAN BİR LEZZET HİKÂYESİ

Rengo Mehmet Alkan, Kiğı’nın Bilece köyünden İstanbul’a göç etti. Burada hazırladığı ve zamanla büyük ilgi gören ince hamurlu börek, ustasının kimliğinden dolayı halk arasında “Kürt böreği” adıyla anılmaya başladı. Yıllar içinde İstanbul’un simge sokak lezzetlerinden biri haline gelen börek, bugün de birçok kuşak tarafından aynı isimle yaşatılmayı sürdürüyor.

KÜLTÜREL HAFIZAYA SAYGI

Bilece köyünde açılan büst, yalnızca bir yemek ustasını anmakla sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda göçün, emeğin ve kültürel mirasın görünür kılınmasına yönelik sembolik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Rengo Mehmet Alkan’ın yaşam öyküsü ve Kürt böreğinin tarihine ilişkin çalışmalar son yıllarda daha fazla görünürlük kazanırken, köyünde açılan büst de bu hafızanın kalıcı bir parçası olmayı amaçlıyor.

Kültürel mirasın korunmasına dikkat çekilen etkinlikte, Rengo Mehmet Alkan’ın gelecek kuşaklar tarafından da tanınmasının önemine vurgu yapıldı.

Kesme'nin cenazesi, Düziçi ilçesine bağlı Karagedik Köyü Mezarlığı'nda kılınan cenaze namazının ardından dualarla toprağa verildi. Cenaze törenine ailesi, yakınları, arkadaşları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

İnsan Hakları Derneği (İHD) ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından, “Türkiye’de toplumsal barış süreci ve dünya örnekleri; zorluklar, imkanlar, beklentiler ve sonuçlar” başlıklı çalıştay, “Kuzey İrlanda (IRA), İspanya (ETA) ve Kolombiya (FARC-EP) süreçleri” başlıklı oturumla devam etti. İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy’un moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturuma, Sinn Fêin Yasama Meclisi üyesi Gerry Kelly, Siyasetçi ve eski Farc-Ep Komutanı Victoria Sandıno, Eh Bıldu Uluslararası İlişkiler ve Politika Sorumlusu Igor Zulaıka Zurmıendı ve 30 Yıllık tutsak Muhittin Altun konuşmacı olarak yer aldı.

İRLANDA SÜRECİ

İrlanda sürecini anlatan Gerry Kelly, İrlanda’nın Kuzey bölgesinin hala Britanya’ya bağlı olduğunu ve kendilerinin oranın ilk sömürgesi olduklarını kaydetti. Yüzyıllar boyunca orada isyanın sürdüğünü belirten Kelly, buna karşı yanıtın tarihsel olduğunu vurguladı. Silahlı isyanın kuşaktan kuşağa devam ettiğini dile getiren Kelly, “1960’lardan itibaren sivil halklar hareketleri gelişti. Genellikle öğrencilerin yürüttüğü hareketlerdi bunlar. Ondan önce Paskalya ayaklanması vardı. Bunun ardından İrlanda bölündü. Ayrılmadan sonra Katoliklerin ikinci sınıf yurttaş olduğu Protestanların ise meclise yer aldığı bir yaklaşım benimsendi. Protestanların sayısının her zaman daha fazla olduğunu düşündükleri için orada da tarihsel olarak böylesi bir iş birliği oldu. Halbuki yüzde 50 Katolik yüzde 30 Protestan var. Yürüyüşler gerçekleşti. O dönemlerde herkesin tek oy hakkına sahip olması gibi temel bir şeyi benimsiyorduk. Birlikçi rejim silahlarla insanlara silah açmak dahil saldırıya geçti. Sokaklarımızda bir anda 30 binden fazla polis doldu. O zaman gençtim, 15 yaşındaydım. Gözaltına alındım, tutuklandım. Barışçıl bir protesto yapılıyordu ama insanların üzerine ateş açılıyordu. Bu sürecin ardından IRA’ya katıldım” şeklinde konuştu.

Sonrasında tekrar tutuklandığını ve cezaevinden çıktıktan sonra diğer insanlarla temasa girmeye başladıklarını, barışa gitmek için stratejik hedefler koymaya başladıklarını belirten Kelly, “İrlandalıların büyük bir diasporası var. Amerika’ya gittik orada çeşitli çalışmalarda bulunduk. Amerikan başkanı da başta olmak üzere çeşitli kesimlerle bağlantılar kurduk. Bütün bu süreçlerin içerisinde mücadelelerde devam etti. İnsanlar bazı durumlarda hiç neden yokken gözaltına alınıyorlardı, suçlama yapılmadan serbest bırakılıyordu. Askeri mücadele ise belli bir aşamaya gelmişti” dedi.

HAYIRLI CUMA ANTLAŞMASI

İRA’nın politikasının değişmeye başladığını ve 1988’e kadar görüşmelerin devam ettiğini, nihayetinde de Hayırlı Cuma Antlaşması’nın yapıldığını aktaran Kelly, “Britanya ve İrlanda hükümeti tarafından bütün partilerin, tarafların katılması istenmişti anlaşmaya. Hayırlı Cuma Antlaşması her şeyin çözümü değildi. Sadece ileriye doğru gidecek barışçıl bir yolun başlangıç noktası gibiydi. Barış sadece savaşın olmamasından ibaret değildir ve bunun ötesine geçilmek zorundadır. Hep diğerleri gibi bizde kapsayıcı bir diyalog olması gerektiğini düşündük. Kadının bu sürece dahil olması… Kadın koalisyonları farklı kesimlerden temsilcilerin içerdiği bir platformdu. Burada önemli olan şu: anlaşma otomatikemen güveni doğuracak bir şey değil. Bizler savaşın karşılık taraflarıydık. Tabii güven hemen oluşmayacak. Güven oluşması zordu ama bütün meseleler gündemde kalmaya devam etti. Bizim inandığımız noktada onlar inanmıyorlardı ve tüm bu tartışma noktaları gündeme getirildi. Biz zaman çizelgesi de oluşmasını istedik. Uzun yıllar boyunca konuşmalar devam etti” şeklinde konuştu.

Bu sürecin kolaylaştırıcısı olmaları yönünde ilişkiler geliştirdiklerini dile getiren Kelly, “Yine birisi Amerika kıtasından kendi ekibiyle birlikte geldi. Görevleri bir şeye müdahale etmek değil, kolaylaştırmaktı. Burada elbette bizim ve karşı tarafın talep ettiği şeyler vardı. Burada en önemli şeylerden bir tanesi liderlerin arasında bu konuda bir iradenin olmasıydı. Yine Britanya’nın batısıyla çeşitli bağlantılarımız vardı. Yeri gelince destek olarak kullandık. Bu işler her zaman karşılıklı olmaz. Bazen bir süreç boyunca bunlar yayılır. Bazı durumlarda süreç çökmese bile oldukça zayıflar. Burada biz inisiyatiflerimiz karşılığında bir şey almak değil, etki yaratmak için çeşitli adımlar attık. Ve yolu bu şekilde sürdürmeye devam ettik. Müzakereler zaman zaman kesintiye uğrayabiliyor. Görüşmeleri yapabilmeniz için seçilmiş bir milletvekili olmanız gerekiyordu. Bu nedenle seçimlere gittik. İnsanlar bizi temsilcisi olarak seçti, mesajını verdikten sonra her şey daha kolay oldu. Bende dahil olmak üzere bir grup insan müzakereci olarak seçildi ve bu görevi yerine getirdik” ifadelerini kullandı.

Müzakereler açısından en önemli şeyin 3’üncü tarafların desteği olduğunu sözlerine ekleyen Kelly, “Bazen sonuca ulaşmakta faydalı oluyor. Ama asıl müzakereyi siz kendi ekibinizle yapıyorsunuz, kendi tabanınızla yapıyorsunuz. Eylemcilere, militanlara İRA’ya katılanlara. Siyasi tutsaklar bu konuda çok önemli bir başlıktı. Her zaman silahların kullanımdan çıkarılması gerektiği söyleniyordu. Bunun nereye gittiğini bilmiyoruz ama çıkarıldı. Polis meselesi bizim için çok önemliydi. Çünkü polislerin yüzde 90’ından fazlası Britanya taraftarıydı ve Protestandı. Bir uluslararası komisyonun polis hizmetleri konusunda garantör olmasına karar verildi. Bize çeşitli tavsiyeler sundu komisyon. DDR denilen süreç ise silahların nereye gideceğiyle ilgiliydi. Bir silahsızlanma sürecine karar verdik, bu tartışmalarla beraber devam etti. Uluslararası terhis komisyonu kuruldu. Uzun süre içinde silah teslimi gerçekleşti, 2005’te bitti” dedi.

ANTLAŞMADAN 7 YIL SONRA SÜREÇ TAMAMLANDI

Yeniden entegrasyon meselesine dikkat çeken Kelly, “Biz küçük bir nüfusa sahip bir ülkeyiz. İRA gizli bir orduydu ama yeri geldiği zaman illegal bir şekilde kontrol noktalarından geçebiliyorduk. Tutsakların serbest bırakılması çok önemli bir meseleydi, bunu başardık. Hayırlı Cuma Antlaşması’nın hemen ardından başladı ve 2 yıl içerisinde bütün siyasi tutsakların bırakılmasına karar verilmişti. Aslında yüzlerce kişiden bahsediyoruz. Entegrasyon süreci bunun arından daha kolay oldu ama biz asla toplumla bağımızı koparmamıştık, tutsaklar olarak da koparmamıştık. İRA 2005’te, ‘Savaş bitti’ dediği zaman bir doğrulama sürecine girdi. Hayırlı Cuma’nın ardından 7 yıl içinde bu sorun tamamlanmış oldu” şeklinde konuştu.

ETA DENEYİMİ

ETA deneyimini aktaran Igor Zulaıka Zurmıendı, geçen senenin 11 Temmuz’unda gerçekleştirilen silah yakma törenine katılan uluslararası misafirlerden biri olduğunu aktardı. Bask’ın İspanyollarla 16’ncı yüzyıldan beri çatışma içinde olduğunu belirten Zurmıendı, 3 defa gerçekleştirilen müzakerenin başarısız olduğunu aktardı. Süreç bağlamında, “Hiç kimse geride bırakılmayacak ama hiç kimse, ‘Biz bunun parçası değiliz’ demeyecekti” şeklinde bir karar aldıklarını söyleyen Zurmıendı, konuşmasına şöyle devam etti: “Herkes bunun bir parçası olacaktı. Bu noktada sivil toplum masada konuşulamadığı şeyleri de konuşulabilecek bir ortam yarattılar. Bizim durumumuzda ne yapabildik farklı toplumları, bileşenleri bir araya getirebildik ve bir barış forumunda bir araya getirebildik. Ortak noktalar bulunmasını da sağlayabildiler. Diğer meselede süreci sahiplenmemiz gerekti. Bu biraz çelişkili görünebilir. Bir taraf sürecin ilerlemesini istemediğinde, sürecin ilerlemesini nasıl sağlayabiliriz? ETA silahsızlanma süreci. ETA 2011’de silahsızlanma kararı aldı, 2014’te Nepal gerilla örneğini canlandırmaya çalıştı. Bu bir noktada siyasi olarak bir söz verme ama yine de silahlar elimizin altında demenin bir yolu oldu. Biz bunu yaptık ama İspanyollar bunu kabul etmedi. Bask sivil toplumu silahların bulunduğu yerlerin kontrolünü ellerine aldı. Bu da bir topluluk olarak İspanyol hükümetinin yapılmasını istemediği bir şeyi yapmayı sağladık. Bazı kesimler, ‘Silahları düşmana vermek’ olarak tanımlıyordu bunu. ETA silahlarını Bask halkına veriyordu. Bu bizim deneyimimizin en önemli parçasıydı.”

Silahsızlanma, Terhis ve Yeniden Entegrasyon (DDR) sürecine de değinen Zurmıendı, “Eski savaşçıların, tutsakların normal yaşam süreceklerini temin eden araçların olması gerekiyor. Sınır olmaması gerekiyor ama bizim durumumuzda hükümete güvenemedik. Hemen entegre olacak insanların ihtiyaçları varsa bunu devlet değil, biz sağlayacaktık. Bunları sağlamak için toplum organize oldu. Tutsakların ev bulabilmesi için, eğitim alabilmesi için, sağlık hizmeti alabilmesi için… Tutsaklar herkesin sorumluluğuydu. Son olarak bize göre siyasi sorunların, siyasi çözümleri vardır. Demokratik bir sorun varsa, demokratik bir çözümün olması gerekiyor” diye konuştu.

Zurmıendı, son olarak Türkiye’deki sürece işaret ederek, Abdullah Öcalan’ın kesinlikle serbest bırakılması, sürecin parçası olması ve tahliye edilmesi gerektiğini belirterek, “Bu olmazsa bu imkanın mahvolacağını düşünüyoruz” dedi.

‘KADINLARIN DAHİLİYETİ BARIŞ SÜRECİNİ GENİŞLETTİ’

Kolombiya sürecini anlatan Victoria Sandıno ise, Kolombiya’daki çatışmanın arkasında toplumsal eşitsizlik, siyasi şiddet, politik şiddet gibi bazı yapısal sebeplerin olduğunu belirtti. Victoria Sandıno, 50 yıl süren çatışmanın ardından ne hükümetin, ordunun kendilerini alt edebildiğini ne de kendilerinin hükümeti devirmeyi başarabildiğini söyledi. Toplumun tamamı süreci desteklemediğini dile getiren Victoria Sandıno, buna karşın müzakere etmeye devam ettiklerini ve antlaşma imzaladıklarını kaydetti. Victoria Sandıno, “Mağdurlar, toplumsal hareketler, köylüler, üniversiteler, kadın örgütleri ve bizim durumumuzda çok büyük ulusal forumlar gerçekleştirildi. Mağdur oturumları da gerçekleştirildi. Kolombiya sürecinin en önemli katkılarından biri kesinlikle kadınların harekete geçmesi oldu. Bu ne hükümetin ne de isyancıların bir lütfuydu. Kadınların, feministlerin, bölgelerden gelen mağdur ve gerilla kadınların baskısı sonucu gerçekleşti. İlk defa bir barış antlaşması yatay bir şekilde toplumsal cinsiyet odağını dahil etmiş oldu. Nüfusun yarından fazlasını temsil ediyor kadınlar. Ki kadınların katılımı bu şekilde barış gündeminin genişletilmesini de sağlamış oldu” diye konuştu.

Barış anlaşmasının sağlanmasının üzerinden neredeyse 10 yıl geçtiğini ve kimi taahhütlere uyulmadığını belirten Victoria Sandıno , “Ama tartışmalar gerçekleşti. Yoksulluk, katılım, uygulama tartışmaları, barış anlaşmasına uyulmaması tartışmaları yürütüldü. Kolombiya tarihinde ilk kez ilerici bir hükümet kazandı. Mücadele devam ediyor” dedi.

‘SİLAHSIZLANMA BARIŞA GİDEN TEK YOL DEĞİL’

Kolombiya’da silahların kolektif olarak kendini koruma anlamına geldiğini dile getiren Victoria Sandıno, “Bu anlamda buradaki dönüşüm sadece bir silahı bırakmaktan değil, burada siyasi olabilmenin formunu, biçimini bulabilmemiz gerekiyor. Buradaki dönüşüm bir iş bulmaktan ibaret değil, aynı zamanda yaşamı yeniden inşa etmek. Demokratik yolların bulunmasında mücadeleye devam etmek gerekiyor. Bir takım siyasi garantörlerin olması gerekiyor. Kolombiya deneyimimiz şunu gösteriyor; buradaki en zor mesele silahları bırakmak değildi. Silahları bıraktıktan sonra nasıl bir süreç olacak? Silahsızlanma barışa giden tek yol değil. Çünkü burada katledilmiş insanlar var, etiketlenme, ekonomik zorluklar, ötekileştirme durumları var. Buradaki kimi garantileri temin etme sorunları var. Dönüşüm, artık tekrar silahları ele alma gereği olmadığında oluyor. Fikirlerimizi ifade edebildiğimizde oluyor” ifadelerini kullandı.

Son olarak söz alan Muhittin Altun, “Kürtler niye silahlandılar, biz niye 30 yıl hapis yattık? Arkadaşlar beni tanıtırken ‘30 yıllık tutsak’ dediler. Doğrusu 32 yıl 5 ay 29 gün yattım. Ancak ben biliyorum ki bazı arkadaşlarım 34 yıldır cezaevindeler ve hala bırakılmış değiller. 2 bin arkadaş, 30 yıldan fazla Türk Devleti’nin zindanlarında tutulduk ve hala bazı arkadaşlarımız bırakılmış değil. Aynı zamanda bazı arkadaşlarımız var ki, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldı. Önder Apo gibi uzun süre cezaevinde kalacaklar. Bazı arkadaşlarımızın ömürleri yetmedi. Hepsini yad ediyorum, hiçbir zaman unutmayacağız. Yine hapishanelerde kadın arkadaşlarımız vardı. Kadınların özgün durumları göz önünde bulundurulmadı. Arkadaşlarımız çok zor durumlar yaşadılar. Ancak kadın arkadaşlarımız büyük bir güç oldular zindan direnişlerinde. Hala direnişlerinin sürdürüyorlar” diye konuştu.

“KÜRTLER VARLIĞINI ORTAYA KOYDU”

Cezaevlerini kendilerine okula çevirdiklerini dile getiren Altun, “Çok okuduk. Ancak en çok da mücadelemizin üzerine yoğunlaştık. Ellerinden hakları alınan halkların mücadeleleri üzerine yoğunlaştık, araştırmalar yaptık, düşündük, tartıştık. DDR tecrübesi silahların bırakılması ve biraz da kurumsal değişimle sınırlı kalıyor. Bazı şeyler çok göz önünde bulundurulmuyor. Bu da benim için çok büyük bir problemdir. Gördük ki; DDR çözümün sınırları çok da geniş değil. Kürdistan tecrübesi için bunlardan faydalanabiliriz ama daha geniş bir yaklaşıma ihtiyaç var. Kürdistan tecrübesi biraz daha farklıdır. Evet diğer DDR deneyimlerinde de baskı, şiddet var ama Kürtler inkar edilmiş. Şiddete maruz kalmışlar. Hafızları, dilleri, tarihleri yok sayılmış. Yani, ‘siz yoksunuz’ demişler. Bundan daha büyük bir şiddet yoktur. Çözüme giderken bu göz önünde bulundurulmalıdır. Kürtleri kendini ifade etme hakkına sahip olmadığı için silah aldılar. Kürtler varlığını ortaya koydu, ispatlardılar. Bu varlığı siyasi, hukuki ve demokratik bir şekilde sürdürebileceklerini bildikleri için kendilerine inanıyorlar ve güveniyorlar. Bunun içinde garantiler gerekiyor. Kürtler garanti olmadan adım atamazlar” şeklinde konuştu.

‘KÜRTLERLE BİRLİKTE KÜRTLERİ DIŞLAYAN SİSTEM DEĞİŞMELİ’

“Demokratik entegrasyon” kavramına işaret eden Altun, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Demokratik entegrasyonda karşılıklı değişim dönüşüm var. Kürtlerle birlikte, Kürtleri dışlayan sistemde değişmeli. Hakikat rejimleri, zihniyetler değişmeli. Bunlar değişip dönüşebilirse, Kürtler kendilerini güvende hissedebilirler. Kürtleri asimile etmek isteyen irade hüküm sürdüğü sürece Kürtler kimseye güvenmeyecektir. Bizler inanıyoruz ki Türkiye’de reformlar yapmak mümkündür. Asimilasyonist mantık terk edilirse Türkiye kazanacaktır, kaybetmeyecektir. Bu noktada gerekli adımlar atılmalıdır. Kürtler bugün sadece silahsızlanmadan bahsetmiyor. Direnişten, mücadeleden bahsediyorlar ve mücadele ile inşayı bir arada düşünüyorlar. Kendi varlıklarını inşa etme iradeleri de hukuki olarak tanınmalıdır. Bizler hayatlarımızı kendimizle kurabilmeliyiz. Kanuni haklarımız tanınmalıdır. ‘Kürtler bir kurum kursunlar, sonra ben operasyonla onu dağıtırım.’ Bu kafa yapısıyla olmaz. ‘Kürtler belediye başkanlarını seçsinler, ben kayyım atarım.’ Bu bakış açısıyla olmaz. Kürtlerle oturup bir çare bulmaya çalışanlarda tarihi bir karar almak zorundalar. Çünkü alınan bir karardan sonra ortaya çıkan bir sorun var ortada. Fiili varlık hukuki olmalı.”

Konuşmaların ardından görüş ve soru-cevap kısmına geçildi. Çalıştayın ilk oturumu tartışmaların ardından son buldu.

Yangın, Manisa'nın Sarıgöl ilçesine bağlı Güneydamlar ve Tekeliler mahalleleri arasındaki ormanlık alanda başladı. İhbar üzerine bölgeye İzmir Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı ekipler ile Manisa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına bağlı ekipler sevk edildi. Havadan ve karadan müdahalenin sürdüğü yangını kontrol altına alma çalışmaları devam ediyor.

Japonya’da, Kürtlerin yoğun bulunduğu Kawaguchi şehrinde yaşayan Colemergli Kürt senarist ve oyuncu Murat Çiçek, 25 Haziran’da geçirdiği trafik kazasının ardından gözaltına alındı. Eksik evrakları olduğu iddiasıyla gözaltında tutulmaya devam eden Çiçek, Hachioji şehrindeki Takao Karakolu’na götürüldü. Karakola girdikten sonra telefonuna el konulan Çiçek, arkadaşlarıyla da bir daha görüştürülmedi. Çiçek’in arkadaşları defalarca Takao Karakolu’na gitmesine rağmen bir cevap alamadı. Arkadaşları bunun üzerine Murat Çiçek’in gözaltında olduğunu Almanya’da yaşayan ailesine bildirdi.

AİLEYE 5 GÜN SONRA HABER VERİLDİ

Ancak aile de yaptıklarır tüm başvurulara rağmen bilgi alamazken, 8 Temmuz günü Japonya’daki Türkiye konsolosluğundan aileyi arayan yetkililer, Çiçek’in hayatını kaybettiğini bildirdi. Konsolosluk yetkilisi cenaze işlemleri için ailenin Japon yetkililerle irtibata geçmesi gerektiğini söyledi. Aileye Çiçek’in 3 Temmuz’da öldüğünü bildirdi.

Çiçek’in ailesi, cenaze işlemleri için Japonya’ya giderken, aileye 5 gün sonra haber verilmesi dikkat çekti.

JAPONYA’YA ÇAĞRI

Japonya’da çok sayıda isim yaptıkları paylaşım ile Çiçek’in ölümünün aydınlatılmasını isterken, yapılan çağrılarda Japon hükümetinin açıklama yapması istendi.

‘ÖLDÜĞÜMDE KÖYÜMDE YATMAK İSTİYORUM’

Murat Çiçek ile ilgili “Japonya’da Kürt Olmak” belgeselini çeken Çiçek’in arkadaşı İrfan Aktan, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunlara yer verdi:

“O, Japonya’yı seviyordu ve biraz şaşırtıcı bir şekilde, kurallara olan katı bağlılığını bile savunuyordu. Yine de şöyle derdi: ‘Öldüğümde, köyümde yatmak istiyorum, kendi ellerimle diktiğim bir ceviz ağacının altında, güneşin altında.’ Murat Çiçek’in ölümü, gözaltında ölen birinin izole bir vakası olarak anlaşılamaz. Onun hikayesi, Japonya’nın yaklaşık otuz yıldır dayattığı göçmenlik rejimi içinde, özellikle Kürt sığınmacılara yönelik olarak, tam anlamını ancak kazanır. Bu rejimin merkezinde, birbirine kenetlenen birkaç faktör yer alır.’

MURAT ÇİÇEK KİMDİR?

Hakkari doğumlu Kürt senarist ve oyuncu OLAN Murat Çiçek, Türkiye’de yaşadığı dönemde birçok farklı iş kolunda çalıştı. Çiçek, kısa bir süre BKM’de oyunculuk ve senaristlik yaptı. Japonya’ya yerleşen Çiçek, Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Kawaguchi şehrinde ikamet ediyordu. Çiçek, geçtiğimiz yıl rol aldığı “Minna, Oshaberi!” filmiyle Tokyo Film Festivali’ne katıldı. Film, biri Japon biri Kürt iki işitme engelli bireyin iletişim çabasını konu alıyor. Çiçek, memleketi Hakkari’ye dönüş hazırlıklarını tamamlamıştı ve eylül ayında Türkiye’ye dönmeyi planlıyordu.

2 Temmuz’da Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticari Marka Ofisi'ne sunulan başvuruda, ybelirli bir anda "kullanıcının duygusal durumunu ölçmek" için kişiyi ve konumunu izleyebilen yapay zeka destekli bir "cihaz" tanımı yapıldı.

Başvuruda, kullanıcının "evden video görüşmesi yaparken pasif bir dil" kullanmasının yapay zeka destekli cihaz tarafından algılanıp analiz edildiği örneğine de yer verildi. Daha sonra bu verilere dayanarak kişinin belirli bir dönemdeki duygusal durumu hakkında da analiz yapabildiğine yer verildi.

DAVRANIŞLAR İZLENİLİYOR

Meta'nın patent başvurusu, şirketin veri izleme faaliyetlerinin sinsi amaçlarla kullanılabileceğinden endişe duyan gizlilik hakkı savunucularında da kaygı uyandırdı. Dünya çapında milyarlarca kullanıcısı olan ABD'li teknoloji devi, halihazırda internet genelindeki kullanıcı davranışlarını izleyerek ilgi alanları ve alışkanlıklarına dair ayrıntılı profiller oluşturuyor.

29 yaşındaki basketbolcu, kariyerinde NBA'DE Philadelphia 76ers, Detroit Pistons, Denver Nuggets ve Golden State Warriors'ta forma giyerken, Avrupa'da ise Valencia Basket'te oynadı.

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 3, 2026

Fotoğraflar: Veli BALTACİ

ÖZEL HABER-Ceren AKYIL

Diyarbakır Eğil’de Diagne, Osimhen ve Asensio aynı sokakta buluştuhttps://t.co/ynJqAu0qWL pic.twitter.com/QeYYV4Iz5H