Mevcut yasalara göre Türk Borçlar Kanunu depozito bedellerini kontrol altına alsa da, Diyarbakır'daki birçok mülk sahibi bu sınırlamaları ihlal etmeye devam ediyor. Piyasada genel kabul gören kural artık bir aylık değil, iki hatta üç aylık kiraya denk gelen depozitoların istenmesi oldu. Durum sadece depozito ile sınırlı da değil. Pek çok ev sahibi, aylık ödemeyi kabul etmeyerek kontrat anında yarım yıllık veya tam bir yıllık kirayı nakit olarak peşin talep ediyor.
100 Bin Lirayı Aşan Taşınma Bedeli
Bir evden çıkıp yenisine yerleşmek, adeta küçük bir servet gerektiriyor. Türkiye Gazetesi tarafından kamuoyu ile paylaşılan bilgilere göre, lojistik, komisyon ve ilk ödemeler birleştirildiğinde Diyarbakır'da orta halli bir eve taşınmanın faturası 100 bin lirayı geçmiş vaziyette. Gayrimenkul danışmanlarına verilen hizmet bedelleri ve artan yakıt fiyatları yüzünden tavan yapan nakliye ücretleri, yeni bir ev kurmanın maliyetini sıradan bir ailenin karşılayamayacağı noktalara çekti.
Ekonomik Kriz Taşınmayı Durdurdu
Fahiş fiyatlamalar nedeniyle vatandaşlar yerlerinden kıpırdayamaz hale geldi. Diyarbakır'da kiracılar için temel mesele beğenecekleri bir daire bulmaktan tamamen koptu. Asıl problem, bulunduğunda o eve geçiş sürecinin nasıl finanse edileceği. Gerekli olan 100 bin liralık nakdi tek seferde bulamayan binlerce aile, taşınma işlemlerini askıya almak veya aşırı faizli kredilere başvurmak zorunda bırakılıyor.
Yaptırım ve Müdahale Beklentisi
Barınma gibi en temel ihtiyacın ticari bir ranta ve insafsız bir pazarlığa dönüşmesine isyan eden Diyarbakır halkı, yasal mekanizmaların derhal devreye sokulmasını talep ediyor. Kiracıların sesi giderek gürleşirken, istekleri de bir o kadar net. Güvence bedeli olarak alınan depozitoların sadece bir aylık kira kadar olması ve bunun yasal denetimle korunması isteniyor. Mülk sahiplerinin kendi inisiyatifleriyle belirlediği bir yıllık peşin kira şartının yasaklanması ve haksız şartlar öne sürerek piyasayı kilitleyen kişilere karşı somut yaptırımların uygulanması, çözüm için zorunlu adımlar olarak görülüyor.