ÖZEL HABER/Güneş OCAĞA-Mehmet Rumet SOYLU
Diyarbakır’da son 9 ayda 2 bin 740 yeni iş yeri açılırken, 786 iş yeri faaliyetini sonlandırdı. TESK Genel Başkan Vekili ve Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (DESOB) Başkanı Alican Ebedinoğlu, özellikle hizmet sektöründe yaşanan kapanışların ekonomik sıkıntıları gözler önüne serdiğini belirterek esnaf için acil destek çağrısında bulundu.
KAPANIŞLARIN YÜZDE 40’I HİZMET SEKTÖRÜNDE
İş yeri kapanışlarının özellikle hizmet sektöründe yoğunlaştığına dikkat çeken Ebedinoğlu, kapanan işletmelerin yaklaşık yüzde 40’ının bu sektörde faaliyet gösterdiğini ifade etti. Hizmet sektöründeki kapanışların vatandaşların alım gücündeki düşüşü ortaya koyduğunu belirten Ebedinoğlu, kafe, lokanta, restoran, ciğerci ve tatlıcı gibi işletmelerin önemli ölçüde istihdam sağladığını vurguladı.
ESNAF VE SANATLARLAR 80 BİN İLE 100 BİN ARASINDA KİŞİYİ İSTİHDAM EDİYOR
Diyarbakır’da esnaf ve sanatkârların yaklaşık 80 bin ila 100 bin kişiye istihdam sağladığını kaydeden Ebedinoğlu, özellikle hizmet sektöründeki işletmelerin kapanmasının ciddi istihdam kayıplarına neden olduğunu belirterek, “Bir bakkal veya marketin kapanması birkaç kişiyi etkiliyor. Bir lokantanın kapanması durumunda ise 10-15 kişi işsiz kalıyor” dedi.
ESNAF İÇİN FAİZ İNDİRİMİ VE DESTEK TALEBİ
Ekonomik kriz, pandemi, deprem, yüksek enflasyon ve faiz oranlarının esnafı zor durumda bıraktığını dile getiren Ebedinoğlu, işletmelerin ayakta kalabilmesi için acil önlemler alınması gerektiğini söyledi. Esnafın istihdam yükünün önemli bir bölümünü üstlendiğini vurgulayan Ebedinoğlu, “Mevcut yüzde 50 hazine destekli esnaf kredilerinin faiz oranlarının düşürülmesini ve kredi limitlerinin artırılmasını istiyoruz. İstihdam sağlayan işletmelerin sosyal güvenlik primlerinin düşürülmesi lazım. Bazı sektörlere yönelik vergi muafiyetleri ve desteklerin hayata geçirilmesi gerekir. Kira, elektrik ve doğal gaz giderlerinin esnaf üzerindeki yükü artırdı” diye konuştu.
VERGİ DENETİMLERİNE TEPKİ
Vergi denetimlerinin esnaf üzerindeki baskıyı artırdığını savunan Ebedinoğlu, bazı denetimlerde işletmelerin belirli saatlerdeki cirolarından hareketle günlük veya yıllık kazanç tahminleri yapıldığını ve bu tahminler üzerinden ceza uygulanabildiğini söyledi. Özellikle hizmet sektöründe cironun günlere ve saatlere göre değişiklik gösterebildiğini belirten Ebedinoğlu, hafta içi ile hafta sonu arasında önemli farklılıklar yaşanabildiğini söyledi. Ebedinoğlu, bir işletmede birkaç saatlik veya bir günlük gözlemin, gerçek ciro ve kazancı belirlemek için yeterli olmayabileceğini de dile getirdi.
“DENETİMLER KAYIT DIŞI FAALİYET GÖSTERENLERE YAPILSIN”
Ebedinoğlu, kredi kartı kullanımının yaygınlaşmasıyla kayıtlı işlemlerin daha kolay izlenebilir hale geldiğini belirterek, “Denetimlerde kayıtlı esnaf yerine kayıt dışı faaliyet gösteren işletmelere daha fazla odaklanılması gerekir. Kayıtlı esnaf vergisini ödedi. İstihdam sağlıyor ve sigorta yükümlülüklerini yerine getiriyor. Kayıt dışı olan esnafların önüne geçilsin” dedi.
“GEÇEN YIL BİN 100 İŞ YERİ KAPANDI”
Geçen yıl Diyarbakır’da yaklaşık bin 100 iş yerinin kapandığını belirten Ebedinoğlu, yıl henüz tamamlanmamış olsa da mevcut veriler doğrultusunda bu yıl kapanan iş yeri sayısının bin 200’e ulaşabileceğini öngördüğünü aktardı.
“İŞ YERİ AÇMAK KOLAY DEĞİL”
İş yeri açmanın ciddi bir fizibilite ve araştırma süreci gerektirdiğini ifade eden Ebedinoğlu şöyle konuştu:
“İş yeri açmak öyle kolay değil. Kapanışlar yalnızca işletme sahiplerini değil, çalışanları ve ailelerini de etkiliyor. Kapanış nedenleri her zaman doğrudan tespit edilemiyor. Sektörel değerlendirmelerde ekonomik koşullar belirleyici oluyor.”
