Yeni kurallar, sosyal medya şirketlerine yaş doğrulama sistemleri kurma ve çocuk kullanıcılar için ayrı güvenlik önlemleri uygulama yükümlülüğü getiriyor. Bu süreçte hem yeni hesap başvurularının hem de halihazırda kullanılan hesapların yaş şartlarına uygunluğu kontrol edilecek.
Yasa yürürlüğe girdi mi, uygulama ne zaman başlayacak?
Sosyal ağ sağlayıcılarına ilişkin yaş sınırlaması yönetmeliği 10 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Ancak düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Kasım 2026 olarak belirlendi. Dolayısıyla 22 Ekim itibarıyla yeni kuralların uygulama dönemi başlamış değil.
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmamasını öngörüyor. Yeni hesap açılışlarında yaş kontrolü yapılması ve şartları karşılamayan başvuruların kabul edilmemesi gerekiyor. Uygulama yalnızca Türkiye merkezli şirketleri değil, düzenlemenin kapsamına giren yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını da ilgilendiriyor.
Platformların teknik sistemlerini hazırlaması için tanınan geçiş süresi 31 Mart 2027’ye kadar devam edecek. Bu süre, düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihini değiştirmiyor; mevcut hesapların doğrulanması ve gerekli sistemlerin kurulması için tanınan uyum dönemini ifade ediyor.
Mevcut sosyal medya hesapları için ne yapılacak?
Hâlihazırda Instagram, TikTok, YouTube veya başka bir sosyal ağda hesabı bulunan kullanıcılar da yaş doğrulama uygulamasının kapsamına girecek. Mevcut hesaplarda 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez yaş kontrolü yapılması öngörülüyor. Yaş şartını karşılamayan hesapların kullanımına devam edilmesine izin verilmeyecek.
Bu süreçte tüm hesapların tek bir tarihte topluca kapatılacağına ilişkin ayrıntılı bir uygulama planı açıklanmış değil. Hesapların yaşının nasıl doğrulanacağı ve şartları karşılamayan kullanıcılar için hangi teknik adımların izleneceği, platformların kurallara uyum sürecinde önem taşıyacak.
Bir hesabın 15 yaşın altındaki bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşursa platform, hesabı geçici olarak askıya alabilecek ve kullanıcıyı yeniden yaş doğrulamasına yönlendirebilecek. Böylece yaş kontrolünün yalnızca ilk kayıt sırasında değil, kullanım boyunca da sürdürülmesi amaçlanıyor.
15-18 yaş grubuna hangi kurallar uygulanacak?
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını henüz tamamlamamış kullanıcılar sosyal medya hizmetlerinden tamamen dışlanmayacak. Bu yaş grubu için yetişkin hesaplarından ayrıştırılmış bir hizmet modeli uygulanacak. Hesapların varsayılan olarak gizli olması ve kişisel verilerin korunmasına yönelik daha sıkı ayarların kullanılması gerekecek.
Bu kullanıcıların canlı yayın açması engellenecek, kişiselleştirilmiş ticari reklamlara konu edilmemeleri sağlanacak. Ayrıca mesajlaşma özellikleri sınırlandırılacak; çocuk kullanıcıların yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alması öngörülüyor. Takipçi ve takip edilen listelerinin diğer kullanıcılar tarafından görüntülenememesi de güvenlik önlemleri arasında yer alıyor.
Ekran kaydırma ve sürekli başa sarma gibi kullanım süresini artıran tasarımlara da kısıtlama getirilecek. Böylece 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar için hem gizlilik hem de platform kullanım biçimi bakımından ayrı kurallar uygulanacak.
