Yıl sonu faiz beklentilerinin ortanca değeri yüzde 35. Faiz indiriminin gündeme geldiği süreçte altın fiyatlarında yaşanan düşüş ise piyasaların yalnızca Türkiye’deki para politikası kararlarıyla hareket etmediğini gösteriyor. Altın, konut ve otomobil piyasalarının yönünü enflasyon, döviz kuru, kredi maliyetleri ve talep belirleyecek.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37’den yüzde 36’ya düşürdü. Karar, finans piyasalarında yeni beklentileri beraberinde getirirken gözler birikimlerin yönüne ve tüketicilerin alım kararlarına çevrildi.
Faiz indirimleri, zaman içinde mevduat getirilerinin ve kredi maliyetlerinin gerilemesine zemin hazırlayabilir. Bu durum altına yönelik talebi artırabileceği gibi, konut ve otomobil alımlarını da hareketlendirebilir. Ancak faiz oranındaki düşüşün bütün piyasalarda aynı yönde ve aynı hızda sonuç vermesi beklenmiyor. Enflasyonun seyri, döviz kuru, bankaların kredi politikaları ve küresel ekonomik gelişmeler belirleyici olacak.
ALTINDA DÜŞÜŞ SÜRÜYOR: FAİZ İNDİRİMİ NEDEN YÜKSELİŞ GETİRMEDİ?
Merkez Bankası’nın faiz indirimine rağmen altın fiyatlarında yaşanan gerileme dikkat çekiyor. Reuters’ın 22 Ekim tarihli haberine göre uluslararası piyasalarda spot altının ons fiyatı yüzde 1,4 düşerek 4.081,89 dolara geriledi ve iki haftadan uzun sürenin en düşük seviyesini gördü. Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon kaygılarını artırması ve ABD’de faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentisi düşüşte etkili oldu.
Bu tablo, altın fiyatlarının yalnızca Türkiye’deki faiz kararlarına göre şekillenmediğini ortaya koyuyor. Altın faiz getirisi sağlamadığı için ABD’de faizlerin yüksek kalması, yatırımcıların diğer getiri araçlarına yönelmesini sağlayarak altın üzerinde baskı oluşturabiliyor. Güçlü dolar ve yükselen tahvil getirileri de bu baskıyı artırabiliyor.
Türkiye’de gram altının yönünü ise uluslararası piyasalardaki ons fiyatıyla birlikte dolar/TL kuru belirliyor. Ons altındaki düşüş, döviz kurundaki yükselişle kısmen dengelenebilir. Buna karşılık kurun sakin seyretmesi, küresel fiyatlardaki gerilemenin iç piyasaya daha fazla yansımasına neden olabilir.
Dolayısıyla faiz indirimi altını destekleyebilecek unsurlardan biri olsa da tek başına yükseliş garantisi sunmuyor. Altının önümüzdeki dönemdeki seyri için ABD Merkez Bankası’nın faiz politikası, doların gücü, enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmeler yakından izlenecek.
YIL SONU FAİZ BEKLENTİSİ YÜZDE 35
Politika faizinin yüzde 36’ya indirilmesinin ardından gözler yılın kalanındaki para politikası adımlarına çevrildi. Ekim ayı beklenti anketlerinde ekonomistlerin 2026 yılsonu politika faizi beklentilerinin ortanca değeri yüzde 35 olarak kaydedildi. Bu tahmin, yılın kalanında yeni bir faiz indirimi ihtimalinin gündemde olduğunu gösteriyor.
Ancak yüzde 35, kesinleşmiş bir Merkez Bankası hedefi değil, beklenti anketinde ortaya çıkan tahmin. Enflasyonun seyri ve ekonomik koşullardaki değişimler, sonraki faiz kararlarını etkileyebilir.
Faizlerin gerilemesi, bankaların mevduat ve kredi faizlerine zaman içinde yansıyabilir. Bunun ne ölçüde gerçekleşeceği ise bankaların kaynak maliyetleri, likidite koşulları ve kredi politikalarıyla bağlantılı olacak.
KONUT PİYASASINDA GÖZLER KREDİ FAİZLERİNDE
Faiz indiriminin konut piyasasına etkisi, büyük ölçüde konut kredilerinin maliyetine bağlı. Politika faizindeki düşüş banka kredilerine yansırsa ev satın almayı düşünenlerin finansman yükü hafifleyebilir. Bu durum, yüksek kredi maliyetleri nedeniyle alım kararını erteleyen kesimlerin yeniden piyasaya yönelmesini sağlayabilir.
Talebin artması, özellikle konut arzının sınırlı olduğu bölgelerde fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak politika faizindeki her indirim, konut kredilerinde aynı oranda ve hemen düşüş yaşanacağı anlamına gelmiyor. Bankaların kredi koşulları ve hane halkının ödeme gücü de belirleyici.
Konut fiyatları açısından bir diğer önemli unsur inşaat maliyetleri. Arsa, işçilik ve yapı malzemelerindeki artış yeni konutların fiyatlarını yükseltebilir. Buna karşılık alım gücünün zayıf kalması, ilan fiyatlarının gerçekleşen satış fiyatlarına dönüşmesini zorlaştırabilir.
Bu nedenle konut piyasasının yönünü değerlendirirken yalnızca ilan fiyatlarına değil, gerçekleşen satışlara, satış adetlerine ve konut kredisi kullanımına da bakmak gerekiyor. Fiyatların nominal olarak yükselmesi, konutun enflasyondan arındırılmış değerinin de arttığını tek başına göstermiyor.
OTOMOBİL FİYATLARINDA KUR VE FİNANSMAN ETKİSİ
Otomobil piyasasında da kredi maliyetlerinin gerilemesi talebi canlandırabilecek unsurlar arasında. Taşıt kredilerinin daha erişilebilir hâle gelmesi, araç alımını erteleyen tüketicilerin yeniden piyasaya yönelmesini sağlayabilir. Talebin güçlenmesi, özellikle çok tercih edilen modellerde fiyatları yukarı çekebilir.
Ancak otomobil fiyatlarının yönünü yalnızca faizler belirlemiyor. Döviz kuru, ithal araçların ve yerli üretimde kullanılan ithal parçaların maliyetini etkiliyor. Vergiler, üretici fiyat politikaları, kampanyalar ve ikinci el piyasasındaki arz-talep dengesi de önemli rol oynuyor.
Kredi koşulları yeterince iyileşmez veya tüketicilerin alım gücü zayıf kalırsa faiz indiriminin satışlara etkisi sınırlı olabilir. Bu durumda ilan fiyatları yüksek görünse bile kampanyalar ve pazarlıklar devam edebilir.
PİYASALARIN YÖNÜNÜ HANGİ GELİŞMELER BELİRLEYECEK?
Önümüzdeki dönemde beş başlık öne çıkıyor: enflasyonun seyri, döviz kuru, bankaların kredi ve mevduat faizleri, Merkez Bankası’nın sonraki kararları ve tüketicilerin alım gücü.
Enflasyon gerilerken faizlerin kademeli olarak düşmesi, finansman koşullarını zaman içinde rahatlatabilir. Ancak enflasyon yüksek kalır veya döviz kurunda belirgin yükseliş yaşanırsa maliyet baskıları devam edebilir. Böyle bir tabloda faiz indiriminin piyasalara olumlu yansıması sınırlı kalabilir.
Bir varlığın fiyatının yükselmesiyle o varlığa yatırım yapan kişinin reel kazanç elde etmesi de aynı şey değil. Altın, konut veya otomobilin nominal fiyatı artsa bile enflasyon, alım-satım maliyetleri ve finansman giderleri dikkate alındığında ortaya çıkan gerçek getiri farklı olabilir.
FAİZ İNDİRİMİ FİYATLARI YÜKSELTİR Mİ?
Merkez Bankası’nın faiz indirim kararı, altın, konut ve otomobil piyasalarında yeni beklentiler oluşturabilecek bir adım. Ancak bu piyasalarda fiyatların kesin olarak yükseleceği sonucuna varmak için yeterli değil.
Altında küresel fiyatlar ve döviz kuru; konutta kredi maliyetleri, arz ve alım gücü; otomobilde ise finansman koşulları, döviz ve vergi yükü belirleyici olacak.
Önümüzdeki dönemde asıl soru, faizlerin ne kadar düşeceğinden çok, bu düşüşün enflasyonla mücadele ve ekonomik dengelerle nasıl bir ilişki içinde ilerleyeceği. Çünkü piyasaların yönünü tek bir faiz kararı değil, o kararı izleyen ekonomik gelişmeler belirleyecek.
