SSK ve Bağ-Kur kapsamında çalışan milyonlarca vatandaş, emeklilik dilekçesini vermeden önce veya sonrasında yapacakları bazı stratejik hamlelerle maaşlarını daha üst seviyelere taşıyabiliyor. Uzmanlar, sistemin sunduğu yasal hakları doğru kullanarak ömür boyu alınacak maaşı artırmanın mümkün olduğunu belirtiyor.
Bağ-Kur'dan SSK'ya geçiş ve son 1261 gün kuralı
Özellikle Bağ-Kur (4B) kapsamında esnaf veya tarım faaliyeti yürütenler için emekli maaşını artırmanın birinci yolu, son 3,5 yıl (1261 gün) kuralını uygulamaktır. SGK mevzuatına göre, birden fazla statüde (hem SSK hem Bağ-Kur) çalışanların hangi statüden emekli olacağı, son 7 yıllık (2520 gün) fiili hizmet süresine bakılarak belirlenir. Bu sürenin yarısından bir fazlası olan son 1261 günde hangi kurumda prim ödendiyse, o kurumun şartlarıyla emekli olunur.
Bağ-Kur sisteminde aylık bağlama oranları ve emeklilik şartları genellikle SSK'ya göre daha dezavantajlıdır. Bu nedenle, Bağ-Kur'lu bir vatandaşın emekliliğine 3,5 yıl kala iş yerini devredip veya kapatıp SSK'lı (4A) olarak bir iş yerinde tavandan prim ödeyerek çalışması, hem daha erken emekli olmasını sağlar hem de bağlanacak emekli maaşında yüzde 20 ila 30 arasında kalıcı bir artış yaratır.
İki işte birden çalışarak prime esas kazancı katlamak
Emekli maaşını artırmanın ikinci etkili formülü ise prime esas kazanç (SPEK) matrahını yasal yollarla yükseltmektir. Aylık bağlama oranını doğrudan etkileyen bu kazancı artırmak için vatandaşlar, imkanları varsa birden fazla iş yerinde sigortalı olarak çalışabilirler.
Örneğin, gündüz bir iş yerinde SSK'lı olarak çalışırken, akşamları veya hafta sonları farklı bir iş yerinde yine yasal ve sigortalı olarak part-time çalışan bir kişinin prime esas kazançları (SGK tavanını aşmamak şartıyla) toplanır. Bir ay içinde yatırılan prim gün sayısı 30'u geçmese bile, her iki iş yerinden bildirilen kazanç tutarları birleştirildiği için aylık ortalama kazanç çok yüksek görünür. Emekli aylığı hesaplanırken bu yüksek kazanç matrahı baz alınacağından, ileride bağlanacak SSK emekli maaşı standart çalışanlara göre çok daha yüksek olacaktır.