Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi kapsamında devam eden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 2027 yılı bütçe görüşmeleri milletvekillerinin konuşmaları ile sürüyor. Bütçeye dair konuşan milletvekilleri, Türkiye'de yaşayan engelli yurttaşların verilerinin bile net bir şekilde bilinmediğini belirterek 3 çocuktan 1'inin yoksulluk içerisinde yaşadığına dikkat çekti.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Urfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, bakanlığın görevinin sorunlar yaşandıktan sonra müdahil olmak değil, önleyici politikalar geliştirmek olduğunu belirtti. Dilan Kunt Ayan, “Fakat maalesef ki böyle bir perspektif içerisinde olmadığınızı sunumunuzda görebildik. Bakanlığınızın asıl görevi kadınların, çocukların dezavantajlı durumda olan kişilerin eşit bir şekilde, haklı bir şekilde, temel haklar çerçevesinde güçlendirilmesi için bir bütçe oluşturulması. Fakat ne yazık ki bu vizyonu göremedik” dedi.
Türkiye'de kadın bakanlığının olmamasını eleştiren Dilan Kunt Ayan, “Her gün kadınların katledildiği, şiddete uğradığı, kadın yoksulluğun derinleştiği bir tabloyla karşı karşıyayız. Kadınların en temel sorunları bakanlığınızın radarına yeteri kadar girmiyor. Maalesef ki radara giden aile politikaları ve bu aile politikalarını da sizler güçlendirdikçe biz şiddet döngüsünün görünmez bir hale geldiğinde de görebiliyoruz” diye konuştu.
'AİLEYE BAĞLAYARAK POLİTİKA ÜRETEMEZSİNİZ'
Bakanlık sitesinin bir insani yardım kuruluşu sitesine benzediğini belirten Dilan Kunt Ayan, "yaşlı ve engelli maaşı yatırıldığının, huzurevi açıldığının" yazıldığını söyledi. Dilan Kunt Ayan, “Dezavantajlı grupları sadece aileye bağlayarak politika üretemezsiniz. Bu sadaka kültürünün başka bir göstergesidir. Oysa ki bu aslında kendi vergileriyle ödemiş oldukları miktarları bir lütufmış gibi gösteremezsiniz. Halkın bütçesine ihtiyacı olanlara ulaştırmak bir lütuf değil, bir haktır” dedi.
'BU ERKEK YARGIYA MÜDAHİL OLMAK ZORUNDASINIZ'
25 Kasım kapsamında Tevgera Jinên Azad (TJA) olarak Siverek’te yürüyüş başlattıklarını anlatan Dilan Kunt Ayan, yaz aylarında Siverek’te kaçırılan 21 yaşındaki bir kadının aile ile birlikte sistematik şekilde tecavüze uğradığını hatırlattı. Dilan Kunt Ayan, “O mahkemede ne oldu biliyor musunuz? Mahkemenin başkanı tecavüze uğrayan kadına ‘Ne kadar sürdü tecavüz?’ dedi. ‘10 kişi gelmiş, toplanmış burada bu soruyu soruyor. Bir kadının beyanıyla buradasınız siz.’ Failin avukatı da ‘Neden kendini öldürmedin? Neden intihar etmedin? Baban nasıl buna katlandı?’ dedi. Mahkeme başkanı da buna müdahale etmiyor. Bu işte cezasızlık politikasının, faili koruyan erkek zihniyetinin bir tezahürüdür. Tek başına avukatlarınızı oraya göndermeniz yetmiyor. Siz buna müdahil olmak zorundasınız. Bu erkek yargı sistemine müdahil olmak zorundasınız” diye konuştu.
'TEDBİR KARARLARI ERKEKLER TARAFINDAN İHLAL EDİLİYOR'
6284 sayılı Kanunun 2012’de çıktığında kazanım olarak görüldüğünü ancak uygulanmadığını ve İstanbul Sözleşmesi’nden çıkıldıktan sonra uygulama alanının daraldığını söyleyen Dilan Kunt Ayan, Kadın Dayanışma Vakfı raporuna göre uzaklaştırma kararlarının yüzde 44’ünün bir ya da iki aylık sürelerle verildiğini, üç günlük kararlar görüldüğünü belirtti. Dilan Kunt Ayan, “Verilen tedbir kararlarının yüzde 33’ü erkekler tarafından ihlal ediliyor ve ihlallere rağmen kanundaki zorlama hapsi yaptırımları yapılmıyor. İncelenen 203 dosyanın da sadece üçünde nafaka hükmediliyor. 6284 yuva yıkan yasa diye erkekler her yerde bunu deklare etti” dedi.
‘YOKSULLUĞU İDARE ETMEYE SON VERİN’
Ardından konuşan DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın, bakanlığın sosyal politika anlayışının sosyal yardımlarla özdeşleştirildiğini ve geniş kesimleri muhtaçlık ilişkileri içinde tutan neoliberal aklın ürünü olduğunu söyledi. Beritan Güneş Altın, “İnsani yaşamı değil yalnızca hayatta kalmayı sağlayan sosyal yardımlarla sosyal politika olmaz. Sosyal politikayı kişilerin ve toplumsal grupların özgün ihtiyaç ve hakları temelinde değil aile içerisinde değerlendiren bir nevi muhtaçlar toplamı yaratan anlayışınızı dün olduğu gibi bugün de kabul etmiyoruz” dedi.
'ÇOCUKLAR İŞLEMEDİKLERİ SUÇUN BEDELİNİ ÖDÜYOR'
Sosyal politikanın en temel konusunun yoksulluğa son vermek olduğunu ancak bakanlığın yoksulluğu yönetmeyi ve politik bağlılık ilişkisi kurmayı tercih ettiklerini ifade eden Beritan Güneş Altın, “Ne yazık ki bu yönetilmiş yoksulluğun cezasını işlemedikleri bir suçun bedelini en ağır çocuklar ödüyor. O suçun müsebbibi çocuklar değil oysa onların bakanlığı olarak hizmet verdiğini iddia eden geçmiş dönemlerde sizin koltuğunuzda oturan Fatma Betül ve onun gibilerdir. Çocukların haklarını kemirenler kim bilir ellerinde mühür varken neler neler yaptılar. 163 milyon lirayı yatırmış fona bakan bu parayı nereden buldu? Bakanlığınız bu konuya dair bir soruşturma yürütecek mi? Çocuklar açlıktan bayılırken onlara sosyal hizmet üretmesi gereken bir bakan çocuklara verilecek lokmaları birleştirip kendine saray yaptırmış. Çocuklar adına Fatma Betül’den hesap sormalıyız” diye konuştu.
'BÜTÇENİZ ÇOCUK YOKSULLUĞUNU BİTİRMEKTEN UZAK'
Ülkede en az 7 milyon yoksul çocuk bulunduğunu, OECD rakamlarına göre çocuk yoksulluğunun en derin yaşandığı ülkeler arasında sondan ikinci olunduğunu hatırlatan Beritan Güneş Altın, “Çocuk yoksulluğunu bitirmeyi hedefliyor musunuz? Çocuk dostu bütçelemeye daha fazla ne kadar etki erteleyeceksiniz? Çocuk yoksulluğunu bitireceğim deyin burada bizlere. Bizler de tüm gücümüzle sizlere destek olalım. Ancak bütçeniz çocuk yoksulluğunu bitirmekten uzak. Sosyal ve Ekonomik Destek Programına dahil olan çocuk sayısı 200 bin olacağını söylüyorsunuz. Bu da bütçenin sadece yüzde 4,3’ünü yani 29 milyar lirayı ayırıyorsunuz. Buna mücadele denmez. Buna idare sanatı denir. Yoksulluğu idare etmeye son verin. Bu yılı Aile Yılı değil Çocuğa Açlığa Son Yılı ilan edin” ifadelerini kullandı. Bütçenin çoğunun inşaat merkezli faaliyetlere harcandığını söyleyen Beritan Güneş Altın, “Faaliyetiniz inşaat olmuşsa orada yok olmuş çocuk hikayeleri vardır. Bize inşaat verisi vermeyin. Kayıp çocukların sayısını, istismara, ihmale uğrayan çocukların sayısını, iş cinayetlerinde ölen çocukların verisini verin” diye konuştu.
'ÇOCUKLAR BARIŞ TALEP EDECEK SİZDEN'
Heckman eğrisine atıf yaparak çocuklara nitelikli bakım, beslenme ve okul öncesi eğitim için ayrılan kaynakların kamu maliyesine çok daha yüksek geri döndüğünü, 10 birim yatırımın 40 birim olarak geri geldiğini belirten Beritan Güneş Altın, “Nihayetinde eğer bu bakanlık çocuk yoksulluğunu ortadan kaldırmayı önüne bir hedef olarak koyuyorsa atması gereken adımlar bellidir. Tanzanya’dan Hindistan’a, Güney Afrika’dan Galler’e kadar tonlarca örneği de vardır ve yarın tüm Türkiye’de halklar, çocuklar, gençler sizleri ve Milli Eğitim Bakanlığı’na seslenecek. Barış talep edecek çocuklar sizden” diye konuştu.
