ÖZEL HABER-Güneş OCAĞA/Ceren AKYIL
Van Organize Sanayicileri İş İnsanları Derneği (VOSİAD) Başkanı Şemsettin Bozkurt, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının Türkiye’ye etkilerine ilişkin gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e değerlendirmelerde bulundu.
ŞEMSETTIN BOZLURT’A YÖNELTİĞİMİZ SORULAR VE YANITLARI
VOSİAD Başkanı Şemsettin Bozkurt’a yönelttiğimiz sorular ve yanıtları şöyle:
İran’a yönelik savaş Türkiye’yi nasıl etkiler?
“İRAN SANATI VE ZANATIYLA DÜNYA İÇİN BÜYÜK BİR ŞANS”
ABD ile İran arasındaki herhangi bir savaş ve gerilim kuşkusuz tüm dünyayı ilgilendirir ve etkiler. Ama elbette ki, en çokta komşu ülkeleri etkiler. Bu komşuların başında da ülkemiz geliyor. Tabi bu etki çok farklı biçimlerde baş gösterebilir. Her şeyden önce insani olarak düşündüğümüzde ilk akla gelen şey komşu ülkelere muhtemel bir mülteci akınının olmasıdır. Böyle bir durumda çokça insani dramlar yaşamak mümkün ve kaçınılmazdır. Ülkemizin milyonlarca mülteciyi barındıracak onları koruyacak herhangi bir hazırlığı var mıdır bilemiyoruz. Bu en önemli konuların başında gelir. Sonrasında ABD ve İsrail bu konuya nasıl yaklaşır bilemiyoruz. Dünya kamuoyu - Birleşmiş Milletler, İslam Ülkeleri ve AB bu konuda nasıl bir tutum içerisine girer bilemiyoruz.
Keşke İran gibi totaliter rejimler kendi iç dinamikleri ile değişebilselerdi! Ama maalesef bu tür rejimlerde demokrasinin nefes alabilme şansı yoktur. Maalesef 21. yüzyılda artık savaşlar karekter değiştirmiştir. Nicelik ve konvansiyonel silahlar yerine artık nitelik ve teknolojik savaşlar dönemi başlamıştır. Her ülke açısından bu süreci algılayabilmek ve ona göre konumlanmak artık kaçınılmaz bir ihtiyaç olmuştur. Diğer yandan İran içe dönük bir ülke ve üzerinde çeşitli ambargolar vardır. Oysa tarihi, kültürü, zanaat ve sanatıyla İran halkı ve İran ülkesinin potansiyeli dünya için çok büyük bir şans ve avantajdır.
Türkiye İran’dan ağırlıklı olarak ne ithal ediyor? 2025 yılında ithalat ve ihracat rakamları ne kadardır?
“TÜRKİYE, İRAN’DAN EN ÇOK PETROL ÜRÜNLERİNİ İTHAL EDİYOR”
Türkiye ağırlıklı olarak İran’dan enerji ithal ediyor. Elektrik - Doğalgaz ve Petrokimya ürünleri ithal ediyor. Türkiye 2025 yılında İran’la 2,3 milyar dolar ithalat 2,8 milyar dolarda ihracat yapmıştır. Türkiye ağırlıklı olarak petrol ürünleri ithalatı yapmıştır. Makine ekipman - mekanik - elektrik ve yedek parça ile diğer ürünleri ihraç etmiştir.
Savaş sonrası ithalat ve ihracat rakamları ne kadar geriledi?
“HER ŞEYİN MALİYETİ YÜZDE 10 ARTTI”
Savaş henüz çok yeni olduğu için bazı veriler paylaşmak çok zor. Fakat hepimizin gördüğü gibi dünya petrolünün %20’sinin Hürmüz boğazından geçiyor. Bu savaş başlamadan önce 82,75 dolar olan brent petrol varil fiyatı bugün 90 doları aşmış durumda.
Bu ne demektir?
Bütün dünyada dolar üzerinden her şeyin maliyeti en az %10 artmış durumdadır. Bu maliyet elbette en fazla yoksul kesimleri etkileyecektir. Elbette istihdam ve üretimi de negatif bir şekilde etkileyecektir. Ne yazık ki, günün sonunda işin neresinden bakarsanız bakın, bu tür savaşların faturasını yoksul halk kesimleri öder.