Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), “Ekmek, Barış ve Adalet İçin Bütçe” kampanyası kapsamında Mardin’in Kızıltepe)ilçesinde halk kürsüsü kurdu. Özgürlük Meydanı’nda gerçekleştirilen etkinliğe, DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcisinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katıldı.
Burada söz alan emekçiler, ziraat sorunlarına dikkat çekti. Üreticilerin ciddi sıkıntılarla karşı karşıya olduğunu belirten yurttaşlar, maliyetlerin her geçen gün arttığına ancak ürün fiyatlarının aynı oranda artmadığına dikkat çekti. Çiftçinin üretmek istediğini ancak zorlandığını belirten yurttaşlar, üreticinin emeğini koruyacak fiyat ekonomilerimin oluşturulmasını ve tarıma ayrılan kaynakların arttırılmasını istedi.
İktidarın vergiler toplanırken, “Kaynaklar su, sağlık, eğitim, barınma, beslenme olarak size dönecek” dediğini belirten yurttaşlar, “Ama kaynakları kendi arkadaşlarına aktardılar. Elektrik, su, sağlık, eğitim masrafları halkın sırtına bırakılmış, halk altında eziliyor. Fakir halk olarak açlığın etkisi altında yaşıyoruz. El ele olup, güçlenmemiz, birbirimize sahip çıkmamız gerekiyor” diye belirtti.
‘Cezaevlerinin kapısı açılsın’
Söz alan bir kadın, mazot ve gübre pahalılığına işaret ederek, topraklarını ekemediklerini belirtti. Barış sürecine dikkat çeken yurttaş, “Hani barış?” diye sordu. Bir an önce barışın sağlanmasını isteyen anne, “Cezaevlerinin kapısı açılsın. Savaş istemiyoruz. Artık yetmez mi? Artık anneler ağlamasın” dedi.
‘Yandaşlarına değil, halka bütçe vermelerini istiyoruz’
Başka bir kadın ise “Bu bütçeyi kabul etmiyoruz, istemiyoruz. Toprağımız çok ama ürünlerimiz yerde kalıyor. Toprak sahibi olanlar çalışanların hakkını veremiyor, kadın emeğinin hakkını veremiyor. Kadınlar sigortasız çalışıyorlar, haklarını alamıyorlar, mağdur oluyorlar. Çiftçiler de mağdur oluyor. Bu yüzden bu bütçeyi kabul etmiyoruz. Bu bütçenin halkın bütçesi olmasını istiyoruz. Yandaşlarına değil, halka bütçe vermelerini istiyoruz” şeklinde konuştu.
Halk kürsüsünün ardından İpekyolu Caddesi’nde traktörlerle eylem gerçekleştirildi. Traktörlerin üzerine, “Emeğimiz tarlada, borcumuz bankada”, “Ha TEDAŞ ha DAİŞ”, “İlk görüşte aşka inanıyoruz. Ama DEDAŞ senden hiç elektrik alamadık” ve “DEDAŞ çiftçinin efendisidir” pankartları asıldı.
‘Çiftçi sesini Türkiye’ye duyurmak istiyor’
Traktörlerle yola çıkan çiftçilere, çevredeki yurttaşlar da kornalarla destek verdi. Traktör üzerinde konuşan Tülay Hatimoğulları, “Çiftçi bu şekilde sesini Türkiye’ye duyurmak istiyor. Bizde Türkiye halkları duysun istiyoruz. Kızıltepe’de, en bereketli topraklarda çiftçi artık üretim yapamayacak hale geldi. Çiftçi buna son verilmesini istiyoruz. Her şeye gelen zamda maliyetini bile çıkaramıyor. Buradan hükümete duyurmak istiyoruz. İnsanlar artık ekmeğe muhtaç. Bu traktörlerle üretim yapan çiftçi, bu makinalarla sesini Ankara’ya duyurmak istiyor. Üretim yaptıkları bu traktörler sadece bir demir parçası değil. Bunlar alın teri, emek, gözyaşı, aile, çocuk, gelecek, sağlık, eğitimdir. O yüzden traktörlerimizle kent meydanına gideceğiz” şeklinde konuştu.
İlçe merkezinde traktörlerle dolaşan çiftçiler, ilçe otogar kavşağında açıklama yaptı. Burada konuşan Tülay Hatimoğulları, “Bugün Mardin Kızıltepe’den Ankara’ya, hükümete seslenmek üzere geldik. Çiftçi, işçi, emekçi, üretici kan ağlıyor. Biraz önce Kızıltepe Kent Meydanı’nda değerli üreticilerle, emekçilerle, emeklilerle, esnafla bir aradaydım. Bir dokun bin ah işit. Bıçak kemiği deldi, geçti. Eskiden bu sorunları anlatırken, ‘Bıçak kemikte’ derdik. Ama vallahi artık bıçak kemikte. ‘Yeter’ diyor emekçiler, yoksullar. Bu kadar hayat pahalılığı yeter. Mardin Kızıltepe ovası kırmızı mercimekte Türkiye’de en bereketli üretim merkezi. Ama bugün kimimle görüştüysek hep şunu söylediler; ‘Biz üretim yapamıyoruz neden biliyor musunuz? Çünkü maliyetler ateş pahası’” şeklinde konuştu.
‘DEDAŞ zulmü’
Ziraat Odası Birliği’ne göre maliyetin yüzde 73.4 arttığına dikkat çeken Tülay Hatimoğulları, “Üreticinin ürettiği ürünler, yüzde 70 artıyor mu? Mesela siz tütün üretiyorsunuz. Sizin karınız artmıyor, maliyetini bile çıkaramıyorsunuz. Üreticiler isyanda. Hükümet bunları duymalı artık. Bu iktidar bunları duymalı, çözüm üretmeli. Az önce konuşan tütün emekçisi Kızıltepeli bir kadın şunları söyledi; ‘Bizim temel geçim kaynağımız tütün ama tütünün maliyetini çıkaramıyoruz.’ Tütünün satışını çeşitli kurallar getirerek, üreticiyi zor durumda bıraktılar. Maliyetler cabası. Aynı şekilde çiftçimiz, üreticimiz özellikle Mardin ve Diyarbakır’da bu bereketli topraklarda, üretim yapmaya çalışan işçilerimizin en muzdarip olduğu diğer konu; DEDAŞ zulmü. Defalarca bu zulmü meclise taşıdık, soru önergeleri verdik, ilgili bakanlıkla görüştük ama çözmüyorlar. Çıkan yangınların sebebi neydi? Elektrik direkleri eski model, yenilenmemiş, dayanıklı değil, kablolara tadilat yapılmıyor. Özellikle Mardin’in sıcağında 8-10 saat elektrik kesintisi oluyor. Peki çiftçi nasıl sulamasını yapsın, yurttaş nasıl kesik elektrikle yaşayabilsin? Bu bölgede yaşayan çiftçilerin muzdarip olduğu konulardan biri bu. Çiftçiler diyor ki, ‘Elektrik pahalı, maliyetini bile çıkaramıyoruz.’ Kesinlikle en temel talep; mazotun üzerindeki bu fiyat artışı çiftçiler için üretim için maliyeti mümkün mertebe aşağıya çekilmeli, ÖTV’leri, KDV’leri, bütün vergi yükü kaldırılmalı. Türkiye’nin elektriği bu kadar satmasını gerektirecek hiçbir şey yok. Türkiye’nin dört bir yanına yetecek elektrik üretimi var ama pahalı. Neden? Çünkü kar ediyorlar. ‘Nereden, nasıl kar edebilirim’ diye düşündükleri için pahalı” şeklinde konuştu.
Çiftçilerin yaşadığı sulama sorununa da değinen Tülay Hatimoğulları, “GAP projesi 50 yıldır gündemde ama bir türlü bu proje nihayetlenmedi. Bir türlü bu su Mardin’e, Kızıltepe’ye gelemedi. Sondajla çıkarılan suyla üreticiler mercimeğini, mısırını, ekinini onunla suluyor. Sondajın yarattığı sorunlar çok. Hem doğal dengeyi bozuyor hem de maliyeti birkaç kat katlanıyor. Çünkü su pompaları kullanıyorlar. Bu neyle çalışacak? Tabi ki elektrikle çalışacak. Dolayısıyla fatura iyice katlanıyor. Traktörler çiftçinin üretim aracı değil mi, baktığınızda sadece bir demir görürsünüz ama hayır. Çiftçi, traktör olmasa üretim yapamıyor. Bu üretimin en önemli aracından biri. Ama bunu kullanan üretici kardeşimizin döktüğü alın teridir. O üreticinin, tarım işçisinin duygusudur, ruhudur, fikirdir, çocuklarının geleceğidir, ekmek teknesidir. Ama bunlar mazot olmadan çalışmıyor. Bugün burada protestolarını ve taleplerini Ankara’ya işte böyle üretim araçlarıyla Ankara’ya kadar duyurmak için buradalar” şeklinde konuştu.
‘Bütçede foncular var’
2027 bütçe görüşmelerine dair de konuşan Tülay Hatimoğulları, şöyle devam etti: “Meclisinde komisyon aşaması bitmek üzere. 7 Aralık’ta parlamentonun genel kuruluna gelecek ve nihai bütçe o zaman oluşacak. Meydanda konuşan bir çiftçi ve emekli abimiz şunları söyledi; ‘Bu bütçe görüşülüyor evet ama bunun içinde emekli, emekli, yoksul, çocuklar, Mardinliler, Kızıltepeliler, işçi, çiftçi yok. ‘Kim var biliyor musunuz? Foncular var. Bir avuç hırsız var. Bütün bütçe onların karı için seferber ettiler. Bütçede tarımsal desteğe ayrılan pay 235 milyar. 2027 için ayrılan payı ne zaman ödüyorlar çiftçiye 2028’de ödüyorlar. Çiftçi, üretici bunu kabul etmiyor. Maden sadaka usulü bir küçücük pay ayırıyorsun bari onu vaktinde ver işe yarasın. Yüksek enflasyon karşısında bir faydası kalmıyor ki. Dünün yüz yılı şimdinin 10 TL’sine kadar düşüyor. Allah’tan korkun. 86 milyonun karnını doyuran tarımdır. Bu ülkede tarım dursa ne yiyeceğiz ne içeceğiz?”
‘Savunmaya ayrılan bütçe, çiftçiye ayrılan bütçeyi 14 kez katlayacak düzeyde’
Bir yandan halkla birlikte mücadeleyi büyütürken, bir yandan da ekmeğin hakkı için, halkların hakları, adalet ve barış için yollarda halkla bir arada olduklarını belirten Tülay Hatimoğulları, “Öte yandan parlamentoda halkın sesi olmaya devam edeceğiz” dedi.
Halkın taleplerini sıralayan Tülay Hatimoğulları, “Bütçe öyle mecliste masa başında yapılmaz. Bütçe köylülerle, öğrencilerle, üreticilerle, halkla yapılır. Mazot üzerindeki bütün vergiler kaldırılmalı ve ucuz mazot sağlanabilmeli. Elektrik şebekeleri yenilenmeli ve elektrik üreticiye ucuz verilmeli. Çiftçiye tarımda kullanılacak elektriğin maliyeti en minimum düzene çekilmeli. Temel giderlere, kalemler ciddi anlamda desteklenmeli. Çiftçiler borçtan kurtarılmalı” şeklinde konuştu.
Barış sürecine işaret eden Tülay Hatimoğulları, “İki yıldır silahlar sussun, barış, adalet konuşsun diye mücadele yürütüyoruz. Buna rağmen savunmaya ayrılan bütçe, çiftçiye ayrılan bütçeyi 14 kez toplayacak düzeyde. Bunu kabul etmiyoruz. Biz barışın konuşulduğu dönemde bir daha silaha, bombaya, mermiye para ayırmayın. Biz bu ülkenin yönetimine talibiz. Çiftçinin sorununu çözmek için, adaletsizliği ortadan kaldırmak, barışı inşa etmek için talibiz ülkenin yönetimine. Başarıya ulaşacağımıza yürekten inanıyoruz” dedi.




