Emeklilikte yaş şartının sigorta başlangıç tarihine göre yeniden düzenlenmesi talebi, EYT kapsamı dışında kalan çalışanların gündemindeki yerini koruyor. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında işe girenler, sigorta başlangıçları arasındaki kısa süreli farkların emeklilik yaşında uzun yıllara ulaşan değişikliklere neden olduğunu belirterek yeni bir sistem oluşturulmasını talep ediyor. Meclis’e sunulan teklifler bu beklentiyi siyasi gündeme taşırken, henüz bütün çalışanları kapsayan yeni bir emeklilik düzenlemesi yürürlüğe girmiş değil.
2000 yılında sigorta girişi olanlar için yeni bir hak doğdu mu?
2000 yılında ilk kez sigortalı olanlar, 8 Eylül 1999-30 Nisan 2008 tarih aralığında yer alıyor. Bu dönem için TBMM’ye sunulan 2/3988 esas numaralı teklif, emeklilik yaşının ilk sigorta başlangıç tarihine göre kademeli biçimde belirlenmesini amaçlıyor. Teklifin Meclis Başkanlığına geliş tarihi 26 Ekim 2026 olarak kayıtlara geçti.
Düzenlemenin kapsamına ilişkin özette, mevcut prim ve hizmet koşullarının korunması öngörülüyor. Değişiklik yapılması hedeflenen temel başlık emeklilik yaşı. Ancak teklifin Meclis’te henüz komisyon aşamasında bulunması nedeniyle 2000 girişliler için kesinleşmiş yeni bir yaş sınırı açıklanmış değil.
Bu nedenle 2000 yılında sigorta başlangıcı bulunan bir çalışanın yalnızca teklif nedeniyle erken emeklilik hakkı kazandığını söylemek mümkün değil. Yürürlükteki mevzuat, kişinin sigorta statüsüne ve prim geçmişine göre uygulanmaya devam ediyor.
1999 sonrası sigortalıların mevcut yaş şartı kaç?
4A kapsamında 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan kadın çalışanların 58, erkek çalışanların 60 yaşını doldurması gerekiyor. Bu yaş koşuluna ek olarak iki farklı prim ve hizmet seçeneği bulunuyor.
İlk seçenekte en az 7 bin prim günü tamamlanmalı. Diğer seçenekte ise 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4 bin 500 prim günü aranıyor. Her iki seçenekte de kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş sınırı geçerli. Dolayısıyla prim gününü tamamlamak tek başına emeklilik için yeterli olmuyor; ilgili yaş ve sigortalılık süresi şartlarının da karşılanması gerekiyor.
Bu koşullar 4A kapsamındaki çalışanlar için geçerli. 4B ve 4C kapsamındaki sigortalıların emeklilik şartları farklılık gösterebildiğinden, bütün sigortalılar için tek bir prim tablosu üzerinden değerlendirme yapılamıyor.
2008 yılında işe girenlerin durumu nasıl ayrılıyor?
Emeklilik mevzuatında 30 Nisan 2008 tarihi önemli bir sınır oluşturuyor. İlk kez 1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olanlar, 8 Eylül 1999-30 Nisan 2008 dönemine ilişkin 2/3988 sayılı teklifin belirlediği tarih aralığında bulunmuyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında ilk kez 4A kapsamında sigortalı olanlar için genel koşullarda kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve en az 7 bin 200 prim günü şartı uygulanıyor. Bu nedenle 2008 yılında işe başlayanların sigorta girişlerinin 30 Nisan öncesinde mi yoksa 1 Mayıs ve sonrasında mı olduğu emeklilik hesabını etkiliyor.
Kademeli emeklilik yasası ne zaman çıkacak?
Meclis’e sunulan teklifin hangi tarihte görüşüleceği ve yasalaşıp yasalaşmayacağı konusunda kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor. Komisyonların değerlendirmesinin ardından teklifin Genel Kurul gündemine alınması gerekiyor. Kabul edilmesi hâlinde de düzenlemenin yürürlüğe girmesi için yasal sürecin tamamlanması şart.
