Mardin Barosu ile Dilsel ve Kültürel Haklar Komisyonu tarafından organize edilen “Kitap Günleri Etkinliği”; 5-6-7 Haziran tarihleri boyunca her gün 10.00 ila 19.00 saatleri arasında ziyaretçilere kapılarını açtı.
Baro hizmet binasında yapılan etkinliğe avukatlar, yazarlar, yayınevleri, siyasi parti temsilcileri ve çok sayıda kişi katılım sağladı.
Etkinlikte kurulan stantlarda Kürtçe ve Türkçe, Arapça ve Süryanice dillerindeki yayınlar okurların beğenisine sunuldu. Mardin’in çok dilli ve çok kültürlü yapısını kitaplar aracılığıyla görünür kılmak amacıyla yapılan bu anlamlı etkinlikle, kentin yüzyıllardır yaşattığı kültürel zenginliğin ve birlikte yaşam kültürünün güçlendirilmesine katkı sunması hedeflendi.
Mardin Barosu tarafından düzenlenen ve 3 gün süren etkinlikte yazar-okur buluşmaları, söyleşiler ve imza günleri gerçekleşti.
Güneydoğu Ekspres Haber Gazetesi olarak fuara katılan yayınevlerinin görüşlerini alarak, kitap günleri etkinliğinin nabzını tutmaya çalıştık.
Mardin Kitap Günleri etkinliğinin onur yazarı Îrfan Amîda:
Mem Bawer (Weşanên Morî):
“Ev bû cara duyem e ku Fûara Pirtûkan a Mêrdînê li dar dikeve. Li gorî cara ewil bi min îsal zêde aleqe nîşan neda gel. Zêde danasîn nehatiye kirin an tiştekî din e min fêm nekir. Lê hêviya me ew e ku ev fûar bi awayekî hêzdar berdewam bike. Ez di wê baweriyê de me ku mekan biguhere û li ciyekî xweştir ev kar bê kirin dê baştir be. Em pê kêfxweş bûn ku weke mêvanê rûmetê Îrfan Amîda hat nîşandan. Keda wî li ser edebiyata kurdî gelekî zêde ye. Ew malbatên ku bi zarokên xwe re bi kurmancî dipeyivîn. Bi taybetî ji wan re pirtûkên zarokan dikirin û bi zanebûn tevdigerin. Ew bingeha edebîyata kurdî zexm dikin. Ew zarok jî siberoja me ne. Her wekî din xortekî hat û ji me re got ez li ser du setên we; seta Papûşko û seta Mîro tez dinivîsim li zanîngeha Artukluyê. Em bi wê jî dilşa bûn.
Di fûarên pirtûkan de kesên ku pirtûkên me dixwînin û tên nirxandinên xwe dikin. Ev ji bo plansaziya weşangeriya me pêşnûmayek jî ava dike. Em li gorî wê plansaziya xwe dikin. wekî din hemû weşanxane bi saya fûarê pirtûkên xwe yên nû gihandin xwîneran. Fûar bi gelemperî derfetên baş dide weşanxaneyan, ev çand bi piştgiriyeke xurt bidome dê gelekî baş be.”
Hüseyin Gündüz / DO Yayınları:
“Kürt yayıncıların bugün bu nicelikle burada olması çok güzel. Ancak bu tür organizasyonların daha geniş katılımla, sivil toplum örgütlerini, meslek örgütlerini içine alacak şekilde yapılması gerekiyor. Böylece daha geniş bir okur kitlesine de ulaşmak mümkün olacak.
Diğeri de bugün nicel olarak hatırı sayılır bir şekilde çoğalan yayınevlerinin nitelik olarak da sıçrama yapması, hemen her kategoride deyim yerindeyse başyapıtlara, kült eserlere yönelmesi gerekiyor.
En önemlisi de Kürtçe okurunu arttıracak faaliyetlerin arttırılmasına büyük ihtiyaç var. Sadece Kürtçe kitap bastık, alıp okusunlar yaklaşımı yetersiz ve kolaycı bir yaklaşım olur ki yayıncılığa yakışan baskılanan bir dilin, deyim yerindeyse, muhafızlığını yapmaktır.”
Şakîn POYRAZ (Komeleya Zimanê Kurdî):
“Ez endamekî damezrîner ê Komeleya Zimanê Kurdî ya Mêrdînê me. Min him aliyên erênî û him jî aliyên neyînî yên rojên pirtûkan ên li Baroya Mêrdînê dîtin. Aliyê erênî bandora xweş û dilsozî li ser zimanê Kurdî hebû; aliyê neyinî jî hejmara kêm a xwendevanan û hejmara kêm a mêvanên standê bû. Ji bo ku min li vir cîh girt ez pir bextewarim.”
Asya Genim (Weşanên Belkî):
“Bi pêşengiya Baroya Mêrdîn û bi hevkariya YEW Kurdê ji bo sê rojan Rojên Pirtûkan hat li darxistin. Em bi 28 weşanxaneyên kurdî tevlî rojên pirtûkan bûn. Ji bo me girînge ev xebat- calakî û em kêfxweşin ku saziya mazûban û bajariyên bajêr bi eleqeya xwe girîngiya kurdî û weşangeriyê kurdî rêdan. Ji bo civakan û di avakirina bajar-pergalan de têgeha nivîs û weşangeriyê bandora xwe ya hiş çêker heye ji ber ku xaka rewşenbiriyê bi sazibûyîna weşangeriyê xurt dibe û xwedî dibe.
Emin Sarı (Sîtav Yayınevi):
“Öncelikle Kürtçenin hayatın tüm alanlarında daha fazla kullanılması gerektiği konusunda herkesin fikir birliği içinde olduğu bu ortamda Kürtçe yayıncılığın gelişmesi için sorumluluk alan Mardin Barosu'na teşekkür ederim.
Çok olumlu bir adım ancak ildeki diğer sivil toplum kuruluşlarının yeterli destek sunmadığını gözlemledim, bu üzücüydü. Yeterli ilgi olmamasına rağmen Mardin'deki okuyucuyla buluşmak güzel bir deneyimdi. Çok daha geniş katılımlı bir fuarda buluşmak istiyoruz. İsim vermenin bir anlamı yok, daha geniş katılımlı ve daha organize kitap fuarları için herkesin elini tasın altına koyması gerekiyor. Özelde Kürtçe okumanın genelde okuma oranının artırılması toplumsal bir sorumluluktur.”
Ahmet KILIL (Deng Dergisi Yazı İşleri Sorumlusu ve Deng Yayınları Yayın Kurulu Üyesi):
“Mardin Barosunun düzenmiş olduğu Mardin kitap günlerine daha önce katılamamıştık, Bu yıl Deng yayınları olarak yerimizi aldık. Bu yıl ki katılımımızın son gününde kısaca değerlendirirsek, İlk etkinlik açılışında baro başkanı Av. Ahmet Duyan ve yönetim kurulu üyesi ve Diler kültür komisyonu başkanı Kürt Av. Serdar Gümüş’ün yaptıkları konuşmalarında, Kürt diline, kültürüne sahiplenip alternatif kitap fuarı etkinliği yapmalarını ve bundan sonrada katkıda bulunacaklarını belirtmelerini takdir ediyoruz.
Ayrıca imkanlarını kullanarak bizlere yemek, çay, kahve, su vb. ikramlar sunmalar ve bunu gönüllülük temelinde yapmaları bizim takdirimizi hak ettiklerini bilinmesini isteriz.
Biz de DENG yayınları olarak bütün koşulsuzluklara rağmen üstlendiğimiz Kürt halkına hizmet amaçlı yayın ve faaliyetlerimizde bu yöndeki faaliyetlere, etkinliklere katılıp destek vereceğimizin Kürt kamuoyunun bilinmesini belirtiyoruz.
Deng yayınları olarak imkanlarımız ölçütünde bu tür etkinliklere her zaman katılım sağlayıp destek verdik, bundan sonrada katılım sağlayıp destek vereceğimizi belirtmek istiyorum.”
Înan Eroglu (Berpirsê Pall Weşanê):
“Ev cara duyem e Baroya Mêrdînê organîzasyoneke weha ya pirtûkan dike û ev herdu car in jî em beşdar dibin. Berî her tiştî Baroya Mêrdînê spasiyeke mezin heq dike, tevî ku ev ne karê wê yê eslî ye, bi berpirsyariyeke weha rabûye.
Helbet mirov dikare behsa hin kêmasiyan jî bike, dibe ku reklama wê zêde çênebûbe û gelek mirov jê bêxeber bin, dibe cihê wan biçûk be û ne pratîk be hwd, lê di nav van şert û mercan de û ji ber ku Baroyê bi dilxwazî û bi derfetên xwe ev karê han kiriye, zêde gazin jî jê nabe. Lê pirsa serekî belkî jî ev be: Tevî ku ne karê Baroyê ye jî, çima Baro bi vî karî radibe û tevî ku ev karê sazî û dezgehên din e, çima ew bi vî karî re, û bi awayekî profesyonel û "adilane" ranabin/ranebûn?”
Qesîm Etmanekî (DOZ Yayınları):
“Mardin Barosu tarafından düzenlenen bu etkinliğe katılmaktan dolayı mutluyuz. Öncelikle baro çalışanları ve avukat arkadaşlara emekleri için teşekkürü borç biliyoruz.
Etkinlik genel anlamda istediğimiz gibi geçmedi; iki yıl önce aynı yerde düzenlenen etkinliğe göre katılımda belirli bir azalmanın olduğunu gözlemledik.
Önümüzdeki yıllarda kentte düzenlenecek bu tarz etkinlikler için reklama daha çok öncelik verilmesinin önemli olduğunu düşünüyoruz.”
Süleyman Çevik (Nûbihar dergisi ve Yayınları Genel Yayın Yönetmeni):
"Eger li Tirkiyê bi giştî rewşa weşangeriyê xerab be; weşangeriya Kurdî du caran, belkî sê caran xerabe.
Sedema vê rewşê, ji aliyê me gelekan ve tê zanîn.
Ji qelsbûna bazara Kurdî bigre hetanî astengiyên siyasî, li pêşiya weşangeriya me pirsgirêk hene.
Em niha li Mêrdînê di Rojên Pirtûkên Mêrdînê de ne. Îro roja me ya sêyem e.
Madem em niha li Mêrdînê di rojên pirtûkan de ne, ezê ji astengiyên siyasî mînakek ku van rojana li Mêrdînê qewimî bidim.
Du hefte berê li Mêrdînê fuareke pirtûkan vebû; fuar ji aliyê wîlayet û şaredariyê ve hatibû sazkirin. Wekî em dizanin, niha şaredariya Mêrdînê di bin destê qeyûm de ye.
Ji ber ku organîzeya vê fuarê, tu weşanxaneyek Kurdî dawet nekiribûn, deriyê xwe li wan girtibûn, di vê fuarê de tu weşanxaneyek Kurdî tunebû.
Ne ku weşanxaneyên Kurdî bêkêr in û di vê fuarê de tune bûn.
Di rewşeke wiha de 3 roj tenê be jî, ji aliyê Baroya Mêrdînê ve vekirina rojên pirtûkan gelek bi qîmet e. Ew weşanxaneyên nikarin beşdarî gelek fuaran bibin, li vêderê temsîla wan pir muhîm e.
Mêrdîn di van çend salên dawîn de yek ji navendên Kurdolojiyê ye.
Îro di vê fuarê de gelek weşanxaneyên Kurdan temsîl dibin; ev tişt jî vê fuara Baroya Mêrdînê bêhtir bi qîmet dike.
Em Baroya Mêrdînê pîroz dikin."
Weşanxaneya Aryen (Rohat Bulut):
“Di serî de dikarim bêjim pêşandanên pirtûkan ên bi vî rengî ji bo weşanxane û xwîneran gelekî baş e. Pêwîste rojên pirtûkan û paşangehên wiha her tim pêk bên û li herêmê li gelek bajaran ev xebat û organize pêş bikevin. Ev derfeteke ji bo xwîner û ji bo weşanxaneyan girîng e. Her wiha ji bo nivîskaran jî cihê şanaziyê ye ku nivîskar û xwiner digihêjin hev. Lewma jî pêxistina pêşangehên wiha rê li ber eleqeyekê jî vedike.
Di van Rojên Pirtûkan ên Baroya Mêrdînê de me eleqeyeke baş a ji bo pirtûkan dît. Bi taybetî jî eleqeya ji bo pirtûkên kurdî baş bû. Ev eleqe jî hem weşangeran hem jî nivîskaran kêfxweş dikin. Heke di warê fîzîkî de şert û mercên pêşangehê guncavtir bûya dê eleqe baştûr bûbûya. Lê li gel kêm derfetî organîzasyoneke wiha germ û dilsoz ew girîngiya şert û mercan jî ji holê radike.
Me ev eleqeya xwîneran a ji bo pirtûkan û nivîskaran li ser Weşanxaneya Aryenê dît. Helbet ne tenê Weşanxaneya Aryenê ji bo weşanxaneyên din jî dikarim bêjim eleqeyek baş hebû. Em jî hêvîdarin ku ew darfet bên zêdekirin, xwîner û nivîkar bigihêjin hev ku germahî û nêzîkatiya ji bo pirtûkan baştir bibe.”
Kerim Koşar (Hêlîn Pirtûk Sahaf):
Di duyemîn Fûara Pirtûkan ku Baroya Mêrdînê mahzûbaniya wê diki de -helbet hêjaye pesindayinê ye- ez him xweşhal û him jî piçekî bi qahr û xemgînim. Li wî bajarê 'çî min jê' ma gelo ev bar çima li ser milê baroyê dimîne ku ya rast sed eferîn ji wan re heta aniha bi serfirazî dimeşînîn?!
Şaredariyên di destê gel de, sazî û komeleyên ji bo çand û ziman tevdigerin, çima destê xwe naxin bin kevirên wisa û pêşengtiya fûarê wisa nakin?
Mehmet A. Başkurt (Zamansız Yayınları):
“Mardin Barosu tarafından düzenlenen kitap etkinliği, Zamansız Dergi ve Zamansız Yayınevi açısından adeta bir kitap fuarı atmosferinde geçti. Kuruculuğunu Gani Türk’ün üstlendiği ve çalışmalarını Mardin merkezli olarak sürdüren Zamansız Dergi ile Zamansız Yayınevi olarak, bu etkinliğin kentin kültür ve edebiyat hayatı açısından önemli bir ihtiyacı karşıladığına inanıyoruz.
Yazarlarla okurları bir araya getiren bu anlamlı organizasyonda sunulan çay, kahve ve öğle yemeği ikramları da katılımcı yazarların kendilerini rahat ve değerli hissetmelerine katkı sağlamıştır.
Etkinliğin gerçekleşmesinde emeği geçen başta Mardin Barosu’na ve organizasyon sürecini titizlikle yürüten Serdar Gümüş’e teşekkür ederiz. Kitaba, edebiyata ve kültürel paylaşıma katkı sunan bu organizasyonun önümüzdeki yıllarda daha da büyüyerek gelenekselleşmesini temenni ediyoruz.”
Özgürlük Yolu Vakfı (Ahmet BULUT):
“Mardin Barosu tarafından “Kitap Günleri” buluşması adı altında düzenlenen kitap fuarını, Kürt yayıncılığının kitlelerle buluşmasını; dil, kültür ve kimlik bilincinin gelişmesi açısından son derece önemli buluyoruz. Bu nedenle, Mardin Barosu tarafından düzenlenen kitap fuarını yalnızca kültürel bir etkinlik olarak değil, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve ortak bilinç açısından da çok değerli görüyoruz.
Özellikle bu fuarın ikinci kez bir sivil kurum tarafından organize edilmesi ayrı bir önem taşımaktadır. Çünkü burada esas mesele yalnızca kitap satışı değildir. Asıl önemli olan; toplumun kendi dili, kültürü ve değerleri etrafında buluşabilmesi, ortak sorumluluk bilincinin gelişmesi ve kültürel üretimin görünür hale gelmesidir.
Özgürlük Yolu Vakfı olarak, bu anlamlı organizasyonu gerçekleştiren Mardin Barosu’na teşekkür ediyoruz. Kürt yayıncılığının içinde bulunduğu zorlukları gören ve bu alanda dayanışma göstererek tüm imkanlarını seferber eden Baro’nun yaklaşımını çok kıymetli buluyoruz.
Bugün birçok resmi kurumun Kürt yayınevlerine fuarlarda yeterince yer vermemesi, Kürt yayıncılığını görünmez kılmaya dönük tutumlar sergilemesi; bu buluşmayı daha da anlamlı hale getirmektedir. Böylesi dönemlerde sivil dayanışmanın büyümesi, kültürel üretimin sahiplenilmesi ve yayınevlerinin halkla doğrudan buluşabilmesi büyük önem taşımaktadır.
İnanıyoruz ki Kürt dili ve edebiyatının gelişmesi, yayıncılığın güçlenmesi ve kültürel bilincin korunması; ancak bu tür ortak emek ve dayanışmalarla mümkün olacaktır.”
Ronî War (Ava Yayınları):
“AVA yayınları olarak Mardin’de böyle kitap günlerinin düzenlenmiş olmasını oldukça sevindirici buluyoruz. Özellikle kürtçe yayınların okurlarıyla buluşması açısından oldukça güzel ve verimli bir etkinlik oldu. Yazarlarımız Tekin Çifçi, M. Mahsum Oral, Ronî War ve Veysel Vesek okurları ile buluştu. Kitapseverlerin ilgisi bizi oldukça memnun etti. Bu ilgi önümüzdeki günler için umut verici.”
Bedri Adanır (Lûvî Yayınları):
“Kürt yayınevlerinin ağırlıkta Kürtçe kitaplarla Mardin'de bir araya gelmesi, okuyucuyla buluşması elbette değerli ve keyifli... Burada okurların ilgisinin Kürtçeye yönelik olması sevindirici... Yine diyalogların, sohbetlerin Kürtçe olması da öyle...
Gördüğümüz bir eksiklik veya henüz gelişmenin çok başında bir alan olarak Kürtçe çocuk edebiyatına dikkati çekmek istiyorum. Çocuk kitaplarının nitelikli, Kürtçeyi öğreten de bir açıdan, çoğalması gerekiyor. Dahası bunun için Kürt yayınevlerinin, ticari kaygıları bir yana bırakarak veya öncelemeyerek bu alana ağırlık vermesi, çalıştaylar düzenlemesi gerekiyor. Bu, Kürt yayıncılığının ahlaki bir sorumluluğu... Diğer yandan Kürtçe ve Türkçe olsun, Kürt orijinli yayınevlerinin eserlerinde seçici olması ve editöryal çalışmayı olmazsa olmaz olarak önüne koyması gerekiyor; bu, okuyucuya saygının da bir gereğidir. Bu tür buluşmalar, yayınevlerinin bu hususları konuşup tartışması, fikir alışverişi yapması için fırsat sunuyor. Bu imkan ve fırsat için Mardin Barosu'na teşekkür ediyorum.”