ÖZEL HABER-Mehmet TÜRK
Diyarbakır merkez Sur İlçesinde, 2015 yılında, hendekler kazılarak, kurulan barikatlar sonrası başlayan silahlı çatışmalar sonrası yıkılan bazı evler onarılmasına rağmen genel anlamdaki restorasyon çalışmaları daha sonra durdu. Çalışmaların durması bir çok ev sahibini mağdur ederken, DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Kamaç, restorasyon çalışmalarının durmasını meclise taşıyarak, çözüm talebinde bulundu.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptığı konuşmada DEM Partili Mehmet Kamaç, Sur ilçesindeki yüzlerce tescilli tarihi yapının kaderine terk edildiğini belirterek hükümete sert eleştiriler yöneltti. Kamaç, tarihi yapıların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sorumluluğunda bulunmasına rağmen yaklaşık iki yıldır restorasyon çalışmalarının tamamen durduğunu söyledi. Tarihi eser statüsündeki yapılara yurttaşların müdahale etmesinin yasak olduğunu hatırlatan Kamaç, “Diyarbakır Sur'da yüzlerce tescilli tarihi yapı kaderine terk edilmiş durumdadır. Bu yapılar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koruması ve restorasyon sorumluluğu altında olmasına rağmen yaklaşık iki yıldır çalışmalar tamamen durmuş durumdadır. Vatandaşlar kendi evlerine müdahale edemiyor çünkü bu yapılar tescilli tarihi eserler statüsündedir. Devlet 'Sen dokunamazsın' diyor. Ama ödenek olmadığı bahanesiyle kendisi de restorasyonu tamamlamıyor. Daha da ağır olan şudur: Bu insanlar evlerinden edilmiş durumda olmalarına rağmen herhangi bir kira yardımı da alamıyor. Yani yurttaş hem kendi evini kullanamıyor. Hem kendi mülkünde tasarruf hakkına sahip değil, hem de ekonomik olarak tamamen yalnız bırakılmış durumdadır. Biran önce tarihi dokuya uygun restorasyon çalışmalarının yapılması için gerekli ödeneklerin çıkarılması ve mülk sahiplerinin mağduriyetlerinin bir an önce giderilmesi gerekiyor" diye konuştu.
Sur’daki mülk sahiplerinin ağır mağduriyet yaşadığını vurgulayan Kamaç, birçok yurttaşın kendi evini kullanamadığını, mülkü üzerinde tasarruf hakkını kaybettiğini ve buna rağmen herhangi bir kira yardımı alamadığını dile getirdi.
NE OLMUŞTU?
Sur ilçesinde 2015 yılı sonbaharında yaşanan hendek ve barikat çatışmaları, 2016 yılına kadar sürdü. Bu süre içerisinde bir çok tarihi ev ve yapı tamamen yıkıldı, yada büyük hasar aldı. TMMOB raporlarına göre Sur’da yaklaşık 4 bin 985 bina hasar gördü. Yine TMMOB verilerine dayandırılan başka bir değerlendirmede ise çatışma bölgelerinde 3 bin 569 konutun yıkıldığı belirtiliyor. Bunların 87’sinin ise tescilli tarihi yapı olduğu sonradan açıklandı. Farklı kurumların açıklamalarına göre, kamulaştırma-yıkım sürecinde yaklaşık 7 bin ev ve işyerinin yıkıldığı ifade ediliyor. Çatışmalar sonucunda yaklaşık 5 bin aile yani 24-30 bin civarında kişinin Sur’dan göç etmek zorunda kaldığı da çeşitli raporlarda yer aldı.