HABER-Ceren AKYIL
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından 2026 yılı iş teftiş programı kapsamında, çalışma hayatını düzenleyen temel mevzuat ve güncel uygulamalar ele alındı. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) ev sahipliğinde düzenlenen programda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Adana Grup Başkanı Semiha Dostlar, Grup Başkan Yardımcısı Emre Kızıldağ ile İş Başmüfettişleri M. Alper Kan, Serkan Dönmez ve Mehmet Köseler’in başta 4857 sayılı İş Kanunu ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu olmak üzere çalışma yaşamına ilişkin düzenlemeler hakkında katılımcılara bilgi verildi.
Toplantıya DTSO Meclis Başkanı Nevin İl, DTSO Başkanı Mehmet Kaya, DTSO İş Kadınları Meclisi Başkanı Filiz Ekingen, Diyarbakır Ticaret Borsası Meclis Başkan Yardımcısı Mustafa Gündoğdu, Diyarbakır OSB Yönetim Kurulu Üyesi Kamuran Azizoğlu, Diyarbakır Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanı Amine Demir Çoban, Diyarbakır SGK İl Müdürü Garip Karatay, İŞKUR İl Müdürü Reşat Merttir, çok sayıda iş insanı ile mali müşavir ve muhasebeci katıldı.
MEHMET KAYA: TEŞVİKLERİN İPTALİ İŞLETMELERİ ZORA SOKUYOR
Toplantının açılış konuşmasını yapan DTSO Başkanı Mehmet Kaya, son dönemde üyelerinin en çok karşılaştığı sorunların başında iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yaptırımların geldiğini söyledi. İş dünyasının dijitalleşme ve rekabet koşullarına odaklanırken çalışma mevzuatına ilişkin riskleri zaman zaman gözden kaçırabildiğini belirten Kaya, üyelerin bilgilendirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
“KARŞILAŞTIĞIMIZ SORUNLARDA KÖTÜ NİYET YOK”
İşverenlerin karşılaştığı birçok sorunun kasıtlı ihlallerden değil, değişen mevzuata ve dijital sistemlere uyum sürecinde yapılan hatalardan kaynaklandığını dile getiren Kaya, şöyle konuştu:
“Bugüne kadar üyelerimizle birlikte defalarca SGK ve ilgili kurumlara gittik. Karşılaştığımız sorunların hiçbirinde kötü niyet yoktu. Hiç kimse sigortasız işçi çalıştırmaya ya da mevzuatı bilerek ihlal etmeye çalışmıyor. Sorunların önemli bir kısmı, dijitalleşen sistemlere uyum sağlama sürecinde yapılan hatalardan kaynaklanıyor.”
“YAPTIRIMLARIN DENGE İÇERİSİNDE OLMASI GEREKİYOR”
Diyarbakır’ın 6. Bölge Teşvikleri kapsamında yer aldığını hatırlatan Kaya, küçük hatalar nedeniyle uygulanan ağır yaptırımların işletmeleri ciddi risklerle karşı karşıya bıraktığını söyledi. Bir yıllık teşviğin kesilmesi ya da tamamen iptal edilmesi gibi uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kaya, şu ifadeleri kullandı:
“Bu noktada suç ile ceza arasındaki ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Özellikle 6. Bölge teşviklerinden yararlanan illerde uygulanacak yaptırımların, işletmelerin faaliyetlerini sürdürebileceği bir denge içerisinde olması gerekiyor. Çünkü burada yapılan her ağır yaptırım, yalnızca mevcut işletmeleri değil, dışarıdan gelip yatırım yapmak isteyen girişimcileri de olumsuz etkiliyor.”
“İŞ MAHKEMELERİNE DÜŞMEDEN UZLAŞMA YOLUNU DENEYİN”
İşverenlere önemli uyarılarda da bulunan Kaya, çalışanlarla yaşanan anlaşmazlıklarda mümkün olduğunca uzlaşma yöntemlerinin tercih edilmesini istedi. Dijital kayıt sistemleri nedeniyle yıllar sonra dahi işverenlerin hukuki ve mali yükümlülüklerle karşı karşıya kalabildiğini belirten Kaya, iş kanunu ve çalışma mevzuatının ticari rekabet kadar önemsenmesi gerektiğini söyledi.
“BİLGİ SAHİBİ OLMAK EN GÜÇLÜ ÖNLEM”
DTSO olarak iş dünyasının karşılaştığı sorunları ilgili kurumlar ve bakanlıklar nezdinde gündeme taşımaya devam edeceklerini ifade eden Kaya, işletmelerin ayakta kalmasını sağlayacak daha adil düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu kaydetti. Kaya, “Ticari faaliyetlerinizi büyütürken iş mevzuatından kaynaklanabilecek riskleri göz ardı etmeyin. Çünkü 6. Bölge teşviklerinden yararlanan bir işletme için bu tür hatalar, bazen yılların emeğini tehlikeye atabilecek sonuçlar doğurabiliyor. O zamana kadar en güçlü önlem, bilgi sahibi olmak ve mevzuata hâkim olmaktır” dedi.
ÇOBAN: “KAYITLI EKONOMİNİN HER ZAMAN SAVUNUCUSUYUZ”
Daha sonra konuşan Diyarbakır Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (DSMMMO) Başkanı Amine Demir Çoban da, kayıtlı ekonominin güçlendirilmesi, iş barışının korunması ve bölgesel teşviklerin artırılması gerektiğine dikkat çekti. İşletmelerin başarısının artık yalnızca üretim ve ticari performansla ölçülmediğini belirten Çoban, çalışma hayatına ilişkin yükümlülüklerin de işletmelerin sürdürülebilirliği açısından belirleyici hale geldiğini söyledi. Çalışma hayatına ilişkin mevzuatın iş dünyası açısından taşıdığı öneme değinen Çoban, “Günümüz işletmelerinin başarısı yalnızca üretim ve ticari faaliyet performanslarıyla değil, aynı zamanda yasal yükümlülüklerini ne ölçüde yerine getirdikleriyle de değerlendirilmektedir. Çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler, iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ile sosyal güvenlik yükümlülükleri artık işletmelerimizin sürdürülebilirliği açısından vazgeçilmez unsurlardır” dedi.
“EKONOMİNİN GÜÇLENMESİ İÇİN ELİMİZDEN GELENİ YAPIYORUZ”
Meslek mensupları olarak kayıtlı ekonominin güçlenmesi ve çalışma haklarının korunması için çaba gösterdiklerini vurgulayan Çoban, “Bizler kayıtlı ekonominin güçlenmesi, çalışma haklarının korunması ve işletmelerin mevzuata uygun şekilde faaliyet göstermesi için elimizden geleni yapıyoruz. Bunun her zaman ve her yerde savunucusuyuz” ifadelerini kullandı.
“BÖLGEMİZİN HASSASİYETLERİ GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMALI”
Konuşmasında Diyarbakır ve bölge ekonomisinin özel koşullarına dikkat çeken Çoban, kamu kurumlarının uygulamalarında bölgesel hassasiyetlerin dikkate alınmasını istedi.
“İşverenlerimizin ve bölgemizin ortak paydaşı olarak, bölgemizin hassasiyetlerinin korunmasını sizlerden özellikle rica ediyoruz” diyen Çoban, son yıllarda organize sanayi bölgelerinin güçlendirilmesi için önemli çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
“SGK İNDİRİMİ DE GÜNDEME ALINMALI”
Yatırım teşviklerinin artırılması gerektiğini ifade eden Çoban, mevcut 6. Bölge teşviklerinin yanında yeni destek mekanizmalarının da değerlendirilmesini istedi. Çoban, “Bölgemiz için yatırım teşviklerinin artırılması gerekiyor. 6. Bölge teşviklerinin yanı sıra en azından SGK oranlarında da bir indirim yapılabileceğini düşünüyoruz. Bu taleplerimizin ilgili mercilere iletilmesini bekliyoruz” dedi.
DOSTLAR: “CEZA DEĞİL, BİLGİLENDİRME İÇİN BURADAYIZ”
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Adana Grup Başkanı Semiha Dostlar da yaptığı konuşmada, 13 yıl sonra yeniden Diyarbakır’da bulunmaktan memnuniyet duyduğunu ifade ederek, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın 90 yıllık birikimiyle daha şeffaf, kapsayıcı ve önleyici bir anlayışla faaliyet yürüttüğünü belirtti.
İşverenlerin sıkça dile getirdiği cezalar konusuna değinen Dostlar, denetimlerin temel amacının yaptırım uygulamak değil, işyerlerinin mevzuata uyumunu sağlamak olduğunu vurguladı. Dostlar, “Bu teftişlerle işyerlerine gitmeden önce sizlerle bir araya geliyor, bilgilendirme ve farkındalık toplantıları düzenliyoruz. Amacımız mevzuatta aksayan yönleri önceden tespit etmek ve eksikliklerin giderilmesine katkı sunmaktır” dedi.
Geçmiş yıllarda daha çok ceza ve yaptırım odaklı uygulamaların öne çıktığını belirten Dostlar, “Bugün denetim kültürü daha çok rehberlik eden, bilgilendiren ve önleyici bir yaklaşım üzerine kuruludur” ifadelerini kullandı.
“DİYARBAKIR BİZİM İÇİN ÖNEMLİ İLLERDEN BİRİ”
Adana Grup Başkanlığı’nın Mersin’den Batman’a kadar 15 ili kapsayan geniş bir bölgede faaliyet gösterdiğini belirten Dostlar, Diyarbakır’ın sanayi, tarım, tekstil ve inşaat sektörlerindeki potansiyeli nedeniyle özel bir öneme sahip olduğunu söyledi.
Türkiye genelinde gerçekleştirilen farkındalık toplantılarının 20’ncisini Diyarbakır’da düzenlediklerini kaydeden Dostlar, 2026 yılı çalışma planı kapsamında denetlenecek sektörler ve bu sektörlerde öne çıkan risk başlıklarının katılımcılarla paylaşılacağını ifade etti.
“HEPİMİZ AYNI GEMİNİN İÇİNDEYİZ”
Çalışma hayatındaki sorunların çözümünde kamu kurumları, işverenler ve meslek örgütlerinin ortak hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Dostlar, şu değerlendirmede bulundu: “Biz tarafları karşı karşıya gelen yapılar olarak görmüyoruz. Hepimiz aynı geminin içindeyiz. Tüm paydaşlar kendi sorumluluk alanlarında gerekli gayreti gösterirse çalışma hayatındaki sorunların önemli ölçüde azalacağına inanıyoruz.”
Toplantının sonunda katılımcılardan gelen öneri ve taleplerin ilgili kurumlara iletileceğini belirten Dostlar, çözüm odaklı yaklaşımı sürdürmeye devam edeceklerini söyledi.
