Öncelikle bilinmelidir ki her ağlayan bebekte gaz sancısı veya kolik yoktur. Ancak yaşamın ilk aylarında görülen gaz sancıları ve infantil kolik, sağlıklı bebeklerde en sık karşılaştığımız durumlardan biridir.
Gaz sancısı; bebeğin sindirim sisteminin henüz tam olgunlaşmamış olması, bağırsak hareketlerinin düzensizliği ve yutulan havanın bağırsakta birikmesiyle ortaya çıkabilir. Kolik ise genellikle nedeni tam olarak açıklanamayan, uzun süreli ve tekrarlayan ağlama ataklarıyla karakterizedir. En sık 2–3 haftalık dönemde başlar, 6–8. haftalarda en yoğun seviyeye ulaşır ve çoğu bebekte 3–4. aya doğru kendiliğinden düzelir.
Kolik tanısı koyabilmek için bebeğin sağlıklı olması, büyüme ve gelişmesinin normal seyretmesi ve altta yatan başka bir hastalığın bulunmaması gerekir. Ağlama nöbetleri çoğunlukla akşam saatlerinde olur; bebek bacaklarını karnına çeker, yüzü kızarır, yumruklarını sıkar ve sakinleştirilmesi güçleşebilir.
Gaz sancısını azaltmak için ailelerin uygulayabileceği bazı basit yöntemler vardır. Emzirme sırasında doğru pozisyon sağlanmalı, biberon kullanan bebeklerde uygun emzik ucu tercih edilmeli ve beslenme sonrasında bebeğin gazı mutlaka çıkarılmalıdır. Gün içinde karına nazik masaj yapılması, bisiklet çevirme hareketleri, ten tene temas ve sakin bir ortam oluşturulması da bebeğin rahatlamasına yardımcı olabilir. Bazı bebekler beyaz gürültü veya hafif sallanma ile daha kolay sakinleşebilir.
Anne sütü alan bebeklerde annenin beslenmesiyle gaz sancısı arasında güçlü bir ilişki olduğu kesin olarak gösterilememiştir. Bu nedenle hekiminiz önermedikçe annenin gereksiz ve kısıtlayıcı diyetler uygulaması doğru değildir. Aynı şekilde gaz damlaları, bitkisel ürünler ve probiyotiklerin her bebekte etkili olduğuna dair güçlü bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Bu ürünler yalnızca çocuk hekiminin önerisiyle kullanılmalıdır.
Bununla birlikte bazı belirtiler gaz sancısından farklı, önemli bir hastalığın habercisi olabilir. Ateş, sürekli kusma, yeşil renkli kusma, kanlı dışkı, emmeyi reddetme, kilo alamama, belirgin karın şişliği, aşırı uyku hali veya bebeğin teselli edilemeyecek kadar farklı şekilde ağlaması durumunda mutlaka vakit kaybetmeden bir çocuk hekimine başvurulmalıdır.
Unutmayın; gaz sancısı ve kolik geçicidir. Bu süreç anne ve baba için yorucu olsa da çoğu bebekte herhangi bir kalıcı soruna yol açmadan zamanla düzelir. En önemli tedavi; bebeğin güvende olduğunu hissettirmek, sabırlı olmak ve gerektiğinde çocuk hekiminizden destek almaktır.