Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi’nin (UNCCD) 17. Taraflar Konferansı (COP17) kapsamında bu yıl mera ve çayır ekosistemlerinin önemine dikkat çekmek amacıyla düzenlenen “İpek Yolu Kervanı” yolculuğu Türkiye’den başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen uluslararası girişimle; mera alanlarının korunması, pastoralist yaşam kültürünün görünür hale getirilmesi ve sürdürülebilir arazi yönetimi konusunda küresel farkındalık oluşturulması hedefleniyor.
COP17’nin bu yıl ağustos ayında Moğolistan’ın başkenti Ulanbator’da düzenlenecek olması nedeniyle, Türkiye’den başlayacak uluslararası yolculuk aynı zamanda konferans öncesi en dikkat çekici çevre girişimlerinden biri olarak öne çıkıyor. 2026 yılının “Uluslararası Mera ve Pastoralistler Yılı” ilan edilmesinin ardından hazırlanan proje kapsamında, İpek Yolu güzergâhı boyunca mera kültürü, kırsal yaşam, iklim değişikliğiyle mücadele ve doğal alanların korunması başlıkları uluslararası ölçekte gündeme taşınacak.
Program, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülürken; Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı da organizasyona destek veriyor.
Uluslararası heyette UNCCD temsilcileri, çevre aktivistleri, medya uzmanları, genç pastoralist temsilciler ve farklı ülkelerden uzman isimler yer alıyor. Program boyunca gerçekleştirilen çekimlerle “Sürü Nereye Gidiyor?” adlı uluslararası belgesel için de görüntüler hazırlanıyor.
6-15 Mayıs tarihleri arasında düzenlenecek Türkiye programı kapsamında İpek Yolu Kervanı; Erzurum, Malatya, Gaziantep ve Antalya illerini ziyaret ediyor. Türkiye etabının ardından Azerbaycan, Rusya, Kazakistan ve Özbekistan güzergâhını takip edecek olan kervan, COP17’nin düzenleneceği Moğolistan’ın başkenti Ulanbator’da sona erecek.
Türkiye programının ilk durağı Erzurum oldu. Tarihi yapılar ve yüksek rakımlı mera alanlarının ziyaret edildiği program kapsamında Çifte Minareli Medrese, Yakutiye Medresesi, Erzurum Kalesi ve Tortum Şelalesi heyetin durakları arasında yer aldı. Erzurum etabında özellikle yüksek rakımlı mera ekosistemleri ve kırsal yaşam kültürü ön plana çıktı.
Gaziantep programında Rumkale, Zeugma Mozaik Müzesi, Bey Mahallesi ve Bakırcılar Çarşısı gibi kültürel miras alanları ziyaret edilirken; Antalya etabında Yörük yaşamı, mera kültürü ve tarihi İpek Yolu yapıları öne çıkacak.
MALATYA: Deprem Sonrası Kırsal Yeniden Yapılanma, Tarihi İpek Yolu Mirası ve Mera Kültürü Aynı Rotada Buluştu
İpek Yolu Kervanı’nın Türkiye rotasında en kapsamlı programlardan biri Malatya’da gerçekleştirildi. 8 Mayıs’ta Malatya’ya ulaşan uluslararası heyet, üç gün boyunca deprem sonrası yeniden inşa edilen kırsal yerleşim alanlarını, tarihi İpek Yolu güzergâhındaki yapıları, UNESCO Dünya Mirası alanlarını ve mera bölgelerini yerinde inceledi.
Programın ilk gününde heyet, Kale ilçesine bağlı Bentköy ve İkizpınar mahallelerinde incelemelerde bulundu. 6 Şubat depremlerinde ağır hasar gören bölgelerde inşa edilen köy evleri, ahır projeleri ve kırsal yaşam alanları uluslararası heyete tanıtıldı. Bölgede yürütülen çalışmalar kapsamında kırsal yaşamın yeniden ayağa kaldırılması, hayvancılık altyapısının güçlendirilmesi ve sürdürülebilir kırsal yaşam modelinin oluşturulmasına yönelik çalışmalar hakkında bilgi verildi.
Afet sonrası kırsal kalkınma modeli kapsamında yürütülen projeler özellikle mera temelli üretimin devamlılığı ve hayvancılık faaliyetlerinin yeniden canlandırılması açısından dikkat çekti. Belgesel çekim ekibi, bölgede çekimler gerçekleştirirken, yeniden inşa edilen kırsal yaşam alanları detaylı şekilde görüntülendi.
TARİHİ İPEK YOLU DURAKLARI YERİNDE İNCELENDİ
Malatya programı kapsamında Kömürhan Köprüsü, Şişman Han (Sultan Murat Han), Sevserek Han ve İspendere İçmeleri de ziyaret edildi. Tarihi İpek Yolu güzergâhında bulunan bu yapıların bölgenin ticaret, ulaşım ve kültürel hafızasındaki yeri uluslararası heyete aktarıldı.
Battalgazi ilçesine bağlı Bulutlu Mahallesi’nde yapılan kırsal konut ve ahır yerleşimleri de program kapsamında ziyaret edildi. Heyet, deprem sonrası kırsal dönüşüm çalışmaları hakkında sahada incelemelerde bulundu.
BAKIRCILAR ÇARŞISI VE ŞİRE PAZARI’NDA YENİDEN İHYA SÜRECİ
Malatya programının ikinci gününde şehir merkezindeki yeniden yapılanma çalışmaları ön plana çıktı. 6 Şubat depremlerinde büyük hasar gören Bakırcılar Çarşısı ve Şire Pazarı’nda yürütülen yeniden ihya çalışmaları uluslararası heyete anlatıldı.
Tarihi ticaret dokusunun korunarak yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik sürdürülen çalışmalar, Malatya’nın ekonomik ve kültürel hafızasının yeniden canlandırılması açısından programın önemli başlıklarından biri oldu. Bölgedeki çalışmalar çekim ekibince görüntülendi.
ARSLANTEPE HÖYÜĞÜ VE ARAPGİR PROGRAMI DİKKAT ÇEKTİ
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan Arslantepe Höyüğü de Malatya programının en önemli duraklarından biri oldu. Arslantepe Karşılama Merkezi’nde gerçekleştirilen sunumlarda Malatya’nın binlerce yıllık tarihi geçmişi, medeniyet mirası ve kültürel birikimi uluslararası heyete anlatıldı.
Program kapsamında Arapgir ilçesindeki mera alanları da ziyaret edildi. Şahıluşağı bölgesinde gerçekleştirilen mera incelemelerinde sürdürülebilir mera yönetimi, pastoralist yaşam kültürü ve doğal alanların korunmasına ilişkin değerlendirmeler yapıldı.
Arapgir merkezindeki program kapsamında Millet Hanı, Mirliva Ahmet Bey Camii, Asım Külah Özel Müzesi ve tarihi konaklar da ziyaret edilerek ilçenin kültürel mirası tanıtıldı.
YENİ KIRSAL YERLEŞİM ALANLARI İNCELENECEK
İpek Yolu Kervanı’nın Malatya programının son gününde Yeşilyurt ilçesine bağlı İkizce Mahallesi ile Doğanşehir ilçesindeki Altıntop ve Savaklı mahallelerinde deprem sonrası kurulan yeni kırsal yerleşim alanları ziyaret edilecek.
Program kapsamında köy evleri, ahır projeleri ve karbon yutak alanlarında incelemeler yapılmasının ardından heyet Gaziantep programına geçecek.
TÜRKİYE ETABI GAZİANTEP VE ANTALYA İLE DEVAM EDECEK
Kervanın Türkiye yolculuğu Gaziantep ve Antalya programlarıyla devam edecek. Gaziantep’te Rumkale, Zeugma Mozaik Müzesi, Bey Mahallesi ve Bakırcılar Çarşısı gibi kültürel miras alanları ziyaret edilirken; Antalya’da Yörük yaşamı, mera kültürü ve tarihi İpek Yolu yapıları ön plana çıkacak.
İpek Yolu Kervanı girişimiyle Türkiye’den Moğolistan’a uzanan uluslararası yolculuk boyunca; mera ve çayır ekosistemlerinin korunması, kırsal yaşam kültürünün sürdürülebilirliği ve iklim değişikliğiyle mücadelede doğal alanların önemi küresel ölçekte gündeme taşınacak.