ÖZEL HABER-Güneş OCAĞA
Türkiye’de ve Diyarbakır’da giderek yaygınlaşan obezite, önemli bir halk sağlığı sorunu olarak büyüyor. Diyarlife Hastanesi’nde görev yapan Doç. Dr. Avni Kaya ve Uzman Diyetisyen Elif Enez, gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e yaptıkları ortak açıklamada, obezitenin nedenleri, yol açtığı sağlık sorunları ve tedavi yöntemlerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
OBEZİTEDE ARTIŞIN NEDENLERİ
Uzmanlar, Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan verilerin Türkiye’de fazla kilo ve obezitenin ulaştığı boyutu ortaya koyduğunu belirterek, hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz beslenme, yüksek kalorili hazır gıdalar ve şekerli içecek tüketiminin artışta önemli rol oynadığını ifade etti.
“TOPLUMUN YÜZDE 65’İ KİLOLU”
Obezitenin son yıllarda ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiğine dikkat çeken Uzmanlar, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun son açıklamalarına işaret ederek, Türkiye’de toplumun yaklaşık yüzde 65’inin fazla kilolu olduğunu belirtti.
Uzmanlar, bu oranın obeziteyle mücadelenin ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini ifade ederek, sağlık Bakanlığı’nın da bulaşıcı olmayan hastalıklarla mücadele kapsamında obeziteye yönelik eylem planları ve farkındalık çalışmaları yürüttüğünü kaydetti.
“OBEZİTE YALNIZCA FİZİKSEL BİR SORUN DEĞİL”
Obezitenin etkilerinin yalnızca kalp-damar hastalıkları, diyabet ve yüksek tansiyon gibi fiziksel rahatsızlıklarla sınırlı olmadığına dikkat çeken uzmanlar, fazla kilonun bireylerin sosyal ve psikolojik yaşamını da etkilediğini söyledi.
Özellikle fiziksel görünüm nedeniyle sosyal çevresinden uzaklaşan veya dışlanma yaşayan bireylerde hareketsizliğin arttığına dikkat çeken uzmanlar, obez bireylerde depresyon başta olmak üzere çeşitli psikolojik sorunların görülme riskinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.
ÇOCUKLARDA AKRAN ZORBALIĞINA DİKKAT
Obezitenin çocuklar üzerindeki etkisine de dikkat çeken uzmanlar, fazla kilonun okullarda akran zorbalığının nedenlerinden biri haline geldiğini ifade etti. Uzmanlar, toplumdaki değer yargılarının değişmesi ve farklılıkların zaman zaman dışlanması nedeniyle obez çocukların akranları tarafından zorbalığa maruz kalabildiğini belirtti.
Bu kapsamda 2025-2026 eğitim öğretim yılında sosyal sorumluluk projesi yürüttüklerini aktaran uzmanlar, doktor ve diyetisyen olarak yaklaşık 20 devlet ve özel okulda seminerler düzenlediklerini söyledi. uzmanlar, seminerlerde ortaokul ve lise çağındaki öğrencilere obezitenin nedenleri, korunma yolları, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin önemi konusunda bilgi verildiğini belirtti.
“OBEZİTEYLE MÜCADELE EKİP İŞİ”
Obezitenin önlenmesinde temel yaklaşımın alınan ve harcanan enerji arasındaki dengenin sağlanması olduğunu belirten uzmanlar, ancak uzun vadeli kilo yönetiminin yalnızca daha az yemek veya daha fazla spor yapmaktan ibaret olmadığını vurguladı. Obeziteyle mücadelenin multidisipliner bir ekip çalışması gerektirdi ifade edilerek, modern diyetisyenlik anlayışının da yalnızca standart beslenme listeleri hazırlamaktan çok daha kapsamlı olduğu belirtildi.
Uzmanlar, bireyin vücut kompozisyonu, yağ dağılımı, metabolik durumu, yaşam tarzı ve sağlık gereksinimlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden uzmanlar, kişiye özel beslenme programlarının düzenli takip ve davranış değişikliği desteğiyle sürdürülmesinin önemine dikkat çekti.
“MÜCADELE TOPLUMSAL BOYUTA ÇEKİLMELİ”
Obeziteyle mücadelenin yalnızca doktor ve diyetisyenlerin sorumluluğunda olmadığını belirten uzmanlar, toplumun tüm kesimlerinin sürece dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
uzmanlar, sağlıksız gıdaların tüketiminin azaltılması amacıyla çeşitli politikaların uygulanabileceğini belirterek, yüksek şeker ve kalori içeren ürünlerin reklamlarına yönelik düzenlemeler yapılmasını, tüketicileri bilgilendirici uyarı etiketlerinin kullanılmasını ve doğal ürünlere erişimin kolaylaştırılmasını önerdi.
“KÖY PAZARLARI YAYGINLAŞSIN, MARKETLERE VERGİ KOLAYLIĞI SAĞLANSIN”
Uzmanlar, köy pazarlarının yaygınlaştırılması, zincir marketlerde yaş sebze ve meyve satışının teşvik edilmesi, manavlara yönelik destek ve vergi kolaylıklarının sağlanması gerektiğini belirten uzmanlar, tarla ile market arasındaki fiyat farkının azaltılmasına yönelik çözümlerin de geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
“SPOR TEŞVİK EDİLSİN”
Sporun teşvik edilmesi gerektiğine de dikkat çeken uzmanlar, obez bireylerin fiziksel aktiviteye erişimini kolaylaştıracak ücretsiz veya düşük maliyetli spor salonu imkanlarının oluşturulmasını önerdi.
“OBEZİTEYLE MÜCADELE MERKEZLERİ KURULSUN”
Uzmanlar ayrıca, içerisinde doktor, diyetisyen ve ruh sağlığı uzmanlarının da bulunduğu tam donanımlı obeziteyle mücadele merkezlerinin kurulması gerektiğini söyledi.
YENİ NESİL TEDAVİ UMUT VERİYOR
Obezitenin giderek büyüyen bir sorun olmasına karşın tedavi alanında da önemli gelişmeler yaşandığını belirten uzmanlar, özellikle iştah mekanizmaları üzerinde etkili olan yeni nesil ilaçların kilo yönetiminde önemli sonuçlar verdiğini ifade etti. Uzmanlar, kamuoyunda Ozempic ve Mounjaro gibi ticari isimleriyle bilinen ilaçların bazı hastalarda ciddi kilo kaybı sağlayabildiğini belirterek, bu ilaçların mutlaka doktor kontrolünde kullanılması gerektiğinin altını çizdi.
Bu tedavilerin bazı kişilerde safra kesesi sorunları ve pankreatit gibi yan etkilerle ilişkilendirilebildiğine dikkat çeken uzmanlar, tedavi öncesinde ve takip sürecinde gerekli tıbbi değerlendirmelerin yapılmasının önem taşıdığını belirtti.
İlaç tedavisinin yeterli olmadığı ve sağlık açısından ciddi risk taşıyan ileri obezite vakalarında ise obezite cerrahisinin seçenekler arasında yer aldığını belirten uzmanlar, cerrahi yöntemlerle mide hacminin küçültülerek kilo kaybının sağlanabildiğini ifade etti.
Ancak uzmanlar, ilaç veya cerrahi tedavinin tek başına kalıcı çözüm olmadığını, sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve düzenli fiziksel aktivitenin yaşam biçiminin bir parçası haline getirilmemesi durumunda verilen kiloların yeniden alınabileceğini vurguladı.
“OBEZİTE ÖNLENEBİLİR BİR HALK SORUNUDUR”
Uzmanlar, obezitenin önlenebilir önemli bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkat çekerek, sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının doktor ve diyetisyen gözetiminde oluşturulması ve düzenli fiziksel aktivitenin günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi gerektiğini belirtti.
Uzmanlar, koruyucu sağlık hizmetleri ve bilinçlendirme çalışmalarının özellikle çocukluk çağından itibaren artırılmasıyla obeziteye bağlı hastalıkların azaltılabileceğini ve daha sağlıklı nesiller yetiştirilmesine katkı sağlanabileceğini ifade etti.
