HABER/Güneş OCAĞA-Ceren AKYIL
Diyarbakır Barosu, “Toplumsal Barış ve Entegrasyon Sürecine İlişkin Hukuki Görüş ve Öneriler” başlıklı kapsamlı raporunu kamuoyuna açıkladı. Baro binasında düzenlenen basın toplantısında konuşan Baro Başkan Yardımcısı Şilan Çelik, raporun çatışma sonrası döneme ilişkin hukuki çerçeve ve çözüm önerileri içerdiğini söyledi.
Türkiye’de uzun yıllardır devam eden silahlı çatışma sürecinin yaşam hakkı ihlalleri, zorunlu göç, ekonomik kayıplar ve demokratik katılımın zayıflaması gibi çok boyutlu sonuçlar doğurduğunu belirten Çelik, “Negatif barışın pozitif barışa evrilmesi, yani silahlı çatışmanın sona ermesi sonrasında uzlaşmanın kurumsallaşması kritik önemdedir” dedi.
ÖZEL ENTEGRASYON YASA ÖNERİSİ YAPILDI
Entegrasyon sürecinin hukuki güvence altına alınması gerektiğini vurgulayan Çelik, Mevcut ceza hukuku mekanizmalarının (etkin pişmanlık, şartlı salıverme vb.) toplumsal ve siyasal boyutu olan çatışmaların çözümünde yetersiz kaldığını, silahlı çatışmaya katılan örgüt üyelerinin toplumsal ve siyasal yaşama katılımını düzenleyecek özel bir kanun çıkarılmasını önerdi. Hazırlanacak düzenlemenin cezalandırıcı adalet yerine onarıcı adalet yaklaşımının esas alınması gerektiğini ifade eden Çelik, ayrıca, önerilen yasal çerçevenin, örgütün feshi ve silah bırakması sonrasında demokratik yaşama katılım iradesi gösteren kişiler için uygulanması gerektiğini söyledi. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar bakımından entegrasyon süreci ve barışa katılım ilkeleri doğrultusunda düşme kararları verilmesi; tutuklu ve hükümlülerin ise silah bırakma iradeleri doğrultusunda tahliye edilmeleri gerektiğin belirtti.
TMK KALDIRILDIN ÇAĞRISI YAPILDI
Çelik, Terörle Mücadele Kanunu’nun (TMK) entegrasyon ve demokratikleşme hedefleriyle uyumsuz olduğunu belirterek, yürürlükten kaldırılmasını istendi. Ayrıca, silahlı örgütün feshedildiği ve şiddetin reddedildiği bir süreçte TMK’nin uygulama alanının fiilen daralacağını kaydetti.
“PKK TERÖR LİSTESİNDEN ÇIKARILSIN”
Çelik, fesih sonrası örgütün terör listesinden çıkarılması ve silah bırakan kişilerin güvenliğinin sağlanmasına yönelik tedbirlerin alınması çağrısında bulunarak, Uluslararası gözlem ve iş birliğiyle kalıcı silahsızlanmanın sağlanabileceğini ifade etti.
“KADIN VE GENÇLER İÇİN POZİTİF AYRIMCILIK İÇEREN POLİTİKA GELİŞTİRİLSİN”
Raporda, kadın ve gençlerin entegrasyonu için pozitif ayrımcılık içeren özel politikalar geliştirilmesi gerektiği belirtildi. Eğitim, istihdam, sağlık ve psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, kişisel verilerin korunmasına yönelik güvenlik önlemlerinin alınması önerildi.
“UMUT HAKKI”NA VURGU YAPTI
Kalıcı barış için demokratik hukuk devleti ilkelerinin güçlendirilmesi gerektiği belirtilen Çelik, silah bırakan bireylerin siyasi haklarını kullanabilmelerinin güvence altına alınması gerektiği ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Öcalan/Türkiye kararına atıf yapılarak, “umut hakkı” bağlamında infaz mevzuatının uluslararası standartlara uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.