ÖZEL HABER - Mehmet Rumet SOYLU
Milyonlarca insan öldür, kalan insanların yaşadığı coğrafyalar onlarca yıl boyunca herhangi hayat işareti gösteremedi.Toplumlar üzerinde hep bir korku imparatoru olmakla birlikte, ülkeler sakınmak için hiç olmayacak durumlara olur demek zorunda kaldılar. İşte ABD’nin yakın tarihimizde bombaladığı ülkeler:
1. Vietnam – (1955–1975)
ABD’nin en yoğun bombardımanı gerçekleştirdiği ülkelerden biri de Vietnam’dır. Vietnam Savaşı boyunca ABD, yalnızca Vietnam’a değil, komşu Laos ve Kamboçya’ya da büyük ölçekli hava saldırıları düzenledi. 7.5 milyon ton bomba kullanıldı. II. Dünya Savaşı’nda kullanılan toplam bombanın yaklaşık 3 katı olarak biliniyor.
2. Laos – (1964–1973)
Vietnam Savaşı’nın gölgesinde kalan Laos, kişi başına düşen bomba miktarında dünya rekoruna sahiptir. Yaklaşık 2 milyon ton bomba kullanıldı. ABD, Laos’a 9 yıl boyunca ortalama her 8 dakikada bir bomba attı.
3. Kamboçya – (1969–1973)
Kamboçya’ya atılan bomba miktarı yaklaşık 500 bin ton olarak kayıtlara geçti.
Bu savaş ve bombardımandaki temel amaç, Viet Cong güçlerinin saklandığı bölgeleri hedef tamamen almak. Bu bombardımanlar, ülkedeki siyasi istikrarsızlığı derinleştirdi.
4. Irak – (1991, 2003–2011)
ABD, Irak’ta iki büyük savaş sürecinde yoğun hava saldırıları gerçekleştirdi. 1991 yılındaki Körfez Savaşı sırasında yaklaşık 88 bin ton bomba kullanıldı.
2003 ile 2011 yılları arasında süren son Irak Savaşında ise net tonaj belli olmamasına rağmen yüz binlerce mühimmat kullanıldı. Bu dönemde özellik ‘akıllı bomba’ teknolojisi yaygın olarak kullanıldı.
5. Afganistan
2001–2021 yılları arasında devam eden Afganistan Savaşı kapsamında, on binlerce hava mühimmatı kullanıldı. 2017’de kullanılan ve tahrip gücü çok yüksek GBU-43/B ‘tüm bombaların anası’ olarak kabul edilir.
6. Almanya ve Japonya – (1941–1945)
II. Dünya Savaşı sırasında ABD’nin en büyük bombardımanlarından biri de bu iki ülkeye yapıldı. Almanya’ya yaklaşık 1,5 milyon ton, Japonya’ya ise 500 bin ton bomba atıldı. Bu bombartdımanların içinde, Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan Atom Bombalamaları da var.
7. Suriye (2014)
ABD, Suriye’ye 2000’den fazla bomba ve bir o kadar da füzeler attı .
9. Kuzey Kore.
25 Haziran 1950 ile 27 Temmuz 1953 arasında yaşanan savaşta yaklaşık 635.000 ton bomba ve 32.557 ton napalm atıldı.
ABD Hava Kuvvetleri verilerine göre, Kuzey Kore'nin 22 büyük şehrinden 18'i en az %50 oranında yok edildi.
ABD’nin gerçekleştirdiği bombardımanlar, yalnızca askeri hedefleri değil, aynı zamanda siviller ve altyapı üzerinde de derin etkiler bırakmıştır. Özellikle Vietnam, Laos ve Kamboçya örnekleri, modern savaşın insani ve çevresel sonuçlarını açıkça ortaya koymaktadır.
Bombardıman miktarları konusunda kesin veriler her zaman mümkün değildir. Çünkü bazı operasyonlar gizli yürütülmüş ya da farklı kaynaklarda değişen rakamlarla yer almıştır. Ancak genel tablo, ABD’nin hava gücünü küresel ölçekte yoğun ve uzun süreli şekilde kullandığını göstermektedir.
ABD’nin en fazla bomba kullandığı ülkeler listesi incelendiğinde, özellikle Soğuk Savaş dönemi ve sonrasındaki bölgesel çatışmaların belirleyici olduğu görülüyor. Bu bombardımanlar, askeri başarı kadar siyasi, toplumsal ve etik tartışmaları da beraberinde getirmiştir.
Bu konu, yalnızca askeri tarih açısından değil; uluslararası hukuk, insan hakları ve küresel barış perspektifi açısından da değerlendirilmeye devam etmektedir.