ÖZEL HABER-Güneş OCAĞA
Bayram tatilleri çocuklar için yalnızca eğlenceli bir tatil dönemi değil, aynı zamanda psikolojik gelişim açısından da önemli fırsatlar sunuyor. Uzman Klinik Psikolog Özlem Odabaşı, bayramların çocuklarda aidiyet duygusunu güçlendirdiğini ve aile bağlarını pekiştirdiğini belirterek ebeveynlere önemli önerilerde bulundu.
Güneydoğu Ekspres Gazetesi olarak Uzman Klinik Psikolog Özlem Odabaşı’ya bayramların çocuk psikolojisine etkisini sorduk. Odabaşı’nın sorularımıza verdiği yanıtlar şöyle:
Bayramların çocuk psikolojine etkisi nedir? Bayramda çocuklarla neler yapılabilir?
Bayram tatilleri, çocuklar için heyecanlı olduğu kadar psikolojik açıdan da önemli bir dönemdir. Kısa ve yoğun geçen bu dönem, özellikle aile bağlarını pekiştirmek, aidiyetlik hissini güçlendirmek, rutinin dışına çıkıp dışında duygu regülasyonunu sağlamak ve psikolojik sağlamlılığı arttırmak için bir fırsattır.
Bayramda çocuklar ile yapılabilecek etkinlikler nelerdir? Ve bunların psikolojik faydaları nedir?
BAYRAMDA EL ÖPMEK GELENEĞİ
Aile büyüklerine ziyarette bulunmak; en klasik olanıdır ancak eller öpüldüğünde, şekerler alındığında, sohbetler edildiğinde aidiyetlik hissi pekişir, özellikle büyükler ile iletişim kurma becerisi güçlenir, farklı nesiller ile bağlanma gerçekleşirken ben değerliyim, seviliyorum hissedilir.
“BAYRAM HAZIRLIĞI GÖREVİNİ ÇOCUKLARA DA VERİN”
Bayram hazırlıkları; çocuğun yaşına göre, misafirlere şeker dağıtmak, masayı süslemek, ikramlıkları hazırlarken küçük görevlendirmeler olduğunda çocukta sorumluluk duygusu ile işbirliği becerisi gelişir. Bende katkıda bulunabiliyorum hissi ile özgüveni artar.
“BAYRAM ETKİNLİKLERİ BECERİLERİ GÜÇLENDİRİR”
Bayram temasında etkinlikler; bayram ile ilgili resimler çizdirmek, gelen aile üyeleri ile fotoğraf çekerek bir fotoğraf köşesi oluşturmak, şeker poşetleri ile yaratıcı süslemeler yapmak çocuğun ince motor becerilerini güçlendirir. Yaratıcılığı artar.
BAYRAMDA ÇOCUKLARLA PİKNİK YAPIN, TOP OYNAYIN
Doğa etkinlikleri veya tatiller; yakınlardaki bir parkta, ormanda, bir göl veya deniz kenarında yürüyüşler veya piknikler yapılabilir. Uçurtma uçurulup bir top ile oynanıp çocuk ile vakit geçirilebilir. İmkan dahilinde 1-2 günlükte olsa şehirden uzaklaşılabilir. Bu sayede özellikle mesai günlerinde ebeveynleri ile yeterli vakit geçiremeyen çocuklar ailecek keyifli bir zaman geçirir, aile bağı güçlenir ekrandan uzaklaşmış olur, doğada olmak ve hareket halinde olmak stres ve kaygı düzeyini düşürürken duygusal sakinlik oluşur.
“KLASİK OYUNLAR DA OYNAYIN”
Birlikte kaybetme-kazanma üzerine klasik oyunlar oynamak; saklambaç, istop, mendik kapmaca, çocuğun yaşına göre uno, tabu, jenga vb. oyunlar oynamakta kural ve sınırlara uyum sağlamayı, rekabeti sağlıklı bir şekilde yönetebilmeyi, yenilme duygusunu tolere edebilmeyi destekler.
“YARDIMLAŞMAK ÇOK ÖNEMLİ”
Yardımlaşmak; herhangi tanıdık veya tanımadık komşuya, yaşlıya tatlı benzeri bir şey götürmek, küçük bir hediye veya onu mutlu edebilecek veya not, resim hazırlatıp bıraktırmak empati ve şevkat duygusunu güçlendirir.
ÇOCUKLARA DUYGULARINI SORUN
Duyguları konuşmak; Bayram sonu neler hissettiğini sormak, en çok neyi özleyeceksin sorusu ile farkındalık artırılabilir.
Bayramlarda çocuklar için kaçınmamız gereken durumlar var mıdır?
ÇOCUKTA DUYGUSAL KARMAŞA YARATACAK SÖZLER
Elbette ki var. Bayramların güzelliği ve samimiyeti sınır ihlallerini kamufle edebiliyor. Özellikle çocuklara amcan öpsün, teyzeye çağırıyor çok ayıp git sarıl gibi durumlar çocukların beden ve psikolojik sınırlarını ihlal etmemize sebep olabiliyor. Bazen de anneni mi daha çok seviyorsun babanı mı? Gibi söylemler olabilir. Bunlar çocukta duygusal karmaşayı yaşatabilir ve beraberinde sınır problemleri yaşamaya yol açabilir. Çocuğa baskı veya yönlendirme yapmak yerine onun duygularını görmeye çalışmak yansıtmak, varsa bir kaygısı ona destekleyici olmak daha yararlı olacaktır. Bir misafirlikte ağlama krizi, öfke nöbeti gibi bir durum olduğunda çocuğu yargılamak, kızmak yerine dinlemeye çalışmak önemlidir.
Yaşadığı heyecanlarda da dur çok yoruldum demek yerine duygusunu açığa çıkarmasına ve heyecanına dahil olmaya çalışmakta çocuğun olumlu duygulardan doyum alıp onu pekiştirmeye yatkın hale getirmeyi sağlar.
Bayramlarda bazı basit gibi görünen eylemler çokça derin etkilere sebep olabiliyor.