Kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
7589 sayılı kanun; icra ve iflas işlemleri, idari yargı, hakim ve savcı yardımcılarının eğitimi, dolandırıcılık suçları, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve hukuk yargılamalarına ilişkin çok sayıda düzenleme içeriyor.
Miras kalan taşınmazların satışında yeni uygulama
Kanuna göre, taşınmazın tüm maliklerinin mirasçı olduğu ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı durumlarda, ortaklığın satış yoluyla giderilmesi amacıyla yapılacak ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek.
İlk artırmada taşınmazın tahmini değerinin tamamı üzerinden teklif verilecek. İhale bedelini süresinde yatırmayanlara ise teklif ettikleri bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanacak.
Tek hakimle görülecek davaların kapsamı genişletildi
Konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları tek hakim tarafından karara bağlanacak.
Öğrencilerin not, sınıf geçme, yurt, kredi ve burs işlemleri ile kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin işlemleri ve uyarma cezalarına ilişkin davalar da tek hakimle görülebilecek.
Öğrencilerin uzaklaştırılması veya okuldan ilişiğinin kesilmesine yol açan disiplin cezaları ise bu kapsam dışında bırakıldı.
Bazı davalarda temyiz yolu kapatıldı
Tek hakimle görülen davalar, yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklar ile yalnızca vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin bazı kararlar için Danıştaya temyiz başvurusu yapılamayacak.
Dolandırıcılık suçlarında ceza indirimi
Dolandırıcılık suçuna iştiraki, banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu suçlardan hüküm kurulan ve dosyaları kanun yolu incelemesinde bulunan bazı sanıkların dosyaları yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilecek.
İnfaz aşamasındaki bazı hükümlüler ise mağdurun zararını altı ay içinde tamamen karşılamaları halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
Genetik veriler 20 yıl saklanabilecek
Ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elde edilen genetik inceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek.
Beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararlarında bu veriler silinecek. Diğer durumlarda ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra imha edilecek. İlgili kişiler, verilerin saklanmasını gerektiren nedenin ortadan kalkması halinde silinmesini talep edebilecek.
İşkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak
Kanunla hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) hükümleri de yeniden düzenlendi.
Buna göre, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında belirli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek.
Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri kötü muamele suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecek.
HAGB kararlarına karşı istinaf ve belirli durumlarda temyiz yoluna başvurulabilecek.
Kanuni faiz oranında yeni düzenleme
Sözleşmelerde faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanacak kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerine uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.
Reeskont oranının yılın ilk yarısında 5 puan veya daha fazla değişmesi halinde yılın ikinci yarısında yeni oran esas alınacak.
Duruşmalar arasındaki süre sınırlandırıldı
Hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı aşmaması esas olacak.
Bilirkişi incelemesinin uzaması veya başka bir mahkeme aracılığıyla işlem yapılması gibi zorunlu durumlarda ise hakim, gerekçesini açıklamak kaydıyla daha uzun süre belirleyebilecek.
Kanunun elektronik satış ve uzaktan duruşmaya ilişkin bazı hükümleri üç ay sonra yürürlüğe girecek. Diğer düzenlemelerin büyük bölümü ise Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
