ÖZEL HABER-Ceren AKYIL/Mehmet Rumet SOYLU
Meşe ağacından geleneksel yöntemlerle üretilen kömür, sadece mangal ve ocakların değil, farklı kullanım alanlarının da vazgeçilmezi olmaya devam ediyor. Kendine özgü kokusuyla, lokantaların tercih ettiği, bazı vatandaşlar tarafından ise mideye iyi geldiği düşüncesiyle tüketilen meşe kömürü, tüm bu özelliklerine rağmen bugün yok olma riskiyle karşı karşıya.
Mesleğin son temsilcilerinden Bilal Erdin, hem üretim sürecini hem de kömürün bilinmeyen yönlerini anlattı.
“HER MEŞE AĞACI KÖMÜR OLMUYOR”
Erdin, kömür işini dededen toruna sürdürdüklerini belirterek, kömürlerin tamamının meşe ağacından elde edildiğini söyledi. Erdin, “Burası aslında ‘kömürcüler sokağıydı’ ama yıllar içinde gördüğünüz gibi bir ben kaldım. Öyle her ağaçtan elde edilen bir kömür değil. Ormanlık alanlarda kesilen ‘meşe ağaçları’, ocak şeklinde düzenlenip yakılıyor. Tamamen küle dönüşmemesi için üzeri saman ve toprakla kapatılıyor, böylece kömür haline geliyor. Kömürleri genellikle Kırıkkale, Yozgat ve Sivas gibi ormanlık bölgelerden temin ediyoruz. Buralarda pek yapılmıyor. Ürünü kendimiz gidip yerinde kontrol ediyor, kalitesini denetliyoruz. Çünkü her ağaç, kömür için uygun olmuyor. Dut ya da kavak gibi ağaçlardan kaliteli kömür elde edilemez” dedi.
“MİDEYE İYİ GELDİĞİNİ DÜŞÜNÜNLER KÖMÜR YİYOR”
Satışları, sezonluk olarak devam etse de lokantalar oldukça taleplerin sabit kaldığını ifade eden Erdin, “En çok müşterilerimiz lokantacılar, bunun yanı sıra piknikçiler de tercih ediyor. Meşe kömürünün kendine has, hoş bir kokusu var ve bu da onu özel kılıyor. Ayrıca, şaşıracaksınız ama kömürün farklı kullanım alanları da var. Mideye iyi geldiği düşünülerek tüketenler bulunuyor. Güvercin yetiştiricileri ise kömürün tozunu hayvanlara veriyor” diye konuştu.
“İŞİMİ SEVİYORUM AMA KAZANCIM PEK YOK”
Bilal Erdin, Diyarbakır’da bu işi yapan yaklaşık 15 esnafın kaldığını ve unutulmaya yüz tutmuş meslek olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:
“Eskiden bu sokağın tamamı kömürcülerle doluyken, bugün sayıları oldukça azalmış. Ben de yakın zamanda bırakmayı düşünüyorum. İşimi seviyorum ama artık kazancı kalmadı. Kömürü temin etmek başlı başına bir maliyet, satılamadığında ise ciddi bir zarar oluşuyor. Kömürün kilosu 60 TL’den başlıyor. Kullanımı için de ustalık lazım. Mesela usta lokantacılar, 100 kilo eti 120 kilo kömürle bile pişirebiliyorlar. Ama 50 kilo eti 50 kilo kömürle pişiren ustalar da var. Bu tamamen ustalığın ve deneyimin bir göstergesi” diye konuştu.