HABER-Mehmet TÜRK
Diyarbakırspor’un ilk kadrosunda yer alan futbolcu Veysi Gönenç’in anlatımına göre takım saatlerce sahada bekletildi, stat hoparlörlerinden ise “Kürtler dışarı” sloganları yükseldi. Tarih 7 Aralık 1969’du ve PKK henüz kurulmamıştı.
Diyarbakırspor’un bugünlere uzanan futbol hikâyesinde yalnızca şampiyonluklar, zaferler ve tribün coşkusu yok. Kulübün tarihinin ilk yıllarına kadar uzanan, yıllar boyunca hafızalarda kalan acı olaylar da var.
Bunlardan biri, 7 Aralık 1969 tarihinde Kırıkkale’de oynanan Diyarbakırspor-Kırıkkalespor karşılaşması.
Maç arşivlerinde yer alan bilgilere göre Türkiye 3. Lig Kırmızı Grup’ta oynanan karşılaşmayı ev sahibi Kırıkkalespor 1-0 kazandı. Ancak o gün sahada yaşananlar, skorun çok ötesinde bir hikayeyi beraberinde getirdi.
MAÇTAN ÇOK ÖNCE BAŞLAYAN GERİLİM
Diyarbakırspor’un kuruluşundan kısa süre sonra çıktığı Kırıkkale deplasmanı, takımın futbolcuları açısından sıradan bir lig maçı olmadı.
Diyarbakırspor kadrosunda bulunan ve dönemin futbolcularından Veysi Gönenç, o gün yaşananları 25.05.1994 tarihinde TBMM’ye yansıyan anlatımında dile getirdi.
Gönenç’in ifadeleri tutanaklara şöyle geçti:
“Kırıkkale maçında 4 saat sahada kaldık. O dönem PKK olmadığı halde aynı sorunlar yine vardı. Hoparlörlerle ‘Kürtler dışarı’ diyorlardı.”
Bu anlatım, olayın yalnızca tribünde yaşanan sıradan bir taşkınlık olmadığını ortaya koyan en önemli tanıklıklardan biri olarak kayıtlara geçti.
TAKVİM 1969… PKK HENÜZ YOKTU
Olayın en dikkat çekici boyutlarından biri ise tarih. Takvimler 1969 yılını gösteriyordu.PKK henüz kurulmamıştı.
Dolayısıyla o gün stat hoparlörlerinden yükselen “Kürtler dışarı” sloganının, daha sonraki yıllarda tribünlerde kullanılan siyasi sloganlarla açıklanması mümkün değildi.
Yaşananların merkezinde doğrudan etnik kimlik üzerinden yapılan dışlayıcı bir söylem bulunuyordu.
Bu ayrıntı, Veysi Gönenç’in TBMM tutanaklarına yansıyan anlatımını tarihsel açıdan daha da önemli hale getiriyor.
GAZETE ARŞİVLERİNDE DE YER ALDI
Yıllar önce gazetelere yansıyan haberlerde de Kırıkkale deplasmanında yaşanan olaylara dikkat çekildi.
Siyah-beyaz Diyarbakırspor kadro fotoğrafının yanında yer alan haberde, karşılaşmanın olaylar nedeniyle yaklaşık dört saat gecikmeli başladığı ve maç boyunca “Kürtler dışarı” sloganlarının atıldığı aktarıldı.
Gazete sayfasında ayrıca, bugün TBMM tutanaklarına da yansıyan anlatımın sahibi Veysi Gönenç’in fotoğrafı ile Meclis tutanağının fotokopisine yer verildi.
DİYARBAKIRSPOR’UN TARİHİNE DÜŞEN NOT
Diyarbakırspor, 24 Haziran 1968’de Diclespor ve Yıldızspor’un birleşmesiyle kuruldu ve 1968-1969 sezonunda Türkiye 3. Ligi’nde mücadele etmeye başladı. İlk kadroda Veysi Gönenç’in de aralarında bulunduğu dönemin önemli futbolcuları yer aldı.
Kırıkkale deplasmanı ise kulübün kuruluşunun üzerinden henüz bir yıl bile geçmeden yaşandı.
Bugünden 57 yıl geriye bakıldığında, o maçın sonucu yalnızca 1-0’lık bir yenilgi olarak görülmüyor.
Çünkü o gün Diyarbakırspor formasını giyen futbolcuların karşı karşıya kaldığı asıl mücadele, 90 dakikalık futbol maçından çok daha büyüktü.
Bir tarafta sahaya çıkıp futbol oynamak isteyen gençler…
Diğer tarafta ise kimlikleri üzerinden hedef gösterilen bir takım vardı.
Ve stat hoparlörlerinden yükselen o sözler, yıllar sonra TBMM tutanaklarında yeniden karşılık buldu:
“KÜRTLER DIŞARI”, 57 YIL SONRA DEĞİŞEN SADECE SLOGANLAR MI?
Diyarbakırspor’un tarihine ilişkin araştırmalarda, 1970’li yıllarda da benzer etnik ve aşağılayıcı tezahüratların devam ettiği aktarılıyor. Daha sonraki dönemlerde ise tribünlerdeki söylemlerin siyasi sloganlara dönüştüğü belirtiliyor.
Bu nedenle 1969 Kırıkkale maçı, yalnızca eski bir futbol karşılaşmasının hikâyesi değil.
Diyarbakırspor’un ve dolayısıyla bölge futbolunun yıllar boyunca karşılaştığı ayrımcı tribün kültürünün en erken kayıtlarından biri.
Ve belki de bu hikâyenin en çarpıcı tarafı şu:
O gün sahada Diyarbakırspor vardı.
Takvim 1969’du. PKK yoktu.
Ama “Kürtler dışarı” sloganı vardı.
Bu nedenle 7 Aralık 1969’da Kırıkkale’de yaşananlar, futbol tarihinin tozlu sayfalarında unutulmuş bir maçtan çok daha fazlasını anlatıyor.
Bir takımın formasından, bir kentin kimliğinden ve tribünlerde yıllar boyunca değişerek devam eden dışlanmışlık hikayesinden söz ediyor.
DİYARBAKIRSPOR’DAN AMEDSPOR’A
Küme düşerek şu günlerde Amatör Ligi’nde zor geçiren Diyarbakırspor’dan Amedspor’a geçiş sürecinde ise “Kürtler dışarı” yerine, “PKK dışarı”, “Teröristler dışarı”, “Vatan sana canım feda” ve siyasi tehdit içeren sarı torbalı gösterilerle ırkçı söylemler devam ediyor.kaynak: Şilbeden sonsuza kadar
