Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi nedeniyle geçen hafta tatil yapan TBMM, bu hafta yoğun mesaiye hazırlanıyor.
TBMM Genel Kurulu’nda bu hafta “12. Yargı Paketi” olarak adlandırılan Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ele alınacak. Teklif, yargının “daha etkin ve verimli” işlemesini sağlamaya yönelik değişikliklerin yanı sıra Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği bazı hükümlere ilişkin yeni düzenlemeleri içeriyor.
Birçok kanunda düzenlemeler öngören teklife göre, yazılı yargılama usulündeki davalarda duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Bu süre aşılırsa hakim yazılı olarak gerekçe açıklamak zorunda olacak. Elektronik ortamda duruşmaya katılan kişiler için bazı işlemler dışında fiziki imza zorunluluğu kaldırılıyor.
Teklifte, kamuoyunda “IBAN dolandırıcılığı” olarak bilinen suçla ilgili düzenleme de yapılacak. Banka hesaplarını bilinçli bir şekilde başkalarına kullandıranlara yönelik Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına ilişkin 158. maddeye bir fıkra eklenecek. Dolandırılıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak sadece “banka hesaplarını başkasına vermekle sınırlı olması halinde” verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıkların dosyaları hakkında bozma kararı verilecek ve bunlara ilk derece mahkemeleri yeniden bakacak.
Teklifle, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek.
Hakimler ve Savcılar Kanunu’ndaki diğer bir düzenlemeyle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda “kanuni faiz” ile ilgili yeni sistem getiriliyor. Bu kapsamda faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı esas alınarak belirlenecek. Türk Borçlar Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu’na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden yapılacak.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle moleküler genetik inceleme sonucu elde edilen verilerin saklanması ve imhasına ilişkin kurallar belirleniyor. Bazı durumlarda veriler hemen silinecek. Mahkumiyet veya davanın düşmesi gibi durumlarda ise kararın kesinleşmesinden itibaren 20 yıl saklanacak.
Bilgisayarlarda yapılan arama ve el koyma işlemleri sonucu elde edilen veriler için yeni saklama süreleri getirilecek. Veriler, kararın kesinleşmesinden itibaren 15 yıl muhafaza edilecek ve sürenin sonunda Cumhuriyet savcısı huzurunda imha edilecek.
Teklif, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması uygulamasında da değişiklik yapıyor. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği kötü muamele kapsamındaki suçlarda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması uygulanamayacak. Kaçak sanıklara ise belirli şartlarla yeniden yargılama talep etme hakkı getiriliyor.
Emekli aylıklarıyla ilgili teklif komisyonda
TBMM’de 14 Temmuz Salı günü Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, ağırlıklı olarak ekonomiye ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşülecek.
Torba teklif olarak hazırlanan ve 30 maddeden oluşan teklifle en düşük emekli aylığının 20 bin TL’den 23 bin 552 TL’ye yükseltilmesi öngörülüyor.
Torba teklifteki düzenlemeyle sinema ve turizm sektörü de desteklenecek. Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanunu’nda yapılacak değişiklikle bakanlığın döner sermaye gelir kalemi genişletilecek. Medya hizmet sağlayıcıları ve internet platformlarının yıllık net satışlarından yüzde 2’lik pay alınarak sinema desteklerine aktarılacak. Böylece dijital platform gelirleri yeni sinema içeriklerinin üretiminde kullanılacak, sinema sektörü için dengeli ve sürdürülebilir bir katkı mekanizması hayata geçecek.
Teklifle yıl sonuna kadar turizm tesislerine personel başı aylık yaklaşık 3 bin 500 lira prim desteği ödenecek.
Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 17. maddesi Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda yeniden düzenleniyor. Aday sürücü belgelerinin iptal şartları doğrudan kanun metnine işlenerek yasal çerçeveye kavuşturulacak. Ayrıca drift atma ve makas atma gibi trafik güvenliğini ağır şekilde tehlikeye düşüren ve sürücü belgesinin geçici geri alınmasını gerektiren ihlaller de aday sürücü belgesinin iptali nedenlerine dahil edilecek.
Siber Güvenlik Başkanlığı’na yeni yetkiler verilecek. İnternet alan adlarına ilişkin strateji ve politika belirleme ile düzenleme yapma yetkisi Siber Güvenlik Başkanlığı’nın yetkisinde olacak. Başkanlık, yükümlülüğünü yerine getirmeyen internet sitelerine ihlal başına 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari ceza uygulayacak.
Yükseköğretimde yeni düzenleme
TBMM’de salı günü Milli Eğitim Kültür ve Gençlik Komisyonu’nda, içinde üniversitelerden atılanların eğitimlerine dönebilmelerine yönelik düzenlemelerin yer aldığı, 28 maddeden oluşan Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ele alınacak.
Teklif, öğrencilerle ilgili düzenlemelerin yanı sıra akademik çalışmalarla ilgili etik düzenlemeler de içeriyor.
Teklifle, daha önce çıkarılmış af düzenlemelerinden yararlanmamak şartıyla lisans, ön lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü düzeyde tüm üniversiteden atılan öğrencilere yeniden eğitimlerine dönebilme imkanı veriliyor. Bundan yararlanmak isteyenler 4 aylık süre içinde ilişiklerinin kesildiği üniversitelere başvurabilecekler.
Akademik etik ilkelerinin ve akademik emeğin ve çabanın korunması amacıyla disiplin hükümleri genişletilecek. Başkalarının ürettiği yayın ve tezleri unvan/derece almak için kullananlara mevcut uygulamada verilen meslekten çıkarma cezasına, bu usulsüz yayın ve çalışmaları para karşılığı veya ücretsiz olarak başkaları adına yapan, üreten veya bu fiillere aracılık eden akademik personel de dahil edildi.
Devlet üniversiteleri farklı ülkelerde kampüs açabilecek, tesis kurabilecek. Böylece hem bulundukları ülkenin hem de Türkiye’den üniversite sınavıyla gidecek öğrencilere hizmet verecek.
Anadolu’daki üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinin emeklilik hakkını kazanmasının ardından sözleşmeli olarak akademik kariyerlerine 2 yıl süreyle devam edebilmeleri öngörülüyor.
Üniversiteler ile Sağlık Bakanlığına bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi alan hekimlerin döner sermaye ek ödemesine ilişkin uygulamada yaşanılan sorunlar giderilecek.
Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla aylıklı izin verilebilecek.
Bakanlık ve sosyal medya temsilcileri sunum yapacak
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul saldırılarını araştırmak üzere kurulan komisyonda salı günü Milli Eğitim Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı yetkilileri sunum yapacak.
Öte yandan, aynı komisyonda sosyal medya temsilcilerinin önceki hafta yapacağı duyurulan ancak sunumlarını hazırlayamadıkları için bu haftaya ertelenen toplantısı da 16 Temmuz Perşembe günü gerçekleştirilecek. X Anonim Şirketi, Google, Meta ve Tiktok temsilcilerinin komisyonda sunum yaparak soruları yanıtlaması bekleniyor.
15 Temmuz anma etkinlikleri
Darbe girişiminin yıldönümü nedeniyle bir dizi anma etkinliği yapılacak. Meclis’te çarşamba günü, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un ev sahipliğinde “15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü”nde anma programı gerçekleştirilecek. Tören Salonu’ndaki programa Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılması ve konuşma yapması bekleniyor.
Dışişleri Komisyonu’nda alt komisyon toplantısı
Öte yandan TBMM’de perşembe günü Dışişleri Komisyonu Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Alt Komisyonu’nda Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Hizmetleri ve Yurtdışında Yaşayan Vatandaşlar Genel Müdür Vekili Büyükelçi Esin Çakıl sunum yapacak.
TBMM’de salı günü grup toplantılarının yapılması bekleniyor.