ÖZEL HABER/Güneş OCAĞA-Mehmet Rumet SOYLU
Kürt edebiyatının sözlü geleneğinin önemli unsurlarından biri olan dengbêjliği yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla 2007 yılında Diyarbakır’ın tarihi Suriçi bölgesinde kurulan Dengbêj Evi, yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı olmayı sürdürüyor. Dengbêj Evi Koordinatörü Ahmet Yılmaz, 2025 yılında yaklaşık 150 bin kişinin evi ziyaret ettiğini söyledi.
DENGBÊJ EVİ 2007 YILINDA KURULDU
Dengbêj Evi’nin 2007 yılında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Dicle Fırat Kültür Sanat Derneği ve Avrupa Birliği’nin ortak olduğu bir proje kapsamında açıldığını belirten Yılmaz, dengbêjlerin sayısının artmasıyla birlikte mevcut mekanın yetersiz kaldığını ifade etti. Yeni bir mekana ihtiyaç duyulması üzerine proje hazırladıklarını aktaran Yılmaz, “Bu proje neticesinde gördüğünüz bu evi Mimarlar Odası’ndan kiraladık. Dengbêjler şu anda burada kendi divanlarını yürütüyorlar” dedi.
24 DENGBÊJ GELENEĞİ SÜRDÜRÜYOR
Dengbêj Evi’nde şu anda 24 dengbêjin bulunduğunu belirten Yılmaz, geçmişte bu sayının daha fazla olduğunu ancak bazı dengbêjlerin yaşamını yitirdiğini söyledi.
HAFTANIN 6 GÜNÜ DİVANLAR KURULUYOR
Haftanın 6 günü divanların kurulduğunu aktaran Yılmaz, dengbêjlik geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılması için çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi. Yaklaşık 3 ay önce genç ve yaşlı dengbêjleri bir araya getirmek amacıyla ‘usta-çırak ilişkisi’ kapsamında bir proje hazırladıklarını belirten Yılmaz, projenin kamu kurumlarında uygulanan tasarruf tedbirleri nedeniyle hayata geçirilemediğini söyledi. Yılmaz, “Bu projeyi hayata geçirebilseydik genç ve yaşlı dengbêjleri bir araya getirir, bu şekilde divanlar kurardık” ifadelerini kullandı.
“DİLİ BİLMEDEN DİNLEYİP AĞLIYORLAR”
Dengbêj Evi’nin Diyarbakır’a gelen turistlerin önemli duraklarından biri olduğunu belirten Yılmaz, özellikle yabancı ziyaretçilerin dengbêjlerin anlatımlarından etkilendiğini söyledi. Yılmaz, farklı ülkelerden gelen ziyaretçilerin Kürtçe bilmemelerine rağmen dengbêjlerin icraları karşısında duygulandıklarını belirterek yaşadığı bir olayı şöyle anlattı:
“Bir gün bir kafile geldi. Kadın dengbêjleri dinlerken bir kadın ağlıyordu. Kendisine neden ağladığını sorduk. Bize, ‘Anlamak önemli değil, duyguyu bana geçirdi’ dedi. Dünyanın öbür ucundan insanlar buraya gelip ziyaret ediyor. Bu dili bilmeden dinleyip ağlıyor.”
“KADIN DENGBÊJİMİZ SAĞLIK SORUNU NEDENİYLE BIRAKTI”
Dengbêj Evi’nde geçmişte kadın dengbêjlerin de bulunduğunu ifade eden Yılmaz, mevcut durumda bir kadın dengbêjin olduğunu ancak onun da sağlık sorunları nedeniyle dengbêjliği bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
HAFTADA 500’E YAKIN ZİYARETÇİ
Dengbêj Evi’nin ziyaretçi sirkülasyonunun oldukça yüksek olduğunu belirten Yılmaz, haftada yaklaşık 400-500 kişinin dengbêjleri dinlemek için evi ziyaret ettiğini söyledi.
2025 YILINDA 150 BİN KİŞİ ZİYARET ETTİ
2025 yılında Dengbêj Evi’ni 150 bin kişinin ziyaret ettiğini aktaran Yılmaz, özellikle Diyarbakır dışından gelen misafirlerin mekâna yoğun ilgi gösterdiğini belirterek, “Buranın sirkülasyonu çok yüksek. Özellikle dışarıdan gelen misafirler burayı görmek istiyor. Diyarbakır’a gelen turistlerin ikinci durağı Dengbêj Evi oluyor” dedi.
