Mehmet Rumet SOYLU yazdı

Dokunduğu her nota insanın bir yerine değiyor, söylediği her söz birilerinin hayatında karşılık buluyordu. Şarkılarında aşkı, ayrılığı, yoksulluğu, haksızlığı, hasreti ve umudu anlatıyordu. Hatta düşüncelerine katılmayanların bile gizli gizli dinlediği, sesine kayıtsız kalamadığı bir sanatçıydı.

1985 yılında yayımlanan ilk albümü Ağlama Bebeğim ile girdi hayatımıza. Sonra hiç durmadı. Üretti, söyledi, yazdı, besteledi. Her albümünde biraz daha büyüdü.

Ama başarısı arttıkça değişmedi. Muhalif kimliğini hiçbir zaman kapının dışında bırakmadı. Çünkü onun için sanat, yalnızca sahneye çıkıp şarkı söylemek değildi. Sanat, aynı zamanda itiraz etmekti. Haksızlığa karşı ses çıkarmak, susturulmak istenenlerin sesi olmaktı.

Bir Ahmet Kaya Geçti Bu Memleketten…2

Ve sonra o malum gece…

10 Şubat 1999. Magazin Gazetecileri Derneği'nin ödül töreni. Ahmet Kaya, aldığı ödülün ardından yeni albümünde Kürtçe bir şarkı okuyacağını ve bu şarkıya klip çekeceğini açıkladı. Bir halkın diline ve kültürüne duyduğu saygının ifadesi olan bu sözler, salonda bir anda öfkeye dönüştü.

Çatallar, bıçaklar, hakaretler, sloganlar ve marşlar…

Bir sanatçı, başka bir dilde şarkı söylemek istediğini açıkladığı için linç edilmeye çalışıldı. O gece yaşananlar yalnızca Ahmet Kaya'ya yönelik bir saldırı değildi. Bir dile, bir kimliğe, farklılığa ve en temel insan hakkına yönelmiş tahammülsüzlüğün fotoğrafıydı.

Kim başlattı, kim alkışladı, kim karşı çıktı, kim Ahmet Kaya'nın yanında durdu; hepimizin hafızasında az çok yer etmiş durumda. Sonrasında ise asıl büyük saldırı başladı. Mesnetsiz suçlamalar, gazete manşetleri, mahkeme koridorları, hakaretler ve itibarsızlaştırma çabaları…

Bir anda vatanseverlik yarışına girenler, Ahmet Kaya'yı hedef göstermeyi adeta bir cesaret gösterisine dönüştürdüler. Gazeteler manşetleriyle, ekranlar yorumlarıyla, bazı kalemler de yazılarıyla bu linç iklimini besledi.

Oysa Ahmet Kaya bu ülkeyi terk etmek isteyen biri değildi. Şarkılarını bu topraklara söylemiş, özlemini bu ülkenin insanlarına anlatmıştı. Bütün itirazlarına rağmen memleketinden vazgeçmemişti.

Ama olmadı…

16 Haziran 1999'da Türkiye'den ayrılmak zorunda kaldı. Paris'e uzanan sürgün yolları başladı. Bir sanatçı için en ağır şeylerden biri, sesini duyurabildiği topraklardan uzak kalmaktır. Hele ki o topraklar çocukluğun, gençliğin, sevdaların ve şarkılarınsa…

Paris'te sanatını sürdürdü. Yeni şarkılar yaptı, albüm çalışmalarına devam etti. Ancak insanın sesi bazen uzaklara gider de yüreği geride kalır. Ahmet Kaya'nın yüreği de memleketteydi. Paris'te yaşarken en çok neyi özlediğini tahmin etmek zor değildi.

16 Kasım 2000…

Henüz 43 yaşındayken, Paris'te geçirdiği kalp krizi sonucu aramızdan ayrıldı. Söyleyeceği daha çok şarkı, yazacağı daha çok söz vardı. Ama ömrü yetmedi.
Ve ardından tuhaf bir şey oldu.

Düne kadar onu hedef gösterenler, hakkında ağır sözler söyleyenler, birdenbire Ahmet Kaya hayranı kesildiler. Şarkıları yeniden çalındı, fotoğrafları gazetelere taşındı, hakkında birbirinden güzel yazılar yazıldı.

İnsanın içinden şu soruyu sormak geliyor: Madem bu kadar seviyordunuz, yaşarken neredeydiniz?

Bir insanın kıymetini öldükten sonra anlamak, bazen ona yapılmış en büyük haksızlığın üzerini örtmeye yarıyor. Ahmet Kaya'nın şarkılarını çalmak kolaydı. Asıl mesele, o şarkıları söyleyen insanın yanında durabilmekti. Oysa onun hayatından çalınan yalnızca zaman değildi; memleketiydi, huzuruydu, sevdikleriydi.

Elbette herkes Ahmet Kaya'yı sevmek zorunda değil. Ama haksızlık başka bir şeydir. Bir insanın fikirlerine karşı çıkmak başka, onu hedef göstermek ve hayatını yaşanmaz hâle getirmek bambaşka…

Özellikle o ödül gecesi söz konusu olduğunda, yıllarca en fazla öne çıkarılan isimlerden biri Serdar Ortaç oldu. Kişisel kanaatim, o gecenin en ‘masum’ olanı Ortaç'tı. Nitekim sonrasında defalarca özür diledi ve pişmanlığını dile getirdi.

Fakat asıl üzerinde durulması gerekenler başkalarıydı. Ahmet Kaya'ya söylemediği sözleri isnat edenler, hakkında gerçek dışı iddiaları dolaşıma sokanlar, sürgün yolunun taşlarını döşeyenler, attıkları manşetlerle linç iklimini büyütenler…

Bir gazetenin attığı "Vay Şerefsiz" manşetini, bir başka gazetecinin "Parayı veren Ahmet'i alır" başlıklı yazısını unutmak mümkün mü? O manşetleri atanlar bugün Ahmet Kaya'yı anlatırken hangi aynaya bakıyorlar, doğrusu merak ediyorum.

Çünkü bazı özürler çok geç kalır. Bazı pişmanlıkların muhatabı artık hayatta değildir.

Sevgili Yusuf Hayaloğlu'nun Ahmet Abi için yazdığı şu dizeler, belki de bütün bu hikâyenin en acı özeti:

İşte gidiyorum,
Hiçbiriniz, hiçbir dilde beni anlamadınız.
Ben başımı verdim, sizinse
İnsafsız bir linç oldu karşılığınız.
İşte gidiyorum,
Kalmadı söyleyecek son bir sözüm.
Dediğiniz gibi olsun be!
Dediğiniz gibi olsun gözüm!

İnsan bu dizeleri okuduğunda yalnızca bir sanatçının aramızdan ayrılışını değil, bir ülkenin kendi evlatlarından birini nasıl yalnız bırakabildiğini de düşünüyor.
Bugün geriye dönüp baktığımda Ahmet Kaya'nın hayatından çok, ona yaşatılanları hatırlıyorum. Çünkü şarkıları zaten bizimle. Bir yerde ‘Kum Gibi’ çalıyor, başka bir yerde ‘Şafak Türküsü’ yankılanıyor. Birileri ‘Beni Bul’ diye sesleniyor, bir diğeri ‘Yorgun Demokrat’ ile kendi hikâyesini anlatıyor. O ses hâlâ insanın en hassas yerine dokunuyor.

Ahmet Kaya gitti ama sözleri, sesi, itirazı ve memleket sevdası kaldı.

16 Kasım Gram altın ne kadar? Gram altın neden düştü? Ons altın kaç dolar? Altın fiyatları gerileyecek mi?
16 Kasım Gram altın ne kadar? Gram altın neden düştü? Ons altın kaç dolar? Altın fiyatları gerileyecek mi?
İçeriği Görüntüle

Seversiniz, sevmezsiniz… O ayrı mesele. Ama bir insanın dilinden, kimliğinden ve düşüncesinden dolayı sürgüne mahkûm edilmesinin adı demokrasi olamaz. Bir sanatçının sesini yaşarken susturup öldükten sonra şarkılarını sahiplenmenin de adı vefa değildir.

Sevgili Ahmet Abi…

Belki bu ülkeye çok kırgın gittin. Belki Paris'in sokaklarında memleketin bir köşesini, bir dostun sesini, bir İstanbul akşamını aradın. Belki de en çok, kendi toprağında, kendi insanlarının arasında özgürce şarkı söyleyebilmeyi özledin.

Biz sana hakkını yaşarken teslim edemedik.

Ama sesin hâlâ bizimle. Şarkıların yüreğimizde, sözlerin hafızamızda.

Yattığın toprağı öpüyorum Ahmet Abi.

Çok özlüyoruz seni.

Hoşça kal sevgili Ahmet Kaya. Hoşça kal memleketin sevgili evladı…

Muhabir: Mehmet Rumet SOYLU