HABER-Ceren AKYIL
Saha Araştırmaları Merkezi (SAMER), 2-9 Haziran tarihleri arasında 142 Pazar esnafıyla görüşerek ekonomik kriz ve fiyat artışlarının semt pazarlarındaki yansımalarını inceledi. “Diyarbakır Semt Pazarı Araştırması” adlı açıklanan raporda, ekonomik krizin hem esnaf hem de tüketiciler üzerindeki etkilerini ortaya koyduğu belirtildi.
ZAMLARIN ESNAFA YANSIMASI
Müşterilerin gelir durumuna da yer verilen raporda, yüzde 43’ünün düşük gelirli, yüzde 31 orta gelirli, yüzde 19,7’sinin ise her gelir grubundan olduğu belirtildi. Bunun yanı sıra pazarcı esnafının görüşüne yer verilen raporda ise son dönemde fiyat artışlarının hızlandığını, vatandaşların ise daha az ürün satın aldığını ve daha ucuz ürünlere yöneldiği söylendi.
“ALIM GÜCÜ AZALDI”
Araştırma grubuna yöneltilen, “Son dönemde müşterilerinizde en sık gözlemlediğiniz değişiklik hangisidir?” sorusuna, “Daha az ürün alma”, “Daha ucuz ürün tercih etme”, “Kaliteden ödün verme”, “Pazara daha seyrek gelme” şeklinde verilen cevaplar, toplumun yaşadığı ekonomik krizi gözler önüne serdi. Ayrıca, “Sizce son bir yıl içinde tüketicinin alım gücü nasıl değişti?” sorusuna görüşmecilerin yüzde 43’ü “Çok azaldı”, yüzde 49,3’ü “Azaldı”, yüzde 5,6’sı, “Değişmedi”, yüzde 2,1’i, “Arttı” yanıtlarını verdi.
“MAZOT FİYATLARI YÜKSELDİ”
Araştırma grubuna yöneltilen, “Aldığınız ürünlere sizce neden zam gelmektedir?” sorusuna görüşmecilerin yüzde 37,2’si, “Mazot fiyatlarının yükselişi”, yüzde 21,5’i, “Az ürün üretimi”, yüzde 18,4’ü, “Yanlış ekonomik politikalar”, yüzde 6,6’sı “Kuraklık” yanıtlarını verdi. “Son bir yılda ortalama satış kârınız nasıl değişti?” sorusuna ise görüşmecilerin yüzde 26,1’i, “Çok azaldı”, yüzde 56,3’ü “Azaldı”, yüzde 15,5’i, “Değişmedi”, yüzde 1,4’ü, “Arttı”, yüzde 0,7’si “Çok arttı” yanıtlarını vermişlerdir.
SONUÇ VE DEĞERLENDİRMEDE FİYAT ARTIŞI BEKLENTİSİ
Araştırmanın, “Sonuç ve değerlendirme” kısmında şu ifadelere yer verildi: “Araştırma sonuçları semt pazarlarının günümüz ekonomik koşullarından doğrudan etkilenen alanlar olduğunu göstermektedir. Bulgular birlikte değerlendirildiğinde; Enflasyon ve maliyet artışlarının pazarcı esnafını ciddi biçimde zorladığı, Müşterilerin alım gücünün azaldığı,, Daha az ve daha ucuz ürün satın alma eğiliminin yaygınlaştığı, Esnafın satışlarını sürdürmesine rağmen kârlılığının düştüğü, Geleceğe yönelik fiyat artışı beklentisinin devam ettiği, Semt pazarlarının özellikle düşük ve orta gelir grupları için önemli bir gıda erişim kanalı olmaya devam ettiği görülmektedir.
“ESNAF VE TÜKETİCİLERİN SORUNLARI YALNICA TİCARİ DEĞİL”
Sonuç olarak araştırma, semt pazarlarının yalnızca ticaret yapılan alanlar değil; ekonomik krizlerin, yoksullaşma süreçlerinin, kültürel çeşitliliğin ve gündelik yaşam mücadelelerinin somut biçimde gözlemlenebildiği önemli toplumsal mekânlar olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle pazar esnafının ve tüketicilerin karşı karşıya olduğu sorunların yalnızca ticari değil, aynı zamanda sosyal politika ve yerel yönetim perspektifleriyle de ele alınması gerekmektedir.”
