ÖZEL HABER-Mehmet TÜRK-Ceren AKYIL
Diyarbakır Kültürünü Tanıtma Vakfı (DİTAV) Diyarbakır Şubesi’nin tarihi avlusunda bulunan dut ağacında yılın ilk hasadı yapıldı. Ancak dutların toplanması, sıradan bir meyve hasadının ötesine geçerek Diyarbakır’ın yüzlerce yıllık üretim, ticaret ve kültür hafızasını yeniden gündeme taşıdı.
Diyarbakır’da dut ağacından ipek kumaş tarihine yolculukhttps://t.co/fWjsKdQCn9 pic.twitter.com/IixYDDOUyQ
— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) June 24, 2026
DİTAV Diyarbakır Şube Başkanı Şeyhmus Diken ve vakfı ziyaret eden konuklar, avluda dut ağacının altına bez gererek hasada katıldı. Vakıf görevlilerinden biri ise binanın ikinci katına çıkarak uzun bir sopayla ağacın dallarını silkeledi. Kısa sürede yere dökülen dutlar toplanarak ziyaretçilere ikram edildi.
DUT HASADI, TİCARİ ÜRETİME DÖNÜŞTÜ
Dut hasadı sırasında başlayan sohbet, Diyarbakır’ın bir dönem Türkiye’nin en önemli ipek üretim merkezlerinden biri olduğu gerçeğini yeniden hatırlattı.
DİTAV Başkanı Şeyhmus Diken, dut ağacının Diyarbakır için yalnızca bir meyve ağacı olmadığını, aynı zamanda şehrin ekonomik ve kültürel tarihinin önemli bir parçası olduğunu söyledi. Diken, “Uzun yıllar boyunca Diyarbakır, ipek böcekçiliği ve yaş koza üretiminde Türkiye’nin ilk üç şehri arasında yer alıyordu. Bunun en önemli nedeni ise kent genelindeki dut ağaçlarıydı. İpek böceğinin temel besin kaynağı dut yapraklarıdır. O dönemlerde Diyarbakır’daki hemen her evin avlusunda en az bir dut ağacı bulunurdu. Evlerin zemin katlarında ise ipek böcekçiliği yapılır, kozalardan elde edilen ipek çeşitli dokuma ürünlerine dönüştürülürdü” dedi.
TÜRKİYE’NİN YÜZDE 70’İ DİYARBAKIR’DA ÜRETİLİYOR
Dut ağacının gölgesinde yapılan sohbet sırasında ortaya çıkan bilgiler, Diyarbakır’ın ipekçilik geçmişinin bugün de tamamen kaybolmadığını gösterdi. Yapılan araştırmalara göre Türkiye’de üretilen yaş kozanın yaklaşık yüzde 70’i halen Diyarbakır’da üretiliyor.
Bir zamanlar evlerin avlularında başlayan üretim kültürünün bugün de farklı boyutlarıyla sürdüğünü belirten uzmanlar, dut ağacının Diyarbakır’ın ekonomik tarihinde özel bir yere sahip olduğunu ifade ediyor. DİTAV avlusunda gerçekleştirilen ilk dut hasadı, yalnızca bir meyve toplama etkinliği değil; aynı zamanda Diyarbakır’ın ipek yollarına uzanan üretim mirasının, unutulmaya yüz tutmuş zanaatlarının ve kadim ticaret kültürünün yeniden hatırlanmasına vesile oldu.
Belki de o gün avluda yere düşen dutlar, Diyarbakır’ın geçmişten bugüne uzanan en tatlı hatıralarından birini yeniden gün yüzüne çıkardı.