ÖZEL HABER-Mehmet TÜRK
Türkiye’nin yeni bir toplumsal ve siyasal dönemece girdiği bir süreçte Diyarbakır Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanı Amine Demir Çoban’dan dikkat çeken açıklamalar geldi. Çoban, 40 yılı aşkın çatışmalı sürecin ardından oluşan barış ve demokratik toplum ikliminin ekonomik adımlarla desteklenmemesi halinde bölgenin tarihi bir fırsatı kaçırabileceği uyarısında bulundu.
Bölge ekonomisinin ayağa kaldırılmasının yalnızca güvenlik ve siyasi istikrarla mümkün olmayacağını vurgulayan Çoban, yatırım politikalarının bütüncül bir yaklaşımla yeniden şekillendirilmesi gerektiğini söyledi. Vergi yükünün yatırım kararlarında belirleyici olduğuna dikkat çeken Çoban, yatırım teşvik sisteminde 6. Bölgede bulunan Diyarbakır ve çevre iller için daha güçlü vergi avantajlarının hayata geçirilmesini istedi.
“POZİTİF AYRIMCILIĞA İHTİYAÇ VAR”
İktidar partisinin hazırladığı ve geçtiğimiz günlerde yasalaşan 7582 sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunda, yer alan yüzde 12,5’lik vergi oranına değinen Çoban, bu oranın bölgenin ekonomik gerçekleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Çoban, “Bölge illerinin yatırım çekebilmesi için pozitif ayrımcılığa ihtiyacı var. Mevcut teşvikler önemli ancak yeterli değil” ifadelerini kullandı.
SERBEST BÖLGE ÇAĞRISI
Serbest bölgeler konusuna da dikkat çeken Çoban, Güneydoğu ve Doğu Anadolu’nun bu alanda ciddi bir dezavantaj yaşadığını söyledi. Türkiye’de faaliyet gösteren 19 serbest bölgeye rağmen bölgede yalnızca Gaziantep Serbest Bölgesi’nin aktif olmasının kabul edilemez olduğunu belirten Çoban, yıllardır atıl durumda bulunan Mardin ve Erzurum Serbest Bölgelerinin ekonomiye kazandırılması ayrıca biri muhakkak Diyarbakır’da olmak üzere serbest bölge sayısının arttırılması gerektiğini ifade etti.
YEREL KALKINMA HAMLESİ
Organize sanayi bölgeleri, teknoparklar ve AR-GE merkezlerinin sayısının artırılmasını isteyen Çoban, bölgenin yalnızca tarım ve hayvancılıkla anılmasının artık sürdürülebilir olmadığını dile getirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında bölge illerine yönelik yatırım başlıklarını değerlendiren Çoban, teşviklerin ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık, tekstil ve turizm gibi geleneksel ve dolayısıyla katma değeri yüksek olmayan sektörlerle sınırlandırıldığını söyledi. “Bölgeyi sadece tarım ve hayvancılıkla tanımlayan anlayış değişmelidir” diyen Çoban, yazılım, yapay zekâ, bilişim teknolojileri, otomasyon, makine üretimi ve yüksek katma değerli sanayi yatırımlarının da teşvik kapsamına alınması gerektiğini vurguladı.
2027 TEŞVİK PROGRAMI İÇİN GİRİŞİM
Diyarbakır için belirlenen yatırım konularının oldukça dar tutulduğunu ifade eden Çoban, alüminyum ürünleri, bitkisel girdilere dayalı endüstriyel üretim, paketli gıda ve tekstil yan sanayisi gibi alanlarla sınırlı yaklaşımın kentin potansiyelini yansıtmadığını söyledi. 2027 teşvik programında kapsamlı bir revizyon yapılması için girişimlerde bulunacaklarını açıklayan Çoban, Diyarbakır’ın yalnızca bölgesel değil ulusal ve global ölçekte de bir yatırım merkezi haline gelebileceğini belirtti.
“BARIŞIN GÜÇLENMESİ, YATIRIMI ARTTIRIR”
Toplumsal barış ile ekonomik kalkınma arasındaki ilişkiye de dikkat çeken Çoban, “Barışın güçlenmesi yatırımı artırır, yatırımın artması ise refahı ve toplumsal huzuru büyütür. Eğer bu süreç ekonomik kazanımlarla desteklenirse bölge tarihinin en güçlü kalkınma dönemlerinden birine girebilir” dedi.
BİN MALİ MÜŞAVİRLE GELECEK ÇALIŞMASI
Diyarbakır SMMM Odası olarak gerçek demokrasi, toplumsal barış ve ekonomik kalkınma hedeflerine katkı sunmaya hazır olduklarını belirten Çoban, yaklaşık bin mali müşavirle birlikte bölgenin ekonomik geleceği için çalışmayı sürdüreceklerini söyledi.