İMO Van Şube Başkanı Yakup Ebiri, kent genelindeki binaların yüzde 50'sinden fazlasının riskli olduğunu belirterek acı tabloyu özetledi: "Van depreme hazır bir kent değil."
Ağır Hasarlı Binaların Akıbeti Meçhul
Depremin ardından yürütülen hasar tespit çalışmalarında kent genelinde 48 bin 689 yapının ağır hasarlı veya yıkılması gereken bina olduğu rapor edilmişti. Ancak geride kalan 15 yılda bu binaların sadece 25 bin ila 28 bin civarındaki kısmı yıkılabildi. Geriye kalan binlerce tehlikeli yapının akıbeti ise hâlâ belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, orta hasarlı olduğu halde yasal süresi içinde güçlendirilmeyen binlerce konutun da adeta birer saatli bomba gibi ayakta beklediğine dikkat çekiyor.
"Elimizde Bilimsel Bir Veri Bile Yok"
Kentte yapı güvenliğine dair kapsamlı bir envanter çalışması yapılmadığını eleştiren İMO Şube Başkanı Yakup Ebiri, kurumların elinde net bir bilgi olmadığını ifade etti. Ebiri, "Hangi binanın kaç şiddetinde bir depreme dayanacağını bilmiyoruz çünkü bilimsel bir envanter yok. 2022'de yenilenen Alipaşa Mahallesi'nde yaptığımız bir çalışmada bile risk oranı %33 çıktı. Diğer eski mahallelerde riskin %50'nin çok üzerinde olduğunu biliyoruz" diyerek acil eylem çağrısında bulundu.
Deprem Alanları Ranta mı Açıldı?
Afet anında hayati önem taşıyan toplanma alanlarının durumuna da değinen Ebiri, mevcut alanların zamanla betonlaştığını söyledi: "Toplanma alanlarımız yok denecek kadar azaldı. İmar planında park olarak görünen ya da okul bahçesi olan yerlerin birçoğuna yeni binalar inşa edildi." Ebiri ayrıca, yerel yönetimlerdeki kayyım atamalarının meslek odalarıyla yürütülen ortak kriz masası çalışmalarını sekteye uğrattığını vurguladı.
Konteynır Kentte 15 Yıllık Yaşam Mücadelesi
Depremin fiziksel etkileri kadar sosyal yaraları da henüz sarılabilmiş değil. Dönemin Federe Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzanî tarafından inşa edilen konteynır kentte, yaklaşık 60 depremzede aile 15 yıldır aynı çileli yaşamı sürdürüyor.
Konteynır kent sakinlerinden engelli yurttaş Naif Polat, yaşadıkları unutulmuşluğu şu sözlerle dile getirdi: "3 çocuğumla 15 yıldır buradayım. Yazın toz, kışın çamur içindeyiz. Yetkililer sadece seçim döneminde kapımızı çalıyor. Biz bu haldeyken depremi nasıl unutalım?
