HABER / Mehmet Rumet SOYLU
İç Göç İzleme Merkezi (IDMC) ve Norveç Mülteci Konseyi’nin (NRC) son raporu, bu konuda hiç de iç açıcı olmayan veriler sundu. Bu anlamda 2025 yılı, bu anlamda tarihi bir rekor kırdı.
Başta çatışmalı süreçler olmak üzere, küresel ölçekteki farklı krizler ve iklim felaketleri gibi olağanüstü durumlar, insanlığı tarihin en büyük yerinden edilme dalgasıyla karşı karşıya bıraktı. IDMC ve NRC tarafından yayımlanan 2025 yılı raporuna göre çatışmalarda yüzde 60 dolaylarında bir artış görüldü. Yine bu durumun sivillerin üzerinde çok ciddi etkilerde bulunduğunun da altı çizildi. Dünya genelinde tam 82,2 milyon kişinin kendi ülkeleri sınırları içerisinde yerinden edilmesi, olağanüstü bir durumun olduğunu ortaya koydu.
2025 yılı boyunca 65,8 milyon yeni iç göç hareketinin 32,3 milyonu savaş ve şiddet nedeniyle gerçekleşti. Doğal afetler (fırtına, sel, deprem) ise yıl boyunca 29,9 milyon insanı evinden edecek şekilde etkiledi.
İRAN VE KONGO
Çatışmalardan kaynaklı yeni göçlerin neredeyse üçte ikisi yalnızca İran ve Kongo’da yoğunlaştı. Özellikle son birkaç ay içinde yaşananlardan dolayı İran’da yaklaşık 10 milyon kişi yerinden edildi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde de aynı sayı kayıtlara geçti. Yapılan araştırmada, dünya genelinde en fazla iç göçmen barındıran ülkeler listesinin başında Sudan üçüncü defadır bulunuyor. Onu Kolombiya, Suriye, Yemen ve Afganistan takip etti.
KÜRESEL BİR SORUN
Raporu değerlendiren NRC Direktörü Jan Egeland; “Yaşananlar, çatışmaların önlenmesi ve sivillerin korunması konusunda küresel bir sistem çöküşüdür” diye uyarıda bulundu. Rakamların alarm düzeyinde olduğunun altını çizen IDMC Direktörü Tracy Lucas ise uluslararası toplum bu insani krizi artık görmeyeceğini vurguladı.
İKLİM KRİZİ DE ES GEÇİLMEMELİ
İklim değişikliğinin de göç dalgalarının başat etkenlerinden biri olduğunun vurgulandığı raporda, özellikle orman yangınlarından dolayı 2025 yılında 700 bin kişinin evini terk ettiği ifade edildi.Mevcut rakamların son on yıl ortalamasının üzerinde olduğunu belirtildi.
İnsani yardım fonlarındaki daralmanın, göç sorunları karşısında olan insanların daha da mağdur olduğu ifade edildi. ABD ve gelişmiş ülkelerin insani yardım bütçelerini kesmesi, sınır dışına çıkamayan ancak kendi ülkelerinde her şeylerini kaybeden milyonlarca ‘iç göçmeni’ daha görünmez ve savunmasız hale getirdiği ifade edildi.
Son verilerle göre 2025 iç göç tablosu şu şekilde deklere edildi:
İç göçmen sayısı: 82,2 milyon
Yeni göç hareketleri: 65,8 milyon
Savaş kaynaklı yeni göç: 32,3 milyon
Afet kaynaklı yeni göç: 29,9 milyon