Almanya, Avrupa ve Türkiye’den gazeteci, akademisyen, siyasetçi ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin katıldığı panelde, barış süreçlerinde medyanın rolü, toplumsal hafıza, demokratikleşme, güven sorunu ve Avrupa’daki Kürt diasporasının sürece ilişkin perspektifleri ele alındı.
Köln Marriott Hotel’de gerçekleştirilen panel, GGC Başkanı Felat Bozarslan’ın sağlık sorunları nedeniyle katılamadığı açılışta gönderdiği mesajın okunmasıyla başladı. Bozarslan’ın mesajını GGC Yönetim Kurulu Üyesi Hozan Adar okudu.
Bozarslan mesajında, barışın yalnızca siyasi bir mesele ya da güvenlik sorunu olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek toplumsal boyutuna dikkat çekti. Barışın ertelenebilecek bir mesele olmadığını vurgulayan Bozarslan, kalıcı barış için toplumun taleplerinin karşılık bulması, hukuki reformların hayata geçirilmesi ve güven ortamının oluşturulması gerektiğini ifade etti. Basının toplumsal hafızayı koruma sorumluluğuna da değinen Bozarslan, gazeteciliğin gerçekleri kayıt altına alarak geleceğe karşı sorumluluk üstlenmek anlamına geldiğini belirtti.
TEMEL: KÜRTLERİN VARLIĞI VE HAKLARI YASAL GÜVENCE ALTINA ALINMALI
Açılışın ardından gerçekleştirilen “Güncel Sürece Genel Bakış” başlıklı oturumunda DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Türkiye’de devam eden barış sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Kürtlerin temel talebinin kimlik, dil, kültür ve varlıklarının yasal güvence altına alınması olduğunu belirten Temel, sürecin yalnızca silahların devreden çıkmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Terörle Mücadele Kanunu’nun değiştirilmesi, kayyum uygulamalarının sona ermesi ve anadilinde eğitim imkânlarının önünün açılması gerektiğini ifade eden Temel, demokratik ve hukuki düzenlemelerin gecikmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Temel, kalıcı çözümün eşitlik, özgürlük ve ortak yaşam temelinde mümkün olabileceğini vurguladı.
GAZETECİLER GEÇMİŞ SÜREÇLERİN HAFIZASINI VE MEDYANIN SORUMLULUĞUNU TARTIŞTI
Panelin “Bölge, Merkez ve Avrupa Medyasından Sesler: Tanıklıkların Taşınması” başlıklı ikinci oturumunda gazeteciler Bülent Mumay, Alişer Delek, Nevzat Çiçek, Hatice Kamer ve Zeki Ozmen konuşmacı olarak yer aldı.
Gazeteci Hatice Kamer, geçmiş çözüm süreçlerinin toplumda derin bir güvensizlik ve travma bıraktığını belirterek, halkın barış sürecine karşı olmadığını ancak temkinli yaklaştığını söyledi. Kamer, mevcut süreçte toplumla doğrudan temas kuracak mekanizmaların eksikliğine dikkat çekti.
Gazeteci Zeki Özmen, Alman basınının Türkiye’deki süreci yakından takip ettiğini belirterek, farklı yayın organlarının siyasi çizgilerine göre süreci güvenlik, demokrasi ve barış perspektiflerinden değerlendirdiğini aktardı.
Alişer Delek, önceki çözüm sürecinin toplumsallaştığı ancak siyasallaşamadığı, mevcut sürecin ise siyasallaştığı halde toplumsallaşamadığı değerlendirmesinde bulundu. Bölge halkının karar alma mekanizmalarına yeterince dahil edilmemesinin sürece ilişkin soru işaretlerini artırdığını ifade etti.
Nevzat Çiçek, ABD, Kürtler, Türkler ve Suriyeli Arapların bölgesel gelişmeler çerçevesinde çıkarlarının belirli noktalarda kesiştiğini belirterek, yeni bölgesel dengelerin ve güvenlik politikalarının barış sürecine etkisini değerlendirdi. Çiçek, kalıcı çözüm için öncelikle güvenin sağlanması ve normalleşmenin gerçekleşmesi gerektiğini söyledi.
Bülent Mumay ise demokrasi sorunları çözülmeden barış sürecinin ilerlemesinin güç olduğunu belirtti. Seçilmiş siyasetçilerin cezaevinde tutulduğu bir ortamda silahlı aktörlere siyasete katılma çağrısı yapılmasının sürecin inandırıcılığı açısından çelişki yarattığını ifade etti.
DİASPORA OTURUMUNDA KİMLİK, TRAVMA VE UMUT TARTIŞILDI
Panelin üçüncü oturumu “Avrupa’dan Bakış: Diasporanın Perspektifi” başlığıyla gerçekleştirildi. Gazeteci Hatice Kamer’in moderatörlüğünü yaptığı oturumda Almanya Kürt Toplumu Başkanı Ali Ertan Toprak ile Prof. Dr. Jan İlhan Kızılhan konuştu.
Ali Ertan Toprak, Avrupa’daki Kürt diasporasının farklı siyasi görüşlerden, inançlardan ve toplumsal kesimlerden oluştuğunu belirterek hiçbir siyasi parti veya örgütün bütün Kürtler adına konuşamayacağını söyledi. Almanya’da yaklaşık 2 milyon, Avrupa genelinde ise 3 milyondan fazla Kürt yaşadığını ifade eden Toprak, farklı kesimleri ortak Kürt kimliği ve aidiyeti etrafında buluşturmanın önemine dikkat çekti.
Çocukluk döneminde yaşadığı kimlik temelli ayrımcılığı da anlatan Toprak, ailesinin kendisine Kürt ve Alevi olduğunu başkalarına söylememesi yönünde uyarıda bulunduğunu aktararak, bu deneyimin hayatında derin izler bıraktığını ifade etti.
Prof. Dr. Jan İlhan Kızılhan ise Kürt halkının kuşaklar boyunca aktarılan tarihsel travmalar yaşadığını belirtti. Travmaların yalnızca yıkım ve hastalık üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Kızılhan, geçmişte yaşanan acıların aynı zamanda direnme ve ayakta kalma gücüne dönüşebildiğini kaydetti.
2014 yılında Ezidilere yönelik IŞİD saldırılarının ardından Almanya adına bölgede yürüttüğü çalışmaları da anlatan Kızılhan, savaşın ve katliamların kuşaklar üzerindeki etkilerine değindi. Barış sürecinin toplumda yeterli güven ve umut oluşturamadığını belirten Kızılhan, Kürtlerin kimliğinin, taleplerinin ve haklarının açık biçimde tanınması gerektiğini vurguladı.
“Umut ölürse onun mezarı yoktur” diyen Kızılhan, toplumun barış sürecine ilişkin kaygılarının giderilmesi ve geleceğe dair umut oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
PANEL FORUM VE GENEL DEĞERLENDİRMEYLE SONA ERDİ
Gün boyunca gerçekleştirilen oturumlarda Türkiye’deki barış sürecinin mevcut durumu, geçmiş çözüm deneyimlerinin toplumsal hafızadaki yeri, gazetecilerin tanıklıkları, Avrupa medyasının yaklaşımı ve diasporanın sürece katkısı farklı perspektiflerden ele alındı.
Katılımcıların görüş ve değerlendirmelerini paylaştığı forum bölümünde ise barışın toplumsallaşması, güven ortamının oluşturulması, demokratik ve hukuki adımların atılması, farklı toplumsal kesimlerin sürece dahil edilmesi ve medyanın sorumluluğu üzerinde duruldu.
Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti tarafından düzenlenen panel, barış süreçlerinde basının yalnızca gelişmeleri aktaran değil, toplumsal hafızayı koruyan, farklı sesleri görünür kılan ve toplumlar arasında diyalog kurulmasına katkı sunan rolüne ilişkin genel değerlendirmelerin ardından sona erdi.
