İran Genelkurmay Başkanlığı, ABD-İsrail savaşı sırasında Katar hava sahasında düşürülen iki savaş uçağındaki İranlı pilotlarla ilgili yeni bir açıklama yaptı. Genelkurmay, iki savaş uçağındaki dört pilottan üçünün Katar tarafından esir alındığını duyurdu.
Açıklama, pilotların akıbetine ilişkin aylardır süren belirsizliğin ardından geldi. İran makamları daha önce üç pilotun kayıp olduğunu açıklamış, Katar’ın ise pilotların nerede olduğuna ilişkin bilgi sahibi olmadığını söylediğini aktarmıştı.
İKİ SU-24, KATAR TARAFINDAN DÜŞÜRÜLMÜŞTÜ
Olay, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında savaşın Körfez ülkelerine yayılması sırasında yaşandı.
Katar yönetimi 2 Mart’ta, İran’a ait iki Su-24 savaş uçağının Katar hava kuvvetleri tarafından düşürüldüğünü açıklamıştı. Katar Savunma Bakanlığı, uçakların Al Udeid ABD Hava Üssü'ne yönelik saldırı girişiminde bulunduğunu ve radyo uyarılarına yanıt vermemeleri üzerine vurulduklarını bildirmişti. Aynı açıklamada Katar, İran tarafından fırlatılan yedi balistik füze ile beş insansız hava aracının da engellendiğini duyurmuştu.
İran ordusunun daha önceki açıklamalarına göre dört pilot, iki Su-24 ile Katar’daki ABD üssüne yönelik operasyona katılmıştı. İran, uçakların hedeflerini vurduktan sonra dönüş sırasında Basra Körfezi üzerinde düşürüldüğünü açıklamıştı.
İRAN HAFTALAR ÖNCE PİLOTLARIN KAYIP OLDUĞUNU AÇIKLAMIŞTI
İran Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekremi Nia, 1 Ağustos’ta yaptığı açıklamada üç pilotun akıbetinin hâlâ bilinmediğini söylemişti. Ekremi Nia, İran’ın pilotları bulmak için çalışmalarını sürdürdüğünü, ancak Katar makamlarının kendilerine “pilotların nerede olduğuna ilişkin bilgilerinin bulunmadığını” bildirdiğini açıklamıştı.
İran’ın bugün yaptığı açıklama ise bu tabloyu değiştirdi. Genelkurmay Başkanlığı, üç pilotun Katar tarafından esir tutulduğunu bildirdi. İran makamlarının açıklamasına göre dört pilottan üçü hayatta ve Katar’ın kontrolünde bulunuyor; dördüncü pilotun durumu ise açıklamada ayrıca belirtilmedi.
KIZILHAÇ’A BAŞVURU
İran’ın Kayıp Askerleri Arama Komitesi Komutanı General Seyyid Muhammed Bakırezade de Uluslararası Kızılhaç Komitesi Başkanı Mariana Spoljaric’e mektup göndererek üç pilotun durumunun araştırılmasını istedi.
İran basınında yayımlanan mektupta, pilotların akıbetinin açıklığa kavuşturulması ve esir oldukları iddia edilen askerlerin durumunun uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde takip edilmesi talep edildi.
KATAR’IN ÖNCEKİ AÇIKLAMASIYLA ÇELİŞİYOR
Tahran’ın bugünkü açıklaması, Doha’nın daha önce kamuoyuna yansıyan tutumuyla doğrudan çelişiyor. Katar, ağustos başında İran’ın kayıp pilotları konusunda bilgi sahibi olmadığını bildirmişti. İran ise Katar’dan pilotların durumunun açıklığa kavuşturulması için işbirliği yapmasını istemişti.
Bu nedenle üç pilotun gerçekten Katar’ın elinde olup olmadığı konusunda Doha’nın yapacağı açıklama önem taşıyor. Şu ana kadar Katar makamlarının, İran Genelkurmay Başkanlığının bugünkü “esir alındılar” açıklamasına ilişkin kamuoyuna açık bir doğrulaması bulunmuyor.
SAVAŞ KÖRFEZ’E YAYILMIŞTI
İki Su-24’ün düşürülmesi, ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan İran savaşının Körfez ülkelerine doğrudan sıçradığının en önemli göstergelerinden biri olmuştu.
Katar, savaş sırasında ABD’nin bölgedeki en önemli askeri merkezlerinden biri olan Al Udeid Hava Üssü'ne ev sahipliği yapıyor. İran’ın buraya yönelik saldırısı ve Katar savaş uçaklarının İran uçaklarını düşürmesi, ABD’nin bölgedeki askeri varlığı ile Körfez monarşilerinin savaşın içine çekilmesi arasındaki bağı da görünür hale getirdi. Katar’ın açıklamasına göre İran’ın saldırısı sırasında iki Su-24 düşürülürken çok sayıda füze ve İHA da engellendi.
İran açısından ise üç pilotun Katar tarafından tutulduğu iddiası, savaşın ardından çözülemeyen kayıp asker dosyasını yeniden gündeme taşıdı. Tahran’ın Kızılhaç üzerinden girişimde bulunması, pilotların durumunun diplomatik bir başlığa dönüşebileceğine işaret ediyor.
