TÜİK: Tek kişilik yaşamlar artıyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Milli Aile Haftası” olarak ilan edilen 15-21 Mayıs haftası dolasıyla aile yapısını ortaya koyan istatistikleri yayımladı. Paylaşılan bültende, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına yer verildi. Verilere göre, hanehalkı büyüklüğünde 2025 yılında gerileme oldu. 2008 yılında 4 kişi olan hanehalkı büyüklüğü 2025'te 3,08 kişiye düştü. Hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu kentlerin başında 4,84 kişi ile Şirnex geldi. Şirnex'i 4,63 kişi ile Riha ve 4,43 kişi ile Êlîh izledi. Hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu kentler ise 2,49 ile Dêrsim, 2,50 ile Giresun ve 2,51 ile Çanakkale oldu.

BÖLGENİN GENİŞ AİLE YAPISI

Bültende, ayrıca tek kişilik hanehalkının oranının da arttığı kaydedildi. ADNKS sonuçlarına göre; 2014 yılında yüzde 13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hane halkının oranının 2025 yılında yüzde 20,5'e yükseldiği belirtildi. Hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2025 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu kentin yüzde 32,7 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Gümüşhane’yi yüzde 30,8 ile Dêrsim ve yüzde 30,5 ile de Giresun izledi. Diğer yandan tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu kent yüzde 11,5 ile Batman oldu. Bu kenti yüzde 12,4 ile Diyarbakır ve Van izledi. Geniş aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu kent, 2025 yılında yüzde 21,2 ile Colemêrg oldu. Hakkari kentini yüzde 19,2 ile Batman ve yüzde 18,6 ile Şırnak izledi. Bu oranının en düşük olduğu kent ise yüzde 9,2 ile Eskişehir oldu. Eskişehir kentini de yüzde 10,3 ile Ankara ve Çanakkale izledi.

ÇOCUK SAYISI DÜŞÜYOR

ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Riha, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Dêrsim olduğu görüldü. Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 14,1'inde iki çocuk, yüzde 5,7'sinde üç çocuk, yüzde 1,9'unda dört çocuk, yüzde 1,1'inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

GENÇLER TEK BAŞINA YAŞAYAMIYOR

Verilere göre, 2025 yılında 25-29 yaş grubunda ve hiç evlenmemiş olan 3 milyon 502 bin 33 kişiden 2 milyon 452 bin 909 kişinin anne ve/veya babası ile birlikte yaşadığı görüldü. Diğer bir ifadeyle, 25-29 yaş grubunda hiç evlenmemiş olup ebeveynleri ile yaşayanların oranı toplamda yüzde 70 oldu. Bu oranın yüzde 42,6'sını erkekler, yüzde 27,4'ünü ise kadınlar oluşturdu.

ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında Türkiye'de toplam 21 milyon 375 bin 930 çocuk içinde, hem annesi hem babası yaşamını yitirmiş çocuk sayısının 4 bin 907, babası yaşamını yitirmiş çocuk sayısının 251 bin 929, annesi yaşamını yitirmiş çocuk sayısının ise 79 bin 214 olduğu görüldü. Cinsiyete göre incelendiğinde, hem annesi hem babası yaşamını yitirmiş erkek çocuk sayısının 2 bin 552, kız çocuk sayısının 2 bin 355, babası yaşamını yitirmiş erkek çocuk sayısının 128 bin 983, kız çocuk sayısının 122 bin 946, annesi yaşamını yitirmiş erkek çocuk sayısının 40 bin 478, kız çocuk sayısının 38 bin 736 olduğu görüldü.

BİNLERCE KİŞİ SORUNLARDAN ETKİLENDİ

Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranı incelendiğinde ise tek kişilik hanehalklarının yüzde 9,8'inin, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yüzde 20,4'ünün, geniş ailelerden oluşan hanehalklarının yüzde 27,1'inin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının ise yüzde 14,3'ünün yoksulluk sınırının altında yaşadığı görüldü. Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılında konutun mülkiyet durumları incelendiğinde, fertlerin yüzde 57,1'inin oturduğu konutun sahibi olduğu, yüzde 27'sinin ise kiracı olduğu görüldü. Lojmanda oturanların oranı yüzde 0,9 olurken kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise yüzde 15 olarak gerçekleşti. Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre; 2025 yılında nüfusun yüzde 28,8'i konutunda sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb. sorunla karşılaştı. Diğer yandan nüfusun yüzde 27,9'u izolasyondan dolayı ısınma sorunu yaşarken, yüzde 22,1'i trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadı.