ÖZEL HABER-Güneş OCAĞA-Ceren AKYIL
Uzun yıllardır akaryakıt sektöründe çalışmalar yürüten petrol ofisi işletmecisi Mehmet Ercan Selçuk, gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e yaptığı açıklamada, ABD ve İran arasında yaşanan savaşın petrol tarihinin en önemli sorunlarından birini ortaya çıkardığını belirtti. Selçuk, Türkiye’nin bu durumdan daha az etkileneceğini ve sadece fiyatların yükseleceğini söyledi. Selçuk ayrıca, Diyarbakır’ın altında kaya gazı bulunduğunu, ancak petrol gelirinin düşük ve maliyetlerin yüksek olması nedeniyle çıkarım yapılamadığını ifade etti.
“SAVAŞ UZUN SÜRERSE, TÜM DÜNYADA CİDDİ ETKİLERİ OLUR”
Savaşın uzun sürmesi halinde tüm dünyada ciddi etkilerin olacağını vurgulayan Selçuk, “Bu dönem, petrol tarihinin en önemli sorunlarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Savaşın uzun sürmesi hiç şüphesiz tüm dünyada ciddi etkiler yaratacaktır. Sonuçta enerji, dünyanın temel varlığıdır. Enerjisiz bir hayatı düşünemediğimiz gibi, enerji eksikliği gıda, ulaşım ve genel yaşamı doğrudan etkiler” dedi.
“EN BÜYÜK ETKİ AKARYAKIT SEKTÖRÜNDE GÖRÜLÜYOR”
En büyük etkinin, akaryakıt sektöründe görüldüğünü ifade eden Selçuk, “Sürecin uzaması, yakın gelecekte enerji arzının kesintiye uğramasına ve akaryakıt bulunamamasına yol açabilir. Çünkü rafine petrolün nakliyesi, rafineride işlenmesi ve ardından lojistikle dağıtılması belli bir zaman gerektirir. Arzda yaşanacak herhangi bir aksama, doğrudan sektörü etkiler ve uzun vadede akaryakıt sıkıntısına neden olur” diye konuştu.
“LOJİSTİK AÇIDAN UZAK OLAN ÜLKELER ŞİMDİDEN AKARYAKIT SIKINTISI YAŞIYOR”
Lojistik açıdan uzak olan bölgelerin şimdiden akaryakıt sıkıntısı çekmeye başladığına dikkat çeken Selçuk, “Hatta Avrupa’da bazı ülkelerde, özellikle petrole lojistik açıdan uzak olan bölgelerde, şimdiden akaryakıt sıkıntıları başlamıştır. Türkiye ise Avrupa ve Asya ülkelerine göre daha avantajlı konumdadır. Petrol kaynaklarına daha yakın olması, ülkemize önemli bir lojistik avantaj sağlar. Örneğin, Irak’ta mevcut olan boru hattı sayesinde petrol tedariki hızlı bir şekilde gerçekleştirilebilir. Irak hükümetiyle bazı sorunları olsa da, bu sorunlar kısa sürede çözülüp petrol boru hattıyla taşınabilir. Bu hattın devreye girmesi durumunda, ilk faydayı Türkiye görecek, ardından yakın Avrupa ülkeleri Türkiye üzerinden avantaj sağlayacaktır” diye kaydetti.
“RUSYA ÜZERİNDEKİ AMBARGO KALKABİLİR”
Avrupa ülkelerinin Rusya üzerine uyguladığı ambargoyu kaldırabileceğini vurgulayan Selçuk, şunları söyledi:
“Ayrıca, Rusya’ya uygulanan ambargoya rağmen Avrupa ülkelerinin bu ambargoya uzun süre dayanamayarak Rusya’dan petrol temin etmesi olasılığı ortaya çıkmaktadır. Bu durumda, Rusya ile enerji konularında güçlü bağlara sahip Türkiye, hem doğal gaz hem de petrol arzında rahat erişim sağlayan avantajlı ülkeler arasında yer alacaktır.
“PETROL FİYATLARI LONDRA’DAKİ BORSASINA GÖRE BELİRLENİYOR”
Ancak fiyatlar konusunda bir iyimserlik söz konusu değil. Avrupa’da petrol fiyatları genellikle Brent petrol üzerinden ve Londra borsasındaki fiyatlara göre belirleniyor. Dolayısıyla Avrupa’daki tüm dağıtım şirketleri ve petrol firmaları fiyatlarını buna göre şekillendiriyor. Fiyatlar yüksek olsa da en azından akaryakıta ulaşabiliyoruz. Çünkü erişim sağlanamadığında, para olsa bile akaryakıt alınamaz ve nakliye ile lojistik durur.
“HER ŞEYİN FİYATININ YÜKSELMESİNE NEDEN OLACAK”
Lojistiğin aksaması halinde fiyatın yükselmesine yol açacaktır. Örneğin Avrupa, kişi başına düşen milli geliri yüksek olmasına rağmen, şimdiden akaryakıt sıkıntısının etkilerini yaşamaya başladı; bazı bölgelerde karne ile akaryakıt temin etme uygulamalarına geçiliyor. Bu koşullar altında, arz güvenliği açısından en avantajlı ülkelerden biri Türkiye olarak öne çıkıyor.
DİYARBAKIR’DAKİ KAYA GAZINI ÇIKARMAK MALİYETLİ
Diyarbakır’ın altında kaya gazı bulunduğu tespitinin yapıldığını, ancak petrol gelirinin düşük ve maliyetlerin yüksek olması nedeniyle çıkarılamadığını
hatırlatan Selçuk,sözlerin söyle dürdürdü:
“Diyarbakır’da daha önce Kaya Gazı ile ilgili olarak Shell bir çalışma yürütmüştü ve oldukça başarılı sonuçlar alınmıştı. Ancak sonrasını göremedik. Diyarbakır’ın altında kaya gazı bulunduğu tespit edildi, ancak petrol gelirinin düşük ve maliyetlerin yüksek olması nedeniyle çıkarılamadı. Petrol fiyatları 100 dolar civarında devam ederse çıkarım yapılabilir, ancak fiyatlar 50 dolara düşerse maliyeti karşılamadığı için üretim ekonomik olmuyor. Yani çıkarılan yakıtın değerinin yüksek olması gerekiyor, aksi halde üretim yapılmıyor.
“TÜRKİYE’DE PETROL ÇIKARMAK ÇOK DAHA MALİYETLİ”
Türkiye’de kaya gazı veya petrol çıkarmak, Ortadoğu ülkelerine göre çok daha maliyetli. Kayalar çok daha derin ve sert, bu nedenle çıkarım daha zor. Oysa Ortadoğu’da neredeyse su bulmak için kuyu kazılıyor ve petrol çıkıyor; yani onlar daha avantajlı.
“TÜRKİYE BU DURUMDAN DAHA AZ ETKİLENECEK”
Sonuç olarak, Türkiye bu durumdan daha az etkilenebilir. Fiyatlar yüksek olsa da petrol erişimi sağlanabilir. Ancak petrolü yeterince üretemeyen ve ulaşılamayan ülkelerden ürün satın almak, çok daha büyük sorunlara yol açabilir.”