ÖZEL HABER-Mehmet TÜRK
Diyarbakır'ın simgesi haline gelen Dicle Nehri kıyısı, On Gözlü Köprü, Hevsel Bahçeleri ve Kırklar Dağı'ndaki işletmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın başlattığı kapsamlı inceleme süreciyle yeniden gündeme geldi. Edinilen bilgilere göre, Diyarbakır'a gelen Bakanlık müfettişleri, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan tarihi ve doğal alanlar üzerindeki yapılaşma baskısını tespit etmek amacıyla bölgede detaylı saha çalışması yürütüyor.
İddialara göre müfettişler, bölgedeki kafe, restoran ve diğer işletmeleri dikkat çekmeden ziyaret ederek hem işletme sahipleriyle bire bir görüşmeler gerçekleştiriyor hem de çevrede kapsamlı fotoğraf ve gözlem çalışmaları yapıyor. Yapılan incelemelerde özellikle işletmelerin UNESCO kapsamındaki Hevsel Bahçeleri, Dicle Vadisi, On Gözlü Köprü ve tarihi surların silueti üzerindeki etkisi değerlendiriliyor.
TURİZMİN GÖZDESİ, KORUMANIN DA ODAK NOKTASI
Dicle Nehri kıyısı ile On Gözlü Köprü çevresi, Diyarbakır'ın en önemli turizm destinasyonları arasında yer alıyor. Tarihi surlar, Hevsel Bahçeleri ve Dicle Vadisi manzarası eşliğinde hizmet veren işletmeler, hem yerli hem de yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği mekanlar olarak öne çıkıyor. Bölgede faaliyet gösteren işletmeler, kente ekonomik katkı sağlarken, ziyaretçilere de Diyarbakır'ın en etkileyici manzaralarından birini sunuyor.
Ancak uzun yıllardır mimarlar, şehir plancıları, çevreciler ve çeşitli sivil toplum kuruluşları, tarihi ve doğal peyzaj içinde artan yapılaşmanın UNESCO tarafından korunan kültürel miras alanları üzerinde baskı oluşturduğunu dile getiriyor. Özellikle On Gözlü Köprü ile Hevsel Bahçeleri çevresindeki yapı yoğunluğunun tarihi silueti olumsuz etkilediği yönündeki tartışmalar zaman zaman kamuoyunun gündemine taşınıyor.
HAZIRLANACAK RAPOR BELİRLEYİCİ OLACAK
Edinilen bilgilere göre müfettişler, saha incelemelerinin ardından kapsamlı bir rapor hazırlayacak. Raporda, bölgedeki işletmelerin tarihi eserler ve doğal miras üzerindeki etkisi, mevcut yapılaşmanın koruma ilkelerine uygunluğu ve UNESCO kriterleri açısından oluşturduğu riskler değerlendirilecek.
Hazırlanacak raporun ardından, tarihi ve doğal miras üzerinde olumsuz etki oluşturduğu değerlendirilen işletmeler hakkında ilgili kurumlar tarafından çeşitli idari kararların gündeme gelebileceği ifade ediliyor. Bu kararların; koruma tedbirlerinden faaliyetlerin yeniden düzenlenmesine, gerekli görülmesi halinde farklı uygulamalara kadar uzanabilecek seçenekleri içerebileceği belirtiliyor.
BÖLGENİN GELECEĞİ TARTIŞILIYOR
Uzmanlara göre Dicle Vadisi, Hevsel Bahçeleri ve On Gözlü Köprü çevresinin geleceği için tarihi ve doğal dokuyu koruyan, aynı zamanda turizmi sürdürülebilir şekilde destekleyen bir planlama modelinin hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor.
Bölgede faaliyet gösteren işletmelerin ekonomik katkısı yadsınmazken, UNESCO Dünya Mirası niteliğinin korunması, kaçak veya plansız yapılaşmanın önlenmesi, çevre temizliği, atık yönetimi ve görsel bütünlüğün sağlanması yönündeki beklentiler de her geçen gün daha güçlü şekilde dile getiriliyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı müfettişlerinin hazırlayacağı raporun, Diyarbakır'ın en önemli turizm ve kültürel miras alanlarından biri olan Dicle Vadisi ile çevresindeki işletmelerin geleceği açısından belirleyici bir dönüm noktası olması bekleniyor.