Eski otomobilini değiştirmeyi planlayan sürücüler, hurda teşviki kapsamında hangi araçların satın alınabileceğini ve vergi avantajının nasıl uygulanacağını araştırıyor. Mevcut aşamada ise teklifin amacı ile yürürlüğe girmiş bir uygulamanın şartlarını birbirinden ayırmak gerekiyor. Meclis gündemindeki bir düzenleme, kabul edilip yürürlüğe girene kadar araç sahiplerine doğrudan hak sağlamıyor.
Yerli araç şartı nasıl gündeme geldi?
MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir’in 20 Kasım 2024’te sunduğu kanun teklifi, 25 yaş ve üzerindeki taşıtlarını geri dönüşüme veren kişilerin yeni alacakları yerli taşıtların Özel Tüketim Vergisi’nden muaf tutulmasını amaçlıyor. Teklifin TBMM kayıtlarındaki son durumu Plan ve Bütçe Komisyonunda olarak yer alıyor.
Yerli taşıt koşulu, teklifin temel unsurlarından biri. Ancak bu ifade, bugün itibarıyla bütün yerli otomobillerin ÖTV’siz alınabileceği anlamına gelmiyor. Öncelikle teklifin yasama sürecini tamamlaması gerekiyor. Ayrıca hangi araçların kapsama gireceği ve olası muafiyetin hangi şartlarla uygulanacağı nihai düzenlemeyle belirlenmeli.
Kamuoyunda Togg gibi Türkiye’de üretilen otomobillerin teşvik kapsamında olabileceği konuşulsa da yürürlüğe girmiş bir düzenlemeye dayanan kesin marka-model listesi bulunmuyor. Araçların yerlilik oranına ilişkin şartların ne olacağı da kesinleşmiş uygulama hükümleri arasında değil.
ÖTV muafiyeti tüm sıfır otomobiller için geçerli olacak mı?
Mevcut teklifin amacı, hurdaya ayrılan 25 yaş ve üzerindeki araçların yerine yeni yerli taşıt alınırken ÖTV muafiyeti sağlanması. Bu kapsam, her otomobil alıcısının vergisiz araç alabileceği genel bir düzenleme anlamına gelmiyor. Teklifin yasalaşması hâlinde bile kapsamın hangi araç sahipleriyle ve hangi taşıtlarla sınırlandırılacağı yürürlüğe girecek metne bağlı olacak.
Yerli üretim şartının yanı sıra araç yaşı, hurdaya ayırma işleminin nasıl belgeleneceği, muafiyetin bir defaya mahsus olup olmayacağı ve araç alımında başka sınırlamalar bulunup bulunmayacağı da önem taşıyor. Bu konularda kesin hüküm oluşmadan belirli bir otomobilin teşvik kapsamında yer alacağını söylemek mümkün değil.
Araç sahipleri ne zaman başvuru yapabilecek?
Teklif henüz kanunlaşmadığından hurda teşviki için açıklanmış bir başvuru tarihi bulunmuyor. Başvuruların hangi kurum üzerinden alınacağı, hangi belgelerin isteneceği ve araçların hurdaya çıkarılma işlemlerinin nasıl yürütüleceği de kesinleşmedi.
Araç sahiplerinin, uygulamanın başladığına ilişkin iddiaları resmî kararlarla karşılaştırması gerekiyor. Meclis sürecinin tamamlanması ve düzenlemenin yürürlüğe girmesi hâlinde kapsam, başvuru takvimi ve satın alınabilecek araçlar hakkında ayrıntılı bilgiler açıklanabilecek.
