Özellikle kedinin aşı durumunun bilinmemesi, tırmalamanın deriyi bozması veya yaranın salyayla temas etmesi risk değerlendirmesinde önem taşıyor. Bu nedenle kedi tırmalaması yaşayan kişilerin yaranın durumunu ve kedinin sağlık geçmişini dikkate alması gerekiyor. Peki, kedi tırmalaması kuduz yapar mı, tırmalama sonrası ne yapılmalı ve kuduz aşısı gerekir mi?
Kedi tırmalaması kuduz yapar mı?
Kedi tırmalaması tek başına kuduzun yaygın bir bulaş yolu değildir ancak belirli koşullarda risk ortaya çıkabilir. Kuduz virüsü esas olarak enfekte hayvanın salyasıyla bulaşır. Kedinin patisinde veya tırnağında salya bulunması ve tırmalama sırasında derinin açılması halinde virüsün yara bölgesine ulaşması teorik olarak mümkündür.
Bu nedenle özellikle sahipsiz, aşı durumu bilinmeyen veya hastalık belirtisi gösteren bir kedi tarafından tırmalanan kişilerin durumu hafife almaması gerekir. Buna karşılık düzenli olarak aşılanan, sağlıklı ve evden çıkmayan bir kedinin yüzeysel tırmalamasında kuduz riski oldukça düşüktür.
Kedi tırmalaması sonrası kuduz aşısı gerekir mi?
Kedi tırmalaması sonrası kuduz aşısı gerekip gerekmediği, temasın niteliğine göre belirlenir. Yaralanmanın derinliği, kanama olup olmadığı, kedinin aşı durumu, hayvanın gözlemlenebilir olup olmadığı ve tırmalama sırasında salya teması yaşanıp yaşanmadığı değerlendirilir.
Özellikle sokak kedilerinin neden olduğu derin veya açık yaralarda sağlık kuruluşuna başvurmak önemlidir. Kuduz şüphesi bulunan temaslarda aşı uygulamasına ilişkin kararı hekim verir. Kişinin kendi başına "kedi evcil olduğu için risk yok" veya "tırmalama olduğu için kesin aşı gerekir" şeklinde karar vermemesi gerekir.
Kedi tırmalaması sonrası ilk ne yapılmalı?
Tırmalama gerçekleştiğinde ilk yapılması gerekenlerden biri yaranın mümkün olduğunca kısa sürede bol su ve sabunla temizlenmesidir. Yara temizliği, olası mikroorganizmaların uzaklaştırılması açısından önem taşır.
Ardından kedinin sahibi olup olmadığı, kuduz aşısının bulunup bulunmadığı ve hayvanın sağlık durumunun bilinip bilinmediği değerlendirilmelidir. Sokak kedisi veya aşı durumu bilinmeyen bir hayvan söz konusuysa sağlık kuruluşundan tıbbi değerlendirme alınması gerekir.
Kedi tırmalaması kuduz riski hangi durumlarda artar?
Kedi tırmalamasında kuduz açısından riskin değerlendirilmesinde kedinin davranışları ve sağlık durumu da önem taşır. Nedensiz şekilde saldırganlaşan, aşırı salya üreten, yutma güçlüğü yaşayan, koordinasyon problemi bulunan veya olağan dışı davranışlar sergileyen hayvanlarla temas daha dikkatli ele alınmalıdır.
Ayrıca tırmalamanın yüz, baş veya boyun bölgesinde olması da önemlidir. Derin ve kanamalı yaralar ile göz veya ağız gibi mukozalara yakın temaslarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir.
Kedi tırmalaması kuduz dışında hastalık yapar mı?
Kedi tırmalaması yalnızca kuduz açısından değerlendirilmez. Kedilerin tırnaklarında bulunan bakteriler nedeniyle yara bölgesinde enfeksiyon gelişebilir. Tırmalama sonrasında kızarıklık, şişlik, ağrı, ısı artışı, akıntı veya ateş ortaya çıkması durumunda tıbbi değerlendirme gerekebilir.
Bu nedenle yara küçük görünse bile belirtilerin takip edilmesi önemlidir. Özellikle bağışıklık sistemiyle ilgili sorunları bulunan kişilerde enfeksiyon riski daha dikkatli değerlendirilmelidir.
