banner9

     Dünya da olduğu gibi ülkemizde de Covid-19 kaynaklı kendimiz ve yakın sosyal ilişkide olduğumuz kişilerin sağlığını korumak için evde kalma zorunluluğumuz var ve bu zorunluluktan kaynaklı zaten  hareketsiz olan toplum  iyiden iyiye hareketsiz kalmış oluyor. Bunun doğal sonucu olarak da sağlık açısından bazı olumsuz sonuçlar ile karşılaşabiliriz.

     Sedanter yaşam; düzenli fiziksel aktivitenin hayatımızda yeri olmamasından kaynaklı ortaya çıkan hareketsiz yaşam biçimine verilen isimdir. İnsan vücudu yakından  incelendiğinde mucizevi bir tasarıma sahip olduğu görülür.  Fakat bu mucizevi işleyişe sahip düzen, bir hastalık veya yaralanma sonucunda aniden bozulabiliyor. Bu bozulma beden hareketliliğini azaltan bir hastalıktan (Covid-19 güncelinde olduğu gibi), yaralanmadan veya belirli bir neden olmadan  organizmanın pek çok fonksiyonunda gerilemeler şeklinde ortaya çıkmaktadır.

     Sedanter yaşam; yani hareketsiz yaşam, çağımızın en sinsi ve tehlikeli hastalığı diyebiliriz. Dünyamız da giderek artan nüfus, teknolojinin getirdiği monoton ve hareketsiz çalışma ortamı, toplumsal yaşamda insanları hareketsizliğe alıştıran birçok teknolojik gelişme ve özellikle şehirlerde sosyal aktivite alanlarının yetersizliği mevcut alanların ücrete tabi olması gibi nedenlerle insanların çoğunluğu bir köşeye çekilerek, saatlerce televizyon izleme, sosyal medya kullanımından artan zaman gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkan sıkıntılar ve beraberinde getirdiği ruhsal sorunlar nedeniyle, çağımızın ortak hastalığı diyebileceğimiz hareketsizlik bir alışkanlık haline gelmiş durumda…

     İnsan uzun süre hareketsiz kalınca öncelikle, insan vücudunun  hareket yeteneğini kaybetmesine ve fizyolojik, biyolojik  çöküntülere neden olur. Böyle bir durumda gerileme ve güçsüz kalma kişinin iş ve sosyal hayatında da başarısız olmasına neden olabilir. Uzun süreli hareketsiz kalmanın sağlık açısından önemli sakıncalarından bazıları şunlardır;

Kilo almak; Kilo almakla beraber uzun süren hareketsizlik ile birlikte çalışmayan kaslar zayıflamaya başlıyor bu zayıflama kasların direncini azaltıyor. Görevi vücudu desteklemek olan kaslar  görevini yerine getirememeye başlıyor. Buna bağlı olarak ta yükü iskelet sistemi taşımaya başlar. Bu durumdan en çok etkilenen ise eklemlerimiz oluyor, özellikle de omurilik oluyor.

Sırt ve boyun kısmına binen bu yük disk kaymalarına ve sinir sıkışmalarına yani fıtığa neden olmakta ve eklem bölgelerinin tahribatı sonucu oluşan eklem hastalıklarına neden olmaktadır. 

Ruh hali (Depresyon); Hareketsiz kalmak strese neden olur ve her şeyi stres etmeni karşısında aşırı etkilenme ve bunun sonucu olarak; doyumsuzluk, mutsuzluk, ruhsal bunalımlar ve birçok kişilik özelliklerine (telaşlı, kuşkulu, huzursuz v.s.) yatkınlık ortaya çıkar.

Kalp damar rahatsızlıkları; Yapılan araştırmalara göre, dünya genelindeki kroner kalp hastalıklarının yüzde 6’sı hareketsiz yaşamdan kaynaklanmaktadır. Hareketsiz yaşam kolestrol ve tansiyon yükselmesi ve bunun sonucunda da kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskinde de artmasına yol açtığı gözlemlenmiştir.

Uzun süre hareketsi kalmanın sonucunda kardiovasküler sistemde gerileme ve ciddi zararlar görülür. Kardiovasküler sistemdeki gerilemenin en belirgin göstergesi, maksimum oksijen tüketiminin azalmasıdır. Hareketsizliğe bağlı olarak solunum sistemi ile ilgili tüm parametrelerde gerileme olur.

Solunum problemleri; Yine hareketsizliğe bağlı olarak mukus temizleme fonksiyonları azalmaya başlar buna bağlı olarak da solunum sisteminde mukus birikmeye başlar ve basit bir üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlı ciddi bir  akciğer rahatsızlığı gelişebilir.

 Kansere yakalanma riski; Yapılan araştırmalara göre, Sedanter yaşam kanser kansere yakalanma riskini arttırmaktadır. Yapılan birçok çalışmalar gösteriyor ki, zamanın çoğunu  hareketsiz bir şekilde geçiren kimseler, fiziksel aktivite yapan insanlara göre bağırsak kanserine yüzde 24, akciğer kanserine ise yüzde 21 oranları da daha fazla yakalanma riskine sahiptirler. 

Obezite; Hareketsiz yaşam ayrıca obeziteye yol açmakta ve obezite ile kanser arasında da ilişki olduğunu gösteren birçok araştırma da mevcut. Alınan fazla kilolar ve iç organlarda başlayan yağlanma birçok hastalığın oluşmasına zemin hazırlıyor ve obezitenin de baş göstermesine neden oluyor.

Diyabet; Hareketsiz yaşam tarzı, kilonuz normal değerler de olsa bile, kan şekerinizin yüksek olmasına sebep olmaktadır. Düzenli fiziksel aktivite yapmaya başlayan kişilerde kan şekeri değerlerinin normale döndüğünü gösteren araştırmalar da mevcuttur.

     Yukarıda belirtilen riskleri göz önünde bulundurursak, hareketli yaşamı tercih etmek sağlığınız açısından gereklidir. Hareketli yaşamı tercih etmekten kastım spor salonlarında saatlerce zaman geçirmek değil. Dünya sağlık örgütünün belirlemiş olduğu standartlara (günde 10,000 adım)  uymak sizin için yeterli olabileceği gibi kendinize en uygun spor aktivitelerini bulup düzenli olarak uygulamak sizi yukarda saydığım birçok riskten koruyacaktır.

     Son zamanlarda sosyal medyada karşılaştığımız bazı spor eğitmenlerine de değinmeden geçemeyeceğim. Yayınlamakta oldukları videoları ve  önerileri  ile asıl amaçları insanları evde spor yapmaya teşvik etmek ve eve sıkışıp kalan insanlarımızın  hareketliliğini sağlamak  olsa da, asıl amaca hizmet ettikleri de  söylenemez . Topluma bu açıdan  yararlı katkı  sağladıklarını söyleyemeyeceğim.   Çektikleri videolar ile  bu hareketsizliğin zararlarını anlatıp insanları  spor yapmaya teşvik etme görevini üstlenen birçok spor eğitmeni, sosyal medyayı gereksiz yere işgal etmekte belki de verdikleri yanlış yönlendirmeler ile hareketsizlikten daha çok insanlara zarar verebilmektedir. Nacizane önerim işlerini yaparken bu konuda daha hassas olmaları ve kendilerini daha çok geliştirmeleridir.

Yazımı sonlandırırken herkese sağlık, huzur ve spor dolu nice güzel günler diler, büyük usta Nazım Hikmet’in şiiri ile sonlandırmak isterim

“…İnanın güzel günler göreceğiz çocuklar

Güneşli günler göreceğiz

Motorları maviliklere süreceğiz çocuklar

Işıklı maviliklere süreceğiz.”

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol