HABER-Yusuf AKSAÇLI
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Türkiye’de küçükbaş hayvan varlığındaki artışa rağmen koyunlardan elde edilen yapağının ekonomik değere dönüştürülememesi Meclis gündemine taşındı. Eren, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verirken, sorunun kapsamlı biçimde araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açılmasını da talep etti.
“KOYUN YÜNÜ ÜRETİCİYE GELİR, BÖLGEYE İSTİHDAM SAĞLAMALI”
Eren, “Hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde ortaya çıkan bu hammaddeyi yerinde işleyecek kapasite oluşturulabilir. Yerel tesisler, üretici birlikleri ve kooperatifler desteklenebilir. Koyun yünü çöpe giden bir ürün olmaktan çıkarılarak üretici için gelire, bölge için üretim ve istihdama dönüştürülmelidir” dedi.
EREN’DEN BAKANA 10 SORU
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle şu soruları sordu:
*Türkiye’de 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında toplam kaç ton yapağı üretilmiştir? Bu üretimin Diyarbakır, Van, Muş, Bitlis, Hakkari, Ağrı, Şırnak, Siirt, Mardin ve Batman illerine göre yıllık dağılımı nedir?
*Aynı yıllarda söz konusu illerdeki koyun varlığı kaçtır? Bu illerin Türkiye toplam koyun varlığı ve yapağı üretimi içerisindeki payı nedir?
*Bakanlığınızın Türkiye’de üretilen yapağının ne kadarının ticari olarak değerlendirildiğine ne kadarının üretici tarafından satılamadığına, imha edildiğine veya atık haline geldiğine ilişkin verisi bulunmakta mıdır?
*Diyarbakır ve diğer bölge illerinde yapağının kilogram başına ortalama üretici satış fiyatı ile koyun başına ortalama kırkım maliyeti son beş yılda nasıl değişmiştir? Yapağı satış gelirinin kırkım, toplama ve nakliye maliyetlerini karşılayıp karşılamadığına ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir maliyet analizi bulunmakta mıdır?
*Türkiye genelinde yapağı toplama, yıkama, sınıflandırma ve işleme faaliyeti yürüten kaç tesis bulunmaktadır? Bu tesislerin illere göre dağılımı, yıllık işleme kapasiteleri ve kapasite kullanım oranları nedir?
*Diyarbakır, Van, Muş, Bitlis, Hakkari, Ağrı, Şırnak, Siirt, Mardin ve Batman illerinde faal durumda bulunan yapağı toplama veya işleme tesisi sayısı kaçtır? Son 20 yılda bu illerde faaliyetini sonlandıran yün veya yapağı işleme tesisi sayısı kaçtır?
*Koyun yapağısının ekonomik değerini korumaya, üreticiden düzenli biçimde satın alınmasına veya pazarlanmasına yönelik doğrudan bir destekleme programı bulunmakta mıdır? Tiftik üretiminde uygulanan ürün bazlı destekleme mekanizmasına benzer bir uygulamanın yapağı üreticileri için hayata geçirilmesine yönelik çalışma bulunmakta mıdır?
*Yapağının üreticiden toplanması, kalite ve kullanım alanlarına göre sınıflandırılması, kooperatifler ve üretici birlikleri aracılığıyla pazarlanması ve tekstil sanayisine kazandırılması amacıyla yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır? Son beş yılda bu kapsamda desteklenen proje sayısı ve aktarılan kamu kaynağı ne kadardır?
*Küçükbaş hayvancılığın yoğun olduğu bölge illerinde yapağının yerinde işlenmesini sağlayacak tesislerin kurulması ve böylece yerel istihdam ile katma değer yaratılması amacıyla yeni yatırım ve destek programlarının hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır?
*Satılamayan yapağının yakılması, dere yataklarına, meralara ve diğer doğal alanlara bırakılmasının önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın ilgili kurumlar, yerel yönetimler ve üretici örgütleriyle yürüttüğü bir çalışma bulunmakta mıdır?”
