Çağdaş Kürt sanatı, dünya genelinde giderek artan bir üretim yoğunluğuna sahip olmasına karşın, bu üretimleri düzenli biçimde belgeleyen, eleştirel tartışmaya açan ve farklı coğrafyalardaki pratikler arasında süreklilik sağlayan yayın mecraları hâlen sınırlı sayıdadır. FIREZZ EditorialCollectivEbru Ojen, Yonca Karakaş, Fatih Tan, Ahmed Kutlu ve Mahsum Çiçek bu alana katkıda bulunmak ve çağdaş Kürt sanatına ilişkin araştırma, eleştiri ve tartışmalar için bağımsız bir platform oluşturmak amacıyla bir araya gelmiştir.
Sanatçılar hakkında kataloglar, sergi metinleri ve çevrimiçi içerikler mevcut olsa da, bunları ortak bir bağlam içinde bir araya getiren platformların sayısı son derece sınırlı. Kürt sanatına ilişkin bilgi üretiminin büyük ölçüde sergiler, kurumlar ve dönemsel projeler tarafından belirlendiği bu tabloda, bir sanatçının görünürlüğü çoğunlukla katıldığı etkinliğin sınırları içinde kalıyor.
Sorun yalnızca kurumsal bir eksiklikten kaynaklanmıyor. Başta Türkiye, Irak, İran ve Suriye olmak üzere; Avrupa'nın birçok ülkesinde, Amerika ve Kanada'nın farklı kentlerinde, hatta Uzakdoğu'nun belirli ülkelerinde çalışan Kürt sanatçılar arasında düzenli ve sürdürülebilir bir dolaşım ağı bulunmuyor.Bunun sonucunda Kürt çağdaş sanatına ilişkin entelektüel üretimlerin, eleştirel yazıların ve araştırmaların dolaşımını sağlayacak güçlü bir düşünsel ağ ile geçmiş ve güncel üretimleri kayıt altına alacak kapsamlı bir arşiv altyapısı da yeterince gelişmiş değil. Bu durum, sanatçıların birbirlerinin üretimlerinden haberdar olmasını, ortak projeler geliştirmesini ve kalıcı iş birlikleri kurmasını zorlaştırırken; diğer yandan Kürt sanatının tarihsel sürekliliğinin ortaya konulmasını ve eleştirel bir bilgi birikiminin oluşmasını da engelliyor. Coğrafi dağınıklık, siyasal sınırlar ve kurumsal altyapı eksiklikleri, Kürt çağdaş sanatının uluslararası ölçekte görünürlüğünü artırabilecek kolektif bir sanatsal, entelektüel ve arşivsel ekosistemin oluşmasını da güçleştiriyor. Bu nedenle bağımsız platformlara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuluyor.
Bu bakımdan, çağdaş Kürt sanatının tarihinin henüz yeterince yazılmadığını vurgulayan kolektife göre, birçok sanatçıya, sanat inisiyatifine ve sergiye ilişkin bilgi ve belgeler kişisel arşivlerde, eski kataloglarda veya erişimi sınırlı kaynaklarda dağınık halde bulunuyor. Bu parçalanmış hafıza, yeni kuşakların kendi sanatsal geçmişleriyle ilişki kurmasını zayıflatırken, çağdaş Kürt sanatının tarihsel gelişiminin ve güncel üretimlerinin bütünlüklü bir perspektifle değerlendirilmesinin önünde de önemli bir engel oluşturuyor.
Kolektif ayrıca, Kürt sanatına ilişkin tartışmaların çoğunlukla temsil ve kimlik meseleleri etrafında yoğunlaştığına dikkat çekiyor. Buna karşın estetik, biçim, performans, ses, dijital kültür, küratöryel pratikler ve sanat teorisi gibi alanların yeterince görünürlük kazanamadığını vurguluyor. Bu durum, Kürt sanatını yalnızca kültürel veya siyasal temsil ekseninde değerlendiren daraltıcı yaklaşımları güçlendirirken, sanatın biçimsel, kavramsal ve deneysel boyutlarına ilişkin tartışmaların gelişmesini de kısıtlıyor.
FIREZZ tam da bu ihtiyaçlardan doğuyor. Platform; çağdaş Kürt sanatını belgelemeyi, dağınık arşivleri görünür kılmayı, sanatçılar, araştırmacılar ve sanat profesyonelleri arasında yeni bağlantılar kurmayı ve eleştirel tartışmalara alan açmayı amaçlıyor. Kolektifin en temel motivasyonu ise henüz tam anlamıyla kurumsallaşmamış bir sanat kamusunun oluşumuna katkıda bulunmak. Bu nedenle FIREZZ, yalnızca “Kürt sanatını tanıtmak” gibi genel bir hedefle değil; çağdaş Kürt sanatının üretim, dolaşım, tartışma ve arşivlenme koşullarını güçlendirecek bir altyapının inşasına katkı sunma iddiasıyla hareket ediyor.