Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülmeye başlanan Çerçeve Yasa’ya ilişkin açıklamada bulunan Doğu ve Güneydoğu İş Kadınları Derneği (DOGÜNKAD), Başkanı Özlem Külahci Tanaman, çatışmanın yerine demokratik siyaset ve hukukun güçlendirilmesi açısından önemli bir aşama olarak değerlendirdi.

Tanaman, “Artık mesele yalnızca çatışmayı geride bırakmak değil; demokratik, adil, özgür ve müreffeh bir geleceği birlikte inşa edebilmektir” dedi.

Türkiye’nin uzun yıllardır ağır insani, toplumsal ve ekonomik sonuçlarını yaşadığı tarihsel meselelerin demokratik ve barışçıl yöntemlerle çözülmesi gerektiğine dikkat çeken Tanaman, sürecin hukuki zeminini oluşturmayı amaçlayan Çerçeve Yasa’nın Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesi ve görüşmelerin başlamasının, silah ve çatışmanın yerine demokratik siyaset, diyalog ve hukukun güçlendirilmesi açısından önemli bir aşama olduğu belirtildi.

“BARIŞ İRADESİ HUKUKA VE DEMOKRATİK SİYASETE DÖNÜŞMELİ”

Tanaman, gelinen aşamanın yalnızca barış iradesinin ifade edildiği bir dönem olmadığı, bu iradenin hukuka, demokratik siyasete ve kalıcı toplumsal mekanizmalara dönüştürülmesinin tartışıldığı yeni bir sürece işaret ettiği kaydetti. Tanaman, tarihsel meselelerin silah ve çatışma alanından çıkarılarak millet iradesinin temsil edildiği Meclis’te, demokratik siyaset ve hukuk yoluyla ele alınması gerektiğini vurguladı.

Meclis’te başlayan görüşmelerin yalnızca teknik bir yasama süreci olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çeken Tanaman, sürecin Türkiye’nin gelecekte sorunlarını hangi yöntemlerle çözeceğine ilişkin önemli bir demokratik sınav olduğu ifade etti.

Tanaman, sürecin şeffaflık, toplumsal meşruiyet, hukuk devleti, demokratik katılım ve ortak gelecek iradesi temelinde yürütülmesi gerektiğini de vurguladı. Tanaman ayrıca, Farklı siyasi partilerin ve toplumsal kesimlerin görüşlerini, eleştirilerini ve kaygılarını Meclis çatısı altında dile getirmesinin sürecin zayıflığı değil, demokratik meşruiyetin güçlenmesinin bir parçası olduğunu dile getirdi.

“ARTIK POZİTİF İNŞA DÖNEMİNE GEÇİLMELİ”

Tanaman, bundan sonraki aşamanın yalnızca neyin sona erdiğine değil, neyin kurulacağına odaklanması gerektiğini söyledi.belirtildi.

Tanaman, “Barışın hukuki zemini Meclis’te kurulabilir; ancak barışın kendisi toplumla birlikte inşa edilir” ifadesinde bulundu.

“BARIŞ TOPLUMSALLAŞMADAN KALICI OLMAZ”

Tanaman, barış sürecinin yalnızca devlet ve siyasi aktörler arasında yürütülen bir süreç olarak kalmaması gerektiğine dikkat dikkat çekerek, Kadınlar, gençler, iş dünyası, emekçiler, üniversiteler, meslek kuruluşları, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütlerinin sürece dahil olduğu geniş bir toplumsal diyalog ortamına ihtiyaç olduğu belirtildi.

“KADINLAR SÜRECE AKTİF KATILMALI”

DOGÜNKAD, kadınların barış sürecindeki rolüne de dikkat çekti.

Çatışma dönemlerinin yükünü kadınların ve çocukların ağır biçimde taşıdığı belirtilen açıklamada, göç, yoksulluk, işsizlik, kayıplar ve toplumsal travmaların kadınlar üzerindeki etkilerine işaret eden Tansman, Kadınların yalnızca destek veren değil, karar alma süreçlerinde söz sahibi olan güçlü aktörler olması gerektiği ifade edildi.

Açıklamada, kadınların ekonomik bağımsızlığının ve üretime katılımının güçlendirilmesinin demokratikleşme ve toplumsal refah açısından da önemli olduğu belirtilerek, Meclis’te başlayan yeni dönemin kadınların söz ve deneyimlerinin karar süreçlerine yansıdığı katılımcı bir süreç olması çağrısı yapıldı.

“BARIŞIN EKONOMİDİ KURULMALI”

Tanaman, barışın ekonomik boyutunun da gündeme alınması gerektiğini belirtti. Diyarbakır, Mardin, Batman, Şırnak, Van ve Şanlıurfa gibi kentlerin ekonomik potansiyeline dikkat çeken Tanaman, kalkınmanın yalnızca büyük yatırımlar ve ekonomik göstergeler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği belirtildi.

Tanaman ayrıca, barışın ekonomik kazanımlarının kadınlara, gençlere, çiftçilere, üreticilere, esnafa, girişimcilere ve küçük işletmelere ulaşması gerektiği vurgulandı.

Tanaman, 28 Mart 2026 tarihinde DOGÜNKAD öncülüğünde gerçekleştirilen “Kadınlar Barışı Konuşuyor” buluşmasında barışın siyasi boyutunun yanı sıra toplumsal, demokratik ve ekonomik yönlerinin ele alındığı hatırlattı.

DERNEĞİN TUTUMU

DOGÜNKAD Başkanı Özlem Külahci Tanaman, derneğin tutumunu ise şu sözlerle anlattı: “Şiddetin karşısında demokratik siyasetin; çatışmanın karşısında diyaloğun; kutuplaşmanın karşısında toplumsal buluşmanın; eşitsizliğin karşısında kadınların güçlenmesinin; umutsuzluğun karşısında ortak geleceğin yanındayız.”

Tanaman, gelinen noktayı bir son değil, yeni ve daha büyük bir sorumluluğun başlangıcı olarak gördüklerini belirterek, demokratik, adil, özgür ve müreffeh bir geleceğin birlikte inşa edilmesi gerektiğini ifade etti.

DOGÜNKAD olarak kadınlar ve iş dünyası adına sorumluluk almaya, görüşlerini dile getirmeye ve sürece katkı sunmaya hazır olduklarını belirten Tanaman, “Dün ‘Kadınlar Barışı Konuşuyor’ dedik; bugün kadınların barışı, demokrasiyi ve yeni dönemin ekonomisini birlikte kurması gerektiğini söylüyoruz” dedi.

Tanaman, açıklamasını, “Şimdi barışı konuşmanın ötesine geçip, barışı birlikte inşa etme zamanıdır” sözleriyle tamamladı.

Yasa taslağına ilişkin “Elbette ki yetersiz, ama değersiz değil” diyen Dilan Kunt Ayan, teklife birçok eleştirinin olduğunu ancak söz konusu metninin hangi aşamalardan geçerek bugüne geldiğinin de konuşulmasını istedi. Dilan Kunt Ayan, “19 aylık süreçte; birçok tartışmanın, diyaloğun ve müzakerenin süzülerek ortaya çıktığı bir metinden söz ediyoruz” diye kaydetti.

‘Kapsamı daha geniş ele alınmalıydı’

Dilan Kunt Ayan, yasanın tümüyle beklentileri karşılamadığını ancak ortak mutabakat ve müzakere sürecinin ürünü olduğunu ve partilerinin bu nedenle metne imza attığını söyledi. Dilan Kunt Ayan, “Evet, metnin belli başlı yetersizlikleri var. Belli başlı kavramları ve kullanma biçimine dair eleştirilerimiz var. Kapsamı daha geniş ele alınması gerekiyordu. Fakat, bir başlangıç, bir giriş ve 19 aylık sürecin sonucunda bir beklentinin, yasal bir adımın ortaya konması açısından da önemlidir” dedi.

‘Bazı teknik hatalar halen değerlendiriliyor’

Yasa teklifinde yer alan maddelerin dar yorumlanması ihtimaline dikkat çeken Dilan Kunt Ayan, bazı maddelerin “lafzi” yorumlanması riskine dikkat çekerek, “Yazımda teknik hatalar vardı. Her hâkim veya savcının okuduğunda farklı şekilde yorumlayabileceği, bunun da kamuoyunda birtakım dezenformasyonlara ve yanlış yorumlamalara yol açabileceği durumlar söz konusuydu. Bunlar halen değerlendiriliyor” dedi.
Dilan Kunt Ayan; yıllardır Kürt meselesinin bir “terör” meselesiymiş gibi ele alınmasının artık devreden çıkacağını kaydederek, “Kürt sorununun demokratik yollarla çözülmesi için siyaset yapanların, böylesi bir güvenlikçi anlayışla, böylesi bir akılla yorumlanmasını tamamen devreden çıkaran bir yasadan bahsediyoruz. Bu yasa hem örgüt mensuplarını kapsayan hem de yıllardır demokratik siyaset yaptıkları için başka bir noktada değerlendirilen; cezaevinde olan, diasporada bulunan ve burada demokratik siyaset yürüten kişileri de kapsayan bir düzenleme olacak. Çünkü demokratik siyaset yürüttükleri için binlerce insan hakkında örgüt üzerinden davalar açıldı. Bunların tamamını da ortadan kaldıran bir başlangıç yasasından bahsediyoruz” diye belirtti.

‘Siyaseten ve hukuken konuşabileceğiz’

Dilan Kunt Ayan, “Kürt meselesinin siyasi olarak çözülmesinin, siyasetinin yürütülmesinin artık suç olmaktan çıkmasına dair bir yasadan bahsediyoruz. Eğer bu gerçekten de doğru temelde tartışılırsa artık diyeceğiz ki ‘Evet, bu meseleyi biz hukuken konuşabiliyoruz, siyaseten konuşabiliyoruz.’ O zaman yıllardır Kürt sorununun demokratik yollarla çözülmesinin önündeki engel yasaları da tartışmaya açalım. Nedir mesela bunlar? Elbette ki anadilde eğitimdir, yerel yönetimlerin demokratik durumlarıdır, Türk Ceza Kanunu’ndaki ve Terörle Mücadele Kanunu’ndaki birçok anlamda ‘terörize’ edilen yerlere dair, belli başlı düzenlemelerin yapılmasıdır” şeklinde konuştu.

‘MGK kararı sürecin uzamasına neden olmamalı’

Yasanın uygulanmasının geciktirilmemesi gerektiğini belirten Dilan Kunt Ayan, “Bu yasa Genel Kurul’dan geçtikten sonra hemen uygulanmayacak. Çünkü çerçeve yasada; ‘Milli Güvenlik Kurulu’nun onayından sonra yürürlüğe gireceği yönünde ifade var. Bu sürecin uzamaması gerektiğini her fırsatta ifade ediyoruz. Çünkü MGK’nin vereceği karar uzadıkça, daha önce yasanın gecikmesi sürecinde nasıl belli başlı enfeksiyonlar ortaya çıktıysa, aynı tehlike ve aynı risk burada da kendisini gösteriyor. Bu yasanın yapım süreci bile 19 aylık bir süreye tekabül etti. Fakat uygulaması da zamana yayılan bir süreç olursa, demokratik siyasetin alanının daralması durumu tekrardan söz konusu olacak” dedi.

‘AİHM ve AYM kararlarının uygulanması için beklenmemeli’

Dilan Kunt Ayan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması için çerçeve yasanın yürürlüğe girmesinin beklenmemesi gerektiğini hatırlatarak şunları söyledi: “Türkiye’de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin vermiş olduğu birçok hak ihlali kararı var ve bunların birçoğu da Kürt siyasetçileri üzerinden verilen kararlar. Bu kararlar için bu kök yasanın yürürlüğe girmesine gerek yok. Kobani Kumpas Davası’nda Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu bir karar var. Bu kararın uygulanması için de bu yasanın devreye girmesine gerek yok. Bir an önce, derhal uygulanması gerekiyor ki bu yasanın tartışılması bile artık Türkiye’nin bu iklime girdiğinin bir göstergesi” ifadelerini kullandı.

‘Öcalan’ın rolü ve misyonunun sonucudur’

“Umut hakkı” bakımından da herhangi bir yasal düzenleme beklenilmeden adım atılması çağrısı yapan Dilan Kunt Ayan, “2014 verilen bir karar ve bu kararın da yürürlüğe girmesi için beklenecek hiçbir şey yok. Ama aynı zamanda sadece ve sadece ‘umut hakkı’nı’, AİHM’nin vermiş olduğu karardan da ziyade Sayın Öcalan’ın bu süreçteki rolü misyonu ortada. Yani biz bugün bu yasayı bu aşamada konuşabiliyorsak elbette ki bu Sayın Öcalan’ın bu konudaki rolü ve misyonunun sonucudur” dedi.

‘Büyük bir mücadele hattı başlayacak’

Dilan Kunt Ayan, “Bu yasada Kürt halkının kendi kimliğine dair, statüsüne dair, diline dair bir düzenleme yok. Ama bu bir kök yasa, bir başlangıç yasası. Ana sorun olarak görülen kısmın önce giderilmesi ve daha sonra ise Kürt halkının yıllardır mücadelesini yürüttüğü temel taleplerin artık yasalaşması için büyük bir mücadele hattı başlayacak” diye belirtti.

‘Büyük bir çoğunluğunun ‘evet’ demesiyle yasalaşmasını bekliyoruz’

Genel Kurul aşamasında DEM Parti olarak tüm milletvekilleri ve eş genel başkanlarıyla Meclis’te olacaklarını belirten Dilan Kunt Ayan, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Umut ediyoruz ki tüm siyasi partilerin tam katılımıyla ve tam kabulü ile geçsin bu yasa. Belki bir başlangıç, bir giriş yasası olmasından kaynaklı önem atfediyoruz. Umut ediyoruz ki tüm siyasi partiler de orada hem barışa dair sözünü kuran ve bu tarihi süreçte büyük bir çoğunluğunun ‘evet’ demesiyle yasalaşmasını beklediğimizi ifade edebilirim.”

Sokakta güven duygusunu zedeleyen ne varsa, sanki birer birer karşımıza çıkıyor.
Devletin her sokağa hakim olmasını, vatandaşın kendisini güvende hissetmesini, çocuklarımızın uyuşturucudan ve çetelerden korunmasını elbette istiyoruz.

Ancak bugün Diyarbakır’da konuşulması gereken yeni ve son derece önemli bir başka mesele daha var:

Son günlerde özellikle iş çevrelerinde konuşulan ve dedikodunun ötesine geçtiği ifade edilen ciddi iddialar.
Elbette burada önemli bir parantez açmak gerekiyor. Anlatacaklarım kesinleşmiş bilgiler değil. Bunlar tarafımıza ulaşan ciddi duyumlar ve iddialardır. Dolayısıyla hiçbir banka çalışanını, hiçbir kurumu ve hiçbir kişiyi suçlu ilan etmiyoruz.

Ancak kamuoyunun konuştuğu böylesine ciddi bir iddia varsa, bunun araştırılması da kamu adına görev yapan kurumların sorumluluğundadır. İddia ne?

İddiaya göre Diyarbakır’da bazı banka çalışanları, kredi başvurusunda bulunan sanayici, küçük esnaf ve vatandaşların dosyalarını sonuçlandırmak yerine yaklaşık on gün süren bir sürece sokuyor. Ardından kredi başvurusunun olumsuz sonuçlandığı bildiriliyor.
Ve bundan sonra asıl dikkat çekici bölüm başlıyor.

İddiaya göre bazı başvuru sahipleri, Mardin’in Kızıltepe ilçesinde faaliyet gösterdiği ileri sürülen bir tefeci grubuna yönlendiriliyor. Burada yüksek faiz ve kısa vade karşılığında para verildiği, karşılığında ise taşınmaz, ev, otomobil veya imzalı senet gibi teminatların istendiği öne sürülüyor.

Daha da vahimi…
Bazı banka çalışanlarının hem kredi arayan kişilerden hem de kendilerine yönlendirildiği ileri sürülen kişilerden komisyon aldığı iddiası var. Eğer bu iddialar doğruysa, ortada yalnızca bankacılık sistemiyle ilgili bir sorun yoktur.

Ortada vatandaşın çaresizliğinin istismar edilmesi gibi son derece ağır bir tablo vardır. Bankadan çıkıp tefecinin kapısına gitmek Düşünün… Bir sanayici üretimini sürdürebilmek için kredi arıyor.
Bir esnaf borcunu çevirmek, çalışanının maaşını ödemek için finansmana ihtiyaç duyuyor.

Bir vatandaş hayatındaki zor bir dönemi atlatabilmek için bankanın kapısını çalıyor. Banka kapısından çıktığında ise kendisini çok daha ağır şartların beklediği başka bir kapının önünde buluyor.
Tefeci kapısı…
Yüksek faiz.
Kısa vade.
Ağır teminatlar.
Senetler.
Ve giderek büyüyen borç.

İlk anda sorun çözülmüş gibi görünüyor.
Ama ödeme zamanı geldiğinde, borç alan kişinin asıl kabusu başlıyor.
Bir ev…
Bir araba…
Bir işyeri…
Bir arsa…
Yıllarca alın teriyle kazanılmış bir mal varlığı, birkaç aylık ekonomik sıkışıklığın bedeli haline gelebiliyor. İşte bu nedenle bu iddialar, “Diyarbakır’da şöyle bir söylenti var” denilerek geçiştirilecek kadar basit değildir.

Sokaktaki tablo zaten yeterince ağır
Üstelik bütün bunları Diyarbakır’ın son dönemde yaşadığı diğer olaylardan bağımsız düşünmek de mümkün değil.
Sur ilçesinde 14 yaşındaki bir kolej öğrencisi kız çocuğuna zorla uyuşturucu verildiği iddiası…

Ardından kız çocuğunun iki ağabeyinin, aynı kişiler tarafından pusuya düşürülerek, silahla ağır yaralanmasıyla sonuçlanan silahlı olay…
Meslektaşımız Mürsel Acay’ın silahlı saldırıya uğraması…
Daha önce gazeteci Meyser Tuncay’a yönelik silahlı saldırı…
Bütün bunlar bize aynı şeyi söylüyor:
Diyarbakır’da suçun farklı alanları birbirine temas etmeye başlamışsa, mesele artık tek tek olayların ötesindedir. Uyuşturucu varsa, onu dağıtan bir yapı vardır.
Fuhuş varsa, bunun arkasında organizasyonlar olabilir. Çeteler varsa, onları besleyen ekonomik ve sosyal kanallar vardır.

Tefecilik varsa, ekonomik olarak sıkışmış insanları bu noktaya iten bir düzen vardır. Ve bütün bunlar birbirinden tamamen bağımsız olmayabilir. Bu iddialar araştırılmalı…Diyarbakır Valisi Sayın Murat Zorluoğlu…

Diyarbakır’da göreviniz süresince önemli işlere imza attığınızı, özellikle kentin geleceği açısından değer taşıyan birçok çalışmanın ve projenin içerisinde olduğunuzu biliyoruz. Bu nedenle size bir gazeteci olarak değil, aynı zamanda bu kentin bir insanı olarak sesleniyorum:
“Devlet her sokağa hakimdir” sözünüzün arkasında olduğunuzu biliyoruz.

Şimdi Diyarbakır halkı sizden bir başka konuda da aynı kararlılığı görmek istiyor.
Bankalardan kredi alamadığı için tefecilerin eline düşürüldüğü iddia edilen vatandaşların durumunun araştırılmasını…

Banka çalışanları ile tefeciler arasında herhangi bir bağlantı olup olmadığının ortaya çıkarılmasını… Varsa bu bağlantının kimlere kadar uzandığının belirlenmesini…Ve suç işleyen kim olursa olsun, hukuk çerçevesinde gerekenin yapılmasını bekliyoruz. Çünkü devlet yalnızca sokakta görünür olmamalıdır.
Devlet, vatandaşın çaresiz kaldığı anda da yanında olduğunu göstermelidir.
Bir vatandaş bankaya güvenerek girdiğinde, çıkışta tefecinin kapısını gösterecek bir sistemin parçası haline gelmemelidir.

Diyarbakır bunu hak etmiyor. Diyarbakır; tarihiyle, kültürüyle, insanıyla, üreticisiyle, esnafıyla, sanayicisiyle çok daha güzel bir geleceği hak ediyor.
Bu kentin çocuklarının uyuşturucu tacirlerinin hedefi olmasını istemiyoruz.
Gençlerin çetelerin ağına düşmesini istemiyoruz. Kadınların ve çocukların suçun mağduru olmasını istemiyoruz.
Gazetecilerin, iş insanlarının, esnafın kendisini tehdit altında hissetmesini istemiyoruz. Ve ekonomik olarak zor durumda kalan insanların, çözüm ararken tefecilerin ağına sürüklenmesini hiç istemiyoruz.

Diyarbakır’ın sokakları da, ekonomisi de, geleceği de güvenli olmak zorunda.
Bugün duyduğumuz iddiaların doğru olup olmadığını bilmiyoruz. Ama tam da bu nedenle araştırılmasını istiyoruz.
Çünkü bazen bir iddianın en tehlikeli tarafı doğru olması değil, doğru olup olmadığının hiç araştırılmamasıdır.

Sayın Valim;

Sokağına kadar hakim olan devletin, vatandaşın banka kapısından çıktıktan sonra hangi kapıya yönlendirildiğini de görmesini bekliyoruz. Uyuşturucuya, fuhuşa, çetelere, mafyaya ve şimdi de gündeme gelen tefecilik iddialarına karşı Diyarbakır’ın yanında olacağınıza inanıyoruz. Bu kentin insanı sizden yalnızca güvenlik değil, güven istiyor.

Ve biz de bütün bu tehlikelerin Diyarbakır’ın geleceğini karartmasına izin verilmeyeceğine inanıyoruz.

Diyarbakır’ın Yenişehir ilçesinde kentin önemli ulaşım güzergâhlarından biri olan Seyrantepe Köprülü Kavşağı ile Dicle Üniversitesi yolu, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yol genişletme çalışmaları nedeniyle trafik adeta kilitlendi.

Seyrantepe’de trafik çilesi: Yol tek şeride düştü, ulaşım kilitlendihttps://t.co/8ismf9Fuu8 pic.twitter.com/INLydRQoQ8

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) August 10, 2026

YOL TEK ŞERİDE DÜŞTÜ

Birkaç gündür devam eden çalışmalar kapsamında yolun tek şeride düşmesi, özellikle yoğun saatlerde trafik akışını ciddi şekilde yavaşlattı. Gün içerisinde yoğun olarak kullanılan güzergâhta araçların ilerlemekte güçlük çekmesi, uzun araç kuyruklarının oluşmasına neden oldu.

ÜNİVERSİTE HASTANESİ YOL GÜZERGAHINDA YER ALIYOR

Kent trafiğinin rahatlatılması amacıyla yapılan yol genişletme çalışmasının tamamlanmasının ardından güzergâhtaki ulaşımın daha akıcı hale gelmesi hedefleniyor. Ancak çalışmalar devam ederken tek şeride düşürülen yol, bölgedeki sürücüler için ciddi bir trafik sorununa dönüşürken, özellikle üniversite hastanesi yolunun yoğun olması tehlike yaratıyor.

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Serra Bucak’ın kayınbabası Seyid Musa Dede (Musa Küçük) yaşamını yitirdi.

Bucak, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kayınbabası Seyid Musa Dede’nin Hakk’a yürüdüğünü duyurdu.

Bucak paylaşımında, “Seyid Musa Dedem neylesin? Kim ne bilirse gelsin bildiğini söylesin. Gerçek bileni nerede bulasın. Bilen demez, diyen bilmez; bu nasıl seyran? Eyvallah” ifadelerine yer verdi.

Seyid Musa Dede’nin cenazesinin 11 Ağustos 2026 Salı günü Seyitli-Elmalık Cemevi’nden uğurlanacağı belirtildi.

Genel Kurul Başladı

Genel Kurul’a MHP Meclis Başkanlık Divanı Üyesi Celal Adan başkanlık ediyor.
Oturum öncesinde AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, CHP Grup Başkanı Faik Öztrak ve Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin yanına giderek tokalaştı.
İYİ Parti sıralarına Türk bayrağı koydu
İYİ Parti milletvekilleri ise Genel Kurul oturumuna Türk bayraklı atkılarla katıldı. Milletvekilleri ayrıca sıralarına Türk bayrakları koydu.

Bahçeli Genel Kurul’u izliyor

Genel Kurul’daki görüşmeleriDevlet Bahçeli de izliyor.
Bahçeli, 1 Ekim 2024’te Meclis’in açılış oturumunda DEM Partili milletvekilleriyle tokalaşmış, 22 Ekim 2024’te yaptığı çağrıyla sürecin siyasi gündeme taşınmasında önemli rol oynamıştı. Bahçeli, hazırlanan kanun teklifine ilk imza atan isimler arasında yer alıyor.

Gülistan Kılıç Koçyiğit: Gelin bu tarihi sorumluluğu birlikte taşıyalım

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, Genel Kurul’da yaptığı konuşmada şunları söyledi:
“Evet, bugün Türkiye’nin ortak geleceğini birlikte kurabileceğimiz tarihsel bir gündeyiz. Önemli bir gün bugün ve hepimiz de bu önemli günün hem tanıkları hem de yapıcılarıyız. Sadece anı kurtarmak için değil tarihi kazanmak için buradayız. Uzun yıllardır ağır bedel ödeyen Türkiye halklarının önünde bugün önemli bir imkan var. Sorunlarımızı demokratik siyaset, hukuk, müzakere, ortak akıl zemininde çözmek, barışı kalıcılaştırmak ve demokratik toplumu birlikte inşa etmek.”
Koçyiğit, yasa teklifini Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında demokratik yeniden kuruluşun önemli bir başlangıcı olarak gördüklerini belirterek şöyle devam etti:
“Önümüzdeki yasa teklifini Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında demokratik yeniden kuruluşun önemli bir başlangıcı olarak görüyoruz. Elbette teklifin eksiklikleri var. Bunu hem komisyonda hem burada hem de kamuoyunda ifade ettik. Fakat bundan sonrası da bu eksiklikleri gidermek gibi bir sorumluluğumuz da var. Bugün bizim önümüzde en büyük önümüzdeki en büyük sorumluluk aslında bugün yapılan, atılan bu adımı büyütmek, bu başlangıcı büyütmek.”

Koçyiğit, barışın yalnızca yasayla sağlanamayacağını vurgulayarak demokratik siyasetin alanının genişletilmesi ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

“Çünkü barış yalnızca bir yasayla gelmez gelmeyecek. Barış hukukta, siyasette ve toplumsal yaşamın bütün alanlarında atılacak demokratik adımlarla ancak kalıcı hale gelebilir. Bunun için demokratik siyasetin alanını genişletmek, hukukun üstünlüğünü güçlendirmek, AYM’e ve AHİM kararlarını uygulamak, ifade ve örgütlenme özgürlüğünü sağlamak.”

Koçyiğit, ana dilin kamusal yaşamda ve eğitimde özgürce kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması, seçilmişlerin ve halk iradesinin güvence altına alınması gerektiğini söyledi.

“Ana dil’in kamsal yaşamda ve eğitimde özgürce kullanılmasının önündeki engelleri kaldırmak seçilmişlerin ve halk iradesinin güvence altına alındığı bir demokratik düzeni hep beraber geliştirmek zorundayız. Biz Den Parti olarak bu sürece tarihsel ve stratejik bir perspektifle yaklaşıyoruz. Kürt sorunun demokratik ve barışçılk çözümünü Türkiye’nin demokratikleşme mücadelesinden asla ayrı görmüyoruz.”
Koçyiğit, konuşmasının sonunda tüm siyasi partilere ve milletvekillerine çağrıda bulundu:
“Bu nedenle bütün siyasi partilere ve bütün milletvekili arkadaşlarımıza çağrımızdır. Gelin bu tarihi sürece hep birlikte katkı sunalım. Farklılıklarımızı koruyarak ortaklaşabileceğimiz alanları büyütelim. Eleştirilerimizi süreci güçlendiren önerilere dönüştürelim. Barış’ın toplumsal iradesini meclisin ortak iradesiyle buluşturalım.”

Koçyiğit, “Barışın kazananı 86 milyonuyla bir bütün Türkiye olacaktır. Gelin bu tarihi birlikteliği hep beraber katkı sulalım. Gelin bu tarihi sorumluluğu birlikte taşıyalım” dedi.

YENİ Parti: Tutumumuzu Özel açıklayacak

YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir de Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun da yapılan çalışmalara değinerek, “Biz silahların susması adına, terörün kalıcı olarak bitmesi adına atılabilecek her adımı, gelebilecek her öneriyi benimsiyoruz, ciddiye alıyoruz, önemsiyoruz. Bu kanun teklifiyle ilgili ilgili olarak biz bugüne kadar kimi eleştirilerimizi, önerilerimizi komisyonda gündeme getirdik. Üzülerek söylemeliyim ki bu teklifin geliş biçimi, getiriliş biçimi, imzalanış biçimi, komisyonda en haklı eleştirilerimize karşı dahi noktasına, virgülüne dahi dokundurulmayışı, ortak aklın çalıştırılmayışı önemli eksiklikler olmuştur” ifadelerini kullandı.

Emir, YENİ Parti’nin “çerçeve yasa” teklifine ilişkin tutumunu Genel Başkan Özgür Özel tarafından ayrıntılı bir şekilde açıklanacağını bildirdi.

CHP: ‘Destek vereceğiz’

CHP adına söz alan CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli de “Meseleyi bir devlet politikası olarak değerlendirdiklerini” anlattı. Türeli, Çerçeve Yasa’ya, “Terörün kalıcı olarak sona ermesi ve demokratik siyasetin güçlenmesi düşüncesiyle” destek vereceklerini kaydetti.
Yeni Yol Grubu’den ‘demokratik siyaset’ vurgusu
Yeni Yol Grubu TBMM Grup Başkanvekili Bülent Kaya ise konuşmasında, “Bu sürecin başarıya ulaşmasını ama önümüzde çok uzun ve meşakkatli bir yol olduğunu, bu meşakkatli yolun siyasal kamplaşma ve kutuplaşmalarla değil tam tersine demokratik bir siyaseti inşa etmekle aşılabileceğine inanıyorum” ifadesini kullandı.

İYİ Parti’nin önerisi reddedildi

İYİ Parti’nin Çerçeve Yasa teklifinin Genel Kurul gündemine alınmaması ve Adalet Komisyonu raporunun iade edilmesi yönündeki grup önerisi kabul edilmedi. Bugün Genel Kurul’da grup önerisi veren tek parti İYİ Parti oldu.

Bir yıllık komisyon çalışmasının ardından Genel Kurul’da

“Çerçeve Yasa” teklifi, yaklaşık bir yıl boyunca çalışmalarını sürdüren ve 140’a yakın kişinin dinlendiği Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun raporunun ardından hazırlandı. Teklif, 592 milletvekilinden 360’ının imzasıyla 5 Ağustos’ta TBMM Başkanlığı’na sunuldu. 8 Ağustos’ta Adalet Komisyonu’nda görüşülen teklif, yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi. Komisyon görüşmelerinde AK Parti, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti teklife destek verdi.

Genel Kurul’da kimler söz alacak?

MHP Meclis Başkanvekili Celal Adan’ın başkanlık ettiği Genel Kurul görüşmelerinde, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ve İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu’nun teklif üzerine söz alması bekleniyor.
Yeni Parti Genel Kurulu görüşmeleri öncesinde kapalı grup toplantısı gerçekleştirirken, Özgür Özel’in partinin oylamadaki tutumunu Genel Kurul’da açıklaması bekleniyor.

Teklif 12 maddeden oluşuyor

Adalet Komisyonu’nda kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, yürürlük maddeleriyle birlikte 12 maddeden oluşuyor.

Teklifte, kanunun uygulanmaya başlaması için Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmi Gazete’de yayımlanması şartı getiriliyor.
Buna göre, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların “fiili varlığına son verdiğinin” ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi gerekiyor.
Teklifte bazı soruşturma ve kovuşturmaların belirli sürelerle ertelenmesine ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.
Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul oluşturulması, TBMM Başkanlığı tarafından da bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor

Meclis tatile girecek

TBMM Genel Kurulu’nun 16 Haziran’daki birleşiminde, Meclis’in 1 Temmuz 2026’da tatile girmesi gerekirken çalışmalarına devam etmesine karar verilmişti.

“Çerçeve yasa”nın Meclis tatile girmeden çıkarılması amacıyla Genel Kurul’un çalışma takvimi uzatılmıştı.

Teklifin görüşmelerinin tamamlanarak yasalaşmasının ardından TBMM’nin yaz tatiline girmesi bekleniyor. İçtüzük gereği Meclis, yeni yasama yılının başlayacağı 1 Ekim 2026’ya kadar çalışmalarına ara verecek.

Diyarbakır’ın Kayapınar İlçesi’ne bağlı Huzurevleri Mahallesi’ndeki Sanayi Parkı’nda bulunan 4 tandır evi, bakımsızlık, uyuşturucu kullanımı ve tahribat nedeniyle kullanılamaz hale geldi.

Diyarbakır’da tandır evleri harabeye döndühttps://t.co/ef7ODxRisc pic.twitter.com/rHViBUpBxv

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) August 10, 2026

Yaklaşık 3 yıl önce yapılan tandır evlerinin duvar ve ocak bölümlerinde hasarlar oluşurken, içerisi çöpler ve molozlarla doldu. Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan mahalle sakinleri, alanın geceleri kötü amaçlarla kullanıldığını belirterek tandır evlerinin yeniden yapılmasını talep etti.

“TANDIR EVLERİNDE UYUŞTURUCU KULLANIYORLAR”

Mensure Okçu, tandır evlerinin 3 yıl önce kayyım belediyeleri tarafından yapıldığını belirterek, “Tandır evlerinin şu anki halleri içler acısı. Buralarda uyuşturucu kullanılıyor, tuvalet ihtiyacı gideriliyor. Alan, artık kuruluş amacının dışına çıkmış durumda. Gece gelip sabaha kadar burayı işgal ediyorlar” dedi.

“KADINLAR FIRINDAN EKMEK ALMAK YERİNE BURADA KENDİSİ YAPIYORDU”

Dört tandır evinin her birinin bir mahalleye ait olduğunu ifade eden Okçu,

“Yoksul ailelerin kadınları, fırından ekmek almak yerine buraya gelerek kendi ekmeklerini yapıyordu. Ancak artık bu imkân da ortadan kalktı. Mevcut belediye ise tandır evlerinden birine kapı takarak her haneye bir anahtar verdi. Fakat bu mahalle için tek bir tandır evi yetersiz kalıyor” diye konuştu.

“GEÇİMİMİ TANDIR EKMEĞİNDEN KARŞILIYORDUM”

Besra Eres, ise tandır evinin kendisi için geçim kaynağı olduğunu söyleyerek, şöyle dedi:

“Ben geçimimi tandır evinde ekmek yaparak sağlıyorum. Tandır evlerinin bu şekilde kullanılamaz halde olması bizi mağdur ediyor. Bir an önce tandır evlerinin yapılmasını ve yeniden kullanıma açılmasını istiyoruz.”

“ÇOCUKLARIMIZIN GÜVENLİĞİ İÇİN ALAN YENİDEN DÜZENLENSİN”

Tandır evlerinin kullanım amacının dışına çıkıldığını kaydeden Mühbet Sibal, parkta oynayan çocukların güvenliğine dikkat çekerek, “Kokudan tandır evlerinin yanında duramıyoruz. Parkta oynayan çocuklarımız var. Çocuklarımızın güvenliği için de bu alanın yeniden düzenlenmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Meclisi, Türkiye’nin yaklaşık yarım asırlık çatışmalı süreci geride bırakması ve kalıcı toplumsal barışın tesis edilmesi amacıyla TBMM gündeminde bulunan Çerçeve Yasa için siyasi parti liderlerine mektup gönderdi. DTSO Meclisi, yasanın Meclis’te güçlü ve geniş tabanlı bir uzlaşıyla ele alınmasını ve siyasi parti gruplarının yasaya destek yönünde karar almasını istedi.

Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Meclisi tarafından Cumhurbaşkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, DEM Parti Eşbaşkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, DBP Eşbaşkanları Çiğdem Kılıçgün Uçar ve Keskin Bayındır, Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Önder Aksakal, Emek Partisi Genel Başkanı Seyit Aslan, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Erkan Baş, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan ve Yeni Yol Partisi Genel Başkanı İzzettin Küçük’e gönderilen mektuplarda, Çerçeve Yasa’ya ilişkin güçlü siyasi irade çağrısı yapıldı.

“TOPLUMSAL DESTEK İÇİN GÜÇLÜ MECLİS ONAYI ŞART”

DTSO Meclisi, mektubunda Türkiye’nin tarihi bir süreçten geçtiğine dikkat çekerek, “Türkiye olarak yaklaşık yarım asra yaklaşan çatışmalı süreci geride bırakma ve kalıcı toplumsal barışın zeminini oluşturma açısından tarihi bir dönemden geçiyoruz” ifadelerine yer verdi.

TBMM’nin gündeminde bulunan Çerçeve Yasanın toplumsal barış, demokratik uzlaşı, ekonomik kalkınma ve ortak geleceğin inşası açısından önemli bir fırsat olduğu belirtilen açıklamada,

“Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası olarak, iş dünyası açısından geliştirilmesi gereken yönleri bulunmakla birlikte, Çerçeve Yasa’yı Türkiye’nin bu tarihi süreçte atması gereken önemli adımlardan biri olarak değerlendiriyoruz” denildi.

DTSO Meclisi, siyasi parti liderlerine yönelik çağrısında, “Sayın Genel Başkan olarak taşıdığınız siyasi sorumluluk ve liderlik misyonu çerçevesinde, yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde güçlü, kapsayıcı ve ortak bir iradeyle ele alınmasını ve desteklenmesini son derece önemli buluyoruz” ifadelerini kullandı.

Yaklaşık yarım asırdır devam eden çatışmalı sürecin ağır insani, sosyal ve ekonomik maliyetlere yol açtığına dikkat çekilen açıklamada, “Binlerce insanımızı kaybettik; başta bölgemiz olmak üzere ülkenin önemli bir bölümü ekonomik ve sosyal açıdan büyük tahribatlar yaşadı” denildi.

DTSO Meclisi, sürecin ekonomik sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde ise, “Sermaye ve insan kaynağı kaybı, yatırım eksikliği, gençlerin göçü ve bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarının derinleşmesi, bu sürecin ekonomik sonuçları arasında yer aldı” ifadelerine yer verdi.

“BARIŞ, ÜRETİM VE KALKINMANIN DA ÖNÜNÜ AÇACAKTIR”

Türkiye’nin önünde yeni bir fırsat bulunduğuna dikkat çeken DTSO Meclisi, “Bugün ise Türkiye’nin bu dönemi geride bırakması, toplumsal huzuru güçlendirmesi ve enerjisini çatışmalar yerine üretime, yatırıma ve kalkınmaya yöneltmesi açısından önemli bir fırsat bulunmaktadır” değerlendirmesinde bulundu.

Toplumun beklentisine de dikkat çekilen açıklamada, “Toplumun kahir ekseriyetinin ortak beklentisi; yeni acıların ve kayıpların yaşanmadığı, çocuklarımızın ve gençlerimizin geleceğe güvenle baktığı, insanların huzur ve refah içerisinde yaşadığı bir Türkiye’dir” denildi.

Barışın yalnızca çatışmaların sona ermesi anlamına gelmediği vurgulanan açıklamada, DTSO Meclisi şu değerlendirmeyi yaptı:

“Barış yalnızca silahların susması değildir. Barış; güven ortamının güçlenmesi, gençlerin geleceğe umutla bakabilmesi, üreticinin ve girişimcinin önünü görebilmesi, yatırımların artması, istihdamın güçlenmesi ve ekonomik refahın toplumun bütün kesimlerine yayılmasıdır.”

Kalıcı toplumsal barışın ekonomik boyutuna da dikkat çekilen açıklamada, “Kalıcı toplumsal barışın, özellikle uzun yıllardır çatışmaların gölgesinde kalan bölgelerimizin üretim, yatırım, turizm, tarım, sanayi ve dış ticaret potansiyelinin harekete geçirilmesi bakımından da büyük önem taşıdığına inanıyoruz” ifadeleri kullanıldı.

DTSO Meclisi, siyasi farklılıkların sürecin önüne geçmemesi gerektiğini belirterek, “Siyasi görüşlerimiz, önceliklerimiz ve çözüm önerilerimiz farklı olabilir. Ancak ölümlerin sona ermesi, toplumsal huzurun güçlenmesi, ekonomik refahın artırılması ve Türkiye’nin enerjisinin ortak kalkınmaya yönelmesi konusunda ortak bir zeminin bulunduğuna inanıyoruz” dedi.

“SİYASİ PARTİLER GÜÇLÜ İRADE ORTAYA KOYMALI”

TBMM’de oluşacak geniş tabanlı bir uzlaşının toplumsal güven açısından önemine dikkat çeken DTSO Meclisi,

“Meclis’te oluşacak güçlü ve geniş tabanlı bir uzlaşının, yalnızca siyasi açıdan değil, toplumun sürece duyduğu güven açısından da büyük önem taşıdığı kanaatindeyiz” ifadelerini kullandı.
Siyasi parti liderleri ve Meclis gruplarının ortaya koyacağı ortak iradenin sürecin geleceği açısından önemli bir mesaj olacağı belirtilen açıklamada, şöyle denildi:

“Siyasi parti liderlerinin ve Meclis gruplarının ortaya koyacağı ortak irade ve alınacak grup kararlarının, sürecin toplumsal karşılığını ve kalıcılığını güçlendirecek önemli bir mesaj olacağına inanıyoruz. Bu çerçevede, Çerçeve Yasa’nın Meclis’te görüşülmesi ve oylanması sürecine güçlü ve etkin bir katılım sağlanması, siyasi parti grubunuzun bu yönde bir grup kararı alması ve yasaya güçlü destek verilmesi konusunda göstereceğiniz siyasi iradeyi önemle bekliyoruz.”

Verilecek desteğin tarihi bir anlam taşıyacağı belirtilen açıklamada, “Bu desteğin yalnızca bir yasal düzenlemeye ilişkin siyasi tercih olarak değil, Türkiye’nin yaklaşık yarım asırlık çatışmalı dönemi geride bırakma ve ortak bir gelecek inşa etme iradesinin güçlü bir ifadesi olacağına inanıyoruz” ifadelerine yer verildi.

DTSO Meclisi, siyasi parti liderlerine yönelik çağrısını, “Bu tarihi süreçte ortaya koyacağınız liderliğin ve katkının, yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin Türkiye’si açısından da önemli bir değer taşıyacağına inanıyor; göstereceğiniz duyarlılık ve destek için şimdiden teşekkür ediyoruz” sözleriyle tamamladı.

Vedat Aydın Parkı’nda gerçekleştirilen anma etkinliğine DEM Parti Bismil İlçe Örgütü yöneticileri, Bismil Belediyesi Eşbaşkanları Mizgin Ekin ve Güven Tanrıkulu, eşbaşkan yardımcıları, belediye meclis üyeleri ve yüzlerce yurttaş katıldı.

Etkinlik, demokrasi mücadelesinde yaşamını yitirenler anısına yapılan bir dakikalık saygı duruşuyla başladı. Saygı duruşunun ardından Aram Tîgran’ın yaşamını ve sanat mücadelesini konu alan sinevizyon gösterimi gerçekleştirildi.

“KÜRTÇE, KİMLİĞİMİZDİR”

Anmada konuşan Bismil Belediyesi Eşbaşkanı Güven Tanrıkulu, Aram Tîgran’ın hayallerinin barış ve demokratik toplum süreciyle birlikte gerçekleşmesini temenni ettiklerini belirtti.

Tanrıkulu, “Bugün Aram Tigran’ın ölüm yıldönümünün 17. yılıdır. Onun hayalleri umarım devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci ile birlikte gerçekleşecektir. Aram Tigran’ın hayallerinin gerçekleşmesi için halkımız çocuklarıyla Kürtçe konuşsunlar. Kürtçe kimliğimizdir” dedi.

ARAM TÎGRAN’IN ESERLERİ SESLENDİRİLDİ

Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü bünyesinde eğitim gören öğrencilerin de sahne aldığı etkinlikte, Aram Tîgran’ın çok sayıda eseri seslendirildi.

Anmada, Aram Tîgran’ın barış ve silahsız bir dünya özlemini anlatan, “Heke ez carekê din werim dinyayê ez ê hemû tanq, tifink û çekan bihelînim û ji wan saz, cumbûş û zirne çêkim” ifadelerinin yer aldığı pankart açıldı.
Aram Tîgran’ın yaşamı, müziği ve kültürel mirasının anıldığı etkinlik, yurttaşların katılımıyla çekilen halaylar ve sanatçının eserlerinin seslendirilmesiyle sona erdi.

Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesinde dar sokakların neden bu şekilde tasarlandığına dikkat çeken DİTAV Diyarbakır Şube Başkanı, gazeteci, araştırmacı ve yazar Şeyhmus Diken, Sur’un sokak dokusunun Roma döneminden günümüze uzanan iklimsel, mimari ve kültürel bir anlayışın ürünü olduğunu söyledi. Diken, “Sokakları genişletelim, araçlar rahat girsin” yaklaşımının kentin binlerce yıllık mimari hafızasına zarar verebileceği uyarısında bulundu.

Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesi, yalnızca surları, camileri, kiliseleri, hanları, hamamları ve geleneksel evleriyle değil, sokak dokusuyla da binlerce yıllık bir kent hafızasını günümüze taşıyor.
Diyarbakır Kültürünü Tanıtma Vakfı (DİTAV) Diyarbakır Şube Başkanı, gazeteci, araştırmacı ve yazar Şeyhmus Diken, Sur içindeki sokakların neden dar olduğunu ve bu mimari anlayışın hangi ihtiyaçlardan doğduğunu anlattı.

ROMA’DAN GÜNÜMÜZE UZANAN KENT PLANI

Diken’e göre Sur içindeki kent dokusunun geçmişi yaklaşık 2 bin yıl öncesine, Roma ve Bizans dönemlerine kadar uzanıyor. Roma İmparatorluğunun güçlü dönemlerinde önemli bir kent olan Diyarbakır, çevresini kuşatan yaklaşık 5,5 kilometrelik surlarıyla aynı zamanda planlı bir kent yapısına sahipti.

Diken, eski Roma kentlerinde görülen anlayışın Sur içinde de izlerinin bulunduğunu belirterek, kentin iki ana arter tarafından adeta haç biçiminde bölündüğünü ifade etti. Bu ana arterlerin çevresinde mahalleler, sokaklar ve yapılar şekillenirken, farklı dönemlerde kentin inanç ve sosyal yaşamındaki değişimler de mimariye yansıdı.

KİLİSELER, SİNAGOGLAR, CAMİLER VE MEDRESELER AYNI HAFIZADA

Diken’in anlatımına göre kentin Hristiyanlık ve Musevilik dönemlerinden kalan ibadet mekânlarının yanı sıra, İslamiyet’in bölgede yayılmasıyla birlikte mescitler, camiler ve medreseler de Sur içindeki yerini aldı. Böylece farklı inançların, kültürlerin ve medeniyetlerin izleri aynı surların içerisinde üst üste biriken bir kent hafızasına dönüştü.
Diken, bu nedenle Sur’un yalnızca taş ve yapılardan oluşan bir bölge olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

DAR SOKAKLARIN ARDINDA İKLİM HESABI VAR

Günümüzde zaman zaman “Araç neden giremiyor?”, “Ambulans ve itfaiye nasıl ulaşacak?” ya da “Sokaklar neden genişletilmiyor?” sorularıyla gündeme gelen bu sokakların, aslında dönemin yaşam koşullarına ve iklimine göre planlandığını belirten Diken, geçmişin mimari anlayışının bugünün ulaşım ihtiyaçlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Diken, Diyarbakır’ın yılın büyük bölümünde güneş alan bir coğrafya olduğuna dikkat çekerek, sokakların güneşin geliş açısına göre tasarlandığını ifade etti.

GÜNEŞTEN KORUNMAK İÇİN SOKAKLAR DARALTILDI

Diken, dar sokakların temel işlevlerinden birinin güneşin doğrudan etkisini azaltmak olduğunu belirterek, bunu günlük yaşam üzerinden şöyle açıklıyor:
Sabah saatlerinde doğudan gelen güneş nedeniyle doğu duvarlarının dibinden yürüyen bir kişinin güneşten daha az etkilenmesi, öğleden sonra ise güneş batıya yöneldiğinde batı duvarlarının dibinden yürüyerek gölgede kalabilmesi, sokakların tasarımındaki iklimsel aklın göstergelerinden biri. Yani dar sokaklar yalnızca estetik ya da savunma amacıyla değil, insanın günlük yaşamını iklim koşullarına göre daha konforlu hale getirmek için de tasarlanmıştı.

EVLERİN ODALARI BİLE GÜNEŞE GÖRE KONUMLMANDIRILDI

Bu mimari anlayış yalnızca sokaklarla sınırlı kalmadı. Geleneksel Sur evlerinde odaların konumlandırılması da güneşin hareketine göre şekillendi.
Güneye bakan odaların kış aylarında güneşi daha fazla alması nedeniyle kışlık olarak kullanılabildiğini anlatan Diken, kuzeye bakan odaların ise yazın daha serin tutulabildiğini belirtiyor.

Böylece evlerin planlamasında doğal ısıtma ve serinletme yöntemlerinden yararlanılıyordu.

Bugünün teknolojileriyle yapılan klima ve ısıtma sistemlerinin yerine, yüzyıllar önce güneşin hareketi, gölge, yön ve yapıların konumu kullanılarak doğal bir iklimlendirme sistemi oluşturuluyordu.

“SOKAKLARI GENİŞLETMEK MİRASA MÜDAHALE ANLAMINA GELİR”

Şeyhmus Diken, günümüzde Sur’un dar sokaklarının araç ulaşımı açısından sorun oluşturduğu gerekçesiyle sokakların ve yapıların yıkılarak genişletilmesi düşüncesinin tarihi dokuyu tehdit edebileceğine dikkat çekti.

Diken’e göre geçmişin mimari anlayışını bugünün araç teknolojisi üzerinden değerlendirmek, binlerce yıllık kent hafızasını göz ardı etmek anlamına geliyor.

“Bu sokaklar neden dar, araç neden giremiyor?” sorusundan hareketle yapıların yıkılması yerine, tarihi dokunun kendi karakteri içerisinde korunması gerektiğini vurgulayan Diken, ulaşım ve acil müdahale sorunlarına da bu tarihi dokuya zarar vermeden çözümler üretilmesi gerektiğini savunuyor.

“GEÇMİŞİN MİMARİSİNİ ARAÇLARA GÖRE DEĞİŞTİREMEYİZ”

Diken’in dikkat çektiği temel nokta ise şu:

Sur’un sokakları, evleri ve mahalleleri bugünkü araçların ihtiyaçlarına göre tasarlanmadı. Onları bugün araçların rahat hareket edebilmesi için değiştirmek yerine, mevcut tarihi dokuyla uyumlu çözümler geliştirmek gerekiyor.

Çünkü Sur’un dar sokakları yalnızca bir ulaşım problemi değil; Roma, Bizans ve İslam medeniyetlerinden süzülerek bugüne ulaşan yaklaşık 2 bin yıllık bir mimari anlayışın parçası.

SUR’U DEĞİŞTİRMEK DEĞİL, SUR’U ANLAMAK GEREKİYOR

Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesi, farklı dönemlerin, inançların ve medeniyetlerin birbirine eklemlendiği eşsiz bir kent dokusunu barındırıyor.
Surların çevrelediği 5,5 kilometrelik alan içerisinde şekillenen sokaklar, avlulu evler, ibadet mekânları, medreseler ve mahalleler; yalnızca geçmişten kalan yapılar değil, aynı zamanda dönemin insanının iklimi, güneşi, gölgeyi ve yaşamı nasıl tasarladığını gösteren birer belge niteliğinde.

Şeyhmus Diken’in anlatımı da Sur’un dar sokaklarının “plansızlığın” değil, tam tersine binyıllar öncesinden gelen güçlü bir kent planlama ve iklim bilgeliğinin sonucu olduğunu ortaya koyuyor.

Bu nedenle Sur’un geleceğine ilişkin tartışmalarda mesele yalnızca araçların girip çıkabilmesi olmaması gerektiğini savunan Diken, 2 bin yıllık bir kentin ruhunu ve mimari hafızasını koruyarak nasıl yaşatılacağı konusuna çözüm bulunması gerektiğini sözlerine ekledi.

Her gün sabah saat 05.00’te hazırlıklara başlayan Evelek, Sur ilçesi Gazi Caddesi’nde, Ulu Cami karşısındaki tezgahını açarak müşterilerini ağırlıyor. 25 ile 30 TL arasında değişen fiyatlarla satışa sunduğu içecekler, özellikle 40 dereceyi aşan yaz sıcaklarında yoğun ilgi görüyor.

Yaz mevsiminin en çok tercih edilen geleneksel lezzetlerinden olan meyan şerbeti, limonata ve reyhan şerbeti, hem serinlemek isteyen vatandaşların tercihi oluyor hem de Evelek ailesinin geçim kaynağını oluşturuyor. Özellikle sıcak havalarda tezgahın önünde oluşan yoğunluk, doğal içeceklere olan ilginin her geçen yıl arttığını gösteriyor.

Doğan Evelek, 1993-1994 yıllarından beri bu işi yaptığını söyledi. Evelek, "Daha doğrusu ben çocuk yaşta başladım. O zamanlar tekneyi taşıyamıyordum. Küçük, beş kiloluk yağ bidonları vardı, onları taşımaya başladım. Daha sonra 14-15 yaşına gelince takımı sırtıma aldım. Yaklaşık 3 yıl önce takımı bıraktım ve tezgah usulüne geçtim bu şekilde devam ediyorum. Yani 30 yılı devirdim. Şu anda özellikle meyan şerbetim var. Bunun yanında reyhan şerbeti ve limonata da hazırlıyorum. Dışarıdan gelen misafirlerimiz meyan şerbetini içemediğinde onlara limonata ya da reyhan şerbeti ikram ediyorum. Reyhan da hevsel bahçesinde yetişiyor. Hem meyan kökü hem de reyhan Diyarbakır’a ait değerlerdir" dedi.

Meyan kökünü Aralık ile Şubat ayları arasında topladıklarını aktaran Evelek, sözlerine şöyle devam etti:

"Özellikle Bismil tarafında daha çok bulunuyor. Gidip meyan kökünü getiriyoruz. Yaklaşık üç-dört ay evde kurutuyoruz. Mayıs ayının başlarında çekiçle ezmeye başlıyoruz. Haziran’ın ortalarında da meyan şerbeti satışına başlıyoruz. Yaz mevsimi bizim ekmek teknemizdir. Sezon yaklaşık üç-dört ay sürüyor ve Ekim ayının sonuna kadar devam ediyor. Diyarbakır’ın sıcaklarında meyan şerbeti olmazsa olmazdır. Hava çok sıcak olduğunda harareti alan en önemli içecek meyan şerbetidir. Limonata ve reyhan şerbeti de vatandaşlardan ilgi görüyor. Reyhan şerbeti seyyar satıcılarda pek bulunmaz. Diyarbakır’da şu an sadece bende var. Limonata da rendelenmiş doğal limondan hazırlanıyor. Bu geleneği Gazi caddesinde yaşatmaya devam ediyoruz. Allah ömür verdiği sürece de sürdüreceğiz. Fiyatlarımız yazıyor herkes görsün ne kadar olduğunu. Herkes içebilsin diye uygun tutuyoruz. Meyan kökü şerbeti 25 TL, Limonata 30 TL, reyhan şerbeti 30 TL. Bir çay parası kadar. Herkesin bütçesine uygun olsun istiyoruz. Temizliğe de çok dikkat ediyoruz. Her şey vatandaşın gözü önünde hazırlanıyor."

Şanlıurfa’dan gezmeye gelen Mehmet Ersoy ise, gezerken sıcaktan bunaldığını ve meyan kökü şerbeti içip serinlemek istediğini dile getirdi. Ersoy, "Çok sağlıklıdır. Harareti alır. Herkese tavsiye ederim. Bizim yöremizde de olduğu için içmekte zorluk çekmedim. Çok güzeldir" dedi.

Karar gazetesinden Selin Işık'ın haberine göre Doku'nun arkadaşı, kaybolmanın ardından kendileri hakkında "Gülistan'ı dağa kaçırdıkları" yönünde iddialar ortaya atıldığını, polis tarafından birkaç kez ifadeye çağrıldıklarını ve bir süre takip edildiklerini ileri sürdü.

"Konunun üstüne gitmezseniz aylık yardım yapacağız"

Doku'nun arkadaşı, üniversitedeki bir hocanın kendisini ve bir başka arkadaşını "Gülistan hakkında konuşulacağı" gerekçesiyle Tunceli İŞKUR İl Müdürlüğü'ne gönderdiğini anlattı.

Burada dönemin İl Müdürü Özdemir Aktaş'ın da bulunduğu bir görüşme yapıldığını öne süren genç, kendilerine, "Bu işe devlet bakıyor. Konunun üstüne gitmemeniz halinde size aylık maddi yardımda bulunacağız" denildiğini iddia etti. Teklifi kabul etmediklerini ve görüşmeden ayrıldıklarını söyledi.

Aygül Doku: "Basına konuşmayın baskısı yapıldı"

Gülistan Doku'nun ablası Aygül Doku da arkadaşının anlatımını doğrulayarak Aktaş'ın ilk arama çalışmalarının yapıldığı dönemde aileye basın, siyasetçiler ve sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmemeleri yönünde telkinde bulunduğunu ileri sürdü.

Abla Doku, kendilerine "Vali'ye güvenin" denildiğini ve devletin üst makamlarında iş imkânı sağlanacağı yönünde vaatlerde bulunulduğunu savundu. Bu tekliflere, "Bizim işe değil, sadece Gülistan'a ihtiyacımız var" diyerek karşı çıktığını belirtti.

Ailenin avukatı Ali Çimen de Özdemir Aktaş hakkında aileye baskı kurduğu iddiasıyla şikâyette bulunduklarını söyledi. Çimen, nisan ayında görevden alınan Aktaş hakkında bu şikâyet nedeniyle soruşturma açılmadığını belirtti.

Yurdun kuzey kesimleri ile Akdeniz'in parçalı, yer yer çok bulutlu olması bekleniyor. Marmara'nın doğusu, Akdeniz'in Toroslar mevkii, Karadeniz'in Kastamonu'nun iç kesimleri dışındaki bölümü, Doğu Anadolu'nun kuzeyi, İstanbul, Yozgat, Muş ve Van çevreleri ile Balıkesir'in kuzeyi, Muğla'nın iç ve Osmaniye'nin doğu kesimlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak öngörülüyor.

Yağışların Samsun, Kars ve Ardahan çevreleri ile Erzurum'un kuzeydoğusunda yer yer kuvvetli olması bekleniyor. MGM, kuvvetli yağış nedeniyle yaşanabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması çağrısında bulundu.

Hava sıcaklıklarında önemli bir değişiklik beklenmezken, sıcaklıkların mevsim normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor.

Marmara ve Kuzey Ege'de kuvvetli rüzgar
Rüzgarın genellikle kuzey, güney ve doğu kesimlerde güney yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette esmesi bekleniyor. Marmara ile Kuzey Ege kıyılarında ise rüzgarın kuzey yönlerden saatte 40-60 kilometre hızla kuvvetli eseceği tahmin ediliyor.

MGM, kuvvetli rüzgar nedeniyle meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı yurttaşları dikkatli ve tedbirli olmaları konusunda uyardı.

Marmara

Parçalı ve çok bulutlu, doğu kesimleri, İstanbul çevreleri ile Balıkesir'in kuzeyinin yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçmesi bekleniyor. Rüzgarın kuzey yönlerden kuvvetli esmesi öngörülüyor.
Bursa 33, Çanakkale 34, İstanbul 31, Kırklareli 32 derece.

Ege

Kıyı kesimlerinin az bulutlu ve açık, iç kesimlerinin yer yer parçalı bulutlu olması bekleniyor. Muğla'nın iç kesimlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak öngörülüyor. Kuzey Ege kıyılarında rüzgarın kuvvetli esmesi bekleniyor.
Denizli 39, İzmir 37, Manisa 37, Muğla 38 derece.

Akdeniz

Az bulutlu ve açık, iç kesimlerinin yer yer parçalı ve çok bulutlu olması bekleniyor. Toroslar mevkii ile Osmaniye'nin doğusunda yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak öngörülüyor.
Adana 36, Antalya 36, Burdur 35, Hatay 34 derece.

İç Anadolu

Parçalı ve az bulutlu, Yozgat çevrelerinin öğle saatlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçmesi bekleniyor.
Ankara 32, Çankırı 35, Eskişehir 33, Konya 32 derece.

Batı Karadeniz

Parçalı ve çok bulutlu, Kastamonu'nun iç kesimleri dışında bölge genelinin yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçmesi bekleniyor.
Bolu 30, Düzce 31, Kastamonu 31, Zonguldak 28 derece.

Orta ve Doğu Karadeniz

Bölge genelinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Yağışların Samsun çevrelerinde yer yer kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.
Amasya 32, Rize 29, Samsun 30, Trabzon 28 derece.

Doğu Anadolu

Kuzey kesimleri ile Muş ve Van çevrelerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor. Yağışların Kars ve Ardahan çevreleri ile Erzurum'un kuzeydoğusunda kuvvetli olması öngörülüyor.
Erzurum 27, Kars 25, Malatya 35, Van 28 derece.

Güneydoğu Anadolu

Bölgenin az bulutlu ve açık geçmesi bekleniyor.
Diyarbakır 38, Mardin 36, Siirt 36, Urfa 40 derece.

Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan Ekoloji Aktivisti Dr. Zeki Kanay, Dicle Üniversitesi yerleşkesinde yaklaşık 20 yıldır ağaçlandırma çalışması yapılmadığını öne sürdü. Kanay, ayrıca 2014 yılında Yenişehir Müftülüğü tarafından oluşturulan ve “Gül-i Muhammediye Gül Bahçesi” olarak bilinen alanda da inşaat yapıldığını iddia etti.

Dicle Üniversitesi’nde yeşil doku tehlikede:
Ağaçlar kurudu, inşaatlar dikildihttps://t.co/iuqoDQvCKc pic.twitter.com/Un827i0j2b

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) August 10, 2026

“KOROMASIZ KALDI”

Dicle Üniversitesi, geçmişten bugüne önemli orman alanlarına ve yeşil dokusuna sahip bir yerleşke olmasına rağmen, son yıllarda bu yeşil dokunun giderek yok olduğunu dile getiren Kanay, “2006 yılında gerçekleştirilen yaklaşık 400 bin fidanlık orman projesi vardı. Yıllarca bakım çalışmaları yapılan bu proje kapsamında yaklaşık 27 kilometre tel çit de inşa edilmişti. Aradan geçen 20 yılın ardından bu ormanın ancak yaklaşık yüzde 50’sinin ayakta kaldığı görülmektedir. Üstelik başlangıçta alanın korunması amacıyla yapılan tel çitlerden bugün bir metre dahi kalmamıştır. Korumasız kalan alandaki ağaçlar ise her geçen gün azalmaktadır” dedi.

“DÖRT VALİ TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLEN AĞAÇLAR YOK OLDU”

Daha önce dört farklı vali döneminde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarından dikilmiş ağaçların neredeyse tamamının bugün ortadan kalktığını öne süren Kanay, şunları ifade etti: “Son 20 yılda Dicle Üniversitesi’nde ve Diyarbakır’da çok sayıda ağaçlandırma kampanyası gerçekleştirildi. Bu kampanyalar çoğu zaman büyük katılımlarla, geniş tanıtımlar ve törenlerle kamuoyuna duyuruldu. Ancak asıl mesele, fidanların dikildiği gün değil, yıllar sonra hala yaşayıp yaşamadığıdır.

“FİDANLAR KURUDU”

Ne yazık ki birçok kampanyanın ardından dikilen fidanların bakımının yeterince yapılmadığı ve önemli bölümünün kuruduğu görülmektedir. Bire bir yaptığım tespitlerde, dört farklı vali döneminde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarından dikilmiş ağaçların neredeyse tamamının bugün ortadan kalktığı örneklerle karşılaşılmıştır.”

“2024 YILINDA EKİLEN FİDANLAR DA KURUDU”

11 Kasım 2024 yılında dikilen fidanların da bakımsızlıktan koruduğuna dikkat çeken Kanay, Bunun yakın tarihli çarpıcı örneklerinden birinin de de 11 Kasım 2024 Milli Ağaçlandırma Günü kapsamında Diyarbakır Valisi Sayın Murat Zorluoğlu’nun katılımıyla gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmasıdır. Söz konusu alana dikilen fidanların önemli bölümünün daha sonra bakımsızlık nedeniyle kuruduğu görülürken, bugün aynı alanda inşaat çalışması yapılmakta ve dikim yapılan alan yapılaşmaya açılmaktadır” diye belirtti.

Dicle Üniversitesi yerleşkesinde, 2014 yılında Yenişehir Müftülüğü tarafından oluşturulan “Gül-i Muhammediye Gül Bahçesi” olarak bilinen alanda da inşaat yapıldığını idda eden Kanay, söz konusu alandaki yeşil dokunun büyük ölçüde yok olduğunu belirterek, üniversite yönetimi ve kent yöneticilerine bilimsel bir ağaçlandırma politikası oluşturulması çağrısında bulundu.

“KALAN İKİ, ÜÇ GÜLDE İNŞAATA KURBAN EDİLDİ”

Dr. Zeki Kanay, alanda daha önce bulunan güllerin de inşaat çalışmaları sırasında zarar gördüğünü öne sürdü. Kanay, “Alanda iki, üç adet gül kalmıştı, onlar da bu inşaatta kurban edildi” ifadelerini kullandı.

“BİLİMSEL BİR AĞAÇ POLİTİKASINA İHTİYAÇ VAR”

Dicle Üniversitesi ve Diyarbakır genelindeki yeşil alanların korunması ve geliştirilmesi gerektiğini belirten Kanay, üniversite rektörü ve Diyarbakır Valisi’ne çağrıda bulundu.

“KONGRE VEYA SEMPOYUM YAPILSIN”

Kanay, kentte bilimsel temellere dayalı bir ağaçlandırma politikası oluşturulması gerektiğini belirterek, bu kapsamda bir kongre veya sempozyum düzenlenmesini önerdi. Kanay, yeşillendirme politikası konusunda ilgili kurum, kuruluş ve uzmanların bir araya getirilerek kısa ve orta vadeli bir eylem planı hazırlanması gerektiğini ifade etti.

“ONBİNLERCE AĞAÇ YOK OLDU”

Dicle Üniversitesi yerleşkesindeki yeşil alanların geçmişten bu yana çeşitli nedenlerle azaldığını savunan Kanay, özellikle 40-50 yıl önce oluşturulan ormanlık alanların önemli ölçüde tahrip olduğunu ileri sürdü.

Kanay, yanlış sürüm ve budama uygulamalarının yanı sıra yapılaşma, kaçak ağaç kesimi, keçilerin verdiği zarar, bakımsızlık, hastalık ve alan işgalleri nedeniyle on binlerce ağacın yok olduğunu iddia etti.

“YEŞİL ALAN KAYBI DEVAM EDİYOR”

Yeşil alan kaybının halen devam ettiğini belirten Kanay, üniversite yerleşkesindeki mevcut ağaç ve yeşil alanların korunması, kaybedilen alanların ise bilimsel yöntemlerle yeniden ağaçlandırılması gerektiğine dikkat çekti.

“HEVSEL DİRENECEK”

Kanay son olarak şunları ifade etti:

“Stad yapıldı, ağaçları feda et. Kütüphane yapılıyor, gül bahçesine ne gerek? Kantin yapıldı, 20 çam gitsin. Kongre merkezi yapıldı, üzüm bağı viran olsun. Yurt lazım, fidanlar daha küçük; oturtalım üstüne. Hastane yapacağız, birkaç ağaç giderse ne olur? Öğrenci merkezi yapıldı, ağaçlar engel; kes gitsin. Güneş santrali yapıldı, ağaçlar enerjiye feda olsun. Bataklık var, 10 bin ağaç kes; kafe yapacağız, parayı vuracağız. Hevsel direnecek.”

İran, Umman ile yeni deniz geçiş güzergâhlarını belirleyen anlaşmanın son aşamaya geldiğini açıklarken, boğazın yeniden açılması için ABD’nin başka koşulları da yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.

Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 1,09 yükselerek varil başına 84,46 dolara, ABD Batı Teksas tipi ham petrol (WTI) ise yüzde 0,78 artışla 78,79 dolara çıktı.

Her iki gösterge petrol fiyatı da geçen hafta, İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak bir anlaşmaya yaklaştığı beklentisiyle yüzde 7’den fazla gerilemişti. Savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu.

İran pazar günü Umman ile yapılacak anlaşmanın “son aşamada” olduğunu açıklasa da Washington’ın bazı ek koşulları yerine getirmesi gerektiğini yineledi. Bu koşullar arasında ABD’nin İran’a yönelik geniş çaplı saldırıları nedeniyle tazminat ödemesi de bulunuyor.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların müzakerelerin sürekli ilerleyip ardından kesilmesinden dolayı temkinli olduğunu belirterek, “Piyasa, daha fazla risk primini fiyatlardan çıkarmadan önce doğrulanmış tanker hareketleri veya resmi anlaşmalar gibi somut kanıtları görmek istiyor.” dedi.

İRAN'DAN ABD İLE GÖRÜŞME YOK ÇIKIŞI

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise pazar günü yaptığı açıklamada, İran ile ABD arasında herhangi bir görüşme yapılmadığını ve Washington’ın haziran ayında imzalanan geçici anlaşmayı ihlal ettiği sürece Tahran’ın müzakerelere başlamayacağını söyledi.
Bu açıklama, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda son günlerde artan diplomatik iyimserliğe rağmen taraflar arasındaki anlaşmazlıkların devam ettiğine işaret etti.

SUUDİ ARABİSTAN’DAKİ PETROL TESİSİNE SALDIRI

Petrol arzına ilişkin endişeleri artıran bir diğer gelişme ise hafta sonunda Suudi Arabistan’daki bir petrol tesisine yönelik saldırı oldu.

İran destekli Husiler, pazar günü Saudi Aramco’nun Cizan rafinerisini vurduklarını açıkladı.

Saldırı, Suudi Arabistan’ın ABD-İsrail savaşının İran’a karşı yarattığı bölgesel istikrarsızlığa karşı Türkiye ve Pakistan’la savunma anlaşması imzalamasından iki gün sonra gerçekleşti.

Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri’nin ulusal petrol şirketi ADNOC, cuma günü yaptığı açıklamada, çatışmaların başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçen 15 gemisinin saldırıya uğradığını bildirdi.
Bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı’na ilişkin diplomatik görüşmeler sürerken enerji arzında jeopolitik risklerin hâlâ yüksek olduğunu gösteriyor.

Bu kapsamda kavşağın Ankara ve İstanbul yönündeki çıkışları tamamen trafiğe kapatılacak. Ulaşım alternatif güzergahlardan sağlanacak.

Ankara istikametine giden ve Orhanlı gişelerini kullanmak isteyen sürücüler, Kurtköy gişelerinden çıkış yaparak Şekerpınar gişelerinden D-100 devlet yoluna bağlanabilecek. İstanbul istikametine giden sürücüler ise Şekerpınar gişelerinden çıkıp D-100 devlet yoluna ulaşarak Kurtköy Kavşağı’ndan çıkış yapabilecek.

Bazı yolların bir bölümü trafiğe kapalı

Aydın-Denizli Otoyolu’nun 10-11. kilometrelerinde Aydın istikametindeki üstyapı çalışmaları nedeniyle sol ve orta şeritler trafiğe kapatıldı. Ulaşım sağ şeritten kontrollü olarak sürdürülecek.

Aksaray-Nevşehir yolunun 29-31. kilometreleri yol yapım çalışmaları nedeniyle trafiğe kapatıldı. Ulaşım, Nevşehir-Aksaray yönünde iki yönlü ve servis yolundan sağlanıyor.

Ankara-Kırıkkale yolunun 35-37. kilometrelerinde de yol yapım çalışmaları nedeniyle ulaşım diğer istikametten iki yönlü gerçekleştiriliyor.

Göksun-Elbistan yolunun Elbistan şehir geçişindeki 26-31. kilometrelerinde ve Samsun-Çarşamba-Terme yolunun 5-6. kilometrelerinde yapım çalışmaları nedeniyle ulaşıma kontrollü izin veriliyor.

Kayseri-Kırşehir yolunun 16-20. kilometrelerinde yol yapım çalışmaları nedeniyle ulaşım, bölünmüş yolun bir kesiminden iki yönlü devam ediyor.

Elazığ-Malatya yolunun 38-42. kilometrelerinde üstyapı yenileme, İznik-Mekece yolunun 5-7. kilometrelerinde ise yapım çalışmaları nedeniyle ulaşım kontrollü sağlanıyor.

Çavdır-Söğüt-Korkuteli yolunun 5-12. kilometrelerinde devam eden yol yapım çalışmaları nedeniyle sürücülerin trafik işaret ve işaretçilerine dikkat etmesi istendi.

KGM, çalışma yapılan kesimlerde sürücülerin yavaş seyretmesi ve trafik işaretlerine uyması uyarısında bulundu.

EMEKLİYE SEYYANEN ZAM DAVASINDA SON DURUM

Anayasa Mahkemesi, aynı hukuki uyuşmazlığı konu alan bireysel başvuruların birlikte incelenmesine karar verdi. Böylece seyyanen ödeme konusunda yapılan başvurular tek dosya üzerinden değerlendirilecek.

Dosyaların birleştirilmesiyle hukuki süreç devam ederken, AYM'nin başvuruların esasına ilişkin nihai değerlendirmesi henüz sonuçlanmadı. Bu nedenle mevcut gelişme, doğrudan emekli maaşlarına zam yapılacağı anlamına gelmiyor.

25 BİN TL SEYYANEN ZAM İDDİASI NEDİR?

Seyyanen zam gündeminde sıkça dile getirilen 25 bin TL civarındaki rakam, 2023 yılında uygulanan 8 bin 77 TL'lik ilave ödemenin güncel katsayılarla hesaplanmasına dayanıyor.

Görevdeki memurlar için uygulanan ödemenin yıllar içinde güncellenmesi nedeniyle bugün yaklaşık 25 bin TL seviyesinde bir tutardan söz ediliyor. Ancak bu rakamın emekli maaşlarına kesin olarak ekleneceğine yönelik AYM tarafından verilmiş bir karar bulunmuyor.

Dolayısıyla “emekliye 25 bin TL zam kesinleşti” şeklindeki ifadeler, mevcut hukuki sürecin geldiği noktayı yansıtmıyor.

8 BİN 77 TL'LİK ÖDEME NEDEN TARTIŞMA KONUSU OLDU?

2023 yılında kamu çalışanlarının maaşlarına 8 bin 77 TL tutarında ilave ödeme getirildi. Söz konusu ödeme görevdeki memurlara uygulanırken memur emeklilerinin aylıklarına aynı şekilde yansıtılmadı.

Bu farklılığın ardından memur emeklilerinin de söz konusu ödemeden yararlanması gerektiği yönünde hukuki girişimler başlatıldı. Süreç içerisinde konu Anayasa Mahkemesi'nin önüne taşındı.

SEYYANEN ZAM KARARI ÇIKARSA KİMLERİ KAPSAYACAK?

Sürecin temelinde görevdeki memurlar ile memur emeklileri arasındaki ilave ödeme farkı bulunuyor. Bu nedenle olası bir AYM kararının tüm SSK ve Bağ-Kur emeklilerine otomatik olarak seyyanen zam yapılması sonucunu doğuracağı söylenemiyor.

Kararın kapsamı, hangi emeklileri ilgilendireceği ve geçmiş dönemlere ilişkin herhangi bir ödeme yapılıp yapılmayacağı AYM'nin gerekçeli kararıyla netleşebilecek.

GEÇMİŞE DÖNÜK SEYYANEN ZAM FARKI ÖDENECEK Mİ?

Emeklilerin merak ettiği bir diğer konu ise geçmiş dönemlere ilişkin fark ödemesi. Şu an için geriye dönük ödeme yapılacağı da kesinleşmiş değil.

AYM'nin vereceği kararın içeriği ve sonrasında uygulanacak hukuki süreç görülmeden geçmiş dönem farklarının hangi tarihten itibaren hesaplanacağını söylemek mümkün değil.

AYM EMEKLİYE ZAM KARARI VERDİ Mİ?

Anayasa Mahkemesi'nin dosyaları birleştirmesi önemli bir gelişme olsa da henüz emeklilere 25 bin TL seyyanen zam verilmesine yönelik nihai bir karar açıklanmış değil.

Bu nedenle emeklilerin maaşlarına ne kadar zam geleceği, herhangi bir geriye dönük ödeme yapılıp yapılmayacağı ve kararın kimleri kapsayacağı AYM'nin esas hakkındaki değerlendirmesinin ardından belli olacak. Gözler şimdi Yüksek Mahkeme'nin vereceği karara çevrilmiş durumda.

AYM’nin konuya ilişkin kararı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Karara göre, İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, önüne gelen bir davada Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesinde yer alan “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır. Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir” hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için AYM’ye başvurdu.
Başvuruda, kadının evlenmesiyle nüfus kaydının baba hanesinden erkek eşin hanesine taşındığına dikkat çekildi. Bu uygulamanın kadın ile erkek ve eşler arasındaki eşitlik ilkelerine aykırı olduğu, kadın aleyhine cinsiyete dayalı ayrımcılık oluşturduğu ve nüfus kütüğünde kocanın esas alınmasının meşru bir amacının bulunmadığı ileri sürüldü.

AYM: Nüfus kütüğü teknik kayıt sistemi

AYM, iptal istemini oy çokluğuyla reddetti.
Kararda, nüfus kütüğünün idare tarafından tutulan teknik bir kayıt sistemi olduğu belirtildi. Kadının kaydının kocasının hanesine taşınmasının, kadının hukuki statüsü veya somut bir menfaati üzerinde doğrudan ve belirleyici bir etkisinin bulunmadığı değerlendirmesine yer verildi.
AYM, söz konusu düzenlemenin Anayasa’nın hukuk devleti, kanun önünde eşitlik, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı ile ailenin korunmasına ilişkin hükümlerine aykırı olmadığına hükmetti.

5 üye karşı çıktı: Cinsiyete dayalı farklı muamele

Karara AYM’nin 5 üyesi karşı oy kullandı.
4 üyenin ortak karşı oy gerekçesinde, nüfus kayıt sisteminin aile bağlarını göstermesinin mümkün olduğu ancak bunun yapılırken kadının erkek eşin hanesine bağlı bir kayıt unsuru haline getirilmesinin hukuk devletinin insan onuru ve eşitliğe dayalı karakteriyle bağdaşmayacağı belirtildi.
Karşı oy gerekçesinde, düzenlemenin evlilik birliği içinde aynı hukuki durumda bulunan kadın ve erkek arasında cinsiyete dayalı, haklı bir nedene dayanmayan farklı muamele oluşturduğu ifade edildi.
Kadının hukuki kişiliğinin bağımsız bir birey olarak değil, erkek eşin hanesine bağlı biçimde konumlandırıldığı belirtilen gerekçede, düzenlemenin “eşler arası eşitliğe dayalı anayasal aile anlayışını zedelediği” ve uluslararası insan hakları hukukunda benimsenen kadın-erkek eşitliği standartlarıyla bağdaşmadığı kaydedildi.
Bir diğer karşı oy gerekçesinde ise düzenlemenin kadın aleyhine olduğu ve Anayasa’nın 10. maddesindeki “Kanun önünde eşitlik” ile 41. maddesindeki “Ailenin korunması ve çocuk hakları” hükümlerine aykırı bulunduğu belirtildi.
Karşı oy kullanan üyeler, bu gerekçelerle düzenlemenin iptal edilmesi gerektiği görüşünü dile getirdi.

CANSEVER KİMDİR, GERÇEK ADI NEYDİ?

Cansever’in gerçek adı Dzansever Dalipova idi. 8 Temmuz 1967’de, o dönemde Yugoslavya sınırları içerisinde bulunan ve günümüzde Kuzey Makedonya sınırlarında yer alan Veles’te dünyaya geldi.

Arabesk müzik alanında kendine özgü yorumuyla tanınan sanatçı, “Ağla Gözbebeğim”, “Kara Çadır”, “Cemalim”, “Sen de Gittin” ve “Kime Bu İnat” gibi eserlerle geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.

Cansever, yedi çocuklu bir ailenin en küçük çocuğuydu. Çocukluk döneminde geçirdiği bir kaza ise hayatında önemli bir iz bıraktı.

CANSEVER NEDEN ÖLDÜ, HASTALIĞI NEYDİ?

Cansever’in uzun süredir lösemi tedavisi gördüğü belirtildi. Sanatçının sağlık durumunun ağırlaşmasının ardından Almanya’da hastanede tedavisine devam edildi.

Mart 2026’da ilik nakli geçiren Cansever’in sağlık durumunun daha sonra yeniden kötüleştiği aktarıldı. Hastanede tedavi gören sanatçı, 8 Ağustos 2026’da Almanya’da hayatını kaybetti.

Cansever’in ölüm haberinin ardından sevenleri ve sanat dünyasından çok sayıda taziye mesajı geldi.

CANSEVER KAÇ YAŞINDAYDI?

8 Temmuz 1967 doğumlu olan Cansever, 8 Ağustos 2026 tarihinde 59 yaşında hayatını kaybetti.

Sanat yaşamını uzun yıllar sürdüren Cansever, özellikle arabesk ve halk müziği eserlerine getirdiği yorumla tanındı. Almanya’da yaşamını sürdüren sanatçı, hayatının son döneminde sağlık sorunlarıyla mücadele etti.

CANSEVER EVLİ MİYDİ, EŞİ KİMDİ?

Cansever’in kamuoyunca bilinen bir eşi bulunmuyordu. Sanatçının daha önce evlilik planı yaptığı bir ilişkisinden söz ettiği ancak evlenmediği aktarılmıştı.

2022 yılında katıldığı bir programda özel hayatına ilişkin açıklamalarda bulunan Cansever, sevdiği ve evlenmeyi düşündüğü kişinin daha sonra evli olduğunu öğrendiğini anlatmıştı.

Bu nedenle sanatçının vefat ettiği sırada bilinen bir eşi bulunmuyordu.

CANSEVER’İN ÇOCUĞU VAR MI?

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Cansever’in bilinen bir çocuğu bulunmuyor. Sanatçının biyolojik çocuğu olduğuna veya resmî olarak evlat edindiğine ilişkin doğrulanmış bir bilgi de yer almıyor.

Cansever’in çocuk sahibi olmaması ve bilinen bir eşinin bulunmaması, ölümünün ardından mirasçılarıyla ilgili araştırmaların da artmasına neden oldu.

CANSEVER’İN ANNE VE BABASI KİMDİR?

Cansever’in anne ve babasının isimleri kamuoyuna açık ve doğrulanmış biyografi kaynaklarında yer almıyor. Ancak ailesinin kökenlerine ilişkin bazı bilgiler bulunuyor.

Aktarılan bilgilere göre sanatçının babası Selanik göçmeni, annesi ise Bulgaristan göçmeniydi. Cansever, yedi çocuklu ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldi.

Anne ve babasının isimleri konusunda doğrulanmış bilgi bulunmadığından kesin olmayan isimlerin paylaşılması mümkün değil.

CANSEVER’İN VASİYETİ VAR MI, MİRASI KİME KALACAK?

Cansever’in ölümünün ardından en çok araştırılan konulardan biri de mirası oldu. Ancak kamuoyuna açıklanmış doğrulanmış bir vasiyetname bulunmuyor.

Sanatçının son döneminde sevenlerinden dua istediği biliniyor. Ancak bu sözlerin hukuki anlamda bir miras vasiyeti olmadığı belirtiliyor.

Cansever’in bilinen bir eşi ve çocuğu bulunmadığı için mirasın kime kalacağı; anne ve babasının hayatta olup olmadığı, kardeşlerinin durumu, varsa geçerli bir vasiyetname ve sanatçının hangi ülkelerde mal varlığı bulunduğu gibi unsurlara göre belirlenecek.

BODRUM FK BURSASPOR MAÇI KAÇ KAÇ BİTTİ?

Bodrum FK ile Bursaspor arasındaki mücadele Bodrum FK 0-2 Bursaspor şeklinde sonuçlandı. Bursaspor karşılaşmanın ilk yarısında bulduğu iki golle üstünlüğü ele geçirdi.

ÖZETİ İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN

Bodrum FK ikinci yarıda farkı azaltmak için hamleler yapsa da Bursaspor savunmasını aşamadı. Karşılaşmanın kalan bölümünde başka gol olmayınca deplasman ekibi sahadan üç puanla ayrıldı.

BURSASPOR'UN GOLLERİNİ KİM ATTI?

Bursaspor'un maçtaki ilk golü 27. dakikada Iheanacho tarafından kaydedildi. İlk yarının son dakikasında ise Lincoln sahneye çıktı ve 45. dakikada takımının ikinci golünü attı.

Bu iki gol Bursaspor'un sezonun ilk haftasında galibiyete ulaşmasını sağladı.

BURSASPOR LİGE GALİBİYETLE BAŞLADI

Bodrum FK deplasmanında alınan 2-0'lık sonuçla Bursaspor hanesine ilk haftadan 3 puan yazdırdı. Yeşil-beyazlı ekip, rakip fileleri iki kez havalandırırken kalesinde gol görmedi.

Bodrum FK ise kendi sahasında oynadığı sezonun ilk maçından puansız ayrıldı.

BODRUM FK VE BURSASPOR'UN SONRAKİ MAÇLARI

Bursaspor, ilk haftadaki galibiyetinin ardından Iğdır FK'yi sahasında konuk edecek. Bodrum FK ise puan aradığı ikinci hafta karşılaşmasında İstanbulspor deplasmanına çıkacak.

Hazro'nun atları şampiyonluğa koşuyorhttps://t.co/yIgQNykoYc pic.twitter.com/5OGXB4DpJB

— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) July 13, 2026

Diyarbakır'daki birçok canlı için 'cennet' olan gölhttps://t.co/HHYKhrxTTz pic.twitter.com/kTBJOCm4op