ÖZEL HABER-Güneş OCAĞA
Diyarbakır’da imar alanlarının yetersizliği ve konut fiyatlarındaki hızlı artış kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Güneydoğu Ekspres Gazetesi olarak, imar politikaları, konut arzı ve kira fiyatlarındaki artışa ilişkin farklı kesimlerin görüşlerini aldık.
MÜTEAHHİTLER VE EMLAKÇILAR EKSPRES’E EĞERLENDİRDİ
Müteahhitler ve emlakçılar, uzun süredir yeni imar alanlarının açılmamasından dolayı konut üretiminin yavaşladığını ve bunun fiyatları yükselttiğini ifade etti. Bazı bölgelerde kiraların 50 bin TL seviyelerine yaklaştığını, konut satış fiyatlarının ise 20 milyon TL’ye kadar çıktığını belirten sektör temsilcileri, özellikle orta gelir grubunun konuta erişimde ciddi zorluk yaşadığını dile getirdi.
AZİZ ELALDI: DİYARBAKIR’DA CİDDİ BİR KONUT AÇIĞI VAR
Diyarbakır’da ciddi anlamda bir konut açığı bulunduğunu ifade eden Diyarbakır İnşaat Müteahhitleri Derneği (DİMDER) Başkanı Aziz Elaldı, “Bu açığın giderilmesi ise öncelikli olarak yerel yönetimlerin sorumluluğundadır. Yerel yönetimlerin bu süreçte revizyon imar planları üzerinde çalıştığını biliyoruz. Ancak bu planların bir an önce hayata geçirilmesi gerekmektedir. Çünkü kentteki revizyon alanlarının ve rezerv alanlarının aktif hale getirilmesi, hem arsa fiyatlarının hem de konut fiyatlarının dengelenmesine katkı sağlayacaktır. Tıkanmış durumdaki şehir imarının açılması artık bir zorunluluk haline gelmiştir” dedi.
“DOĞRU PLANLAMA YAPILMALI VE VATANDAŞLAR KONUT SAHİBİ OLMALI”
Arsa üretiminin yetersiz olması nedeniyle müteahhit firmalar yatırımlarını farklı şehirlere kaydırmak zorunda kaldığını dile getiren Elaldı, “Elbette bunu yalnızca arsa sorununa bağlamak doğru olmaz; ancak bu durumun önemli nedenlerinden biri arsa yetersizliğidir. Burada asıl önemli olan, sadece müteahhitlerin iş yapabilmesi değil, kentin doğru planlanması ve vatandaşların uygun koşullarda konut sahibi olabilmesidir” diye konuştu.
“ARSA FİYATLARI ÇOK YÜKSEK, MÜTEAHHİTLER KAR ETMİYOR”
Diyarbakır’daki konut fiyatları Türkiye’nin en yüksek seviyelerine yaklaştığını ifade eden Elaldı, “Bunun temel nedenlerinden biri arsa arzındaki yetersizliktir. Mevcut arsalarda ise müteahhitlere yüzde 60’lara varan paylarla teklifler sunulmaktadır. Bu durum müteahhitlerin karlılığını azaltırken, esas kazancı arsa sahiplerine bırakmaktadır” diye kaydetti.
“DİYARBAKIR’DA BİR DAİRENİN FİYATI 20 MİLYONA DAYANDI”
Diyarbakır’da dair fiyatlarının 20 milyona dayandığına dikkat çeken Elaldı, “Özellikle lüks konut segmentinde fiyatlar oldukça yüksektir. Günümüzde Diyarbakır’da 4+1 bir lüks dairenin fiyatı en düşük 13-15 milyon TL seviyesinden başlamakta, bazı projelerde ise 20 milyon TL’ye kadar ulaşmaktadır. Bir dairenin fiyatının bu seviyelere çıkmış olması, kentteki konut arzı sorununu açıkça göstermektedir. Bu nedenle rezerv alanların ve yeni imar bölgelerinin bir an önce değerlendirilmesi gerekmektedir” dedi.
“DİYARBAKIR’DA YILLIK KONUT İHTİYACI 15 İLA 20 BİN ARASI”
Diyarbakır’da yıllık konut ihtiyacının 15 ila 20 bin arası olduğunu vurgulayan Elaldı, son olarak şunları söyledi:
“Diyarbakır’da yıllık ortalama konut ihtiyacının 15 ila 20 bin arasında olduğu ifade edilmektedir. Buna karşın mevcut üretim miktarı bu ihtiyacın üçte biri kadar bile değil. Her yıl ortaya çıkan bu üretim açığı, konut arzındaki sorunun büyümesine ve fiyatların yükselmesine neden olmaktadır.”
MUSTAFA KOÇ: KARACADAĞ BÖLGESİ KONUT YAPIMINA AÇILMALI
Konut yapımına elverişli bir alan olan Karacadağ bölgesinin imara açılması gerektiğini vurgulayan Diyarbakır Emlakçılar Derneği (DİEM-DER) Başkanı Mustafa Koç ise şunları söyledi:
“Diyarbakır’da ciddi bir imar çalışmasına ihtiyaç vardır. Diyarbakır’da tarım arazilerinin korunmasını ben de destekliyorum. Ancak Karacadağ bölgesi yıllardır gündemde olan bir yer. Tarıma elverişli bir alan değil, kıraç bir alan ve altyapı açısından da imara daha uygun. Peki, neden imara açılmıyor?
“DİYARBAKIR’DAKİ KONUT FİYATLARI TÜRKİYE’DE EN PAHALI SEVİYEDE”
Diyarbakır’da konut fiyatları şu anda Türkiye’nin en pahalı seviyelerindedir. Bunun sebebi ise 75’in üst tarafı, yeni cezaevi bölgesinden stadyum bölgesine kadar olan alanlarda arsa oranlarının yüzde 50–55 gibi çok yüksek seviyelerde olmasıdır. Bu oran Türkiye’nin başka hiçbir yerinde yoktur. Örneğin Mersin’e, Adana’ya gidin; Ankara’da bile merkezde bu oran yüzde 55’e çıkmazken Diyarbakır’da yüzde 51 seviyelerindedir. Mardin’de ise Artuklu Üniversitesi’nin önünde, Diyarbakır Caddesi üzerinde bu oran yüzde 36-38 civarındadır. Ancak Diyarbakır’da arsa arzı yetersizliği ciddi bir sorun haline gelmiştir ve müteahhitler bu konuda büyük sıkıntı yaşamaktadır.
“KİRALIK KONUT BULMAK ZORLAŞACAK”
Okulların açılmasıyla birlikte adrese dayalı kayıt sistemi nedeniyle herkes öğrenci kaydı yaptırmaktadır. Bu nedenle yaz aylarında boş kalan konutlar, okul dönemi bitene kadar tekrar dolmaktadır. Ancak genellikle Haziran ayının sonuna doğru, hatta Temmuz’un sonlarına kadar kiralık konut bulmak zorlaşmaktadır.
“KONUT KİRASI 50 BİN TL’YE YÜKSELDİ”
Ortalama kira fiyatları 29 ile 35 bin TL arasında değişmektedir. En yüksek kira fiyatları ise 50 bin TL seviyelerine kadar çıkmaktadır.
“KENTSEL DÖNÜŞÜM, MEVCUT KONUT İHTİYACINI KARŞILAMAYA YETMEZ”
Yeni imar alanlarının üretilmesi şarttır. Ayrıca kentsel dönüşüm konusu da sürekli gündemde olan bir tartışmadır. Ancak kentsel dönüşüm tek başına bu kentin konut ihtiyacını karşılamaya yetmez. Çünkü bu alanların zaten mevcut sahipleri vardır ve bu durum ne piyasaya ne de vatandaşa yeterli katkı sağlamaktadır. Şehir deprem riski altında olduğu için kentsel dönüşüm elbette gereklidir; aynı zamanda şehrin daha modern ve estetik bir görünüme kavuşması için de önemlidir. Ancak bunun yanında yeni imar alanlarının da mutlaka açılması gerekmektedir.
ŞEYHMUS KARAKUŞ: ARSA MALİYETİ İNŞAAT MALİYETİNDEN DAHA ÇOK
Diyarbakır’daki konut ve daire fiyatlarının yükselmesinin en büyük sebeplerinden birinin arsa maliyetlerindeki aşırı artış olduğuna vurgu yapan Karakuş Gold Yönetim Kurulu Başkanı Grup Şeyhmus Karakuş, “Müteahhitlerin karşı karşıya kaldığı en ciddi maliyet kalemi artık inşaat maliyetlerinden çok arsa maliyetleridir” dedi.
“10 YILDIR YENİ İMAR ALANLARI AÇILMIYOR”
Kentte 10 yıldır yeni imar alanının açılmadığını dile getiren Karakuş, “Arsa fiyatlarının bu kadar yükselmesinin temel nedeni ise son 10 yıldır yeni imar alanlarının yeterince açılmamasıdır. Diyarbakır’ın bugün yaşadığı en önemli sorunlardan biri budur. Yeni imar alanları açılmadığı için arsa arzı daralıyor, bu da doğrudan konut fiyatlarına yansıyor. Sonuç olarak vatandaş ev almakta zorlanıyor, kiralar yükseliyor ve konut ihtiyacı her geçen gün daha da büyüyor.
“NÜFUS ARTIYOR, İHTİYAÇ ARTIYOR”
Diyarbakır hızla büyüyen bir şehir. Nüfus artıyor, ihtiyaçlar artıyor ancak buna paralel olarak yeni yaşam alanları oluşturulmuyor. İnsanların barınma ihtiyacının karşılanması gerekiyor. Bu nedenle Diyarbakır’da her şeyden önce yeni imar alanlarının açılması büyük bir zorunluluktur” diye kaydetti.
“YETERSİZ İMAR ALANI TURİZMİ DE OLUMSUZ ETKİLİYOR”
İmar alanlarının yetersizliği turizmi de olumsuz etkilediğini belirten Karakuş, sözlerine şunları ekledi:
“Öte yandan Amedspor’un Süper Lig’e yükselmesi kentimiz adına son derece önemli ve gurur verici bir gelişmedir. Ancak bu başarıyla birlikte Diyarbakır’a gelecek ziyaretçi sayısı da artacaktır. Şehrimizin bu yeni döneme hazırlanması gerekiyor. Sadece konut değil, otel, ulaşım, sosyal alanlar ve diğer altyapı yatırımları da bu büyümeye uygun şekilde planlanmalıdır. İmar alanlarının yetersiz olması nedeniyle yeni otel ve turizm yatırımları da istenilen seviyede gerçekleşememektedir.”
“İMAR ALANLARININ ACİLEN AÇILMASI ŞART”
İmar alanlarının acilen açılması öncelikli konu olduğunu belirten Karakuş, son olarak şunları ifade etti:
“Diyarbakır’da acil olarak yeni imar alanlarının açılması, konut üretiminin artırılması ve kentin geleceğe hazırlanması gerekiyor. Bu adımlar hem vatandaşlarımızın daha uygun şartlarda konuta ulaşmasını sağlayacak hem de yatırımcıların ve müteahhitlerin önünü açacaktır. Aynı zamanda Amedspor’un Süper Lig başarısıyla birlikte oluşacak ekonomik ve sosyal hareketliliğin de şehrimize en iyi şekilde yansımasına katkı sağlayacaktır.”