Dünya nüfusunun büyük bir bölümünün yazı karşıladığı, diğer bir yarısının ise kışa "merhaba" dediği 21 Haziran doğa olayı, beraberinde pek çok soruyu da getiriyor. İnternet üzerinde gündem olan "Yaz gündönümü nedir, en uzun gün bugün mü ve günler ne zaman kısalacak?" sorularının bilimsel yanıtları, gezegenimizin uzaydaki kusursuz hareketinde gizli.
Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik düşüyor
Yaz gün dönümü, Güneş'in gökyüzündeki yıllık görünür hareketinde ulaştığı en yüksek noktayı temsil eder. Her yıl dönemsel olarak gerçekleşen bu olayda, 21 Haziran (bugün) itibarıyla güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne tam dik açıyla ulaşır. Türkiye'nin de konumlandığı Kuzey Yarım Küre ülkeleri için bu tarih, astronomik yazın resmen başladığı gündür. Işınların dik gelmesi sadece sıcaklıkları artırmakla kalmaz, aynı zamanda öğle vaktinde güneşe açık alanlarda duran nesnelerin gölge uzunluklarının yıl içindeki en kısa boyutuna ulaşmasına neden olur.
Bugün en uzun gündüz: Peki kısalma ne zaman başlıyor?
Dünyanın güneşe doğru eğik olan kuzey tarafı, 21 Haziran'da yılın en uzun aydınlık dönemini geçirir. Dolayısıyla "En uzun gündüz bugün mü?" sorusunun yanıtı kesin bir dille evettir. Bugün, sabahın ilk ışıklarından akşamın karanlığına kadar geçen süre, yılın diğer 364 gününden çok daha uzundur. Ancak doğanın dengesi gereği bu zirve noktası, aynı zamanda bir düşüşün de başlangıcıdır. Takvimler 22 Haziran'ı gösterdiğinde, Kuzey Yarım Küre'de gündüz süreleri saniye saniye kısalmaya, geceler ise yavaş yavaş uzamaya başlayacaktır.
İki yarımkürede iki farklı mevsimin başlangıcı
Dünyanın sahip olduğu eksen eğikliği, gezegenin farklı bölgelerinde tamamen zıt mevsimlerin eşzamanlı olarak yaşanmasını sağlar. Bizler bugün itibarıyla yaz mevsimine adım atıp en kısa geceyi yaşarken, Güney Yarım Küre'deki ülkeler kış mevsiminin başlangıcını ve yılın en uzun gecesini tecrübe ediyor. Yarından itibaren onların günleri aydınlanarak uzamaya başlarken, bizim günlerimiz kış gündönümüne kadar düzenli olarak kısalma eğilimine girecektir.