ÖZEL HABER-Güneş OCAĞA
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Yakup Demir, antibiyotiklerin bilinçsiz kullanımının hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından ciddi riskler oluşturduğunu söyledi. Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’in sorularını yanıtlayan Demir, antibiyotiklerin yalnızca hekim önerisiyle ve doğru şekilde kullanılması gerektiğini vurguladı.
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Yakup Demir’e yönelttiğimiz sorular ve yanıtları şöyle:
Antibiyotik nedir, hangi durumlarda kullanılmalıdır?
Antibiyotikler, bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Her ateş, boğaz ağrısı, öksürük veya ishal antibiyotik gerektirmez. Antibiyotik tedavisine ancak hekim değerlendirmesi sonucunda, bakteriyel enfeksiyon düşünüldüğünde başlanmalıdır. İlacın türü, dozu ve kullanım süresi hastalığa ve kişiye göre belirlenir.
“VİRÜSLERE KARŞI ANTİBİYOTİKLER ETKİLİ DEĞİLDİR”
Antibiyotikler viral enfeksiyonlarda neden işe yaramaz?
Grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi sık görülen enfeksiyonların önemli bir kısmına virüsler neden olur. Antibiyotikler bakterilerin yapılarını veya çoğalma mekanizmalarını hedeflediği için virüslere etki etmez. Viral bir hastalıkta antibiyotik kullanmak iyileşmeyi hızlandırmadığı gibi kişiyi gereksiz yan etkilere maruz bırakabilir.
“GEREKSİZ KULLANIM FAYDA DEĞİL ZARAR GETİRİYOR”
Gereksiz antibiyotik kullanımının zararları nelerdir?
Gereksiz antibiyotik kullanımı bulantı, ishal, alerjik reaksiyonlar ve bağırsak florasının bozulması gibi sorunlara yol açabilir. Bazı kişilerde daha ciddi yan etkiler de gelişebilir. Ayrıca ihtiyaç olmadığı hâlde kullanılan her antibiyotik, bakterilerin ilaca karşı direnç kazanma ihtimalini artırır ve gelecekte gerçekten gerekli olduğunda tedaviyi zorlaştırabilir.
“ANTİBİYOTİK DİRENCİ TÜM TOPLUMU İLGİLENDİRİYOR”
Antibiyotik direnci nedir ve toplum sağlığını nasıl etkiler?
Antibiyotik direnci, bakterilerin daha önce etkili olan ilaçlara karşı dayanıklı hâle gelmesidir. Dirençli bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisi daha uzun sürebilir, daha güçlü ilaçlar gerektirebilir ve hastanede yatış riskini artırabilir. Direnç yalnızca ilacı yanlış kullanan kişiyi değil, bu bakterilerin yayılması nedeniyle toplumun tamamını tehdit eder.
“DOZ VE SÜRE HEKİM ÖNERİSİNE GÖRE UYGULANMALI”
Antibiyotik kullanırken hangi kurallara dikkat edilmelidir?
Antibiyotikler hekimin belirttiği dozda, saat aralıklarında ve önerilen süre boyunca kullanılmalıdır. Kişi kendini iyi hissetse bile tedaviyi erken kesmemeli, dozu atlamamalı ve unutulan dozu telafi etmek için çift doz almamalıdır. İlacın aç veya tok kullanılma şekli, diğer ilaçlarla etkileşimi ve olası yan etkileri konusunda hekim veya eczacı önerilerine uyulmalıdır.
“EVDE KALAN ANTİBİYOTİKLER YENİ HASTALIKTA KULLANILMAMALI”
Önceki tedaviden kalan antibiyotikler tekrar kullanılabilir mi?
Önceki bir hastalıktan kalan antibiyotik, yeni gelişen şikâyetler benzer olsa bile kullanılmamalıdır. Aynı belirti farklı bir etkene bağlı olabilir ve yanlış ilaç hastalığın tanısını geciktirebilir. Son kullanma tarihi geçmiş veya saklama koşulları bozulmuş ilaçlar da kullanılmamalı; kullanılmayan ilaçların güvenli şekilde nasıl teslim edileceği eczacıya danışılmalıdır.
“ANTİBİYOTİK BAŞKALARIYLA PAYLAŞILMAZ”
Bir kişiye yazılan antibiyotik aile bireyleriyle paylaşılabilir mi?
Antibiyotikler kişiye ve tanıya özel reçete edilir; bu nedenle başkalarıyla paylaşılmamalıdır. Yaş, kilo, alerji öyküsü, gebelik, böbrek veya karaciğer hastalığı gibi durumlar uygun ilacı ve dozu değiştirebilir. En doğru yaklaşım, enfeksiyon belirtileri geliştiğinde sağlık kuruluşuna başvurmak ve antibiyotiği yalnızca hekim önerisiyle kullanmaktır.”
